213800ZU3OTKF9M413942022-01-012022-12-31213800ZU3OTKF9M413942022-12-31iso4217:EUR213800ZU3OTKF9M413942021-12-31213800ZU3OTKF9M413942021-01-012021-12-31iso4217:EURxbrli:sharesxbrli:shares213800ZU3OTKF9M413942022-01-01213800ZU3OTKF9M413942021-01-01213800ZU3OTKF9M413942021-01-01ifrs-full:IssuedCapitalMember213800ZU3OTKF9M413942021-01-01ifrs-full:SharePremiumMember213800ZU3OTKF9M413942021-01-01ifrs-full:RevaluationSurplusMember213800ZU3OTKF9M413942021-01-01ifrs-full:ReserveOfGainsAndLossesFromInvestmentsInEquityInstrumentsMember213800ZU3OTKF9M413942021-01-01ifrs-full:MiscellaneousOtherReservesMember213800ZU3OTKF9M413942021-01-01ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMember213800ZU3OTKF9M413942021-01-01ifrs-full:OtherReservesMember213800ZU3OTKF9M413942021-01-01ifrs-full:RetainedEarningsMember213800ZU3OTKF9M413942021-01-01ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember213800ZU3OTKF9M413942021-01-01ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember213800ZU3OTKF9M413942021-01-012021-12-31ifrs-full:IssuedCapitalMember213800ZU3OTKF9M413942021-01-012021-12-31ifrs-full:SharePremiumMember213800ZU3OTKF9M413942021-01-012021-12-31ifrs-full:RevaluationSurplusMember213800ZU3OTKF9M413942021-01-012021-12-31ifrs-full:ReserveOfGainsAndLossesFromInvestmentsInEquityInstrumentsMember213800ZU3OTKF9M413942021-01-012021-12-31ifrs-full:MiscellaneousOtherReservesMember213800ZU3OTKF9M413942021-01-012021-12-31ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMember213800ZU3OTKF9M413942021-01-012021-12-31ifrs-full:OtherReservesMember213800ZU3OTKF9M413942021-01-012021-12-31ifrs-full:RetainedEarningsMember213800ZU3OTKF9M413942021-01-012021-12-31ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember213800ZU3OTKF9M413942021-01-012021-12-31ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember213800ZU3OTKF9M413942013-01-014172-12-31ifrs-full:MiscellaneousOtherReservesMember213800ZU3OTKF9M413942013-01-014172-12-31ifrs-full:IssuedCapitalMember213800ZU3OTKF9M413942013-01-014172-12-31ifrs-full:SharePremiumMember213800ZU3OTKF9M413942013-01-014172-12-31ifrs-full:RevaluationSurplusMember213800ZU3OTKF9M413942021-12-31ifrs-full:IssuedCapitalMember213800ZU3OTKF9M413942021-12-31ifrs-full:SharePremiumMember213800ZU3OTKF9M413942021-12-31ifrs-full:RevaluationSurplusMember213800ZU3OTKF9M413942021-12-31ifrs-full:ReserveOfGainsAndLossesFromInvestmentsInEquityInstrumentsMember213800ZU3OTKF9M413942021-12-31ifrs-full:MiscellaneousOtherReservesMember213800ZU3OTKF9M413942021-12-31ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMember213800ZU3OTKF9M413942021-12-31ifrs-full:OtherReservesMember213800ZU3OTKF9M413942021-12-31ifrs-full:RetainedEarningsMember213800ZU3OTKF9M413942021-12-31ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember213800ZU3OTKF9M413942021-12-31ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember213800ZU3OTKF9M413942022-01-01ifrs-full:IssuedCapitalMember213800ZU3OTKF9M413942022-01-01ifrs-full:SharePremiumMember213800ZU3OTKF9M413942022-01-01ifrs-full:RevaluationSurplusMember213800ZU3OTKF9M413942022-01-01ifrs-full:ReserveOfGainsAndLossesFromInvestmentsInEquityInstrumentsMember213800ZU3OTKF9M413942022-01-01ifrs-full:MiscellaneousOtherReservesMember213800ZU3OTKF9M413942022-01-01ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMember213800ZU3OTKF9M413942022-01-01ifrs-full:OtherReservesMember213800ZU3OTKF9M413942022-01-01ifrs-full:RetainedEarningsMember213800ZU3OTKF9M413942022-01-01ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember213800ZU3OTKF9M413942022-01-01ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember213800ZU3OTKF9M413942022-01-012022-12-31ifrs-full:IssuedCapitalMember213800ZU3OTKF9M413942022-01-012022-12-31ifrs-full:SharePremiumMember213800ZU3OTKF9M413942022-01-012022-12-31ifrs-full:RevaluationSurplusMember213800ZU3OTKF9M413942022-01-012022-12-31ifrs-full:ReserveOfGainsAndLossesFromInvestmentsInEquityInstrumentsMember213800ZU3OTKF9M413942022-01-012022-12-31ifrs-full:MiscellaneousOtherReservesMember213800ZU3OTKF9M413942022-01-012022-12-31ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMember213800ZU3OTKF9M413942022-01-012022-12-31ifrs-full:OtherReservesMember213800ZU3OTKF9M413942022-01-012022-12-31ifrs-full:RetainedEarningsMember213800ZU3OTKF9M413942022-01-012022-12-31ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember213800ZU3OTKF9M413942022-01-012022-12-31ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember213800ZU3OTKF9M413942013-01-014172-12-31ifrs-full:ReserveOfGainsAndLossesFromInvestmentsInEquityInstrumentsMember213800ZU3OTKF9M413942022-12-31ifrs-full:IssuedCapitalMember213800ZU3OTKF9M413942022-12-31ifrs-full:SharePremiumMember213800ZU3OTKF9M413942022-12-31ifrs-full:RevaluationSurplusMember213800ZU3OTKF9M413942022-12-31ifrs-full:ReserveOfGainsAndLossesFromInvestmentsInEquityInstrumentsMember213800ZU3OTKF9M413942022-12-31ifrs-full:MiscellaneousOtherReservesMember213800ZU3OTKF9M413942022-12-31ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMember213800ZU3OTKF9M413942022-12-31ifrs-full:OtherReservesMember213800ZU3OTKF9M413942022-12-31ifrs-full:RetainedEarningsMember213800ZU3OTKF9M413942022-12-31ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember213800ZU3OTKF9M413942022-12-31ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember
ΑΒΑΞ Α.Ε.
Ετήσια Οικονομική Έκθεση για τη χρήση
από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2022
ΑΒΑΞ Α.Ε.
Αρ. Γ.Ε.ΜΗ. 913601000 (πρώην αρ.Μ.Α.Ε. 14303/06/Β/86/26)
Αμαρουσίου-Χαλανδρίου 16, 151 25, Μαρούσι
2
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ
2
Διαδικτυακός τόπος ανάρτησης
6
I) Δηλώσεις των Μελών του Διοικητικού Συμβουλίου.
7
IΙ) Ετήσια Έκθεση του Διοικητικού Συμβουλίου
8
ΙΙΙ) Έκθεση Ελέγχου Ανεξάρτητου Ορκωτού Ελεγκτή Λογιστή.
84
IV) Ετήσιες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2022..
93
- Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης..
93
- Κατάσταση Αποτελεσμάτων..
94
- Κατάσταση Συνολικών Εσόδων.
95
- Κατάσταση Ταμειακών Ροών...….
96
- Κατάσταση Μεταβολών Ιδίων Κεφαλαίων.….
97
V) Στοιχεία και πληροφορίες.
99
Α. ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΑ
99
Α.1 Γενικές πληροφορίες για την Εταιρία και τον Όμιλο
99
Α.2 Φύση δραστηριοτήτων.
99
Β. ΠΛΑΙΣΙΟ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ
100
Β.1 Συμμόρφωση με τα Δ.Π.Χ.Α...
100
Β.2 Βάση κατάρτισης των χρηματοοικονομικών καταστάσεων
100
Γ. ΒΑΣΙΚΕΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ.
100
Γ.1 Ενοποιήσεις θυγατρικών επιχειρήσεων (Δ.Π.Χ.Α. 10) και Επιχειρηματικές συνενώσεις (Δ.Π.Χ.Α. 3)..
100
Γ.2α. Ενσώματα πάγια (Δ.Λ.Π. 16).
106
Γ.2β. Επενδύσεις σε ακίνητα (Δ.Λ.Π. 40)….
107
Γ.3. Άυλα στοιχεία ενεργητικού (Δ.Λ.Π. 38)….
107
Γ.4. Απομείωση αξίας στοιχείων ενεργητικού (Δ.Λ.Π. 36)….
107
Γ.5. Αποθέματα (Δ.Λ.Π. 2)…..
108
Γ.6. Χρηματοοικονομικά μέσα: Γνωστοποίηση και παρουσίαση (Δ.Λ.Π. 32)….
108
Γ.7. Χρηματοοικονομικά μέσα: Γνωστοποιήσεις (Δ.Π.Χ.Α. 7)….
109
Γ.8. Προβλέψεις, ενδεχόμενες υποχρεώσεις και ενδεχόμενα περιουσιακά στοιχεία (Δ.Λ.Π. 37).
109
Γ.9. Λογιστική των κρατικών επιχορηγήσεων και γνωστοποίηση της κρατικής υποστήριξης (Δ.Λ.Π. 20).
109
Γ.10. Οι επιδράσεις των μεταβολών στις τιμές του συναλλάγματος (Δ.Λ.Π. 21)….
109
Γ.11. Κέρδη ανά μετοχή (Δ.Λ.Π. 33).
110
Γ.12. Διανομή μερισμάτων (Δ.Λ.Π. 10).
110
Γ.13. Φορολογία εισοδήματος & αναβαλλόμενος φόρος (Δ.Λ.Π. 12)….
110
Γ.14. Παροχές σε εργαζόμενους (Δ.Λ.Π. 19).
111
Γ.15. Μισθώσεις (Δ.Π.Χ.Α. 16)….
112
3
Γ.16. Κόστος δανεισμού (Δ.Λ.Π. 23)
113
Γ.17. Λειτουργικοί τομείς (Δ.Π.Χ.Α. 8)….
113
Γ.18. Γνωστοποιήσεις συνδεδεμένων μερών (Δ.Λ.Π. 24).
114
Γ.19. Έσοδα από συμβόλαια με πελάτες (Δ.Π.Χ.Α. 15)…..
114
Γ.20. Χρηματοοικονομικά μέσα (Δ.Π.Χ.Α. 9)…..
116
Γ.21. Δεσμευμένες Καταθέσεις.
118
Γ.22. Μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία κατεχόμενα προς πώληση και διακοπείσες
δραστηριότητες (Δ.Π.Χ.Α. 5) ..……
118
Γ.23. Σημαντικές λογιστικές εκτιμήσεις και κρίσεις
119
Γ.23.1 Απομείωση υπεραξίας και λοιπών μη χρηματοοικονομικών στοιχείων
119
Γ.23.2. Φόρος εισοδήματος.
119
Γ.23.3. Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις
120
Γ.23.4. Ζωή ενσώματων ακινητοποιήσεων και υπολειμματικές αξίες
120
Γ.23.5. Πρόβλεψη καθαρής ρευστοποιήσιμης αξίας για αποθέματα
120
Γ.23.6. Προβλέψεις για επισφαλείς απαιτήσεις
120
Γ.23.7. Πρόβλεψη για αποζημίωση προσωπικού
120
Γ.23.8. Ενδεχόμενες υποχρεώσεις.
120
Γ.23.9. Έσοδα από συμβόλαια με πελάτες (Δ.Π.Χ.Α. 15)….
120
Γ.23.10. Σχήματα υπό κοινό έλεγχο (Δ.Π.Χ.Α. 11)….
121
Γ.23.11. Επιμέτρηση εύλογης αξίας (Δ.Π.Χ.Α. 13)….
121
Γ.23.12. Παράγωγα και αντισταθμιστική λογιστική…..
121
Δ. ΝΕΑ ΠΡΟΤΥΠΑ, ΕΡΜΗΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΩΝ ΠΡΟΤΥΠΩΝ….
122
Ε. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ….
124
1. Κύκλος εργασιών..
124
2. Κόστος πωλήσεων.
125
3. Λοιπά έσοδα/έξοδα - κέρδη/ζημίες
125
3α. Διαγραφή επισφαλών απαιτήσεων & λοιπών προβλέψεων.
126
4. Έξοδα διοικητικής λειτουργίας.
126
5. Έξοδα διαθέσεως..
126
6α. Έσοδα χρεογράφων.
127
6β. Μερίδιο κερδών/(ζημιών) από θυγατρικές και συγγενείς.
127
7. Χρηματοοικονομικό κόστος
127
8. Έξοδα φόρου χρήσης..
128
9α. Πρωτεύων τύπος πληροφόρησης-επιχειρηματικοί τομείς..
129
9β. Δευτερεύων τύπος πληροφόρησης-γεωγραφικοί τομείς..
132
9γ. Ανάλυση ευαισθησίας σε μεταβολές συναλλάγματος..….
135
4
10. Ιδιοχρησιμοποιούμενα ενσώματα πάγια στοιχεία..
136
10α. Δικαιώματα χρήσης περιουσιακών στοιχείων.
138
11. Ακίνητα για επένδυση…..
139
11α. Καθαρά κέρδη ή ζημιές από προσαρμογές εύλογων αξιών για τα ακίνητα επένδυσης.
140
12. Άυλα περιουσιακά στοιχεία.
141
13. Συμμετοχές σε επιχειρήσεις…....
142
14. Σχήματα υπό κοινό έλεγχο (Κατασκευαστικές κοινοπραξίες) ….
143
15. Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων
143
16. Λοιπά στοιχεία παγίου ενεργητικού & λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις
146
17. Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις..
146
18. Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις..
147
19. Αποθέματα.
147
20. Συμβατικά περιουσιακά στοιχεία.
148
21. Πελάτες και λοιπές απαιτήσεις
149
22. Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα…..
152
23. Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις
152
24. Φόρος εισοδήματος…….
153
25. Τραπεζικός δανεισμός
154
25α. Μεταβολή χρηματοοικονομικής δραστηριότητας ..
155
25β. Μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία κατεχόμενα προς πώληση..
155
25γ. Ομάδα διάθεσης περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων κατεχόμενα προς πώληση.
156
26. Υποχρεώσεις από χρηματοδοτικές μισθώσεις (ΔΠΧΑ 16) ….
158
27. Προβλέψεις για παροχές εργαζομένων κατά την έξοδο από την υπηρεσία..
159
28. Λοιπές προβλέψεις και λοιπές μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις..
160
29. Μετοχικό κεφάλαιο
160
30. Λοιπά αποθεματικά
160
31. Αποθεματικά αναπροσαρμογής χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων σε εύλογη αξία..
161
32α. Αποθεματικά από κέρδη εξωτερικού Ν. 4171/61….
161
32β. Αποθεματικά άρθρου 48 Ν.4172/2013….
161
33. Μη ελέγχουσες συμμετοχές
161
34. Πληροφοριακοί λογαριασμοί ….
161
35. Εμπράγματα βάρη..
161
36. Συναλλαγές με συνδεδεμένα μέρη
162
37. Κοινοπρακτικά έργα με J&P (Overseas) Ltd
164
38. Επιμέτρηση εύλογης αξίας.
166
5
39. Διαχείριση χρηματοοικονομικού κινδύνου….
167
40. Σημαντικά Γεγονότα κατά την κλειόμενη χρήση 2022
169
41. Σημαντικές εξελίξεις & γεγονότα από τη λήξη της χρήσης 2022 μέχρι την ημέρα υποβολής της Έκθεσης
170
42. Ενδεχόμενες απαιτήσεις και υποχρεώσεις….
171
43. Έγκριση χρηματοοικονομικών καταστάσεων…..
172
6
ΕΤΗΣΙΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ
ΕΤΑΙΡΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2022
ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟΣ ΤΟΠΟΣ ΑΝΑΡΤΗΣΗΣ ΤΩΝ ΕΤΑΙΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΩΝ
ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ
Βεβαιώνεται ότι οι συνημμένες Ετήσιες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις, οι οποίες αποτελούν αναπόσπαστο
μέρος της ετήσιας οικονομικής έκθεσης του άρθρου 4 του Ν. 3556/2007, είναι εκείνες που εγκρίθηκαν από το
Διοικητικό Συμβούλιο της «ΑΒΑΞ Α.Ε.» στις 24.04.2023 και έχουν δημοσιοποιηθεί με την ανάρτησή τους στο
διαδίκτυο, στη διεύθυνση www.avax.gr, καθώς και στον διαδικτυακό χώρο του Χ.Α. όπου και θα παραμείνουν στην
διάθεση του επενδυτικού κοινού για χρονικό διάστημα τουλάχιστον δέκα (10) ετών από την ημερομηνία της
συντάξεως και δημοσιοποιήσεώς τους. Στην ανωτέρω ηλεκτρονική διεύθυνση αναρτώνται και οι Ετήσιες
Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις των θυγατρικών του Ομίλου.
7
ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
(σύμφωνα με το άρθρο 4 παρ. 2γ του Ν.3556/2007)
Ως εκτελεστικά μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της ΑΒΑΞ Α.Ε. (η «Εταιρεία»), και εξ όσων γνωρίζουμε, οι
1. Ιωάννου Χρήστος, Πρόεδρος και Εντεταλμένος Σύμβουλος
2. Κουβαράς Κωνσταντίνος, Αναπληρωτής Πρόεδρος και Εντεταλμένος Σύμβουλος
3. Μιτζάλης Κωνσταντίνος, Διευθύνων Σύμβουλος
δηλώνουμε ότι:
οι ετήσιες οικονομικές καταστάσεις για την περίοδο από 01.01.2022 έως 31.12.2022 οι οποίες καταρτίσθηκαν
σύμφωνα με τα ισχύοντα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομκής Πληροφόρησης, απεικονίζουν κατά τρόπο αληθή τα
στοιχεία του ενεργητικού και του παθητικού, την καθαρή θέση και τα αποτελέσματα χρήσεως της Εταιρείας, καθώς και
των επιχειρήσεων που περιλαμβάνονται στην ενοποίηση του Ομίλου εκλαμβανομένων ως σύνολο,
η Ετήσια Έκθεση του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας απεικονίζει κατά τρόπο αληθή την εξέλιξη, τις
επιδόσεις και τη θέση της Εταιρείας, καθώς και των επιχειρήσεων που περιλαμβάνονται στην ενοποίηση του Ομίλου
εκλαμβανομένων ως σύνολο, συμπεριλαμβανομένης της περιγραφής των κυριοτέρων κινδύνων και αβεβαιοτήτων που
αντιμετωπίζουν, καθώς και τις λοιπές πληροφορίες που απαιτούνται σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παράγραφο 2 του
άρθρου 4 του Ν.3556/2007.
Μαρούσι, 24 Απριλίου 2023
Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ &
ΕΝΤΕΤΑΛΜΕΝΟΣ
ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ
Ο ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΠΡΟΕΔΡΟΣ
& ΕΝΤΕΤΑΛΜΕΝΟΣ
ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ
ΙΩΑΝΝΟΥ ΧΡΗΣΤΟΣ
ΚΟΥΒΑΡΑΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ
Δ.Τ.A. 0000889746
Α.Δ.Τ. ΑI 597426
8
ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 01.01.2022 - 31.12.2022
[σύμφωνα με το άρθρο 4 του Ν.3556/2007, την Απόφαση 8/754/14.04.2016 του Διοικητικού Συμβουλίου της
Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, το άρθρο 2 του Ν.3873/2010, το άρθρο 1 του Ν.4403/2016, το άρθρο 2 του Ν. 4336/2015
και τα άρθρα 150-154 του Ν.4548/2018]
Κυρίες και Κύριοι Μέτοχοι,
η παρούσα Ετήσια Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου για την χρήση 2022 συντάχθηκε σύμφωνα με την
εταιρική και χρηματιστηριακή νομοθεσία και τις αποφάσεις της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς κατά τρόπο ώστε να
απεικονίζει την πραγματική εξέλιξη και τις επιδόσεις του Ομίλου ΑΒΑΞ κατά το 2022, καθώς και τους κυριότερους
κινδύνους και αβεβαιότητες που αντιμετωπίζει.
Η έκθεση διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα των χρηματοοικονομικών
καταστάσεων που περιλαμβάνονται στην Ετήσια Οικονομική Έκθεση 2022, παρουσιάζει μια ανάλυση των
δραστηριοτήτων του Ομίλου, χρηματοοικονομικά και μη-χρηματοοικονομικά βασικά στοιχεία για τις επιδόσεις του
Ομίλου και της Εταιρείας κατά το 2022, πληροφορίες για τα γεγονότα που επηρεάζουν τον επιχειρηματικό Όμιλο και
τους κινδύνους που αναγνωρίζονται, εκτιμήσεις για την προβλεπόμενη πορεία και εξέλιξη των κλάδων δραστηριότητας
του Ομίλου, και στοιχεία για τις συναλλαγές με συνδεδεμένα μέρη. Επίσης, συμπεριλαμβάνει Έκθεση Εταιρικής
Διακυβέρνησης και Επεξηγηματική Έκθεση για το μετοχικό κεφάλαιο της Εταιρείας, σύμφωνα με την κείμενη
νομοθεσία.
Α. Σημαντικά Γεγονότα κατά την κλειόμενη χρήση 2022
Κατά το 2022 υπήρξαν οι παρακάτω σημαντικές εξελίξεις στο σύνολο των εταιρειών του Ομίλου:
Απο-Επένδυση από Δραστηριότητες και Συμμετοχές
Στα πλαίσια της στρατηγικής απο-επένδυσης από ορισμένες μη-βασικές δραστηριότητες και συμμετοχές σε ώριμες
παραχωρήσεις, με στόχο τη βέλτιστη αξιοποίηση των περιουσιακών του στοιχείων, ο Όμιλος στη διάρκεια του έτους
προχώρησε στις παρακάτω συναλλαγές:
i. Χαρτοφυλάκιο έργων ΑΠΕ της θυγατρικής Volterra
Δεδομένων των μη ομαλών και απρόβλεπτων συνθηκών στις διεθνείς αγορές ενέργειας και της ισχυρής ζήτησης για
αγορά έργων ΑΠΕ στα τέλη του 2021 και τις αρχές του 2022, ο Όμιλος έλαβε την απόφαση να απο-επενδύσει από την
100% θυγατρική Volterra, η οποία δραστηριοποιείται στην χονδρική και λιανική αγορά ενέργειας και τις Ανανεώσιμες
Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ). Στα πλαίσια αυτά, η Εταιρεία προσέλαβε χρηματοοικονομικό σύμβουλο για την διερεύνηση
ενδιαφέροντος από αγοραστές είτε για το σύνολο του Ομίλου Volterra, είτε ξεχωριστά για τα έργα ΑΠΕ και τις
δραστηριότητες στη λιανική & χονδρική αγορά ηλεκτρισμού και Φυσικού Αερίου. Τον Ιούνιο 2022, η Volterra πώλησε
στον Όμιλο ΔΕΗ την συμμετοχή της σε χαρτοφυλάκιο ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (ΑΠΕ) συνολικής ισχύος 112MW.
9
Η Volterra έχει κατηγοριοποιηθεί ως «Διακοπείσα Δραστηριότητα» στις Ενοποιημένες Χρηματοοικονομικές
Καταστάσεις της 31.12.2022 και της συγκρίσιμης ημερομηνίας 31.12.2021, σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα
Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (ΔΠΧΑ 5). Τα στοιχεία ενεργητικού και παθητικού της ομάδας διάθεσης περιουσιακών
στοιχείων και υποχρεώσεων αποτυπώνονται στην λογιστική αξία, δεδομένου ότι αποτελεί την μικρότερη μεταξύ
εύλογης και λογιστικής αξίας, ενώ χωριστά εμφανίζεται και το οικονομικό αποτέλεσμα από την διακοπείσα
δραστηριότητα.
[βλέπε την σχετική Σημείωση των Χρηματοικονομικών Καταστάσεων για περισσότερες λεπτομέρειες]
ii. Συμμετοχή στην Παραχώρηση Γέφυρας Ρίου-Αντιρρίου
Τον Νοέμβριο 2022 ο Όμιλος μεταβίβασε το σύνολο της συμμετοχής του 20,53% στην παραχώρηση της ΓΕΦΥΡΑ ΑΕ και
21,55% στην ΓΕΦΥΡΑ Λειτουργία ΑΕ προς τους υπόλοιπους μετόχους των εν λόγω εταιρειών (Vinci Concessions SAS και
Άκτωρ Παραχωρήσεις ΑΕ), κατ’ αναλογία της συμμετοχής τους στις εν λόγω εταιρείες, έναντι συνολικού τιμήματος
περίπου €60 εκατομμυρίων. Επισημαίνεται ότι εντός του 2022 η Εταιρεία είχε ήδη εισπράξει μέρισμα της τάξης των
€4,2 εκατομμυρίων συνολικά από τις δύο μεταβιβασθείσες συμμετοχές.
Ανάληψη νέων έργων
Το 2022 ήταν μία ιδιαίτερα επιτυχημένη χρονιά ως προς την ανάληψη νέων έργων από τον Όμιλο, δεδομένου ότι στη
διάρκειά του υπεγράφησαν αρχικές και συμπληρωματικές συμβάσεις δημόσιων & ιδιωτικών έργων, υπεργολαβιών και
υπηρεσιών συνολικής αξίας €875 εκατομμυρίων, σε συνέχεια της υπογραφής συμβάσεων συνολικού ύψους €1.090
εκατομμυρίων το 2021. Τα νέα έργα ενισχύουν περαιτέρω το ανεκτέλεστο υπόλοιπο του Ομίλου ενόψει μίας περιόδου
όπου επιταχύνεται γενικότερα ο ρυθμός εκτέλεσης των έργων του Ομίλου και στήνονται εργοτάξια για την εκκίνηση
νέων έργων.
Ανεκτέλεστο Υπόλοιπο Έργων
Το ανεκτέλεστο υπόλοιπο του Ομίλου των υπογεγραμμένων κατασκευαστικών έργων του Ομίλου την 31.12.2022
ανήλθε σε €1.861 εκατομμύρια, έναντι €1.383 εκατομμυρίων στο τέλος του 2021, με τα έργα εσωτερικού να
αντιπροσωπεύουν το 99% του συνόλου για το 2022, έναντι 67% στο προηγούμενο έτος. Επισημαίνεται ότι το
ανεκτέλεστο υπόλοιπο των κατασκευαστικών συμβάσεων του Ομίλου είναι μεν μία ισχυρή ένδειξη, αλλά όχι ακριβής
και δεσμευτική πρόβλεψη για την εξέλιξη των μελλοντικών εσόδων από τη κατασκευαστική δραστηριότητα του Ομίλου.
Ενίοτε προκύπτουν αλλαγές και προσαρμογές στο τεχνικό αντικείμενο των συμβάσεων σχετιζόμενες με διάφορους
εξωγενείς παράγοντες ή καθυστερήσεις από αλλαγές μελετών ή μη ολοκλήρωσης των μελετών κατά το στάδιο της
υπογραφής των συμβάσεων.
Ταυτόχρονα συνεχίζεται η διεκδίκηση και συμβασιοποίηση νέων έργων, τα οποία θα εκτελεστούν στο μεγαλύτερο
σκέλος τους μετά το 2023. Είναι χαρακτηριστικό ότι από την έναρξη του 2023 και μέχρι την έκδοση της παρούσας
Οικονομικής Έκθεσης, ο Όμιλος έχει υπογράψει νέες συμβάσεις με αναλογία συνολικής αξίας €274 εκατομμυρίων. Την
τρέχουσα περίοδο υπάρχουν επίσης συμβάσεις προς υπογραφή με αναλογία αξίας για τον Όμιλο €43 εκατομμυρίων
και παράλληλα αναμένονται τα αποτελέσματα από αρκετούς διαγωνισμούς έργων στους οποίους έχουν υποβληθεί
προσφορές, είτε αυτόνομα είτε μέσω κοινοπρακτικών σχημάτων.
10
[βλέπε την σχετική Σημείωση των Χρηματοικονομικών Καταστάσεων για περισσότερες λεπτομέρειες]
Σημαντική Μεταβολή στη Μετοχική Σύνθεση της Εταιρείας
Την 31.08.2022 μεταβιβάστηκε πακέτο 31.810.000 μετοχών (22,0%) της Εταιρείας από την J&P Investments Ltd στις
εταιρίες JCGH Ltd και Honeysuckle Properties Ltd, οι οποίες είναι νομικά πρόσωπα συμφερόντων της οικογενείας του
κου Χρ. Ιωάννου, προέδρου του ΔΣ. Κατόπιν των παραπάνω συναλλαγών, σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν. 3556/2007,
ο κος Χρ. Ιωάννου απέκτησε τον άμεσο και έμμεσο έλεγχο συνολικά 48.096.111 μετοχών, οι οποίες αντιστοιχούν σε
ποσοστό 33,326% των δικαιωμάτων ψήφου της Εταιρείας.
Ενδο-ομιλική Μεταφορά Συμμετοχών σε έργα παραχώρησης
Στα πλαίσια της στρατηγικής για σταδιακή μεταφορά των συμμετοχών του Ομίλου σε έργα παραχώρησης και ΣΔΙΤ στην
100% θυγατρική «ΑΒΑΞ Παραχωρήσεις Μονοπρόσωπη Α.Ε.», εντός του 2022 ολοκληρώθηκε η διαδικασία μεταβίβασης
των συμμετοχών της κατά 23,61% στην «Αυτοκινητόδρομος Αιγαίου ΑΕ», και κατά 19,1% στις «Ολυμπία Οδός ΑΕ» και
«Ολυμπία Οδός Λειτουργία ΑΕ».
Πρόσθετη Καταβολή για το έργο της Γραμμής 4 του Αττικού Μετρό
Η Εταιρεία έκανε χρήση των διατάξεων του άρθρου 154 του Ν.4938/2022 για την είσπραξη πρόσθετης καταβολής
(premium) από το Ελληνικό Δημόσιο σε συμβάσεις έργων προκειμένου να μην απαιτηθεί επιμήκυνση του
χρονοδιαγράμματος ολοκλήρωσης των εργασιών. Το ανωτέρω νομικό πλαίσιο παρέχει τη δυνατότητα είσπραξης ποσού
5% επί του ανεκτέλεστου υπολειπόμενου συμβατικού ανταλλάγματος σύμβασης με την προσκόμιση ισόποσης
εγγυητικής επιστολής «καλής εκτέλεσης» και την προϋπόθεση τήρησης των εγκεκριμένων χρονοδιαγραμμάτων
εκτέλεσης των έργων σε σχέση με τη συμβατική προθεσμία. Η πρόσθετη καταβολή εισπράττεται με την έκδοση από τον
ανάδοχο ειδικής πιστοποίησης και τιμολόγησης ανεξάρτητα από την συμβατική εκτέλεση του έργου και δεν αποτελεί
προσαύξηση της σχετικής σύμβασης.
[βλέπε την σχετική Σημείωση των Χρηματοικονομικών Καταστάσεων για περισσότερες λεπτομέρειες]
Δικαστικές εξελίξεις
α. Στην εκκρεμή δικαστική υπόθεση της Εταιρείας σχετικά με την «Τεχνική Ένωση» και αναφορικά με την διαιτητική
απόφαση 21/2005, η οποία είχε υποχρεώσει αντιδίκους να πληρώσουν προς την Εταιρεία 16,3 εκ. πλέον τόκων για
έλλειψη καθαρής θέσης της εταιρείας «ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ» την οποία απορρόφησε η Εταιρεία, είναι σε εκκρεμότητα
πράξεις της εκτελεστικής διαδικασίας με πλειστηριασμούς ή κατασχέσεις σε περιουσιακά στοιχεία ιδιοκτησίας της
οικογένειας Πρ., για την είσπραξη, όσο το δυνατό της απαιτήσεως. Μετά το θάνατο του Α. Πρ. παγώνει η πρόοδος της
εκτελέσεως, μέχρις ότου προκύψει η ταυτότητα των κληρονόμων του.
Μετά την απομείωση της απαίτησης, μετά από προβλέψεις βάσει του ΔΛΠ 37, παραμένει υπόλοιπο € 1,82 εκ.
β. Η διαταχθείσα πραγματογνωμοσύνη για την αγωγή της Εταιρείας κατά της ΔΕΗ για έργο στον Αθερινόλακκο Κρήτης
προσδιόρισε το ποσό των €6.031.637 στις 17.09.2020. Η αγωγή αυτή έγινε δεκτή υπέρ της ΑΘΗΝΑ για κεφάλαια ύψους
€4.757.158 πλέον τόκων, οι οποίοι άρχισαν να τρέχουν από το Δεκεμβρίου του 2009, και οι οποίοι μέχρι σήμερα
ανέρχονται σε ποσό €5.400.000. Η ΔΕΗ άσκησε έφεση η οποία θα δικαστεί μετά από αναβολή στις 18.01.2024.
11
Η απαίτηση στα βιβλία ανέρχεται σε € 10,2 εκ.
γ. Στις απαιτήσεις από πελάτες της Εταιρείας και του Ομίλου περιλαμβάνεται αναθεωρημένο ποσό €18,8 εκατομμυρίων
που αφορά το έργο του Λιβάνου το οποίο είναι σε καθυστέρηση πέραν των πέντε ετών.
[βλέπε την σχετική Σημείωση των Χρηματοικονομικών Καταστάσεων για περισσότερες λεπτομέρειες]
Β. Κυριότεροι Κίνδυνοι & Αβεβαιότητες για το 2023
1. Οικονομικές & Πολιτικές Εξελίξεις
Η ενεργειακή κρίση η οποία ξεκίνησε στο β’ εξάμηνο του 2021, και κυρίως η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία στα
τέλη του Φεβρουαρίου του 2022, άμβλυναν μερικώς την δυναμική ανάκαμψη της χώρας κατά το 2022 ενόσω
ομαλοποιούνταν οι συνθήκες μετά την επιβολή έκτακτων μέτρων λόγω της πανδημίας covid-19. Η επιδείνωση της
ενεργειακής κρίσης εξ’ αιτίας των εχθροπραξιών στην Ουκρανία, σε συνδυασμό με την διατάραξη της αγροτικής
παραγωγής σε κρίσιμα διατροφικά προϊόντα και την γεωπολιτική αστάθεια λόγω της εμπλοκής στρατιωτικών δυνάμεων
με πυρηνική τεχνογνωσία, δημιούργησαν απότομες πληθωριστικές συνθήκες και αβεβαιότητα για την πορεία των
μακροοικονομικών δεδομένων. Αυτές οι πληθωριστικές πιέσεις έχουν πυροδοτήσει μία σειρά αυξήσεων των επιτοκίων
των βασικών νομισμάτων της παγκόσμιας οικονομίας, μετά από μακρά περίοδο μηδενικών έως και αρνητικών
επιτοκίων, περιορίζοντας τα περιθώρια περαιτέρω ανάπτυξης της Ελληνικής οικονομίας στο 2023 μέσα σε ένα
περιβάλλον διεθνούς οικονομικής στασιμότητας.
Η χώρα μας παράλληλα έχει εισέλθει σε προεκλογική περίοδο, από το αποτέλεσμα της οποίας θα κριθεί σε μεγάλο
βαθμό ο ρυθμός των ξένων άμεσων επενδύσεων και η υλοποίηση του προγράμματος δημοπράτησης μεγάλων έργων
και επενδύσεων σε υποδομές με την χρήση ιδιωτικών κεφαλαίων. Σε κάθε περίπτωση η κοινωνική αποδοχή και η
κυβερνητική πρόθεση για την προώθηση των σημαντικών επενδύσεων σε έργα υποδομών είναι δεδομένη και δεν
αναμένεται ανατροπή στις συνθήκες που έχουν δρομολογηθεί.
2. Κίνδυνοι και Αβεβαιότητες
Οι δραστηριότητες του Ομίλου υπόκεινται σε διάφορους κινδύνους και αβεβαιότητες, οι οποίες σχετίζονται με τη φύση
των εργασιών, τις επικρατούσες γεωπολιτικές, πιστωτικές και συναλλαγματικές συνθήκες, τις σχέσεις με τους πελάτες,
τους προμηθευτές και τους υπεργολάβους. Σε μεγάλο βαθμό, ο κίνδυνος που απορρέει από αυτές τις σχέσεις και
συναλλαγές είναι προβλέψιμος ή μπορεί να αντιμετωπισθεί με την επιλογή της κατάλληλης πολιτικής διαχείρισής τους
λόγω της συσσωρευμένης εμπειρίας των στελεχών και των θεσμικών διαδικασιών του Ομίλου. Το ζητούμενο πάντα
είναι ο κίνδυνος να αμβλύνεται και να περιορίζεται σε ανεκτά πλαίσια και διαχειρίσιμα επίπεδα για τη λειτουργία του
Ομίλου. Κανένα όμως σύστημα και πολιτική διαχείρισης κινδύνου δεν μπορεί να προσφέρει απόλυτη ασφάλεια και να
αποκλείσει κάθε κίνδυνο, καθώς το συνεχώς μεταβαλλόμενο διεθνές πολιτικό και οικονομικό περιβάλλον μπορεί να
ανατρέψει όλες τις καταστάσεις που θεωρούνται δεδομένες και διαχειρίσιμες εκ των προτέρων.
Οι παράγοντες των βασικότερων κινδύνων και αβεβαιοτήτων, οι πολιτικές διαχείρισης αυτών καθώς και η επίπτωσή
τους στις δραστηριότητες του Ομίλου έχουν ως εξής:
α. Κλιματικά Ζητήματα
12
H κοινωνική και πολιτική ανταπόκριση στην συντελούμενη ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή αναπόφευκτα θα έχει
αντίκτυπο στις επιχειρηματικές δραστηριότητες του Ομίλου, στα πλαίσια της συμμετοχής του στην Ελληνική και την
διεθνή οικονομία. Οι κατευθυντήριες γραμμές για τη δημοσιοποίηση χρηματοοικονομικών πληροφοριών σχετικά με το
κλίμα οι οποίες εκδόθηκαν από την Ευρωπαϊκή Ένωση, προσδιορίζουν δύο βασικές πηγές κινδύνων που σχετίζονται με
την κλιματική αλλαγή:
i. Κινδύνους σχετιζόμενους με τη μετάβαση σε μια οικονομία χαμηλότερου ανθρακικού αποτυπώματος, όπως
ενδέχεται να προκύψουν από την υιοθέτηση στρατηγικών και τη λήψη αποφάσεων για την πρόληψη και τον
μετριασμό της επίδρασης της κλιματικής αλλαγής. Ενδεικτικά, αναφέρεται η θέσπιση ρυθμιστικών κινήτρων και
κυρώσεων, τα συστήματα τιμολόγησης άνθρακα, οι λύσεις ενεργειακής απόδοσης, και τα προϊόντα και υπηρεσίες
χαμηλού ανθρακικού αποτυπώματος, και γενικά πολιτικών οι οποίες ενδέχεται να επηρεάσουν κατά έμμεσο τρόπο
ορισμένες λειτουργίες και την αξία κάποιων περιουσιακών στοιχείων του Ομίλου.
ii. Κινδύνους σχετιζόμενους με τις φυσικές επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, οι οποίοι περιλαμβάνουν κινδύνους
που προκαλούνται από τις μεταβολές στις μέσες θερμοκρασίες και την ολοένα και συχνότερη εκδήλωση ακραίων
καιρικών φαινομένων και φυσικών καταστροφών. Αυτά τα καιρικά φαινόμενα και αποκλίσεις από τις κλιματικές
σταθερές δύνανται να επηρεάσουν την ομαλή λειτουργία του Ομίλου, παρεμποδίζοντας την απρόσκοπτη πρόοδο
των εργασιών του σε εργοτάξια εξωτερικών χώρων, καθώς επίσης την προμήθεια και μεταφορά των αναγκαίων
υλικών.
Η Διοίκηση του Ομίλου μέσα στα πλαίσια του εφικτού παρακολουθεί, αξιολογεί και ανταποκρίνεται στους παραπάνω
κινδύνους, προκειμένου να μετριάσει τις τυχόν αρνητικές επιδράσεις στα οικονομικά δεδομένα και τις εργασίες του
Ομίλου, ενώ παράλληλα λαμβάνει τα κατάλληλα μέτρα ώστε να συμμετάσχει στην ευρύτερη προσπάθεια μείωσης της
περιβαλλοντικής επίπτωσης των δραστηριοτήτων του Ομίλου.
β. Πολεμική σύγκρουση στην Ουκρανία
Ο Όμιλος δεν παρουσιάζει έκθεση στις αγορές της Ουκρανίας και της Ρωσίας καθώς η περιοχή της Ανατολικής Ευρώπης
δεν αποτελεί στρατηγική επιλογή για την δραστηριοποίηση στο χώρο των κατασκευών ή άλλων επιχειρηματικών
κινήσεων. Το συνολικό αποτύπωμα των διεθνών κυρώσεων κατά της Ρωσίας δεν είναι δυνατόν ακόμη να
προσδιορισθεί και να ποσοτικοποιηθεί, αλλά η όποια επίδραση για τον Όμιλο αφορά σε έμμεσες μόνο επιπτώσεις μέσα
από τις διεθνείς εξελίξεις στη διαμόρφωση των τιμών των πρώτων υλών, του ενεργειακού κόστους και των διεθνών
μεταφορών.
γ. Διεθνής άνοδος τιμών δομικών υλικών, μεταφοράς και καυσίμων
Η σταδιακή επιστροφή των παγκόσμιων αγορών στην κανονικότητα το 2021, μετά τις δραστικές μεταβολές που
προκάλεσε η επιδημία covid-19 το 2020, είχε ορισμένες παρενέργειες καθώς ορισμένοι κλάδοι κινούνται πλέον με
διαφορετική επιχειρηματική προσέγγιση και ρυθμούς από την υπόλοιπη οικονομία. Μία τέτοια συνέπεια ήταν η
σταδιακή άνοδος των τιμών σε συγκεκριμένα δομικά υλικά, το κόστος μεταφοράς τους και τα καύσιμα, οδηγώντας σε
αύξηση του κόστους εκτέλεσης των έργων. Οι πιέσεις στο κόστος κατασκευής δεν είναι ομοιόμορφες και οριζόντιες,
καθώς δεν έχουν επηρεαστεί οι τιμές σε όλα τα υλικά και όλες τις γεωγραφικές αγορές με τον ίδιο τρόπο.
13
Στην Ελλάδα, η κυβέρνηση εντός του 2022 εισήγαγε διαδικασίες για την εξομάλυνση των πληθωριστικών πιέσεων στο
κόστος των έργων δημοσίου ενδιαφέροντος, καθώς επίσης όσων δημόσιων έργων και ΣΔΙΤ βρίσκονται στη διαδικασία
δημοπράτησής τους. Παράλληλα προωθείται η δημιουργία παρατηρητηρίου τιμών και η ίδρυση εταιρείας
προδιαγραφών και τιμολόγησης τεχνικών έργων και μελετών προκειμένου οι αναπροσαρμογές να γίνονται αυτόματα.
Η επίπτωση στο μεικτό αποτέλεσμα του Ομίλου σε μεγάλο βαθμό απορροφήθηκε και ενσωματώθηκε στα οικονομικά
αποτελέσματα του 2021. Ένα μέρος παρέμεινε προς επιβάρυνση των αποτελεσμάτων του 2022, δεδομένου ότι οι
προϋπολογισμοί των έργων αναθεωρήθηκαν με μείωση του μεικτού περιθωρίου. Όμως οι τιμές των υλικών στην
πλειοψηφία τους συνέχισαν και μετά το τέλος του 2021 την ανοδική πορεία τους. Σε συνδυασμό με τις καθυστερήσεις
παράδοσης και της αβεβαιότητας σχετικά με τα ναύλα μεταφοράς, διάφοροι προμηθευτές απαίτησαν οι τιμές τους για
υλικά και κόστη μεταφοράς να υπολογίζονται με την μέθοδο cost plus. Οι τιμές κατά το πρώτο εξάμηνο του 2022 για
τα περισσότερα υλικά κινήθηκαν ανοδικά μεταξύ 5% και 30%, με αποτέλεσμα την περαιτέρω συμπίεση των μεικτών
αποτελεσμάτων των υφιστάμενων έργων, τα οποία ολοκληρώνονται σχεδόν όλα μέχρι το τέλος του 2022.
[βλέπε τις αναλυτικές σημειώσεις των Χρηματοοικονομικών καταστάσεων για περισσότερες λεπτομέρειες]
δ. Πιστωτικός κίνδυνος & Απώλειες
Η Επιτροπή Στρατηγικού Σχεδιασμού & Διαχείρισης Κινδύνου του Ομίλου έχει υιοθετήσει μία πιστωτική πολιτική
σύμφωνα με την οποία κάθε νέος πελάτης εξετάζεται ατομικά ως προς την πιστοληπτική του ικανότητα πριν του
προσφέρει επισήμως τους τυποποιημένους όρους και συνθήκες πληρωμής και παράδοσης. Όσον αφορά στα δημόσια
έργα, μέχρι να επέλθουν βελτιώσεις στο οικονομικό περιβάλλον, πολιτική του Ομίλου είναι να συμμετάσχει μόνο σε
διαγωνισμούς όπου η χρηματοδότηση είναι εξασφαλισμένη από πόρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ο Όμιλος ανά πάσα χρονική στιγμή εκτελεί ένα μεγάλο αριθμό έργων στην Ελλάδα και το εξωτερικό, με πελάτες τους
οποίους επιλέγει ούτως ώστε να είναι κατά τεκμήριο φερέγγυοι και αξιόπιστοι. Στην εγχώρια αγορά, παραδοσιακά ο
μεγαλύτερος πελάτης είναι το Ελληνικό Δημόσιο, καθώς ο ιδιωτικός τομέας ιστορικά δεν έχει ισχυρή παρουσία στην
υλοποίηση κτηριακών εγκαταστάσεων και υποδομών στα οποία εξειδικεύεται ο Όμιλος. Η συμμετοχή σε έργα
αυτοχρηματοδότησης με τη μορφή παραχώρησης λειτουργίας και Σύμπραξης Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ) έχει
περιορίσει τη συμμετοχή του Ελληνικού Δημοσίου στα γενικότερα έσοδα του Ομίλου. Με την εξαίρεση του μεγάλου
έργου της Γραμμής 4 του Αττικού Μετρό που έχει αναλάβει η Εταιρεία, τα επόμενα χρόνια αναμένεται να αυξηθεί η
συμμετοχή έργων ΣΔΙΤ και παραχώρησης στη συνολική δραστηριότητα. Στις διεθνείς αγορές, ο Όμιλος εκτελεί έργα
κυρίως για τον ιδιωτικό τομέα. Υπό αυτό το πρίσμα της διασποράς του πελατολογίου του, ο Όμιλος παρουσιάζει
μέτριου επιπέδου συγκέντρωση πιστωτικού κινδύνου.
Λόγω της διεθνούς πρακτικής για τον κλάδο των κατασκευών, οι συναλλαγές του Ομίλου αναγκαστικά διασφαλίζονται
σε μεγάλο βαθμό με τη διαμεσολάβηση του τραπεζικού τομέα και διεθνών εταιριών ασφάλισης πιστώσεων για την
έκδοση εγγυήσεων σε κάθε στάδιο της διαδικασίας εκτέλεσης των υπογεγραμμένων συμβάσεων, από τη συμμετοχή
στο διαγωνισμό έως την λήψη προκαταβολής, την τμηματική υλοποίηση του έργου και την τελική παράδοσή του.
14
Για τη διενέργεια της πρόβλεψης απομείωσης των απαιτήσεων από πελάτες και λοιπούς εμπορικούς χρεώστες, ο
Όμιλος προσδιορίζει το επίπεδο επισφάλειας ανά πελάτη με κριτήρια την χρονική ενηλικίωση των ανείσπρακτων
υπολοίπων και την ευρύτερη φερεγγυότητά του.
Τοιουτοτρόπως, επιτυγχάνει ρεαλιστική απεικόνιση των σχετικών κονδυλίων στις χρηματοοικονομικές του καταστάσεις
και διατηρεί σε ελεγχόμενα επίπεδα τις τυχόν αρνητικές επιπτώσεις στις επόμενες οικονομικές περιόδους.
ποσά σε € ‘000
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΕΙΑ
31.12.2022
31.12.2021
31.12.2022
31.12.2021
Απαιτήσεις από Πελάτες (Α)
150.263
149.013
132.169
133.188
Ληξιπρόθεσμες Απαιτήσεις από Πελάτες
πέραν των 2 ετών (Β)
38.440
32.534
35.105
32.352
Ποσοστό Απαιτήσεων από Πελάτες πέραν
των 2 ετών επί συνόλου (B / A)
25,6%
21,8%
26,6%
24,3%
ε. Κίνδυνος Μεταβολής Τιμών:
Ο Όμιλος εκτίθεται σε μεταβλητότητα των τιμών των πρώτων υλών και λοιπών υλικών που προμηθεύεται, στις
περισσότερες περιπτώσεις των οποίων έχουν διεθνώς καθοριζόμενες τιμές («commodities»), όπως για παράδειγμα το
τσιμέντο, ο μεταλλικός οπλισμός και τα καύσιμα. Ο Όμιλος ελέγχει κεντρικά τις προμήθειες υλικών για τις ανάγκες των
εταιρειών που ελέγχει, προκειμένου να επιτύχει οικονομίες κλίμακος και να «κλειδώσει» την τιμή προμήθειας μέσω
προ-αγοράς μεγάλων ποσοτήτων.
στ. Κίνδυνος Ρευστότητας
Ο κίνδυνος ρευστότητας αναφέρεται στο ενδεχόμενο ανεπάρκειας των άμεσα ρευστοποιήσιμων περιουσιακών
στοιχείων του ενεργητικού να καλύψουν τις βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις κατά την ημερομηνία λήξης τους. Όπως
προκύπτει από τον παρακάτω πίνακα, στο τέλος του 2022 ο Όμιλος παρουσιάζει θετικό καθαρό κυκλοφορούν
ενεργητικό, μειωμένο έναντι του προηγούμενου έτους.
ποσά σε € ‘000
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΕΙΑ
2022
2021
2022
2021
Κυκλοφορούν Ενεργητικό, πλην ταμειακών
διαθεσίμων & Βραχ. Δεσμευμένων Καταθέσεων (Α)
440.478
444.945
421.014
425.069
Βραχυπρόθεσμες Υποχρεώσεις, πλην τραπεζικών
424.031
386.453
417.488
392.085
15
δανείων και υποχρεώσεων από μισθώσεις (Β)
Καθαρό Κυκλοφορούν Ενεργητικό (Α – Β)
16.447
58.492
3.526
32.984
Πολιτική του Ομίλου είναι η ανά πάσα χρονική στιγμή εξασφάλιση ταμειακής επάρκειας για την κάλυψη των
υποχρεώσεων που προκύπτουν. Για την επίτευξη αυτού του σκοπού, ο Όμιλος επιδιώκει να διατηρεί επαρκές υπόλοιπο
σε μετρητά σε συμφωνηθείσα πιστωτική γραμμή) ώστε να καλύπτει τις αναμενόμενες υποχρεώσεις αναλυτικά για
περίοδο ενός μηνός. Η Οικονομική ∆ιεύθυνση ετοιμάζει αναλυτικό μηνιαίο και συνοπτικό 12μηνο ταμειακό
προγραμματισμό, καθώς επίσης και αναθεωρημένο σε τριμηνιαία βάση συνοπτικό 5ετή προϋπολογισμό και κατάσταση
ταμειακών ροών.
Βασικό κριτήριο για την αξιολόγηση της πορείας της ρευστότητας είναι η ανάλυση της χρονικής ενηλικίωσης ή
«ληκτότητας» των χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων του Ομίλου, από την ημερομηνία σύνταξης των
χρηματοοικονομικών καταστάσεων έως την χρονική ωρίμανση αυτών των υποχρεώσεων.
Οι παρακάτω πίνακες αναλύουν τα στοιχεία «ληκτότητας» των υποχρεώσεων του Ομίλου και της Εταιρείας κατά την
31.12.2022 και την συγκρίσιμη ημερομηνία του 2021.
Χρονική Ανάλυση Λήξης «Δανειακών Υποxρεώσεων και Leasing»
ποσά σε € ‘000
ΟΜΙΛΟΣ
< 1 έτος
1 - 5 έτη
> 5 έτη
Σύνολο
31.12.2022
Ομολογιακά & Λοιπά Μακροπρόθεσμα Δάνεια
0
225.928
3.000
228.928
Βραχυπρόθεσμα Δάνεια
30.685
0
0
30.685
Μακροπρόθεσμα Δάνεια –βραχυπρ. σκέλος
47.436
0
0
47.436
Leasing Εξοπλισμού & ΔΠΧΑ 16
12.088
32.077
31.618
75.782
Σύνολο
90.208
258.005
34.618
382.831
31.12.2021
Ομολογιακά & Λοιπά Μακροπρόθεσμα Δάνεια
0
325.886
9.000
334.886
16
Βραχυπρόθεσμα Δάνεια
57.429
0
0
57.429
Μακροπρόθεσμα Δάνεια –βραχυπρ. σκέλος
50.050
0
0
50.050
Leasing Εξοπλισμού & ΔΠΧΑ 16
4.884
17.675
30.602
53.161
Σύνολο
112.363
343.561
39.602
495.525
ποσά σε € ‘000
ΕΤΑΙΡΕΙΑ
< 1 έτος
1 - 5 έτη
> 5 έτη
Σύνολο
31.12.2022
Ομολογιακά & Λοιπά Μακροπρόθεσμα Δάνεια
0
225.928
3.000
228.928
Βραχυπρόθεσμα Δάνεια
25.642
0
0
25.642
Μακροπρόθεσμα Δάνεια –βραχυπρ. σκέλος
47.436
0
0
47.436
Leasing Εξοπλισμού & ΔΠΧΑ 16
10.864
27.997
7.639
46.500
Σύνολο
83.942
253.925
10.639
348.506
31.12.2021
Ομολογιακά & Λοιπά Μακροπρόθεσμα Δάνεια
0
323.351
9.000
332.351
Βραχυπρόθεσμα Δάνεια
53.151
0
0
53.151
Μακροπρόθεσμα Δάνεια –βραχυπρ. σκέλος
47.495
0
0
47.495
Leasing Εξοπλισμού & ΔΠΧΑ 16
3.751
13.603
8.785
26.139
Σύνολο
104.397
336.954
17.785
459.136
Χρονική Ανάλυση «Προμηθευτών & Λοιπών Βραχυπρόθεσμων Υποχρεώσεων»
ποσά σε € ‘000
< 1 έτος
1 - 2 έτη
> 2 έτη
Σύνολο
17
ΟΜΙΛΟΣ
31.12.2022
184.322
19.657
33.947
237.926
31.12.2021
172.928
23.695
50.487
247.111
ΕΤΑΙΡΕΙΑ
31.12.2022
183.911
20.508
35.823
240.243
31.12.2021
172.587
26.241
58.099
256.927
Χρονική Ανάλυση «Προκαταβολών Πελατών»
ποσά σε € ‘000
< 1 έτος
1 - 2 έτη
> 2 έτη
Σύνολο
ΟΜΙΛΟΣ
31.12.2022
60.728
95.017
11.306
167.051
31.12.2021
100.313
14.096
14.694
129.103
ΕΤΑΙΡΕΙΑ
31.12.2022
59.777
93.529
11.129
164.435
31.12.2021
98.543
13.847
14.434
126.825
Οι παρακάτω πίνακες αναλύουν τα στοιχεία «ληκτότητας» των απαιτήσεων του Ομίλου και της Εταιρείας κατά την
31.12.2022 και την συγκρίσιμη ημερομηνία του 2021.
Χρονική Ανάλυση «Απαιτήσεων από Πελάτες»
ποσά σε € ‘000
Δεν είναι σε
Καθυστέρηση
Σε Καθυστέρηση
<1 έτος
Σε Καθυστέρηση
>1 έτος <2 έτη
Σε Καθυστέρηση
>2 έτη
Σύνολο
18
Όχι απομειωμένα
Όχι απομειωμένα
Όχι απομειωμένα
Όχι απομειωμένα
ΟΜΙΛΟΣ
31.12.2022
68.400
27.908
15.514
38.440
150.263
31.12.2021
78.897
23.853
13.730
32.534
149.013
ΕΤΑΙΡΕΙΑ
31.12.2022
55.741
26.808
14.514
35.105
132.169
31.12.2021
69.415
22.644
8.777
32.352
133.188
Χρονική Ανάλυση «Λοιπών Απαιτήσεων»
ποσά σε € ‘000
Δεν είναι σε
Καθυστέρηση
Σε Καθυστέρηση
<1 έτος
Σε Καθυστέρηση
>1 έτος <2 έτη
Σε Καθυστέρηση
>2 έτη
Σύνολο
Όχι απομειωμένα
Όχι απομειωμένα
Όχι απομειωμένα
Όχι απομειωμένα
ΟΜΙΛΟΣ
31.12.2022
51.261
37.157
13.046
18.794
120.258
31.12.2021
42.876
24.734
8.430
28.123
104.163
ΕΤΑΙΡΕΙΑ
31.12.2022
43.453
38.285
13.758
31.182
126.678
31.12.2021
32.780
25.378
9.060
38.473
105.692
ζ. Κίνδυνος Ταμειακών Ροών
Ο Όμιλος κατά περίπτωση κάνει χρήση σύνθετων χρηματοοικονομικών προϊόντων κατόπιν συνεργασίας με τον
τραπεζικό τομέα προκειμένου να αντισταθμίσει την ταμειακή ροή σε συγκεκριμένες επενδύσεις σε
αυτοχρηματοδοτούμενα έργα. Το μέρος της αντιστάθμισης των ταμειακών ροών αυτών των επενδύσεων που ήταν
19
αποτελεσματικό καταχωρείται απευθείας στα ίδια κεφάλαια μέσω της κατάστασης μεταβολής των Ιδίων Κεφαλαίων
των εταιρειών παραχώρησης, σύμφωνα με τα οριζόμενα στα Διεθνή Λογιστικά Πρότυπα. Το αναποτελεσματικό μέρος
του κέρδους ή της ζημιάς καταχωρείται απευθείας στα αποτελέσματα των εταιριών. Επομένως, ο Όμιλος στις
ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις καταχωρεί το μερίδιό του αντίστοιχα με το πώς έχει καταχωρηθεί στις
συνδεδεμένες εταιρείες, σύμφωνα με το Διεθνές Λογιστικό Πρότυπο 28.
η. Συναλλαγματικός Κίνδυνος
Ο Όμιλος εισπράττει μέρος των εσόδων του από την εκτέλεση έργων στο εξωτερικό, και μέρος των εσόδων αυτών
προέρχεται από χώρες εκτός της ζώνης του ευρώ. Στις περιπτώσεις εκτέλεσης έργων εκτός Ευρωζώνης, ο Όμιλος
φροντίζει κατά το δυνατόν να συνδέει τις απαιτήσεις σε ξένο νόμισμα με υποχρεώσεις στο αντίστοιχο νόμισμα,
αντισταθμίζοντας στην πράξη ένα τμήμα του σχετικού συναλλαγματικού κινδύνου. Παράλληλα, ο Όμιλος προβαίνει σε
πολύ περιορισμένη χρηματοοικονομική αντιστάθμιση («hedging») απαιτήσεων και υποχρεώσεων σε ξένο νόμισμα,
μέσω κατάλληλων συμβάσεων με πιστωτικά ιδρύματα, δεδομένου ότι δεν είναι προβλέψιμες οι ακριβείς ημερομηνίες
διεκπεραίωσης των συναλλαγών αυτών.
Σύμφωνα με την ανάλυση της ευαισθησίας της χρηματοοικονομικής θέσης του Ομίλου ως προς τις ενδεχόμενες
μεταβολές των συναλλαγματικών ισοτιμιών, η επιβάρυνση των αποτελεσμάτων και των ιδίων κεφαλαίων του Ομίλου
με συναλλαγματικό κόστος ανέρχεται σε ±€0,74 εκατομμύρια στο τέλος του 2022 για κάθε μεταβολή κατά ±5% των
συναλλαγματικών ισοτιμιών στις οποίες είναι εκτεθειμένος ο Όμιλος, έναντι ±€0,43 εκατομμυρίων στο προηγούμενο
έτος. Επισημαίνεται ότι η επίδραση στα αποτελέσματα και τα ίδια κεφάλαια του Ομίλου από μεταβολές
συναλλαγματικών ισοτιμιών για το 2022, προερχόταν σχεδόν αποκλειστικά από το δολάριο ΗΠΑ, νόμισμα το οποίο
χρησιμοποιείται στα εκτελούμενα ενεργειακά έργα του εξωτερικού, ενώ ελάχιστη επίπτωση έχει η Βρετανική Λίρα και
το Κροατικό Κούνα. H συνολική συναλλαγματική έκθεση του Ομίλου είναι γενικά περιορισμένη, όπως άλλωστε
προκύπτει και από το προαναφερθέν ποσό που προέκυψε από την ανάλυση συναλλαγματικής ευαισθησίας.
θ. Ασφαλιστικός Κίνδυνος
Η Εταιρεία και οι θυγατρικές της καλύπτονται από αναγνωρισμένες ασφαλιστικές εταιρίες έναντι βασικών κινδύνων
που απορρέουν από την επιχειρηματική τους δραστηριότητα, σχετιζόμενων με βλάβες και ζημιές του μηχανολογικού
εξοπλισμού, ατυχημάτων του προσωπικού, αλλά και γεγονότων ανωτέρας βίας. Η ασφαλιστική κάλυψη διέπεται από
τους συνήθεις όρους των επιμέρους συμβολαίων και κρίνεται επαρκής στο σύνολό της. Οι βασικές ασφαλίσεις
παρέχουν πλήρη κάλυψη της αναπόσβεστης λογιστικής αξίας των παγίων στοιχείων του ενεργητικού από
καταστροφικούς και λοιπούς κινδύνους, με έμφαση στον μηχανικό εξοπλισμό στην Ελλάδα και το εξωτερικό, αλλά και
τα εκτελούμενα έργα, κατά περίπτωση. Τα επιμέρους ασφαλιστήρια συμβόλαια των έργων καλύπτουν και την αστική
ευθύνη της Εταιρείας έναντι Τρίτων.
ι. Γεωπολιτικός Κίνδυνος
Ο γεωπολιτικός κίνδυνος είναι υπαρκτός σε όλη την περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, τη Μέση Ανατολή και τη
Βόρεια Αφρική καθώς βρίσκονται σε εξέλιξη διάφορες συγκρούσεις και αναταραχές οι οποίες συνδέονται με την
ανατροπή παλαιών πολιτικών καθεστώτων, την ανάδειξη νέων φανατικών θρησκευτικών ομάδων και τη διαμάχη για
20
τον έλεγχο φυσικών πόρων και πλούτου. Η διεθνής δραστηριότητα και επέκταση του Ομίλου εκτός Ευρώπης κατά το
δυνατόν επικεντρώνεται σε χώρες με μειωμένο γεωπολιτικό κίνδυνο.
κ. Χρηματοπιστωτικός Κίνδυνος
Ο Όμιλος χρηματοδοτεί τα πάγια στοιχεία του ενεργητικού του με μακροπρόθεσμα ομολογιακά δάνεια και τις εργασίες
του με κεφάλαια κίνησης, ενώ επίσης υποβάλλει τραπεζικές εγγυητικές επιστολές προκειμένου να συμμετάσχει σε
διαγωνισμούς έργων και να διασφαλίζει την απρόσκοπτη εκτέλεση των έργων των πελατών του. Οι όροι και η
τιμολόγηση αυτών των χρηματοοικονομικών προϊόντων, δηλ. τα επιτόκια δανεισμού και οι προμήθειες έκδοσης
εγγυητικών επιστολών, απορρέουν από διεθνείς και εγχώριες συνθήκες ρευστότητας οι οποίες δεν ελέγχονται από τον
Όμιλο, παρά την διατήρηση καλών σχέσεων με το εγχώριο τραπεζικό σύστημα εν γένει.
Ο συνολικός δανεισμός του Ομίλου την 31.12.2022 ανήλθε σε €307,0 εκατομμύρια έναντι €442,4 εκατομμυρίων στο
τέλος του 2021, με το μακροπρόθεσμο σκέλος του να αποτελεί το 75% του συνόλου το 2022 έναντι 76% το 2021. Σε
επίπεδο μητρικής εταιρείας, ο συνολικός δανεισμός ανήλθε σε €302,0 εκατομμύρια στο τέλος του 2022 έναντι €433,0
εκατομμυρίων ένα έτος νωρίτερα. Οι υποχρεώσεις του Ομίλου από συμβάσεις leasing ανέρχονταν σε €75,8
εκατομμύρια την 31.12.2022 έναντι €53,2 εκατομμυρίων το 2021.
Σύμφωνα με την ανάλυση της ευαισθησίας της χρηματοοικονομικής θέσης του Ομίλου ως προς τις ενδεχόμενες
μεταβολές του επιτοκίου Euribor, η επίδραση του χρηματοοικονομικού κόστους επί των αποτελεσμάτων και των ιδίων
κεφαλαίων του Ομίλου ανέρχεται σε ±€2,51 εκατομμύρια στο τέλος του 2022 για κάθε μεταβολή κατά ±100 μονάδες
βάσης (δηλ. ±1%) των επιτοκίων στα οποία είναι εκτεθειμένος ο Όμιλος, έναντι ±€3,81 εκατομμυρίων στο προηγούμενο
έτος. Για την Εταιρεία, η αντίστοιχη επίδραση ανέρχεται σε ±€2,21 εκατομμύρια στο τέλος του 2022, έναντι ±€3,49
εκατομμυρίων στο τέλος του 2021.
3. Μερισματική Πολιτική
Μετά από μακρά περίοδο μη διανομής μερίσματος λόγω ζημιογόνων χρήσεων, η διοίκηση της Εταιρείας κατά την
Ετήσια Τακτική Γενική Συνέλευση για τα πεπραγμένα του 2022, η οποία έχει προγραμματιστεί να πραγματοποιηθεί την
14.06.2023, προτείνει στους μετόχους την διανομή μεικτού μερίσματος €0,07 ανά μετοχή.
4. Ίδιες Μετοχές
Στο τέλος της χρήσης 2022, τόσο η μητρική εταιρεία όσο και οι θυγατρικές της δεν κατέχουν ίδιες μετοχές. Οι γενικές
συνελεύσεις των μετόχων της μητρικής εταιρείας ΑΒΑΞ ΑΕ και των θυγατρικών της ουδέποτε έχουν λάβει σχετική
απόφαση για την αγορά ιδίων μετοχών, και δεν έχουν πραγματοποιηθεί σχετικές συναλλαγές.
Γ. Σημαντικές Συναλλαγές της Εταιρείας με Συνδεδεμένα Μέρη
Οι σημαντικότερες συναλλαγές της Εταιρείας κατά την περίοδο 01.01.2022-31.12.2022 με συνδεδεμένα με αυτή μέρη
κατά την έννοια του ΔΛΠ 24, αφορούν συναλλαγές με θυγατρικές της (συνδεδεμένες με αυτή επιχειρήσεις), οι οποίες
εμφανίζονται στον κατωτέρω πίνακα:
21
Όμιλος (ποσά σε χιλιάδες €)
Έσοδα
Έξοδα
Απαιτήσεις
Υποχρεώσεις
ΣΤΑΘΜΟΣ ΑΥΤ/ΤΩΝ ΑΓ.ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΠΕΙΡΑΙΑ A.E.
47
-
-
-
ΟΛΥΜΠΙΑ ΟΔΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ Α.Ε.
8.245
-
296
-
ΟΛΥΜΠΙΑ ΟΔΟΣ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ Α.Ε.
757
-
28
780
ΓΕΦΥΡΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ Α.Ε.
225
-
-
-
ΓΕΦΥΡΑ Α.Ε.
4.132
-
2
-
ΑΤΤΙΚΗ ΟΔΟΣ Α.Ε.
8.387
261
1.484
16.029
ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΔΡΟΜΟΣ ΑΙΓΑΙΟΥ Α.Ε.
10.161
-
74
495
ΜΟΡΕΑΣ Α.Ε.
4.353
-
383
-
SALONICA PARK A.E.
35
-
13
-
POLISPARK Α.Ε.
10
-
5
-
ΑΘΗΝΑΪΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ Α.Ε.
122
-
-
-
METROPOLITAN ATHENS PARK A.E.
-
-
0
-
ΒΙΟΕΝΕΡΓΕΙΑ Α.Ε.
3
-
55
-
BONATTI J&P-AVAX Srl
117
-
331
-
VOLTERRA S.A.
15.466
1.099
15.000
17.924
ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ ΗΛΕΙΑΣ Α.Ε Ε.Σ
2.127
-
5.772
6
ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ ΗΛΕΙΑΣ ΑΕ ΕΙΔ.Σ
302
-
574
-
ΠΥΡΑΜΙΣ ATE
-
371
-
429
LIMASSOL MARINA LTD
-
-
22.581
-
J&P (UK) LTD LONDON
-
-
-
31
JCH SERVICES LTD
-
-
-
63
5Ν Α.Ε.
3
-
151
-
ENERSYSTEM FZE
-
3.178
-
78
ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ Α.Π.Ε. ΚΥΚΛΑΔΩΝ Α.Ε.
54
-
54
-
J/V J&P-AVAX J&PARASKEVAIDES OV.LTD (JORDAN)
58
-
333
-
ΚΟΙΝΟΠΡΑΞΙΕΣ
1.282
-
19.186
9.952
22
Διευθυντικά στελέχη και μέλη της Διοίκησης
-
3.606
-
675
55.885
8.516
66.322
46.461
Εταιρεία (ποσά σε χιλιάδες €)
Έσοδα
Έξοδα
Απαιτήσεις
Υποχρεώσεις
ΕΤΕΘ Α.Ε.
6.076
92
992
7.389
TASK ΑΒΑΞ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ A.E.
190
2.660
-
1.094
ΑΒΑΞ ΙΚΤΕΟ Α.Ε.
-
33
-
496
GLAVIAM ΕΠΕ
4
-
5
-
AVAX DEVELOPMENT ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ Α.Ε.
325
-
13.102
3
ΑΘΗΝΑ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ Α.Ε.
-
-
1
12
ΕΡΓΟΝΕΤ Α.Τ.Ε.
19
-
22
-
MONDO TRAVEL Α.Ε. (ΥΠΟ ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΗ)
-
-
-
71
ΜΑΡΙΝΑ ΑΘΗΝΩΝ Α.Ε.
1.081
-
1.170
45
ΑΒΑΞ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ Α.Ε.
306
-
237.949
-
VOLTERRA A.E.
15.466
1.099
16.158
18.823
PSM SUPPLIERS LTD
530
-
44
1.860
AVAX INTERNATIONAL LTD
26
17.540
948
21.581
GAS AND POWER TECH DMCC
271
431
808
-
CONSPEL (CYPRUS) LIMITED
-
-
324
-
BONATTI J&P-AVAX Srl
117
-
331
-
ΟΛΥΜΠΙΑ ΟΔΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ Α.Ε.
1.830
-
38
-
ΟΛΥΜΠΙΑ ΟΔΟΣ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ Α.Ε.
424
-
25
780
ΓΕΦΥΡΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ Α.Ε.
225
-
-
-
ΓΕΦΥΡΑ Α.Ε.
4.124
-
-
-
ΑΤΤΙΚΗ ΟΔΟΣ Α.Ε.
20.055
227
-
15.992
ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΔΡΟΜΟΣ ΑΙΓΑΙΟΥ Α.Ε.
202
-
-
-
23
ΜΟΡΕΑΣ Α.Ε.
523
-
12
-
POLISPARK Α.Ε.
4
-
4
-
METROPOLITAN ATHENS PARK A.E.
-
-
-
-
ΒΙΟΕΝΕΡΓΕΙΑ Α.Ε.
2
-
55
-
ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ ΗΛΕΙΑΣ Α.Ε Ε.Σ
1.748
-
5.772
6
ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ ΗΛΕΙΑΣ ΑΕ ΕΙΔ.Σ
302
-
574
-
ΠΥΡΑΜΙΣ ATE
-
371
-
429
LIMASSOL MARINA LTD
14.872
-
22.581
-
J&P (UK) LTD LONDON
-
-
-
31
ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ Α.Π.Ε. ΚΥΚΛΑΔΩΝ Α.Ε.
54
-
54
-
J/V J&P-AVAX - J&PARASKEVAIDES OV.LTD (JORDAN)
58
-
333
-
ΚΟΙΝΟΠΡΑΞΙΕΣ
1.267
-
18.994
9.757
Διευθυντικά στελέχη και μέλη της Διοίκησης
-
1.221
-
391
70.101
23.674
320.294
78.760
Δ. Επεξηγηματική Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου
(σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 4 του Ν.3556/2007, όπως ισχύει)
Η παρούσα επεξηγηματική έκθεση του Διοικητικού Συμβουλίου περιέχει τις προβλεπόμενες πληροφορίες σύμφωνα με
την παράγραφο 7 του άρθρου 4 του Ν.3556/2007, και υποβάλλεται στην Ετήσια Τακτική Γενική Συνέλευση των μετόχων
της Εταιρείας, σύμφωνα με τις διατάξεις της παραγράφου 8 του άρθρου 4 του Ν.3556/2007 και του Ν.4548/2018
(άρθρο 188).
Διάρθρωση μετοχικού κεφαλαίου
Το μετοχικό κεφάλαιο της Εταιρείας την 31.12.2022 ανέρχεται σε 43.296.454,80 και διαιρείται σε 144.321.516 κοινές
ονομαστικές μετοχές, ονομαστικής αξίας €0,30 η κάθε μία, ο δε συνολικός αριθμός δικαιωμάτων ψήφου επί κοινών
ονομαστικών μετοχών της Εταιρείας ανέρχεται σε 144.321.516. Όλες οι μετοχές είναι κοινές ονομαστικές με δικαίωμα
ψήφου, εισηγμένες σε άυλη μορφή προς διαπραγμάτευση στο Χρηματιστήριο Αθηνών.
Περιορισμοί στην μεταβίβαση μετοχών της Εταιρείας
Η μεταβίβαση των μετοχών της Εταιρείας γίνεται όπως ορίζει η σχετική χρηματιστηριακή νομοθεσία και δεν υφίστανται
περιορισμοί από το Καταστατικό της.
24
Επισημαίνεται πάντως ότι τα ανεξάρτητα μη εκτελεστικά μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας δεν μπορούν,
μεταξύ άλλων, να κατέχουν μετοχές της σε ποσοστό πάνω από 0,5% του καταβλημένου μετοχικού κεφαλαίου,
σύμφωνα με το άρθρο 9 του Ν. 4706/2020.
Επίσης, σύμφωνα με το άρθρο 19 του Κανονισμού 596/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, σε
συνδυασμό με τον κατ’ εξουσιοδότηση Κανονισμό 2016/522 και τον Εκτελεστικό Κανονισμό 2016/523 της Ευρωπαϊκής
Επιτροπής, τα πρόσωπα που ασκούν διευθυντικά καθήκοντα και οι έχοντες στενό δεσμό με αυτά τα πρόσωπα,
οφείλουν να γνωστοποιούν τις συναλλαγές που διενεργούνται, άμεσα ή έμμεσα, για λογαριασμό τους και σχετίζονται
με τις μετοχές ή χρεωστικούς τίτλους της Εταιρείας ή παράγωγα ή άλλα χρηματοοικονομικά μέσα που είναι
συνδεδεμένα με αυτά μετά τη συμπλήρωση του ποσού των €5.000 (χωρίς συμψηφισμό) σε κάθε ημερολογιακό έτος.
Σημαντικές άμεσες ή έμμεσες συμμετοχές κατά την έννοια των διατάξεων των άρθρων 9 έως 11 του Ν.3556/2007
Σύμφωνα με το επίσημο μετοχολόγιο της Εταιρείας, την 24.04.2023 οι παρακάτω μέτοχοι κατείχαν ποσοστό άνω του 5%
επί του μετοχικού κεφαλαίου της Εταιρείας:
Όνομα Μετόχου
Συμμετοχή
Απώτεροι Μέτοχοι
Κωνσταντίνος Μιτζάλης
16,309%
(πλέον 0,845% σε Κοινή
Επενδυτική Μερίδα)
JCGH Ltd
14,327%
Μέλη της οικογένειας Ιωάννου,
συμπεριλαμβανομένου του κου Στέλιου Χριστοδούλου
CSME Holdings Ltd
11,285%
Μέλη της οικογένειας Ιωάννου
Στέλιος Χριστοδούλου
8,498%
Savetrans Holdings Ltd
7,829%
Κωνσταντίνος Κουβαράς & Τερέζα Κουβαρά
Honeysuckle Properties Ltd
7,714%
Χρήστος Ιωάννου
Λοιποί Μέτοχοι, <5% έκαστος
33,193%
Κάτοχοι κάθε είδους μετοχών που παρέχουν ειδικά δικαιώματα ελέγχου
Δεν υφίστανται.
Περιορισμοί στο δικαίωμα ψήφου
Το Καταστατικό της Εταιρείας δεν προβλέπει περιορισμούς στο δικαίωμα ψήφου.
Συμφωνίες μεταξύ των μετόχων της Εταιρείας
25
Δεν είναι γνωστή στην Εταιρεία η ύπαρξη συμφωνιών μεταξύ των μετόχων της, οι οποίες συνεπάγονται περιορισμούς
στη μεταβίβαση των μετοχών της ή στην άσκηση δικαιωμάτων ψήφου.
Κανόνες διορισμού και αντικατάσταση μελών του Διοικητικού Συμβουλίου & τροποποίηση του καταστατικού
Οι κανόνες που προβλέπονται από το Καταστατικό της Εταιρείας τόσο για το διορισμό και την αντικατάσταση μελών
του Διοικητικού της Συμβουλίου όσο και για τις τροποποιήσεις του, δεν διαφοροποιούνται από τα προβλεπόμενα του
Ν.4548/2018.
Αρμοδιότητα του Διοικητικού Συμβουλίου ή ορισμένων μελών του για έκδοση νέων μετοχών ή την αγορά ιδίων
μετοχών
Σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν.4548/2018, το Διοικητικό Συμβούλιο κάθε εισηγμένης στο Χρηματιστήριο Αθηνών
εταιρείας εξουσιοδοτείται με απόφαση της Γενικής Συνελεύσεως των μετόχων της να αυξάνει το μετοχικό της κεφάλαιο
μέσω έκδοσης νέων μετοχών και να αποκτά ίδιες μετοχές μέσω του Χρηματιστηρίου Αθηνών μέχρι ποσοστού 10% του
συνόλου των μετοχών της για συγκεκριμένα χρονικά διαστήματα. Το Καταστατικό της Εταιρείας δεν διαφοροποιείται
από την σχετική νομοθεσία στην παροχή των παραπάνω αρμοδιοτήτων. Δεν υπάρχουν σε ισχύ αποφάσεις της Γενικής
Συνελεύσεως των μετόχων της Εταιρείας για αγορά ιδίων μετοχών.
Η Γενική Συνέλευση των μετόχων την 24.06.2021 ενέκρινε τη θέσπιση προγράμματος τριετούς διάρκειας για τη δωρεάν
διάθεση 4.000.000 μετοχών σε συγκεκριμένα στελέχη και λοιπά μέλη του προσωπικού της Εταιρείας, καθώς και σε
συγκεκριμένα συνεργαζόμενα με αυτή πρόσωπα, σύμφωνα με τους όρους του άρθρου 114 Ν. 4548/2018, όπως ισχύει.
Οι νέες μετοχές θα εκδοθούν με κεφαλαιοποίηση αποθεματικού της Εταιρείας. Μέχρι την έκδοση της παρούσας
Έκθεσης, δεν έχουν εκδοθεί μετοχές στα πλαίσια του εν λόγω προγράμματος, δεδομένου ότι το Δ.Σ. δεν έχει πάρει
απόφαση για την υλοποίησή του.
Σημαντικές συμφωνίες που έχει συνάψει η Εταιρεία και οι οποίες τίθεται σε ισχύ, τροποποιούνται ή λήγουν σε
περίπτωση αλλαγής στον έλεγχο της Εταιρείας κατόπιν δημόσιας πρότασης και τα αποτελέσματα της συμφωνίας
αυτής
Δεν υφίστανται.
Συμφωνίες που η Εταιρεία έχει συνάψει με τα μέλη του Διοικητικού της Συμβουλίου ή με το προσωπικό της, οι
οποίες προβλέπουν αποζημίωση σε περίπτωση παραίτησης ή απόλυσης χωρίς βάσιμο λόγο ή τερματισμό της
θητείας ή απασχόλησης τους εξαιτίας δημόσιας πρότασης
Δεν υφίστανται.
Ε. Εργασιακά και Περιβαλλοντικά Θέματα
Ο Όμιλος έχει πολυσχιδή δραστηριότητα και οι εργασίες του απλώνονται σε αρκετές χώρες εκτός Ελλάδος,
απασχολώντας προσωπικό που διαθέτει μεγάλη γκάμα από δεξιότητες, ακαδημαϊκές γνώσεις και τεχνική και
επιστημονική κατάρτιση. Σε όλες τις ιεραρχικές βαθμίδες του ανθρώπινου δυναμικού υπάρχει συνεχής εκπαίδευση και
κατάρτιση, είτε από στελέχη του Ομίλου είτε από εξωτερικούς εκπαιδευτικούς φορείς, προκειμένου να βελτιώνεται η
απόδοση αλλά και η ικανοποίηση του προσωπικού. Στο ανθρώπινο δυναμικό επίσης προσφέρονται μία σειρά από
26
πρόσθετες παροχές, όπως ομαδικό πρόγραμμα ιδιωτικής ιατροφαρμακευτικής ασφάλισης, πέρα από τα νόμιμα
εργασιακά δικαιώματα.
Οι κατασκευές, ως κύρια δραστηριότητα του Ομίλου, είναι στενά συνδεδεμένες με το φυσικό περιβάλλον, τόσο του
αστικού χώρου όσο και απομακρυσμένων γεωγραφικών περιοχών. Η Εταιρεία εφαρμόζει σύστημα περιβαλλοντικής
διαχείρισης σύμφωνα με το διεθνές πρότυπο ISO 14001 και υποστηρίζει έμπρακτα τόσο την τήρηση των
περιβαλλοντικών όρων σε επίπεδο έργου όσο και τη βελτίωση των περιβαλλοντικών επιδόσεων γενικά για το ευρύτερο
περιβάλλον και την κοινωνία, βάσει των διαδικασιών και των πολιτικών που έχει υιοθετήσει.
Παράλληλα ο όμιλος έχει εντάξει τις αρχές της Βιώσιμης Ανάπτυξης στη στρατηγική του, λειτουργώντας υπό όρους ESG
και παρακολουθώντας δείκτες οι οποίοι καταγράφουν τις επιδόσεις του σε θέματα περιβάλλοντος, κοινωνικής ευθύνης
και εταιρικής διακυβέρνησης.
Η Εταιρεία το 2018 απέκτησε πιστοποιητικό ISO 50001 για την εφαρμογή Συστήματος Διαχείρισης Ενέργειας στην έδρα
της και σε εργοτάξια, ενώ υπέβαλε ενεργειακή έκθεση στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας σύμφωνα με την
Νομοθεσία: ΟΔΗΓΙΑ 2012/27/ΕΕ , Ν. 4342/2015 , Άρθρο 48 του Ν. 4409/2016 (ΦΕΚ Α' 136) , την υπ' αριθμ. οικ.
175275/22.05.2018 Απόφαση του Υπουργού και του Αν. Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΦΕΚ Β΄
1927/30.05.2018), την υπ' αριθμ. οικ. 97536/326/28.12.2018 Απόφαση του Υπουργού και του Αν. Υπουργού
Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΦΕΚ Β΄ 6136/31.12.2018).
Επιπρόσθετα η εταιρεία το 2019 απέκτησε πιστοποιητικό ISO 37001 για την Εφαρμογή Συστήματος Διαχείρισης κατά
της Δωροδοκίας, ενώ προχώρησε στην ανάπτυξη και πιστοποίηση των συστημάτων Διαχείρισης Ασφάλειας
Πληροφοριών ως προς ISO 27001:2013, Σύστημα Διαχείρισης Οδικής Ασφάλειας ISO: 39001 και Σύστημα Διαχείρισης
Επιχειρησιακής Συνέχειας ISO: 22301.
ΣΤ. Χρηματοοικονομικοί και Μη-Χρηματοοικονομικοί Βασικοί Δείκτες Επιδόσεων
1. Βασικά Χρηματοοικονομικά Μεγέθη Ομίλου
Τα βασικά ενοποιημένα χρηματοοικονομικά μεγέθη του Ομίλου από συνεχιζόμενες δραστηριότητες κατά τη χρήση
2022 και την προηγούμενη αυτής τετραετία έχουν ως εξής:
ποσά σε € ‘000
2018
2019
2020
2021
2022
Κύκλος Εργασιών
538.386
575.927
462.736
592.215
402.709
μεταβολή έτους
(20,0%)
7,0%
(19,7%)
28,0%
(32,0%)
Μεικτά Αποτελέσματα
31.240
42.588
53.250
31.631
20.872
μεταβολή έτους
(15,1%)
36,3%
25,0%
(40,6%)
(34,0%)
Κέρδη / (Ζημιές) προ φόρων
(8.345)
(11.237)
7.140
(26)
18.543
27
μεταβολή έτους
(253,7%)
34,7%
(163,5%)
(100,4%)
-
Καθαρά Κέρδη / (Ζημιές) μετά από φόρους, από
συνεχιζόμενες δραστηριότητες
(24.460)
(17.625)
10.475
2.007
12.916
μεταβολή έτους
(131,8%)
27,9%
(159,4%)
(80,8%)
543%
Σημείωση: Τα στοιχεία έχουν αναμορφωθεί για λόγους συγκρισιμότητας λόγω της διακοπής δραστηριοτήτων.
Οι επιδόσεις του Ομίλου σε ενοποιημένη βάση από συνεχιζόμενες δραστηριότητες κατά την κλειόμενη χρήση 2022 και
τη συγκρίσιμη χρήση 2021 προσδιορίζονται σύμφωνα με τους παρακάτω αριθμοδείκτες:
2022
2021
Επεξήγηση
Αριθμοδείκτες Χρηματοοικονομικής Διάρθρωσης
Κυκλοφορούν Ενεργητικό / Σύνολο Ενεργητικού
49,0%
46,7%
Κατανομή στοιχείων
ενεργητικού
Πάγιο Ενεργητικό / Σύνολο Ενεργητικού
43,1%
40,7%
Ίδια Κεφάλαια / Σύνολο Υποχρεώσεων
16,8%
10,2%
Κεφαλαιακή Μόχλευση
Σύνολο Υποχρεώσεων / Σύνολο Παθητικού
85,6%
90,8%
Κατανομή στοιχείων
παθητικού
Ίδια Κεφάλαια / Σύνολο Παθητικού
14,4%
9,2%
Ίδια Κεφάλαια / Πάγιο Ενεργητικό
33,4%
22,7%
Χρηματοδότηση παγίων
στοιχείων από ίδια κεφάλαια
Κυκλοφορούν Ενεργητικό / Βραχυπρόθεσμες Υποχρεώσεις
102,5%
112,1%
Κυκλοφοριακή ρευστότητα
Αριθμοδείκτες Χρηματοοικονομικής Απόδοσης
Καθαρά Αποτελέσματα Προ Φόρων / Σύνολο Κύκλου
Εργασιών
4,6%
0,0%
Περιθώριο κέρδους προ
φόρων
Καθαρά Αποτελέσματα Προ Φόρων / Ίδια Κεφάλαια
12,0%
0,0%
Απόδοση ιδίων κεφαλαίων
Μεικτά Αποτελέσματα / Σύνολο Κύκλου Εργασιών
5,2%
5,3%
Μικτό περιθώριο κέρδους
2. Αποτελέσματα 2022
Στα οικονομικά αποτελέσματα του Ομίλου το 2022 η δραστηριότητα της ενέργειας κατηγοριοποιείται ως διακοπείσα
λόγω της απόφασης πώλησης της 100% θυγατρικής Volterra. Συγκεκριμένα, η διακοπείσα δραστηριότητα το 2022
28
παρουσίασε κύκλο εργασιών ύψους €394,2 εκατομμυρίων, καθαρά κέρδη μετά φόρων ύψους €27,0 εκατομμυρίων και
EBITDA €27,7 εκατομμυρίων. Ο Όμιλος συνεχίζει να αποσβένει τα πάγια της θυγατρικής Volterra, δεδομένης της χρήσης
τους.
Τα αποτελέσματα του Ομίλου επιβαρύνθηκαν με έκτακτες και μη οργανικές χρεώσεις λόγω διαγραφής επισφαλών
απαιτήσεων και άλλων προβλέψεων ύψους €6,5 εκατομμυρίων το 2022, ενώ στο προηγούμενο έτος η αντίστοιχη
επιβάρυνση για διαγραφές είχε ανέλθει σε €15,7 εκατομμύρια, κατ’ εφαρμογή του σχετικού λογιστικού προτύπου.
Σε επίπεδο Ομίλου, ο συνολικός κύκλος εργασιών από συνεχιζόμενες δραστηριότητες το 2022 μειώθηκε σε €402,7
εκατομμύρια έναντι €592,2 εκατομμυρίων το 2021, λόγω της χρονικής υστέρησης της έναρξης των νέων έργων που είχε
αναλάβει ο Όμιλος από τα τέλη του 2021 σε σχέση και με την προγραμματισμένη ολοκλήρωση ορισμένων μεγάλων
έργων, κυρίως στο εξωτερικό.
Το μεικτό κέρδος των ενοποιημένων αποτελεσμάτων από συνεχιζόμενες δραστηριότητες ανήλθε σε €20,9 εκατομμύρια
το 2022 έναντι €31,6 εκατομμυρίων το 2021, με το σχετικό περιθώριο κέρδους να διαμορφώνεται σε 5,2% έναντι 5,3%
του 2021. Η πτώση στη μεικτή κερδοφορία το 2022 οφείλεται στον μειωμένο συνολικό όγκο δραστηριότητας, όμως ο
Όμιλος κατάφερε να διατηρήσει το περιθώριο κέρδους σε ικανοποιητικά επίπεδα παρά το αυξημένο κόστος των
εκτελούμενων κατασκευαστικών έργων λόγω της ανατίμησης των υλικών και των καυσίμων.
Το καθαρό αποτέλεσμα μετά φόρων από συνεχιζόμενες δραστηριότητες του 2022 ήταν κερδοφόρο κατά 12,9
εκατομμύρια έναντι κέρδους €2,0 εκατομμυρίων το 2021. Εφόσον ληφθούν υπόψη και οι διακοπείσες δραστηριότητες,
το σύνολο των καθαρών κερδών μετά φόρων το 2022 ανήλθε σε €39,9 εκατομμύρια έναντι ζημίας €12,4 εκατομμυρίων
στο προηγούμενο έτος.
Το αποτέλεσμα EBITDA, δηλαδή προ φόρων, χρηματοοικονομικών εξόδων και αποσβέσεων, από τις συνεχιζόμενες
δραστηριότητες του Ομίλου εμφάνισε κέρδος ύψους €58,2 εκατομμυρίων το 2022, αυξημένο έναντι των 51,0
εκατομμυρίων του προηγούμενου έτους. Σε προσαρμοσμένη βάση, λαμβάνοντας υπόψη μεταξύ άλλων το κεφαλαιακό
κέρδος ύψους €39,1 εκατομμυρίων από την πώληση του χαρτοφυλακίου έργων ΑΠΕ της θυγατρικής Volterra, το
αποτέλεσμα EBITDA του 2022 διαμορφώνεται σε €82,3 εκατομμύρια.
Το καθαρό χρηματοοικονομικό κόστος του Ομίλου μειώθηκε σε €20,7 εκατομμύρια το 2022 από €22,3 εκατομμύρια στο
προηγούμενο έτος, ακολουθώντας την πτωτική τάση του συνολικού δανεισμού του Ομίλου, συμπεριλαμβανομένου του
leasing, ο οποίος περιορίστηκε από €495,5 εκατομμύρια στο τέλος του 2021 σε €382,8 εκατομμύρια στο τέλος του
2022. Ο καθαρός δανεισμός του Ομίλου μειώθηκε σε €220,4 εκατομμύρια στα τέλη του 2022 από €328,3 εκατομμύρια
στο τέλος του 2021, λόγω της σημαντικής μείωσης του δανεισμού η οποία αντισταθμίστηκε μερικώς από την πτώση των
ταμειακών διαθεσίμων και δεσμευμένων καταθέσεων στη διάρκεια του έτους. Στη διάρκεια του 2022, ο δανεισμός της
Εταιρείας μειώθηκε κατά €131,0 εκατομμύρια ενώ σε επίπεδο Ομίλου μειώθηκε κατά €135,3 εκατομμύρια.
Η διοίκηση δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στην προσεκτική διαχείριση του ταμειακού προγραμματισμού, ταυτόχρονα όμως
πραγματοποιούνται συνεχώς επενδύσεις κυρίως σε έργα παραχώρησης, ενώ απαιτούνται και σημαντικά κεφάλαια
29
κίνησης για την έναρξη νέων έργων. Η μείωση του τραπεζικού δανεισμού του Ομίλου έχει τεθεί ως βασικός στόχος της
διοίκησης, αξιοποιώντας μέρος των εσόδων από την πώληση μη-βασικών δραστηριοτήτων και περιουσιακών στοιχείων
καθώς επίσης μέρος των εισπράξεων μερισμάτων από τις εταιρίες παραχώρησης στις οποίες συμμετέχει. Είναι
χαρακτηριστικό ότι ο συνολικός δανεισμός του Ομίλου εντός των τελευταίων δύο ετών έχει μειωθεί από €557
εκατομμύρια στο τέλος του 2020 σε €307 εκατομμύρια στο τέλος του 2022, με προγραμματισμό για περαιτέρω
σημαντική μείωση και το 2023.
Σύμφωνα με τα απλά και ενοποιημένα χρηματοοικονομικά αποτελέσματα της χρήσης 2022, η Εταιρεία καλύπτει τους
χρηματοοικονομικούς δείκτες ρευστότητας, κεφαλαιακής επάρκειας και κερδοφορίας οι οποίοι περιλαμβάνονται στις
συμβάσεις με Ελληνικές τράπεζες για την έκδοση κοινοπρακτικών ομολογιακών δανείων.
Την 31.12.2022 ο Όμιλος ταξινόμησε αξία ύψους €85,1 εκατομμυρίων στο ενεργητικό της κατάστασης
χρηματοοικονομικής του θέσης ως ομάδα διάθεσης περιουσιακών στοιχείων κατεχόμενων προς πώληση λόγω της
διακοπής της δραστηριότητας του κλάδου ενέργειας, σύμφωνα με το IFRS 5, έναντι €150,3 εκατομμυρίων την
31.12.2021. Αντίστοιχα, στους λογαριασμούς του παθητικού της 31.12.2022 ο Όμιλος καταχώρησε αξία ύψους €62,4 εκ
ως ομάδα διάθεσης υποχρεώσεις κατεχόμενων προς πώληση, έναντι €148,3 εκατομμυρίων στο προηγούμενο έτος. Η
καθαρή θέση της ανωτέρω ομάδας διάθεσης περιουσιακών στοιχείων ανέρχεται σε €22,6 εκατομμύρια στο τέλος του
2022, έναντι €1,9 εκατομμύριων στο προηγούμενο έτος.
Τα βασικά κονδύλια του κυκλοφορούντος ενεργητικού, όπως οι απαιτήσεις από πελάτες και κατασκευαστικά
συμβόλαια, δεν σημείωσαν σημαντικές μεταβολές στη διάρκεια του 2022 καθώς ο όμιλος συνεχίζει την πολιτική
λογιστικοποίησης προβλέψεων σημαντικού ύψους σε κάθε περίοδο. Οι δεσμευμένες καταθέσεις του Ομίλου
προέρχονται από το Υποκατάστημα της μητρικής εταιρείας στο Ιράκ, και παρουσιάζουν μείωση σύμφωνα με την πορεία
εκτέλεσης του ενεργειακού έργου στην περιοχή της Βαγδάτης.
Η αξία των συμμετοχών του Ομίλου σε παραχωρήσεις & ΣΔΙΤ μειώθηκε κατά τη διάρκεια του 2022 φτάνοντας τα €295,5
εκατομμύρια στο τέλος του έτους, έναντι €340,4 εκατομμυρίων το 2021, κυρίως λόγω της πώλησης της συμμετοχής
στην παραχωρησιούχο και την εταιρεία λειτουργίας της Γέφυρας Ρίου-Αντιρρίου. Για σκοπούς αναλυτικής
πληροφόρησης επισημαίνεται ότι στον μη-ενοποιημένο ισολογισμό της Εταιρείας η αποτίμηση των επενδύσεων σε
παραχωρήσεις γίνεται στην εύλογη αξία τους (fair value), όπως προκύπτει από Εκθέσεις Ανεξάρτητων Εκτιμητών. Στον
ενοποιημένο ισολογισμό του Ομίλου, οι επενδύσεις αυτές ενοποιούνται με τη μέθοδο της καθαρής θέσης, πλην των
συμμετοχών κάτω του 20% (ο Αυτοκινητόδρομος Μορέας και η Ολυμπία Οδός, οι οποίες απεικονίζονται και στον
ενοποιημένο ισολογισμό με τις εύλογες αξίες τους). Ως αποτέλεσμα, ποσό εύλογης αξίας €130,4 εκατομμυρίων δεν
αντικατοπτρίζονται στον ενοποιημένο ισολογισμό και αφορά τη διαφορά μεταξύ εύλογης αξίας των συμμετοχών που
ενοποιούνται και της αξίας που περιλαμβάνεται στον Ισολογισμό, διότι οι συμμετοχές αυτές (πλην των όσων
αναφέρονται ανωτέρω) ενοποιούνται με την καθαρή θέση.
Η ανάλυση των χρηματοοικονομικών αποτελεσμάτων του Ομίλου ανά τομέα δραστηριότητας για το 2022 έχει ως εξής:
30
ποσά σε € ‘000
Κατασκευές
Παραχωρήσεις
Λοιπές
Δραστη-
ριότητες
Σύνολο
[συνεχιζόμενες
δραστηριότητες]
Διακοπείσες
Δραστηριότητες
Καθαρές Πωλήσεις ανά
Τομέα
375.438
4.789
22.482
402.709
394.240
Μεικτό Κέρδος
15.526
1.668
3.678
20.872
12.490
Κέρδος Εκμετάλλευσης
982
37.339
967
39.287
26.526
Χρημ/κά Αποτελέσματα
(20.744)
1.265
Κέρδη / (Ζημίες) προ Φόρων
18.543
27.791
Φόρος
(5.627)
(824)
Κέρδη / (Ζημίες) μετά
Φόρων
12.916
26.966
Αποσβέσεις
10.057
1.378
969
12.404
157
Προσαρμοσμένα Κέρδη Προ
Φόρων, χρηματοδοτικών
εξόδων, επενδυτικών
αποτελεσμάτων,
αποσβέσεων και
απομειώσεων
41.671
38.717
1.935
82.324
27.655
Η ανάλυση των χρηματοοικονομικών αποτελεσμάτων του Ομίλου ανά γεωγραφικό τομέα για το 2022 έχει ως εξής:
ποσά σε € ‘000
Ελλάδα
Εξωτερικό
Σύνολο
[συνεχιζόμενες
δραστηριότητες]
Διακοπείσες
δραστηριότητες
Καθαρές Πωλήσεις ανά Τομέα
267.562
135.147
402.709
394.240
Μεικτό Κέρδος
64.574
(43.703)
20.872
12.490
Κέρδος Εκμετάλλευσης
91.971
(52.684)
39.287
26.526
31
Χρημ/κά Αποτελέσματα
(20.104)
(640)
(20.744)
1.265
Κέρδη / (Ζημίες) προ Φόρων
71.867
(53.324)
18.543
27.791
Φόρος
(2.598)
(3.029)
(5.627)
(824)
Κέρδη / (Ζημίες) μετά Φόρων
69.269
(56.352)
12.916
26.966
Αποσβέσεις
10.017
2.387
12.404
157
Προσαρμοσμένα Κέρδη Προ Φόρων,
χρηματοδοτικών εξόδων, επενδυτικών
αποτελεσμάτων, αποσβέσεων και
απομειώσεων
127.233
(44.909)
82.324
27.655
Σε επίπεδο μητρικής Εταιρείας, ο κύκλος εργασιών το 2022 παρουσίασε μείωση σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Ο
κύκλος εργασιών του 2022 έφτασε τα €361,4 εκατομμύρια από €560,9 εκατομμύρια το 2021. Το μεικτό κέρδος ανήλθε
σε €15,4 εκατομμύρια το 2022 έναντι €18,1 εκατομμυρίων στο προηγούμενο έτος, με το κόστος πωλήσεων να
ανέρχεται σε €346,0 εκατομμύρια το 2022 έναντι €542,8 εκατομμυρίων το 2021. Παρά την γενική πίεση στο κόστος
πωλήσεων λόγω της ανατίμησης των υλικών, του εξοπλισμού, των καυσίμων και των μεταφορικών η οποία ξεκίνησε
από το 2021, το μεικτό περιθώριο κέρδους της Εταιρείας βελτιώθηκε σε 4,3% το 2022 από 3,2% το 2021.
Το κονδύλι των κερδών από συγγενείς εταιρείες της μητρικής Εταιρείας κινήθηκε ανοδικά το 2022 φτάνοντας τα €57,3
εκατομμύρια έναντι €18,9 εκατομμυρίων το 2021, λόγω είσπραξης αυξημένων μερισμάτων για το προηγούμενο έτος
από παραχωρήσεις.
Το αποτέλεσμα προ φόρων, χρηματοδοτικών εξόδων, επενδυτικών αποτελεσμάτων και συνολικών αποσβέσεων της
μητρικής Εταιρείας το 2022 κατέγραψε κέρδος 89,3 εκατομμυρίων έναντι €20,1 εκατομμυρίων κατά το προηγούμενο
έτος, ενισχυμένο λόγω των ανωτέρω κεφαλαιακών κερδών.
3. Δραστηριότητα ανά κλάδο
Κλάδος Κατασκευών
Ο κλάδος κατασκευών του Ομίλου κατέγραψε μειωμένη δραστηριότητα, κυρίως στο α’ εξάμηνο του 2022, καθώς η
έναρξη νέων έργων που είχε αναλάβει ο Όμιλος από τα τέλη του 2021 υστέρησε χρονικά σε σχέση με την
προγραμματισμένη ολοκλήρωση ορισμένων μεγάλων έργων, κυρίως στο εξωτερικό. Ο βασικός λόγος για την πολύμηνη
αναβολή των διαδικασιών ανάθεσης συμβάσεων από αρκετούς φορείς υλοποίησης έργων ήταν η αναγκαστική
αναθεώρηση των προϋπολογισμών των προγραμματισμένων έργων, κατόπιν των σημαντικών αυξήσεων τιμών οι
οποίες παρατηρήθηκαν στα κατασκευαστικά υλικά, τα μεταφορικά έξοδα και τα καύσιμα από τα τέλη του 2021 και
συνεχίστηκε το 2022 έστω με χαμηλότερο ρυθμό.
32
Η μείωση της κατασκευαστικής δραστηριότητας του Ομίλου είναι συγκυριακή και αναμένεται να αντιστραφεί από τις
αρχές του 2023 καθώς ήδη εγκαθίστανται εργοτάξια σε νέα έργα και προχωρούν οι διαδικασίες για την υπογραφή κι
άλλων συμβάσεων σε διαγωνισμούς που έχει μειοδοτήσει ο Όμιλος.
Ενεργειακά & Βιομηχανικά (Σταθμοί Ενέργειας & LNG)
Εντός του 2022 ολοκληρώθηκαν μία σειρά από μεγάλο έργα, όπως η μελέτη & κατασκευή του σταθμού ενέργειας
ισχύος 1.650MW στο Ιράκ και ο αγωγός φυσικού αερίου IGΒ για τη διασύνδεση των δικτύων φυσικού αερίου Ελλάδας
και Βουλγαρίας, ενώ συνεχίζεται το έργο μελέτης & κατασκευής του συστήματος αποθείωσης καυσαερίων στη λιγνιτική
μονάδα V ισχύος 375ΜWe του σταθμού παραγωγής ενέργειας του Αγίου Δημητρίου στην Κοζάνη.
Ο Όμιλος ευελπιστεί ότι η εμπειρία από τα εκτελούμενα έργα, αλλά και όσα ολοκληρώθηκαν πρόσφατα όπως ο αγωγός
φυσικού αερίου ΤΑΡ στη Βόρεια Ελλάδα, ο τερματικός σταθμός LNG στη Μάλτα, η προηγούμενη μονάδα παραγωγής
ενέργειας ισχύος 1.500MW στο Ιράκ και η 3
η
δεξαμενή LNG στη Ρεβυθούσα, θα βοηθήσει στην διεκδίκηση και άλλων
ανάλογων έργων, κυρίως στο εξωτερικό όπου η ζήτηση για μελέτη & κατασκευή από εξειδικευμένους κατασκευαστές
είναι πολύ υψηλή. Οι εξελίξεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας και η επιτακτική ανάγκη των δυτικών οικονομιών να
απεξαρτηθούν ενεργειακά από τις εισαγωγές Ρωσικού φυσικού αερίου αναμένεται να δώσουν σημαντική ώθηση στην
κατασκευή τερματικών σταθμών και χώρων αποθήκευσης LNG, και ακόμη περισσότερες εναλλακτικές διασυνδέσεις με
αγωγούς φυσικού αερίου.
Παραχωρήσεις & ΣΔΙΤ
Ο Όμιλος περιλαμβάνει στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις του χαμηλά ποσά εσόδων από τις παραχωρήσεις και ΣΔΙΤ
στις οποίες συμμετέχει, διότι δεν κάνει ολική ενοποίησή τους πλην της Μαρίνας Αθηνών. Στα αποτελέσματα 2022 του
Ομίλου περιλαμβάνεται το μερίδιο κερδών από συγγενείς εταιρείες για τη συμμετοχή του σε παραχωρήσεις και ΣΔΙΤ,
όπως της Αττικής Οδού, του Αυτοκινητόδρομου Αιγαίου, της Ολυμπίας Οδού, του Αυτοκινητόδρομου Μορέα, κλπ.
Μετά την απότομη πτώση της κυκλοφορίας που προκάλεσε η λήψη διοικητικών μέτρων τον Μάρτιο του 2020 για την
αντιμετώπιση της πανδημίας covid-19, η κίνηση στις οδικές παραχωρήσεις παρουσίασε ανάκαμψη το 2021 και το 2022.
Πλέον τα κυκλοφοριακά δεδομένα στους οδικούς άξονες της χώρας έχουν επιστρέψει ή και ξεπεράσει τα επίπεδα του
2019, τα οποία χρησιμοποιούνται ως σημείο αναφοράς της περιόδου προ της εμφάνισης της πανδημίας covid-19.
Επισημαίνεται ότι οι παραχωρησιούχες εταιρίες, τα οικονομικά αποτελέσματα των οποίων επηρεάστηκαν αρνητικά από
τα μέτρα απαγόρευσης κυκλοφορίας, έχουν λάβει αποζημίωση για διαφυγόντα έσοδα σύμφωνα με τα προβλεπόμενα
από τις σχετικές συμβάσεις παραχώρησης, με την εξαίρεση της Αττικής Οδού για την οποία ακόμη εκκρεμεί η
διαδικασία αποζημίωσης.
Ειδικά στην Αττική Οδό, στο σύνολο του 2022 οι διελεύσεις οχημάτων ήταν αυξημένες κατά 0,3% έναντι του 2019 και
12,5% έναντι του 2021, με την κυκλοφορία να ανακάμπτει ολοένα και περισσότερο προς το τέλος του έτους. Η μέση
ημερήσια κίνηση στην Αττική Οδό το 2022 ανήλθε σε 237χιλ περίπου οχήματα, έναντι περίπου 210χιλ το 2021, 180χιλ
το 2020 και 236χιλ το 2019, ενώ αξίζει να σημειωθεί ότι τα έσοδα από τα διόδια στην Αττική Οδό παρουσιάζουν ακόμη
καλύτερη βελτίωση σε σχέση με τον ρυθμό ανάκαμψης των διελεύσεων οχημάτων. Στους πρώτους τρείς μήνες του
33
2023, η μέση κυκλοφορία οχημάτων στην Αττική Οδό παρουσιάζει αύξηση περίπου 9% έναντι της αντίστοιχης περιόδου
του έτους αναφοράς του 2019, ενώ τα έσοδα εμφανίζουν διψήφιο ποσοστιαίο ρυθμό μεταβολής.
Ακίνητα
Η δραστηριότητα του Ομίλου στο τομέα των ακινήτων προωθείται μέσω της θυγατρικής ΑΒΑΞ Development AE, η οποία
στη διάρκεια της οικονομικής κρίσης εστίασε στην προώθηση των διαδικασιών αδειοδότησης δόμησης για ορισμένες
ιδιόκτητες εκτάσεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό, και την περιστασιακή πώληση κάποιων από τις διαθέσιμες κατοικίες
που είχαν αναπτυχθεί τα προηγούμενα έτη.
Η ΑΒΑΞ Development την τρέχουσα περίοδο ασχολείται με την ανάπτυξη οικοπέδου 2.200τμ ιδιοκτησίας της ΑΒΑΞ για
δημιουργία συγκροτήματος οικιστικής χρήσης στα Νότια προάστια της Αθήνας, και τον σχεδιασμό και ανάπτυξη
συγκροτημάτων παραθεριστικών κατοικιών στα Χανιά Κρήτης. Η εταιρεία συμμετέχει με 15% σε συνεργασία με την
Dimand ΑΕ, στο έργο ανάπτυξης ενός οικοπέδου 18.730τμ στο Νέο Φάληρο για τη δημιουργία κτιριακών
συγκροτημάτων επιφάνειας 57.450τμ μεικτής οικιστικής και εμπορικής χρήσης, με ιδιαίτερη θέα στον Σαρωνικό Κόλπο
και εξαιρετικές δυνατότητες πρόσβασης. Η εταιρεία επίσης παρακολουθεί τις εξελίξεις για την συμμετοχή στα έργα
ανάπτυξης του Ελληνικού, σε συνδυασμό με τη μητρική ΑΒΑΞ και διεθνείς συνεργάτες.
Facility Management
Στον τομέα του Facility Management ο Όμιλος δραστηριοποιείται μέσω της θυγατρικής Task ΑΒΑΞ AE, η οποία διαθέτει
ένα καλό πελατολόγιο τόσο στον ιδιωτικό όσο και στο δημόσιο τομέα. Η Εταιρεία εκτελεί πάσης φύσεως εργασίες για
τη διαχείριση και συντήρηση εγκαταστάσεων, επιχειρήσεων και κτιρίων. Οι προοπτικές δείχνουν θετικές καθώς η
στόχευση του πελατολογίου αποτρέπει την αναγκαιότητα για υψηλές επισφάλειες και βασίζεται σε μακροχρόνιες
συμβάσεις και σχέσεις με τον πελάτη.
Ζ. Εναλλακτικοί Δείκτες Μέτρησης Απόδοσης
Στην παρούσα Οικονομική Έκθεση παρατίθενται ορισμένοι Εναλλακτικοί Δείκτες Μέτρησης της Απόδοσης (ΕΔΜΑ /
«Alternative Performance Measures», βάσει των ESMA Guidelines on Alternative Performance Measures της
05.10.2015), εκτός Διεθνών Προτύπων Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (Δ.Π.Χ.Α.) που απορρέουν από τις
χρηματοοικονομικές καταστάσεις του Ομίλου. Οι ΕΔΜΑ δεν υποκαθιστούν άλλα χρηματοοικονομικά μεγέθη και
ιστορικούς χρηματοοικονομικούς δείκτες του Ομίλου που έχουν υπολογισθεί σύμφωνα με τα οριζόμενα στα Δ.Π.Χ.Α.,
αλλά χρησιμοποιούνται για λόγους καλύτερης κατανόησης των χρηματοοικονομικών επιδόσεων του Ομίλου από το
επενδυτικό κοινό.
Οι ΕΔΜΑ έχουν ως στόχο να ενισχύσουν τη διαφάνεια και να προάγουν τη χρησιμότητα καθώς και την ορθή και πλήρη
πληροφόρηση του επενδυτικού κοινού, παρέχοντας ουσιαστική συμπληρωματική πληροφορία, εξαιρώντας στοιχεία
που ενδεχομένως να διαφοροποιούνται από το λειτουργικό αποτέλεσμα ή τις ταμειακές ροές.
Οι ΕΔΜΑ που χρησιμοποιούνται κατά την δημοσίευση των Ετήσιων Οικονομικών Εκθέσεων του Ομίλου είναι οι εξής:
1. Κέρδη προ φόρων, τόκων και αποσβέσεων (EBITDA)
34
ποσά σε € ‘000
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΕΙΑ
2022
2021
2022
2021
Κέρδη / (Ζημίες) προ φόρων, από συνεχιζόμενες
δραστηριότητες (Α)
18.543
(26)
55.975
(24.437)
Χρηματοοικονομικά Αποτελέσματα (Β)
(20.744)
(22.254)
(18.648)
(19.931)
Επενδυτικά Αποτελέσματα / Προσαρμογή για Μη
Ταμειακά Αποτελέσματα (Γ)
(6.537)
(15.734)
(6.537)
(15.734)
Αποσβέσεις (Δ)
12.404
13.021
8.129
8.853
EBITDA, Κέρδη προ φόρων, τόκων και αποσβέσεων
από συνεχιζόμενες δραστηριότητες- Β Γ + Δ)
58.228
50.983
89.289
20.081
Τα Κέρδη προ φόρων, τόκων και αποσβέσεων (EBITDA) ορίζονται και υπολογίζονται βάσει της Εγκυκλίου αρ. 34 της
Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς ως εξής: Αποτελέσματα προ φόρων, χρηματοδοτικών και επενδυτικών αποτελεσμάτων και
συνολικών αποσβέσεων (EBITDA) = Κέρδη / (Ζημίες) προ φόρων +/- Χρηματοοικονομικά και επενδυτικά αποτελέσματα
+ Συνολικές αποσβέσεις (ενσωμάτων και άυλων περιουσιακών στοιχείων). Η κερδοφορία EBITDA χρησιμοποιείται
ευρέως από τους χρηματοοικονομικούς αναλυτές και τις τράπεζες προκειμένου να εκτιμηθεί η δυνατότητα
εξυπηρέτησης του δανεισμού των επιχειρήσεων από την παραγόμενη ταμειακή ροή.
2. Δείκτης Κεφαλαιακής Μόχλευσης
ποσά σε € ‘000
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΕΙΑ
2022
2021
2022
2021
Καθαρός Τραπεζικός Δανεισμός, (εξαίρεση project
financing και leasing IFRS 16 το οποίο δεν αφορά σε
τράπεζες) [Α]
220.423
328.274
219.957
323.160
Ίδια Κεφάλαια (Β)
154.910
110.418
295.530
304.160
Κεφαλαιακή Μόχλευση (Α/Β)
1,42
2,97
0,74
1,06
Ο δείκτης κεφαλαιακής μόχλευσης υπολογίζεται ως ο λόγος του αθροίσματος των καθαρών Βραχυπρόθεσμων και
Μακροπρόθεσμων Δανείων τέλους χρήσης προς το Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων τέλους χρήσης. Ο δείκτης εξετάζει τη σχέση
35
μεταξύ δανειακών και ιδίων κεφαλαίων προκειμένου να εκτιμηθεί κατά πόσον η επιχείρηση είναι επαρκώς
κεφαλαιοποιημένη ή παρουσιάζει υπερβολική εξάρτηση από τραπεζικό δανεισμό και ξένα κεφάλαια. Στους παραπάνω
υπολογισμούς, τα στοιχεία του καθαρού τραπεζικού δανεισμού έχουν προσαρμοσθεί για τα δάνεια με τη μορφή project
financing και το μη τραπεζικό leasing προκειμένου να υπάρχει πιο ρεαλιστική απεικόνιση των υποχρεώσεων του Ομίλου
για τις συνεχιζόμενες δραστηριότητες του.
3. Καθαρές Χρηματοοικονομικές Υποχρεώσεις (Καθαρός Δανεισμός)
ποσά σε € ‘000
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΕΙΑ
2022
2021
2022
2021
Ομολογιακά Δάνεια
(228.278)
(333.380)
(228.278)
(330.923)
Λοιπά Μακροπρόθεσμα Δάνεια
(650)
(1.505)
(650)
(1.428)
Μακροπρ/μος Δανεισμός - βραχυπρόθεσμο σκέλος
(47.436)
(50.050)
(47.436)
(47.495)
Leasing
(75.782)
(53.161)
(46.500)
(26.139)
Βραχυπρόθεσμος Δανεισμός
(30.685)
(57.429)
(25.642)
(53.151)
Συνολικός Δανεισμός (Α)
(382.831)
(495.525)
(348.506)
(459.136)
Ταμειακά Διαθέσιμα & Δεσμευμένες Καταθέσεις, από
συνεχιζόμενες δραστηριότητες (Β)
86.626
114.091
82.049
109.837
Καθαρές Χρηματοοικονομικές Υποχρεώσεις
(Καθαρός Δανεισμός), από συνεχιζόμενες
δραστηριότητες (Α + Β)
(296.205)
(381.434)
(266.457)
(349.299)
Οι Καθαρές Χρηματοοικονομικές Υποχρεώσεις (Καθαρός Δανεισμός) υπολογίζεται με την αφαίρεση των Καθαρών
Διαθεσίμων και των Δεσμευμένων Καταθέσεων από το Σύνολο του Βραχυπρόθεσμου και Μακροπρόθεσμου Δανεισμού
και το Leasing. Ως δείκτης μέτρησης απόδοσης, ο καθαρός δανεισμός δίνει μία άμεση εικόνα της δυνατότητας μίας
επιχείρησης να αποπληρώσει όλο ή μέρος του δανεισμού της κάνοντας χρήση μόνο των ταμειακών διαθεσίμων και
δεσμευμένων καταθέσεών της.
4. Ελεύθερη Ταμειακή Ροή
ποσά σε € ‘000
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΕΙΑ
2022
2021
2022
2021
36
Λειτουργική Ταμειακή Ροή, από συνεχιζόμενες
δραστηριότητες (Α)
13.056
53.540
85.164
73.936
Καθαρή Επενδυτική Ταμειακή Ροή, από συνεχιζόμενες
δραστηριότητες (Β)
104.368
75.058
41.010
29.119
Ελεύθερη Ταμειακή Ροή, από συνεχιζόμενες
δραστηριότητες (Α + Β)
117.424
128.598
126.174
103.055
Η Ελεύθερη Ταμειακή Ροή υπολογίζεται με την πρόσθεση της Λειτουργικής και της Καθαρής Επενδυτικής Ταμειακής
Ροής. Ως χρηματοοικονομικό μέγεθος, η ελεύθερη ταμειακή ροή απεικονίζει τα μετρητά που παράγει μία επιχείρηση
από την τακτική λειτουργία της μετά την πληρωμή για επενδύσεις σε στοιχεία ενεργητικού. Η παραγωγή θετικής
ελεύθερης ταμειακής ροής επιτρέπει την χρηματοδότηση νέων δραστηριοτήτων και την μείωση του δανεισμού, ενώ
κάθε αρνητικό αποτέλεσμα πρέπει να καλυφθεί με την άντληση νέων κεφαλαίων από τους μετόχους και το τραπεζικό
σύστημα.
5. Δείκτης Κάλυψης Χρηματοοικονομικού Κόστους
ποσά σε € ‘000
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΕΙΑ
2022
2021
2022
2021
EBITDA, προσαρμοσμένο (Α)
82.324
50.983
89.289
20.081
Καθαρό Χρηματοοικονομικό Κόστος (Β)
20.744
22.254
18.648
19.931
Κάλυψη Χρηματοοικονομικού Κόστους ( Α / Β )
3,97
2,29
4,79
1,01
Ο δείκτης κάλυψης του χρηματοοικονομικού κόστους απεικονίζει τη δυνατότητα της επιχείρησης να καλύπτει το τρέχον
κόστος εξυπηρέτησης του δανεισμού της μέσα από την παραγωγή λειτουργικής κερδοφορίας. Στους παραπάνω
υπολογισμούς απεικονίζεται το προσαρμοσμένο EBITDA του Ομίλου και της Εταιρείας προκειμένου να υπάρχει πιο
ρεαλιστική απεικόνιση των υποχρεώσεων για τις συνεχιζόμενες δραστηριότητες.
Η. Εκτιμήσεις & Προοπτικές για το 2023
Έχοντας καταγράψει ρυθμό ανάπτυξης του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ) της τάξης του 5,9% το 2022, η
Ελληνική οικονομία αναμένεται και το 2023 να συνεχίσει να κινείται επεκτατικά με θετικό πρόσημο, παρά την
διαμόρφωση ενός δυσμενούς διεθνούς μακροοικονομικού περιβάλλοντος ανοδικών επιτοκίων και
στασιμοπληθωρισμού, και της συνεχιζόμενης προσπάθειας εξεύρεσης εναλλακτικών πηγών υδρογονανθράκων, στα
πλαίσια της ενεργειακής απεξάρτησης από την Ρωσία. Σύμφωνα με επίσημες προβλέψεις διεθνών φορέων, ο ρυθμός
37
ανάπτυξης του ΑΕΠ της Ελλάδας για το 2023 υπολογίζεται να κινηθεί άνω του 2,0%, λαμβάνοντας υπόψη την
επιδείνωση του κλίματος εμπιστοσύνης και την παρατηρούμενη μεταβλητότητα των χρηματοπιστωτικών αγορών λόγω
του αβέβαιου χρονικού ορίζοντα για την λήξη των εχθροπραξιών στην Ουκρανία.
Οι εξελίξεις στην αγορά ενέργειας και οι επιπτώσεις της Ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία προκαλούν ένα σημαντικό
κόστος στον ρυθμό ανάπτυξης, πιέζοντας τις δημοσιονομικές δυνατότητες της Ελλάδος. Ουσιαστικά, η μεγάλη
πρόκληση των κυβερνήσεων των Δυτικών οικονομιών είναι η αποτελεσματική στήριξη του διαθέσιμου εισοδήματος
των νοικοκυριών με παράλληλη κάμψη των πληθωριστικών πιέσεων, λόγω της συνεχιζόμενης κρίσης στις αγορές
ενέργειας και τις ανατιμήσεις σε βασικά είδη διατροφής και βιομηχανικά προϊόντα.
Ειδικότερα σε ότι αφορά στον Όμιλο ΑΒΑΞ, το 2023 εκτιμάται ότι θα καταγραφεί περαιτέρω βελτίωση στις οικονομικές
επιδόσεις, με δυναμική ανάπτυξη της κατασκευαστικής δραστηριότητας και θετικό συνολικό αποτέλεσμα, δεδομένου
του αυξανόμενου ανεκτέλεστου υπολοίπου και των ανώτερων χαρακτηριστικών κερδοφορίας των έργων που έχουν
συμβασιοποιηθεί το τελευταίο διάστημα. Ταυτόχρονα, ο Όμιλος συνεχίζει να συμμετέχει με αξιώσεις σε διαγωνισμούς
Δημόσιων, ιδιωτικών αυτοχρηματοδοτούμενων έργων σημαντικής αξίας στην Ελλάδα, αλλά και έργων υψηλής
εξειδίκευσης ενεργειακού χαρακτήρα στο εξωτερικό. Η διοίκηση του Ομίλου θεωρεί ότι η μακρά περίοδος οικονομικής
καχεξίας και μη διανομής μερίσματος λόγω ζημιογόνων χρήσεων έχει παρέλθει, και πλέον ανοίγονται θετικές
προοπτικές ανταμοιβής των μετόχων λόγω της ανάκαμψης των οικονομικών αποτελεσμάτων σε μεγάλο βάθος χρόνου.
Θ. Σημαντικές Εξελίξεις & Γεγονότα από τη λήξη της χρήσης 2022 μέχρι την ημέρα υποβολής της Έκθεσης
Υπογραφή Σύμβασης για τον οδικό άξονα Μπράλος-Άμφισσα
Τον Φεβρουάριο 2023 η Εταιρεία υπέγραψε την σύμβαση για την κατασκευή του οδικού άξονα Μπράλος Άμφισσα,
αξίας 207,2 εκατομμυρίων. Το εν λόγω οδικό τμήμα αποτελεί ένα από τα πιο δύσκολα τμήματα του διαγώνιου άξονα
Λαμία-Ιτέα-Αντίρριο και η υλοποίηση του ανοίγει τον δρόμο για την μελλοντική ολοκλήρωση και των άλλων τμημάτων
τα οποία χρήζουν αναβάθμισης.
Σημαντική Μεταβολή στη Μετοχική Σύνθεση της Εταιρείας
Την 27.03.2023 μεταβιβάστηκε πακέτο 12.263.889 μετοχών (8,5%) της Εταιρείας από την MMLN 12 Limited, της οποίας
100% μέτοχος είναι ο κος Στέλιος Χριστοδούλου, προς τον ατομικό επενδυτικό λογαριασμό του. Επομένως ο έλεγχος
του ανωτέρου ποσοστού μετοχών και δικαιωμάτων ψήφου του κου Χριστοδούλου μεταβλήθηκε από έμμεσο σε άμεσο.
Ι. Μη Χρηματοοικονομική Πληροφόρηση
Οι αρχές της Βιώσιμης Ανάπτυξης συνιστούν αναπόσπαστο στοιχείο της φιλοσοφίας που διέπει την επιχειρηματική
συμπεριφορά της ΑΒΑΞ και αναγνωρίζονται ως πηγή δημιουργίας αξίας. Στόχος της Εταιρείας είναι, μέσω των
δραστηριοτήτων της, να δημιουργεί προστιθέμενη αξία για όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη της.
Επιχειρηματικό μοντέλο
Η ΑΒΑΞ έχει ενσωματώσει στο επιχειρηματικό μοντέλο και τη στρατηγική της παράγοντες, όπως η άμεση ανταπόκριση
στις τάσεις της αγοράς και στις ανάγκες των πελατών, η διατήρηση άριστων σχέσεων με τους συνεργάτες της, καθώς
38
και η εφαρμογή τεχνολογικών καινοτομιών. Μέσω των πρακτικών αυτών η Εταιρεία στοχεύει στη βελτίωση των
εταιρικών της επιδόσεων και στη δημιουργία αξίας για όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη της.
Παρακάτω αναλύονται διακριτά όλα τα επιμέρους στοιχεία του επιχειρηματικού μοντέλου της ΑΒΑΞ:
Κύριες δραστηριότητες
Οι κυριότερες δραστηριότητες της Εταιρείας αφορούν στην κατασκευή έργων και τη διαχείριση παραχωρήσεων όπως
μαρίνες, αυτοκινητόδρομοι, κλπ. Αναφορικά με την κατασκευή έργων, η ΑΒΑΞ διαθέτει ένα ευρύ χαρτοφυλάκιο
διαφοροποιημένης πολυπλοκότητας το οποίο διακρίνεται σε 3 κατηγορίες: α) οικοδομικά έργα, β) έργα υποδομών και
γ) ενεργειακά έργα. Στην πρώτη κατηγορία ανήκουν όλα τα κτιριακά έργα της Εταιρείας, ενώ έργα αυτοκινητοδρόμων,
σιδηροδρόμων, κλπ. περιλαμβάνονται στη δεύτερη. Τέλος, τα ενεργειακά αφορούν έργα αγωγών φυσικού αερίου και
σταθμών παραγωγής ενέργειας με ποικίλους τρόπους.
Κρίσιμες συνεργασίες
Για την επιτυχή διεκπεραίωση των έργων που αναλαμβάνει, η Εταιρεία αναπτύσσει συνεργασίες με εξειδικευμένους
συνεργάτες σε διάφορους κλάδους και γεωγραφικές περιοχές. Οι κύριοι των έργων και οι συνεργαζόμενες εταιρίες στο
πλαίσιο κοινοπραξιών για την υλοποίηση μεγάλων έργων, αποτελούν κρίσιμες συνεργασίες. Κατά τις κατασκευαστικές
εργασίες, σημαντικό ρόλο έχουν οι διάφοροι προμηθευτές α’ υλών και σχετικού μηχανολογικού εξοπλισμού, ενώ
εξωτερικοί μελετητές και μηχανικοί μπορεί να συμβάλλουν σε άλλους τομείς του έργου. Τέλος, η Εταιρεία συνεργάζεται
με εθνικούς και διεθνείς φορείς πιστοποίησης συστημάτων.
Βασικοί πόροι
Για την επιτυχή ολοκλήρωση των έργων της, η Εταιρεία χρησιμοποιεί το πλέον εξειδικευμένο προσωπικό καθώς και
εξελιγμένα μηχανήματα, εξοπλισμό και λοιπές α’ ύλες ανάλογα με τις ανάγκες κάθε έργου. Ο συντονισμός όλων των
ομάδων και των εργασιών πραγματοποιείται χάρη στα σύγχρονα συστήματα της ΑΒΑΞ.
Διάρθρωση κόστους
Τα κύρια κόστη που απορρέουν από τη λειτουργία της Εταιρείας αφορούν την απόκτηση και συντήρηση του
μηχανολογικού εξοπλισμού, τη μισθοδοσία και τις παροχές των εργαζομένων και τα υλικά των κατασκευών. Σε
ορισμένες περιπτώσεις, η Εταιρεία αναλαμβάνει και την υποστήριξη τοπικών κοινωνιών στις περιοχές όπου
υλοποιούνται τα έργα, ειδικά σε περιπτώσεις έργων μεγάλης κλίμακας τα οποία αναδιαμορφώνουν το τοπίο μιας
περιοχής.
Κατηγορίες πελατών
Οι πελάτες της Εταιρείας είναι κυρίως κρατικοί φορείς ή μεγάλες ιδιωτικές οντότητες όπως άλλες κατασκευαστικές
εταιρίες ή διεθνείς οίκοι του εξωτερικού. Οι εν λόγω οργανισμοί είναι οι πλέον ενεργοί στον τομέα των μεγάλων
επενδύσεων και υποδομών, όπως το αντικείμενο της ΑΒΑΞ.
Κανάλια επικοινωνίας με τους πελάτες
39
Οι κυριότεροι δίαυλοι επικοινωνίας της ΑΒΑΞ με τους πελάτες της είναι οι διάφορες διεθνείς εκθέσεις, συνέδρια και
παρουσιάσεις στα οποία συμμετέχει ή οργανώνει, στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Το τμήμα επικοινωνίας της Εταιρείας
είναι υπεύθυνο για τη διαχείριση της εξωτερικής επικοινωνίας. Επιπλέον, στην ιστοσελίδα της ΑΒΑΞ, υπάρχει ειδική
ενότητα «Επικοινωνία», με στόχο τη συλλογή τυχόν προτάσεων ή αιτημάτων από τα ενδιαφερόμενα μέρη.
Διάρθρωση εσόδων
Τα έσοδα της Εταιρείας προέρχονται κατά κύριο λόγο από τις κατασκευαστικές δραστηριότητες, καθώς και τις
παραχωρήσεις που διαχειρίζεται. Έτσι, η ΑΒΑΞ έχει έσοδα από συμμετοχές σε κοινοπραξίες και από δημόσια και
ιδιωτικά κατασκευαστικά έργα στην Ελλάδα και το εξωτερικό.
Ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα
Το άρτια καταρτισμένο και εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό της με την εμπειρία και την τεχνογνωσία που διαθέτει
και αναπτύσσει σε κάθε έργο, τόσο στην Ελλάδα όσο και διεθνώς, αποτελεί το μεγαλύτερο ανταγωνιστικό της
πλεονέκτημα. Παράλληλα, τα πιστοποιημένα βάσει διεθνών προτύπων συστήματα διαχείρισης της Εταιρείας προωθούν
την αποτελεσματικότητα και την ασφάλεια σε όλες τις δραστηριότητές της.
Η στρατηγική προσέγγιση της Εταιρείας αποτυπώνεται στους άξονες Βιώσιμης Ανάπτυξης που έχει καθορίσει και
περιγράφονται παρακάτω:
Τεχνογνωσία, εξειδίκευση και υπεύθυνη δραστηριοποίηση στην αγορά: Η ΑΒΑΞ στοχεύει στην ικανοποίηση των
πελατών της, προσφέροντας υψηλής ποιότητας κατασκευαστικές υπηρεσίες. Αναλαμβάνει απαιτητικά έργα,
μεγάλης εμβέλειας και επενδύει σε καινοτόμο εξοπλισμό και τεχνογνωσία, βελτιώνοντας τη θέση της στο
συνεχώς εξελισσόμενο και ανταγωνιστικό επιχειρηματικό περιβάλλον.
Φροντίδα για τους εργαζόμενους: Η ΑΒΑΞ προσφέρει ευκαιρίες συνεχούς εκπαίδευσης και ανάπτυξης στους
εργαζομένους, εφαρμόζει πολιτικές δίκαιης ανταμοιβής και δεν επιτρέπει τις διακρίσεις. Στην Εταιρεία τηρούνται
όλα τα απαραίτητα μέτρα για την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων, σε όλες τις δραστηριότητές της,
δίνοντας ταυτόχρονα έμφαση στην ανάπτυξης κουλτούρας ασφάλειας.
Περιβαλλοντική υπευθυνότητα: Η Εταιρεία, με απόλυτο σεβασμό στο φυσικό περιβάλλον, πραγματοποιεί
συστηματικές ενέργειες προκειμένου να ελαχιστοποιούνται οι περιβαλλοντικές της επιπτώσεις, σε όλες τις
δραστηριότητες και τα έργα που αναλαμβάνει. Εφαρμόζοντας την αρχή της πρόληψης, υλοποιεί προγράμματα
για τη βέλτιστη διαχείριση των πόρων, την ορθή διαχείριση των αποβλήτων, αλλά και την ευαισθητοποίηση των
εργαζομένων.
Κοινωνική συνεισφορά: Η Εταιρεία σχεδιάζει και υλοποιεί δράσεις που ανταποκρίνονται σε βασικές ανάγκες των
ευαίσθητων κοινωνικών ομάδων και τοπικών κοινωνιών, πλησίον των περιοχών στις οποίες δραστηριοποιείται.
Ενθαρρύνει επίσης τον εθελοντισμό και υποστηρίζει ζητήματα εκπαίδευσης, πολιτισμού, προστασίας του
περιβάλλοντος και κοινωνικής πρόνοιας.
Διαχείριση θεμάτων Βιώσιμης Ανάπτυξης – Πολιτικές και Συστήματα
40
Με γνώμονα τη Διαφάνεια σε όλες τις συναλλαγές, με σεβασμό στο Περιβάλλον, με ορθολογική χρήση της Ενέργειας
και με μέριμνα για την Υγεία και Ασφάλεια, η ΑΒΑΞ ενσωματώνει τις αξίες της σε όλο το φάσμα των δραστηριοτήτων
της. Παράλληλα με την οικονομική ανάπτυξη και αδιάλειπτη λειτουργία της, έχει αναπτύξει μηχανισμούς και εφαρμόζει
διαδικασίες για την αποτελεσματική διαχείριση των θεμάτων βιώσιμης ανάπτυξης.
Ειδικότερα, έχει θεσπίσει συγκεκριμένες πολιτικές και εφαρμόζει κατάλληλα συστήματα διαχείρισης που στηρίζουν την
υπεύθυνη λειτουργία και καθορίζουν τον τρόπο με τον οποίο επιτυγχάνονται οι στόχοι της Εταιρείας. Συγκεκριμένα η
ΑΒΑΞ μεταξύ άλλων, έχει θεσπίσει και εφαρμόζει τις παρακάτω πολιτικές και κώδικες:
Εσωτερικός Κανονισμός Λειτουργίας
Πολιτική Ασφάλειας και Υγείας
Πολιτική Περιβάλλοντος
Πολιτική Διαχείρισης της Ενέργειας
Πολιτική για την Ποιότητα
Κώδικας Ηθικής και Δεοντολογίας
Πολιτική κατά της Δωροδοκίας
Πολιτική για την Οδική Ασφάλεια
Πολιτική για την Ασφάλεια Πληροφοριών
Πολιτική για την Επιχειρησιακή Συνέχεια.
Αναλυτικά στοιχεία σχετικά με τις πολιτικές της Εταιρείας περιλαμβάνονται στην εταιρική ιστοσελίδα:
https://avax.gr/dilwseis-politikis-etairias/
Η ολοκληρωμένη διαχείριση των σημαντικών θεμάτων της Εταιρείας πραγματοποιείται μέσω των Συστημάτων
Διαχείρισης που εφαρμόζει. Στο σύνολο των δραστηριοτήτων του Ομίλου εφαρμόζονται τα ακόλουθα πιστοποιημένα
συστήματα:
Σύστημα Διαχείρισης Ποιότητας, σύμφωνα με το πρότυπο ΙSO 9001.
Σύστημα Περιβαλλοντικής Διαχείρισης, σύμφωνα με το πρότυπο ISO 14001.
Σύστημα Υγείας και Ασφάλειας στην εργασία, σύμφωνα με το πρότυπο ISO 45001.
Σύστημα Διαχείρισης της Ενέργειας, σύμφωνα με το πρότυπο ISO 50001.
Σύστημα Διαχείρισης κατά της δωροδοκίας σύμφωνα με το πρότυπο ISO 37001.
Σύστημα Διαχείρισης Οδικής Ασφάλειας, σύμφωνα με το πρότυπο ISO 39001.
Σύστημα Διαχείρισης Επιχειρησιακής Συνέχειας, σύμφωνα με το Πρότυπο ISO 22301.
Σύστημα Διαχείρισης Ασφάλειας Πληροφοριών, σύμφωνα με το Πρότυπο ISO 27001
41
Καθώς τα θέματα αειφορίας και βιωσιμότητας βρίσκονται όλο και περισσότερο στο επίκεντρο, η ΑΒΑΞ συγκρότησε
επιτροπή για θέματα ESG / Βιώσιμης Ανάπτυξης, η οποία θεσμοθετήθηκε εντός του 2021 και αποτελείται από στελέχη
των κυριότερων τμημάτων της Εταιρείας. Στόχος της επιτροπής είναι να υπάρχει συστηματική και σε βάθος προσέγγιση
των σχετικών θεμάτων, παρακολουθώντας αποτελεσματικά και βελτιώνοντας το κοινωνικο‐οικονομικό αποτύπωμα που
προκαλείται στην οικονομία και την κοινωνία από τις άμεσες, τις έμμεσες και τις επαγόμενες δραστηριότητές της και
τα κατασκευαστικά της έργα.
Επιπρόσθετα, η Εταιρεία διαθέτει ομάδα Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης, η οποία παρακολουθεί και καταγράφει το
ετήσιο πλάνο δράσεων σχετικά με ζητήματα βιωσιμότητας και υποβάλει προτάσεις, με στόχο τη δημιουργία αξίας για
όλες τις ομάδες ενδιαφερομένων μερών.
Στις ενότητες που ακολουθούν παρουσιάζονται συνοπτικά τα αποτελέσματα των πολιτικών και διαδικασιών που
εφαρμόζει η ΑΒΑΞ παραθέτοντας σχετικές αναφορές για την περιβαλλοντική και κοινωνική της επίδοση (παρουσίαση
σχετικών μη χρηματοοικονομικών δεικτών).
Η συμβολή της ABAΞ στους Παγκόσμιους Στόχους για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη
Η Εταιρεία μέσω της δραστηριότητάς της και των έργων που αναλαμβάνει, συμβάλλει ουσιαστικά στην επίτευξη
μερικών από τους Παγκόσμιους Στόχους για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη (SDGs), με στόχο την αντιμετώπιση των πλέον
σύγχρονων προκλήσεων. Η ΑΒΑΞ αποσκοπεί να συμβάλλει στην εκπλήρωσή τους μέσω των έργων της, της αναγνώρισης
των ουσιαστικών της θεμάτων και της παρακολούθησης συγκεκριμένων δεικτών. Ειδικότερα, οι Παγκόσμιοι Στόχοι στην
επίτευξη των οποίων η Εταιρεία μπορεί να συμβάλλει θετικά σε κάθε άξονα Βιώσιμης Ανάπτυξης, είναι:
ΑΞΟΝΑΣ Ε – Περιβαλλοντικά Θέματα
Η δέσμευση της ΑΒΑΞ για συνεχή βελτίωση των περιβαλλοντικών της επιδόσεων στηρίζεται στην υιοθέτηση
περιβαλλοντικής πολιτικής και στην εφαρμογή μίας ολοκληρωμένης περιβαλλοντικής διαχείρισης. Για την υλοποίηση
της περιβαλλοντικής πολιτικής και την επίτευξη των στόχων που απορρέουν από αυτήν, η Εταιρεία εφαρμόζει Σύστημα
Περιβαλλοντικής Διαχείρισης το οποίο πιστοποιείται κατά ISO 14001. Σε αυτό το πλαίσιο, αναπτύσσει και εφαρμόζει
περιβαλλοντικά προγράμματα, ενώ παράλληλα επενδύει συστηματικά σε υποδομές περιβαλλοντικής προστασίας.
Σε όλα τα έργα, από το στάδιο κατασκευής μέχρι το στάδιο της αποκατάστασης και επαναφοράς, το σύνολο των
θεμάτων που αφορούν στο περιβάλλον και την προστασία του, αποτελούν ύψιστη προτεραιότητα για την Εταιρεία. Σε
αυτό το πλαίσιο, φροντίζουμε για την εκπαίδευση και συνεχή ενημέρωση των εργαζομένων σχετικά με περιβαλλοντικά
42
θέματα, και παράλληλα υλοποιούμε συγκεκριμένες ενέργειες με σκοπό την αποτελεσματική διαχείριση των
περιβαλλοντικών επιπτώσεων.
Επιπλέον, η ΑΒΑΞ, εφαρμόζει Σύστημα Διαχείρισης Ενέργειας σύμφωνα με το πρότυπο ISO 50001, για όλες τις
δραστηριότητές της και λαμβάνοντας υπόψη τη διεθνή πρωτοβουλία του Greenhouse Gas Protocol, καταγράφει,
ελέγχει και πραγματοποιεί ενέργειες ώστε να μειώνει τη χρήση της ενέργειας (π.χ. αντικατάσταση παλαιότερων
λαμπτήρων με νεότερους τεχνολογίας LED, εγκατάσταση μετρητών παρακολούθησης ηλεκτρικής ενέργειας, πρόγραμμα
ευαισθητοποίησης εργαζομένων κ.ά.)
Με βάση την αρχή της πρόληψης η Εταιρεία καταβάλλει κάθε δυνατή προσπάθεια για τη μείωση της επίδρασής της στο
φυσικό περιβάλλον, υλοποιώντας εξειδικευμένες δράσεις σε κάθε έργο που αναλαμβάνει. Η ΑΒΑΞ καταγράφει και
παρακολουθεί συστηματικά την κατανάλωση ενέργειας, τις άμεσες και έμμεσες εκπομπές καθώς και τη χρήση νερού.
Συγκεκριμένα, το νερό που χρησιμοποιείται κατά τις κατασκευαστικές διαδικασίες προέρχεται από το δίκτυο ύδρευσης
της εκάστοτε περιοχής καθώς και από γεωτρήσεις.
Βάσει της Πολιτικής Περιβάλλοντος της Εταιρείας, εφαρμόζονται διαδικασίες για τον καθορισμό των Περιβαλλοντικών
Στόχων, οι οποίοι είναι σαφείς, μετρούμενοι, επιτεύξιμοι και χρονικά καθορισμένοι. Λειτουργώντας με αυτόν τον
τρόπο, η Εταιρεία αναγνωρίζει έγκαιρα τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις που ενδέχεται να δημιουργηθούν και τις
διαχειρίζεται με αποτελεσματικότητα. Ειδικότερα και σχετικά με την ορθή διαχείριση και μείωση της κατανάλωσης της
ενέργειας, η προσέγγιση της Εταιρείας περιλαμβάνει την πιστοποίησή της βάσει του διεθνούς προτύπου ISO 50001 και
την Πολιτική Διαχείρισης της Ενέργειας, η οποία εφαρμόζεται από το 2020. Βάσει αυτής, η ΑΒΑΞ δεσμεύεται, μεταξύ
άλλων, για:
Την επίτευξη συνεχούς βελτίωσης της ενεργειακής επίδοσης και του Συστήματος Διαχείρισης Ενέργειας της
Εταιρείας.
Τη θέσπιση και αναθεώρηση σκοπών και στόχων σε θέματα διαχείρισης ενέργειας.
Τη συνεισφορά στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, με την βελτίωση στην ενεργειακή απόδοση και την
εξοικονόμηση φυσικών πόρων σε ολόκληρο τον κύκλο ζωής των υπηρεσιών της Εταιρείας.
Την προμήθεια προϊόντων και υπηρεσιών υψηλής ενεργειακής απόδοσης.
Τον σχεδιασμό που αφορά την βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης.
Τη συνεχή εκπαίδευση, επιμόρφωση και παρακίνηση του προσωπικού, σε θέματα διαχείρισης ενέργειας.
Τη συνεχή παρακολούθηση, ανάλυση και αξιολόγηση της ενεργειακής επίδοσης και του Συστήματος
Διαχείρισης Ενέργειας της Εταιρείας.
Διαχείριση περιβαλλοντικών θεμάτων έργων
Καταναλώσεις ηλεκτρικής ενέργειας (MWh)
2021
2022
2022 έναντι 2021
Κεντρικά Γραφεία
2.070
1713
-17,2%
Κεντρικό Συνεργείο
75
75
0%
43
Η μεγάλη κλίμακα των έργων της ΑΒΑΞ, προϋποθέτει την ύπαρξη σχεδίων για τη διαχείριση ενδεχόμενων
περιβαλλοντικών επιπτώσεων ως απόρροια της δραστηριότητάς της στην περιοχή. Η ΑΒΑΞ εφαρμόζει τακτικούς
ελέγχους σε όλα τα μηχανήματα και οχήματα που χρησιμοποιούνται, στο πλαίσιο των οποίων εξετάζονται έκτακτες
διαρροές και ενημερώνονται όλοι οι εργαζόμενοι σχετικά με τα σχέδια και τις δράσεις αντιμετώπισης.
Σε περίπτωση που σημειωθεί κάποιο περιβαλλοντικό συμβάν, η Εταιρεία θέτει άμεσα σε λειτουργία σχετικό σχέδιο
επέμβασης και τον συντονισμό της ομάδας Κατάστασης Έκτακτης Ανάγκης (ΚΕΑ). Οι ομάδες ΚΕΑ απαρτίζονται συνήθως
από 4 ή 5 εργαζόμενους στο εκάστοτε έργο, συμπεριλαμβανομένου του υπεύθυνου/ομαδάρχη της ομάδας.
Παράλληλα, ο μηχανικός περιβάλλοντος και ο υπεύθυνος μηχανικός του έργου, συμβάλλουν τα μέγιστα στην ορθή
διαχείριση κάποιου περιστατικού καθοδηγώντας και συντονίζοντας τις ομάδες ΚΕΑ. Ακόμα, λαμβάνουν όλα τα
απαραίτητα μέτρα, ώστε να εξασφαλιστεί η αναστολή/παύση του συμβάντος ή ο περιορισμός της έκτασής του.
Επιπλέον, σε όλα τα έργα της Εταιρείας, καταγράφεται και παρακολουθείται συστηματικά η κατανάλωση της ενέργειας,
οι άμεσες και έμμεσες εκπομπές, καθώς και η χρήση νερού. Το νερό που χρησιμοποιείται κατά την παραγωγική
διαδικασία στις εγκαταστάσεις των έργων, προέρχεται από το δίκτυο ύδρευσης της εκάστοτε περιοχής, γεωτρήσεις και
λοιπά. Τέλος, η διαχείριση των αποβλήτων (επικίνδυνων και μη) πραγματοποιείται μόνο σε συνεργασία με κατάλληλα
αδειοδοτημένες εταιρίες διαχείρισης.
Άξονας S - Εργασιακά και κοινωνικά θέματα
Οι εργαζόμενοι της Εταιρείας αποτελούν το πλέον σημαντικό κεφάλαιο στη λειτουργία και την ανάπτυξή της. Σε
συνδυασμό με την αποτελεσματική εφαρμογή των πολιτικών της, η Εταιρεία εφαρμόζει Κώδικα Επιχειρηματικής Ηθικής
και Δεοντολογίας, μέσω του οποίου καθορίζεται το πλαίσιο αρχών λειτουργίας της, καθώς και το βασικό εργαλείο για τη
διαμόρφωση ενιαίας εταιρικής κουλτούρας. Στο πλαίσιο αυτό, η Εταιρεία δίνει ιδιαίτερη έμφαση:
στη στελέχωση μέσα από αξιοκρατικά συστήματα επιλογής και αξιολόγησης, σύμφωνα με τις ανάγκες και τις
απαιτήσεις κάθε εργασιακού πεδίου,
στην παροχή ίσων ευκαιριών στην εκπαίδευση και την εξέλιξη της επαγγελματικής σταδιοδρομίας του κάθε
εργαζομένου,
στην αξιοκρατική και αντικειμενική αξιολόγηση των εργαζομένων,
στην αποτελεσματική διαχείριση της υγείας και της ασφάλειας, μέσω περαιτέρω ενίσχυσης της κουλτούρας
πρόληψης και
στην προστασία όλων των εργαζόμενων και συνεργατών από τις επιπτώσεις της πανδημίας Covid-19.
Βασικά στοιχεία ανθρώπινου δυναμικού*
Κατανομή ανθρώπινου δυναμικού ανά φύλο (μισθωτοί)
2021
2022
Άνδρες
761
848
Γυναίκες
172
225
Σύνολο
933
1.073
% γυναικών στο σύνολο του ανθρώπινου δυναμικού
18.5%
21.0%
44
*αφορούν στην Εταιρεία
Η ΑΒΑΞ φροντίζει για τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των εργαζομένων της μέσω παροχών, οι οποίες λειτουργούν ως
μέσο ενδυνάμωσης των σχέσεων του ανθρώπινου δυναμικού με την Εταιρεία. Πέραν των καθορισμένων αμοιβών, η
Εταιρεία προσφέρει στους ανθρώπους της πρόσθετες παροχές, βάσει ίσης μεταχείρισης, σε όλες τις κατηγορίες
εργαζομένων, όπως:
Ιδιωτική ιατροφαρμακευτική και νοσηλευτική κάλυψη, για τους εργαζόμενους και τα μέλη των οικογενειών
τους
Άτοκα δάνεια και προκαταβολές μισθοδοσίας για κάλυψη εκτάκτων αναγκών
Τράπεζα αίματος, μέσω του προγράμματος εθελοντικής αιμοδοσίας, για τους εργαζόμενους και τα μέλη των
οικογενειών τους
Μερική επιχορήγηση μεταπτυχιακών τίτλων σπουδών
Διάθεση μασκών και αντισηπτικών κάθε μήνα
Ιατρικός Σύμβουλος κάθε εβδομάδα
Η Εταιρεία υιοθετεί επίσης, ανάλογα με τη θέση και ιεραρχική βαθμίδα, πολιτική κάλυψης παροχής επικοινωνιών
(κινητή τηλεφωνία), Πολιτική κάλυψης δαπανών μετακινήσεων στελεχών, καθώς και Πολιτική δαπανών ταξιδίων (π.χ.
στόλος εταιρικών αυτοκινήτων, e-pass, κλπ.).
Εκπαίδευση και ανάπτυξη
Η ΑΒΑΞ υποστηρίζει τη συνεχή ανάπτυξη και συστηματική αναβάθμιση των δεξιοτήτων των εργαζομένων της και
προσφέρει δυνατότητα εκπαίδευσης μέσω ενδο-εταιρικών και διεπιχειρησιακών σεμιναρίων, μεταπτυχιακών
προγραμμάτων και συμμετοχής σε συνέδρια. Η θεματολογία των εκπαιδευτικών προγραμμάτων επικεντρώνεται κυρίως
Ηλικιακή κατανομή εργαζομένων (μισθωτοί)
2021
2022
< 30 ετών
51
88
30 50 ετών
508
514
> 50 ετών
374
471
Κατανομή ανθρώπινου δυναμικού ανά φύλο (ΑΠΔ)
2021
2022
Άνδρες
168
167
Γυναίκες
37
40
Σύνολο
205
207
Ηλικιακή κατανομή εργαζομένων (ΑΠΔ)
2021
2022
< 30 ετών
3
2
30 50 ετών
125
113
> 50 ετών
77
92
45
σε θέματα περιβαλλοντικής διαχείρισης έργου, εφαρμογής προγράμματος ποιότητας, μέτρων ασφαλείας, πρώτων
βοηθειών, διαχείρισης κινδύνων, καθώς και σε θέματα ενημέρωσης σχετικά με την προστασία προσωπικών δεδομένων
(GDPR).
Επιπρόσθετα, η ΑΒΑΞ, στηρίζοντας έμπρακτα τη νέα γενιά παρέχει τη δυνατότητα σε νέους να κάνουν την πρακτική
τους στις εγκαταστάσεις της, με στόχο να γνωρίσουν από κοντά το εργασιακό περιβάλλον, να εκπαιδευτούν και να
αποκτήσουν εργασιακή εμπειρία.
Ίσες ευκαιρίες και σεβασμός στα ανθρώπινα δικαιώματα
Βασική αξία της Εταιρείας αποτελεί η εδραίωση ενός εργασιακού περιβάλλοντος ίσων ευκαιριών χωρίς περιθώρια
διακρίσεων, όπου κάθε εργαζόμενος απολαμβάνει ίδια δικαιώματα και αντιμετωπίζεται δίκαια. Η Εταιρεία
ενσωματώνει στις εταιρικές της αξίες τις 10 Αρχές του Οικουμενικού Συμφώνου του ΟΗΕ που περιλαμβάνουν
ειδικότερα την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των δικαιωμάτων στην εργασία, τη διασφάλιση και
προαγωγή της ευημερίας σε όλες τις ηλικίες, την ισότητα των φύλων, τη μείωση της ανισότητας εντός και μεταξύ των
χωρών. Ο Κώδικας Ηθικής και Δεοντολογίας της ΑΒΑΞ αναφέρεται στις παραπάνω αξίες και δίνει κατευθυντήριες
οδηγίες προς στους εργαζομένους καλλιεργώντας τον Σεβασμό και την Προστασία των Ανθρώπινων Δικαιωμάτων.
Υγεία και Ασφάλεια στην εργασία
Για την αποτελεσματική διαχείριση των σχετικών θεμάτων εφαρμόζεται ολοκληρωμένο Σύστημα Διαχείρισης της Υγείας
και Ασφάλειας στην Εργασία (ΣΔΥΑΕ), πιστοποιημένο σύμφωνα με το διεθνές πρότυπο ISO 45001. Διαχρονικός στόχος
και δέσμευση για όλους αποτελεί η συνεχής και καθημερινή η προσπάθεια για την ελαχιστοποίηση των εργατικών
ατυχημάτων, σε όλα τα εργοτάξια και τομείς δραστηριότητας της ΑΒΑΞ. Προς αυτή την κατεύθυνση, η Εταιρεία
επενδύει συστηματικά σε εκπαιδεύσεις, έργα αναβάθμισης της ασφάλειας, ιατρικές υπηρεσίες κ.ά.
Στο πλαίσιο του Συστήματος Διαχείρισης για την Υγεία και Ασφάλεια στην εργασία, και με απώτερο στόχο «Μηδέν
ατυχήματα», η Εταιρεία εφαρμόζει συγκεκριμένη διαδικασία διαχείρισης συμβάντων, με σκοπό τον καθορισμό ενός
αποτελεσματικού μηχανισμού για τη διαχείριση των ατυχημάτων που ενδέχεται να προκύψουν κατά τη διάρκεια των
έργων (στα εργοτάξια) ή σε άλλες εγκαταστάσεις. Επιπλέον, σε κάθε εργοτάξιο, αρμόδιος για τα θέματα υγείας και
ασφάλειας είναι ο Τεχνικός Ασφαλείας, ο οποίος πραγματοποιεί επιθεωρήσεις στις εγκαταστάσεις, φροντίζει για την
εκπαίδευση των εργαζομένων, καθώς και για την επίλυση τυχόν ζητημάτων που προκύπτουν, πάντα σε συνεργασία με
τον υπεύθυνο του εργοταξίου.
Επιπλέον, για την αποτελεσματικότερη διαχείριση των διαδικασιών υγείας και ασφάλειας στους εργαζόμενους πρώτης
γραμμής, η ΑΒΑΞ ενσωμάτωσε στις διαδικασίες της ψηφιακά μοντέλα διαχείρισης υγείας και ασφάλειας. Με αυτό τον
τρόπο, οι εργαζόμενοι και οι επισκέπτες στα εργοτάξια θα ενημερώνονται σε πραγματικό χρόνο για τις εκάστοτε ειδικές
συνθήκες του χώρου και τους κανόνες ασφαλείας. Οι πληροφορίες θα μεταδίδονται σε μορφή εικόνας, βίντεο και
κειμένου, ενώ θα υπάρχει δυνατότητα συμπλήρωσης ακόμη και ερωτηματολογίων που θα αξιολογούν την επαρκή
κατανόηση των οδηγιών. Σε αντίθετη περίπτωση, η εφαρμογή θα ενημερώνει τον υπεύθυνο έργου και θα απαγορεύει
την είσοδο στα άτομα που δεν έχουν εκπαιδευτεί επαρκώς.
46
Η Εταιρεία δίνει μεγάλη βαρύτητα στην εκπαίδευση και συμμετοχή των εργαζομένων της στα συναφή θέματα. Για την
παρακολούθηση και αξιολόγηση της επίδοσης στον τομέα της υγείας και Ασφάλειας στην εργασία, η Εταιρεία
χρησιμοποιεί διεθνώς εφαρμόσιμους και μετρήσιμους δείκτες.
LTIFR: Lost Time Incident Frequency Rate (αριθμός συμβάντων ασφαλείας με απουσία από την εργασία ενός πλήρους ωραρίου*10
6
/
ανθρωποώρες εργασίας)
SR: Severity Rate (αριθμός ημερολογιακών ημερών απουσίας εξαιτίας ατυχημάτων *10
6
/ ανθρωποώρες εργασίας)
*Οι συγκεκριμένοι δείκτες αφορούν στο σύνολο της Εταιρείας (εγκαταστάσεις και έργα σε εξέλιξη κατά την περίοδο αναφοράς).
Κοινωνικά θέματα
Η κοινωνική δέσμευση της ΑΒΑΞ, έχει έντονη παρουσία στο σύνολο των δράσεών της και προωθεί τον υπεύθυνο τρόπο
με τον οποίο λειτουργεί, ενισχύοντας τόσο την επιχειρηματική της ανάπτυξη, όσο και την παραγωγή αξίας προς τα
ενδιαφερόμενα μέρη της. Η Εταιρεία υποστηρίζει τις τοπικές κοινωνίες και αναπτύσσει σχέσεις συνεργασίας, ώστε να
αντιλαμβάνεται έγκαιρα τις ανάγκες και τις ανησυχίες των κατοίκων τους. Στηρίζει επίσης έμπρακτα τις ευπαθείς
κοινωνικές ομάδες και παρέχει χορηγίες και δωρεές τόσο σε φορείς, όσο και σε διάφορες δράσεις των τοπικών
κοινοτήτων, καλύπτοντας ένα σημαντικό πλαίσιο αναγκών. Το ευρύ φάσμα κοινωνικών δράσεων της Εταιρείας
περιλαμβάνει μεταξύ άλλων:
Παροχή ηλεκτρονικών υπολογιστών και κινητών συσκευών στο Χαμόγελο του Παιδιού
Εργασίες ανακαίνισης στο σπίτι του Χαμόγελο του Παιδιού στα Μελίσσια Αττικής
Χορηγία πετρελαίου θέρμανσης στο Χαμόγελο του Παιδιού
Χορηγία tablet, ηλεκτρονικών υπολογιστών και εξεταστικών κρεβατιών στο 1ο Δημοτικό Σχολείο Αθηνών
(ΕΛΕΠΑΠ)
Η Εταιρεία μέσω της δραστηριότητάς της παράγει πολλαπλά οφέλη για το κοινωνικό σύνολο. Εκτός από την καταβολή
των μισθών και των λοιπών παροχών προς τους εργαζομένους της, καταβάλλονται στην πολιτεία οι αναλογούντες
φόροι και εισφορές, πραγματοποιούνται συνεχείς επενδύσεις και πληρωμές προς τους συνεργαζόμενους προμηθευτές
υλικών και υπηρεσιών. Με τον τρόπο αυτό, η συνολική θετική επίδραση της Εταιρείας στην τοπική καθώς και την
ευρύτερη κοινωνία είναι πολύ σημαντική.
Σχέσεις με πελάτες
Οι μακροχρόνιες σχέσεις εμπιστοσύνης που έχει αναπτύξει η ΑΒΑΞ με τους πελάτες της τόσο σε εθνικό, όσο και διεθνές
επίπεδο, καθώς και τα υψηλά επίπεδα ικανοποίησης αυτών μετά το τέλος υλοποίησης των έργων, αποτελούν ένα από
τα βασικότερα συστατικά της επιτυχημένης της πορείας. Τα περισσότερα έργα θα πρέπει να πληρούν συγκεκριμένες
προϋποθέσεις και απαιτήσεις που οι ίδιοι οι πελάτες κύριοι των έργων έχουν ορίσει. Επιπλέον, με την παράδοση των
έργων στα οποία πελάτες είναι δημόσιοι φορείς, αποστέλλεται πρωτόκολλο καλής εκτέλεσης έργου, καθώς η Εταιρεία
ενδιαφέρεται να καταγράφει την ικανοποίησή τους. Παράπονα που ενδέχεται να προκύψουν, επικοινωνούνται
Δείκτες υγείας και ασφάλειας*
2021
2022
Δείκτης συχνότητας συμβάντων (LTIFR)
2,06
7,12
Δείκτης σοβαρότητας συμβάντων (SR)
16,12
134,80
Θανατηφόρα συμβάντα
0
0
47
απευθείας στους Διευθυντές Έργων, οι οποίοι είναι αρμόδιοι για τη διαχείρισή τους, μέσω ηλεκτρονικής
αλληλογραφίας ή/και τηλεφωνικής επικοινωνίας.
Σημαντικό στοιχείο για την επιτυχή έκβαση και παράδοση των έργων, αποτελεί επίσης και η άριστη επιλογή των
κατάλληλων συνεργατών (μελετητές, αρχιτεκτονικά γραφεία, πολιτικοί μηχανικοί και συνεργάτες άλλων ειδικοτήτων).
Η ΑΒΑΞ, προσβλέπει από όλους τους συνεργάτες, καθώς και τα μέλη κοινοπρακτικών σχημάτων να συμμερίζονται τις
αξίες της και να συμμορφώνονται με κάθε ισχύουσα νομοθεσία.
Διασφάλιση της ποιότητας
Η ΑΒΑΞ αναπτύσσει πολιτικές και διαδικασίες για όλες τις δραστηριότητές της, ελέγχει την αποτελεσματικότητα της
εφαρμογής τους και παρεμβαίνει βελτιωτικά. Στην Εταιρεία εφαρμόζεται Πολιτική Ποιότητας, η οποία συμβάλλει στη
διατήρηση και εφαρμογή ενός αποδοτικού και αποτελεσματικού Συστήματος Διαχείρισης Ποιότητας, σε συμμόρφωση
με τις απαιτήσεις του διεθνούς προτύπου ISO 9001. Το Σύστημα Διαχείρισης έχει σχεδιαστεί ώστε να καλύπτει όλες τις
λειτουργίες διαχείρισης της Εταιρείας και έχει, μεταξύ άλλων, σαν στόχο:
Τη διατήρηση και βελτίωση της φήμης της για την ποιοτική διαχείριση των εργασιών της.
Την εκτέλεση των έργων που αναλαμβάνει σύμφωνα με τις απαιτήσεις και προσδοκίες των πελατών, πάντα με
βάση ισχύοντες κανονισμούς, τα πρότυπα, τη νομοθεσία, κ.λπ.
Την αξιοποίηση της αποκτώμενης τεχνογνωσίας και τη διερεύνηση της γνώσης μέσω συστηματικής
εκπαίδευσης των εργαζομένων.
Υπεύθυνη διαχείριση της προμηθευτικής αλυσίδας
Οι σχέσεις της ΑΒΑΞ με τους προμηθευτές και εργολήπτες σε ολόκληρο το φάσμα των δραστηριοτήτων και λειτουργιών
της Εταιρείας είναι σύμφωνες με τις αρχές της δικαιοσύνης, της διαφάνειας, της εμπιστοσύνης, της ειλικρίνειας και της
ακεραιότητας. Καθώς η διαφύλαξη των σχέσεων με τους πελάτες και η διαρκής βελτίωση των υπηρεσιών της Εταιρείας
αποτελεί προτεραιότητα για την ΑΒΑΞ, η Εταιρεία δίνει ιδιαίτερη έμφαση στις σχέσεις που αναπτύσσει με τους
προμηθευτές της και μεγάλη σημασία στην επιλογή τους, καθώς και την προμήθεια υλικών από τοπικούς προμηθευτές,
όπου αυτό είναι εφικτό. Σε αυτό το πλαίσιο, η Εταιρεία έχει υιοθετήσει και εφαρμόζει διαδικασία προμηθειών. Η
Εταιρεία δίνει ιδιαίτερη έμφαση στον τρόπο επιλογής των προμηθευτών της, καθώς στοχεύει στην ανάπτυξη
μακροχρόνιων σχέσεων με αυτούς. Εκτός από τις α’ και β΄ ύλες, η Εταιρεία προμηθεύεται μηχανικό εξοπλισμό,
απαραίτητο για την εκτέλεση των έργων. Η προμήθεια μηχανικού εξοπλισμού καθορίζεται από τη διαδικασία
διαχείρισης μηχανημάτων που έχει ως στόχο τον καθορισμό των ενεργειών, μέσω των οποίων διασφαλίζεται ότι ο
μηχανικός εξοπλισμός που χρησιμοποιείται από την Εταιρεία αφενός διαχειρίζεται και συντηρείται κατάλληλα με τις
βέλτιστες δυνατές περιβαλλοντικές επιδόσεις, αφετέρου απασχολείται αποδοτικά στα έργα που αναλαμβάνονται.
Σε κάθε έργο που η Εταιρεία αναλαμβάνει, οι ακριβείς προδιαγραφές τόσο των α’ και β΄ υλών, όσο και του μηχανικού
εξοπλισμού είναι σαφώς διατυπωμένες από τον πελάτη κύριο του έργου και στο πλαίσιο αυτό, η Εταιρεία, μέσω της
εφαρμογής της διαδικασίας προμηθειών, διασφαλίζει ότι τα υλικά που ενσωματώνονται στα έργα, πληρούν πάντα τις
εκάστοτε προδιαγραφές.
48
Αξιολόγηση προμηθευτών: Οι προμηθευτές α΄ και β’ υλών, καθώς και μηχανικού εξοπλισμού, σε περίπτωση που δεν
έχουν συνεργαστεί ξανά με την Εταιρεία, αξιολογούνται την πρώτη φορά μέσω ερωτηματολογίου και με συγκεκριμένα
κριτήρια αξιολόγησης. Εφόσον η αξιολόγησή τους είναι θετική, καταχωρούνται ως εγκεκριμένοι προμηθευτές στο ERP
της Εταιρείας. Κατά τη διάρκεια του 2022, αξιολογήθηκαν 74 προμηθευτές, βάσει εργασιακών και κοινωνικών
κριτηρίων (ποσοστό επί του συνόλου 12,1%).
Για την επιλογή και παρακολούθηση της απόδοσης των υπεργολάβων εφαρμόζεται διαδικασία διαχείρισης
υπεργολάβων, στην οποία συμπεριλαμβάνεται η αξιολόγησή τους και καταχώρησή τους στο ERP της Εταιρείας.
Ανάλογα με τις απαιτήσεις των έργων και την κρισιμότητα των εργασιών, δύναται να διεξάγονται στα έργα επιτόπου
επιθεωρήσεις 2ου μέρους, από τους μηχανικούς ποιότητας. Αξίζει να σημειωθεί πως το 60-70% των μεγάλων
προμηθευτών της Εταιρείας (προμηθευτές σκυροδέματος, μεταλλικών τμημάτων, ασφάλτου) έχουν υιοθετήσει
πρακτικές Βιώσιμης Ανάπτυξης στο σύνολο των δραστηριοτήτων τους.
Άξονας G – Θέματα εταιρικής διακυβέρνησης
Τον Μάρτιο 2023 ολοκληρώθηκε η αξιολόγηση της επάρκειας και αποτελεσματικότητας του Συστήματος Εσωτερικού
Ελέγχου της Εταιρείας και των σημαντικών θυγατρικών της από πιστοποιημένη εταιρεία ορκωτών ελεγκτών, σύμφωνα
με τις διατάξεις του άρθρου 14 του Ν.4706/2020 και την Απόφαση 1/891/30.09.2020 του Διοικητικού Συμβουλίου της
Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς. Σύμφωνα με την ανωτέρω αξιολόγηση, δεν προέκυψαν ουσιώδη στοιχεία αδυναμίας του
Εσωτερικού Κανονισμού Λειτουργίας της Εταιρείας, αλλά υποδείχθηκαν διάφορα σημεία τα οποία χρήζουν βελτίωσης.
Στα πλαίσια αυτά, ο Εσωτερικός Κανονισμός Λειτουργίας της Εταιρείας και των θυγατρικών της εταιρειών, θα τεθεί
άμεσα σε διαδικασία ενημέρωσης και επικαιροποίησης, σύμφωνα με τις προβλέψεις των διατάξεων του Ν.4706/2020,
προκειμένου στη συνέχεια να εγκριθεί επίσημα από τη διοίκηση.
Αποτελεσματική διαχείριση κινδύνων
Η ΑΒΑΞ δραστηριοποιείται σε ένα οικονομικό και κοινωνικό περιβάλλον το οποίο χαρακτηρίζεται από διάφορους
κινδύνους, χρηματοοικονομικούς και μη. Στο πλαίσιο αυτό, έχει θεσπίσει διαδικασίες για τον έλεγχο και διαχείριση
τόσο των χρηματοοικονομικών κινδύνων, όσο και των μη χρηματοοικονομικών κινδύνων. Μεταξύ των εν λόγω
κινδύνων η Εταιρεία έχει αναγνωρίσει τους εξής:
Περιβαλλοντικοί Κίνδυνοι
Κίνδυνοι σχετικοί με την Υγεία και Ασφάλεια στην εργασία
Κίνδυνοι κανονιστικής συμμόρφωσης
Συστημικοί κίνδυνοι
Γεωπολιτικοί κίνδυνοι
Η διαχείριση των κινδύνων αυτών κρίνεται ως σημαντική από τη Διοίκηση της Εταιρείας δεδομένου ότι ενέχουν τον
κίνδυνο να επηρεάσουν, άμεσα ή έμμεσα, την ομαλή λειτουργία της. Ο Εσωτερικός Κανονισμός Λειτουργίας της
Εταιρείας περιγράφει τις περιοχές κινδύνων και περιλαμβάνει συγκεκριμένες διαδικασίες οι οποίες έχουν αναπτυχθεί
με βάση την Αρχή της Πρόληψης για τη διαχείριση των θεμάτων Υγείας, Ασφάλειας και περιβάλλοντος.
49
Επιπρόσθετα, στο πλαίσιο των πιστοποιημένων Συστημάτων Διαχείρισης που εφαρμόζει η ΑΒΑΞ, σε ετήσια βάση
διενεργείται σχετική αξιολόγηση για τους συναφείς κινδύνους. Με στόχο τη μείωση της πιθανότητας αλλά και της
σημαντικότητας επέλευσης των κινδύνων στους συγκεκριμένους τομείς, η Εταιρεία λαμβάνει προληπτικά μέτρα,
σχεδιάζει και υλοποιεί συγκεκριμένα προγράμματα και δράσεις και παρακολουθεί την επίδοσή της μέσω σχετικών
δεικτών (ποιότητας, περιβάλλοντος, υγείας και ασφάλειας στην εργασία) που έχει θέσει.
Η προαναφερθείσα αξιολόγηση της επάρκειας και αποτελεσματικότητας του Συστήματος Εσωτερικού Ελέγχου της
Εταιρείας και των σημαντικών θυγατρικών της περιέλαβε και τα συστήματα διαχείρισης κινδύνων, κανονιστικής
συμμόρφωσης και ασφάλειας πληροφοριών, κάνοντας αναφορά σε συγκεκριμένα ευρήματα και συστάσεις βελτίωσης.
Στην έκθεση ευρημάτων γίνεται μνεία στην υπάρχουσα οργανωτική δομή και αποτελεσματικότητα της διαχείρισης
κινδύνων, καθώς επίσης τη χρήση εξειδικευμένου software για τον έγκαιρο και έγκυρο εντοπισμό και αντιμετώπιση των
επιχειρησιακών κινδύνων. Η διοίκηση θα προβεί άμεσα στις κατάλληλες ενέργειες προκειμένου να ενισχυθεί η
ασφάλεια πληροφοριών, να αξιοποιηθεί καλύτερα το σχετικό εποπτικό software και να ενισχυθούν οι σχετικές
διαδικασίες πρόληψης απώλειας δεδομένων και δικλείδες ασφαλείας.
Αναλυτικά σχετικά με το σύνολο των χρηματοοικονομικών κινδύνων της ΑΒΑΞ περιλαμβάνονται στη σχετική ενότητα
της παρούσας Έκθεσης Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου.
Καταπολέμηση της διαφθοράς και θέματα σχετικά με τη δωροδοκία
Η ΑΒΑΞ αναγνωρίζει την αναγκαιότητα λήψης προληπτικών μέτρων για την καταπολέμηση ενδεχόμενων κινδύνων που
προκύπτουν από θέματα που σχετίζονται με τη διαφάνεια και τη διαφθορά. Στο πλαίσιο αυτό, η Εταιρεία εφαρμόζει
Σύστημα Διαχείρισης Κατά της Δωροδοκίας, σύμφωνα με τις απαιτήσεις του Διεθνούς Προτύπου ISO 37001,
αξιολογώντας διαρκώς τη διακινδύνευση που αφορά σε ζητήματα κατά της Δωροδοκίας τα οποία μπορεί να
εμφανίζονται κατά τη διάρκεια της εκτέλεσης των δραστηριοτήτων της και μέσω αυτής. Επιπλέον, μέσω της εφαρμογής
του Συστήματος ιεραρχούνται και αξιολογούνται αποτελεσματικά οι κίνδυνοι και οι ευκαιρίες που παρουσιάζονται, ενώ
βελτιώνεται το σύνολο των διαδικασιών που εφαρμόζονται. Η Εταιρεία έχει συντάξει «Εγχειρίδιο Συμμόρφωσης με
τους Κανόνες Ανταγωνισμού» για την αποτελεσματικότερη διαχείριση ζητημάτων συνεργασίας/ ανταγωνισμού.
Ως αποτέλεσμα των πολιτικών και σχετικών πρακτικών που εφαρμόζει η Εταιρεία, το 2022, όπως και τα προηγούμενα
έτη δεν έχει παρουσιαστεί / σημειωθεί κανένα περιστατικό διαφθοράς / δωροδοκίας.
Σημείωση: Οι μη χρηματοοικονομικοί δείκτες που παρουσιάζονται στην παρούσα έκθεση, είναι σε συμφωνία με
τις κατευθυντήριες οδηγίες για την έκδοση Απολογισμών Βιωσιμότητας (Sustainability Reporting Guidelines) του
οργανισμού Global Reporting Initiative (GRI Standards). Αναλυτική αναφορά σχετικά με τα παραπάνω,
περιλαμβάνεται στον Ετήσιο Απολογισμό Βιώσιμης Ανάπτυξης της Εταιρείας, ο οποίος αναρτάται στο site:
https://avax.gr/viosimi-anaptyxi/ekthesis-eterikis-ypefthynotitas/).
Ευρωπαϊκή Ταξινομία
O Κανονισμός για την Ταξινομία αποτελεί βασικό μέρος του σχεδίου δράσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την
ανακατεύθυνση των ροών κεφαλαίων προς μια πιο βιώσιμη οικονομία. Η Ταξινομία της ΕΕ είναι ένα σύστημα
50
ταξινόμησης δραστηριοτήτων που μπορούν, υπό ορισμένες προϋποθέσεις να θεωρηθούν περιβαλλοντικά βιώσιμες ή
δραστηριότητες που διευκολύνουν τη μετάβαση στη βιωσιμότητα. Εντός του νομοθετικού πλαισίου, οι εταιρίες και οι
οργανισμοί μπορούν να προσελκύσουν επενδύσεις ώστε να επεκτείνουν περαιτέρω τις βιώσιμες δραστηριότητές τους
καθώς και να τις εξελίξουν, υπό την προϋπόθεση ότι πληρούν ορισμένα κριτήρια. Η ευθυγράμμιση με τα εν λόγω
κριτήρια παρακολουθείται συνεχώς, τα σχετικά δεδομένα δημοσιεύονται σε ετήσια βάση και περιλαμβάνονται στο μη
οικονομικό τμήμα των ετήσιων χρηματοοικονομικών καταστάσεων.
Οι πληροφορίες που παρουσιάζονται ακολουθούν τις απαιτήσεις του Κανονισμού και των κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων
που έχουν εκδοθεί έως τη στιγμή της δημοσίευσης. Οι σχετικές οδηγίες αφήνουν περιθώριο προς ερμηνεία και
εξελίσσονται συνεχώς για να προσαρμοστούν στις ανάγκες της διαδικασίας. Επακολούθως, ο Όμιλος ΑΒΑΞ θα
παρακολουθεί τις εξελίξεις και θα προσαρμόζει ανάλογα την προσέγγισή της ως προς τις παραδοχές και τη
μεθοδολογία που εφαρμόζεται.
Επιλέξιμη για την ταξινομία οικονομική δραστηριότητα είναι η οικονομική δραστηριότητα που περιγράφεται στις κατ’
εξουσιοδότηση πράξεις για τη συμπλήρωση του Κανονισμού για την Ταξινομία. Οι Βασικοί Δείκτες Επιδόσεων («ΒΔΕ»)
συμπεριλαμβάνουν τον ΒΔΕ κύκλου εργασιών, τον ΒΔΕ των κεφαλαιουχικών δαπανών και τον ΒΔΕ λειτουργικών
δαπανών. Για την περίοδο αναφοράς, οι ΒΔΕ που σχετίζονται με τις επιλέξιμες για την ταξινομία οικονομικές
δραστηριότητες, σύμφωνα με το Αρ. 8 του Κανονισμού για την Ταξινομία και το Αρ. 10 (2) του Κατ’ Εξουσιοδότηση
Κανονισμού στο Αρ. 8 είναι οι εξής:
Επιλέξιμο
Μη επιλέξιμο
ποσά σε € ‘000
%
%
Κύκλος εργασιών
285.064
80%
72.992
20%
Κεφ. Δαπάνες
2.339
59%
1.619
41%
Λειτ. Δαπάνες
5.219
59%
3.612
41%
Ποιοτικές πληροφορίες
Λογιστική Πολιτική
I. ΒΔΕ κύκλου εργασιών. Το ποσοστό των επιλέξιμων για την ταξινομία οικονομικών δραστηριοτήτων από το
σύνολο του κύκλου εργασιών έχει υπολογιστεί ως το μέρος του καθαρού κύκλου εργασιών από υπηρεσίες που
συνδέονται με επιλέξιμες για την ταξινομία οικονομικές δραστηριότητες (αριθμητής), διά του καθαρού ύψους
κύκλου εργασιών (παρονομαστής), και τα δύο για το οικονομικό έτος 2022. Ο παρονομαστής του ΒΔΕ κύκλου
51
εργασιών έχει βασιστεί στο καθαρό ύψος κύκλου εργασιών, συμφωνά με το (ΔΛΠ) 1.82 (α). Συγκεκριμένα, o
συνολικός κύκλος εργασιών του Όμιλου ΑΒΑΞ παρουσιάζεται στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων Χρήσης 2022.
II. ΒΔΕ κεφαλαιουχικών δαπανών. : Ο ΒΔΕ κεφαλαιουχικών δαπανών ορίζεται ως οι επιλέξιμες για την ταξινομία
κεφαλαιουχικές δαπάνες (αριθμητής) διά το σύνολο των κεφαλαιουχικών δαπανών (παρονομαστής). Σχετικά
με την περίοδο αναφοράς (2022), παραθέτουμε στον αριθμητή μόνο τις κεφαλαιουχικές δαπάνες που
αφορούν επιλέξιμες για την Ταξινομία δραστηριότητες, καθώς δεν υπάρχουν προς το παρόν σχέδια
κεφαλαιουχικών δαπανών για την αναβάθμιση επιλέξιμων για την Ταξινομία οικονομικών δραστηριοτήτων
ώστε να πληρούν τα κριτήρια ευθυγράμμισης ή να επεκταθούν τυχόν ευθυγραμμισμένες δραστηριότητες. Το
σύνολο των κεφαλαιουχικών δαπανών αποτελείται από τις προσθήκες στα ιδιοχρησιμοποιούμενα ενσώματα
και ασώματα πάγια περιουσιακά στοιχεία καθώς και σε περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης κατά τη
διάρκεια της χρήσης, πριν από αποσβέσεις και τυχόν επιμετρήσεις και απομειώσεις, συμπεριλαμβανομένου
αυτών που προέκυψαν από επανεκτιμήσεις και απομειώσεις. Το σύνολο των κεφαλαιουχικών δαπανών του
Ομίλου προκύπτει από την Κατάσταση Ταμειακών Ροών 2022.
III. ΒΔΕ λειτουργικών δαπανών. Ορίζονται ως οι επιλέξιμες για την ταξινομία λειτουργικές δαπάνες (αριθμητής)
δια το σύνολο των λειτουργικών δαπανών (παρονομαστής). Ο ορισμός του Ευρωπαϊκού Συστήματος
Ταξινόμησης για τις σχετικές λειτουργικές δαπάνες περιλαμβάνει δαπάνες για έρευνα και ανάπτυξη,
ανακαίνιση κτιρίων, τη συντήρηση και την επισκευή, καθώς και οποιεσδήποτε άλλες άμεσες δαπάνες που
σχετίζονται με την καθημερινή συντήρηση των ενσώματων παγίων. Το σύνολο των λειτουργικών δαπανών
αποτελείται από άμεσες μη κεφαλαιουχικές δαπάνες επισκευής και συντήρησης καθώς επίσης και του εξόδου
των μισθώσεων με διάρκεια μικρότερη των 12 μηνών (παρονομαστής). Δεν περιλαμβάνονται δαπάνες σχετικές
με την καθημερινή λειτουργία των ενσώματων παγίων όπως π.χ. α’ ύλες, κόστος εργαζομένων για λειτουργία
μηχανημάτων, ηλεκτρικό ρεύμα ή υγρά απαραίτητα για τη λειτουργία των ενσώματων παγίων, κλπ. Ομοίως με
τις κεφαλαιουχικές δαπάνες παραπάνω, για την περίοδο αναφοράς 2022 παραθέτουμε στον αριθμητή μόνο τις
λειτουργικές δαπάνες που αφορούν επιλέξιμες για την Ταξινομία δραστηριότητες, καθώς δεν υπάρχουν προς
το παρόν σχέδια λειτουργικών δαπανών για την αναβάθμιση επιλέξιμων για την Ταξινομία οικονομικών
δραστηριοτήτων ώστε να πληρούν τα κριτήρια ευθυγράμμισης ή να επεκταθούν τυχόν ευθυγραμμισμένες
δραστηριότητες.
Οι χρηματοοικονομικές καταστάσεις του Ομίλου ΑΒΑΞ έχουν συνταχθεί σύμφωνα με τα Διεθνή Λογιστικά
Πρότυπα (ΔΛΠ) / Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς («ΔΠΧΑ») όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από
την Ευρωπαϊκή Ένωση (Ε.Ε.). Οι λογιστικές αρχές που σχετίζονται με την κατάρτιση της παρούσας έκθεσης
παρουσιάζονται στην Ενότητα Γ της Ετήσιας Οικονομικής Έκθεσης της Οικονομικής Χρήσης από 1 Ιανουαρίου
έως 31 Δεκεμβρίου 2022.
Υποδομές που διευκολύνουν τις οδικές μεταφορές και τις δημόσιες μεταφορές
Περιγραφή δραστηριότητας κατά την Ταξινομία:
Η δραστηριότητα περιλαμβάνει την κατασκευή, εκσυγχρονισμό, συντήρηση και λειτουργία αυτοκινητοδρόμων, οδών
αστικού και υπεραστικού δικτύου, άλλων αμαξιτών οδών και πεζοδρόμων, επιφανειακών έργων σε οδούς αστικού και
52
υπεραστικού δικτύου, γεφυρών ή σηράγγων και κατασκευή διαδρόμων αεροδρομίων, συμπεριλαμβανομένης της
παροχής αρχιτεκτονικών υπηρεσιών, υπηρεσιών μηχανικού, υπηρεσιών κατάρτισης σχεδίων, υπηρεσιών επιθεώρησης
κτιρίων και υπηρεσιών τοπογράφησης και χαρτογράφησης και παρόμοιων υπηρεσιών, καθώς και της διενέργειας
φυσικών, χημικών και άλλων αναλυτικών δοκιμών όλων των τύπων υλικών και προϊόντων, και εξαιρουμένης της
εγκατάστασης οδικού φωτισμού και ηλεκτρικών σηματοδοτών.
Περιγραφή επιλέξιμης δραστηριότητας της ΑΒΑΞ:
Ο Όμιλος, έχοντας μεγάλη εμπειρία στις κατασκευές αυτοκινητοδρόμων και υποδομών οδικού δικτύου γενικότερα,
κατά το 2022 δραστηριοποιήθηκε σε πληθώρα έργων για την αναβάθμιση και επέκταση του εθνικού δικτύου της
Ελλάδας καθώς επίσης και σε αντίστοιχα έργα στο εξωτερικό. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται ενδεικτικά έργα στο νέο
τμήμα Πατρών-Πύργου της Ολυμπίας Οδού, την ανακατασκευή γεφυρών του Αυτοκινητόδρομου Αιγαίου καθώς και η
κατασκευή γέφυρας στο Ston της Κροατίας, τα οποία περιλαμβάνουν ένα εύρος εργασιών συμπληρωματικών των
υποδομών.
Κατασκευή νέων κτιρίων
Περιγραφή δραστηριότητας κατά την Ταξινομία:
Η δραστηριότητα περιλαμβάνει την ανάπτυξη κατασκευαστικών έργων για κτίρια κατοικιών και μη, με τη συγκέντρωση
οικονομικών, τεχνικών και υλικών μέσων για την υλοποίηση των κατασκευαστικών έργων με σκοπό τη μεταγενέστερη
πώληση, καθώς και κατασκευή ολόκληρων κτιρίων κατοικιών ή μη, για ίδιο λογαριασμό προς πώληση ή έναντι αμοιβής
ή βάσει σύμβασης.
Περιγραφή επιλέξιμης δραστηριότητας της ΑΒΑΞ:
Κατά το 2022 πραγματοποιήθηκε από τον Όμιλο σειρά έργων ανέγερσης κτιρίων για κατοικίες και άλλες χρήσεις με
εξέχον έργο την ανέγερση του συγκροτήματος «City of Dreams Mediterranean Integrated Casino Resort» στα
περίχωρα της Λεμεσού στην Κύπρο. Επιπλέον έργα που συμπεριλαμβάνονται σε αυτή τη δραστηριότητα είναι η
ανέγερση του κολεγιακού συγκροτήματος «Ανατόλια» στην περιοχή της Θεσσαλονίκης και η ανέγερση πολυτελών
κατοικιών στον περιβάλλοντα χώρο της Μαρίνας Λεμεσού στην Κύπρο.
Υποδομές σιδηροδρομικών μεταφορών
Περιγραφή δραστηριότητας κατά την Ταξινομία:
Η δραστηριότητα περιλαμβάνει την κατασκευή, εκσυγχρονισμό, λειτουργία και συντήρηση σιδηροδρομικών γραμμών
και υπόγειων σιδηροδρόμων, καθώς και γεφυρών και σηράγγων, σταθμών, τερματικών σταθμών, εγκαταστάσεων
σιδηροδρομικών υπηρεσιών, συστημάτων ασφάλειας και διαχείρισης της κυκλοφορίας, συμπεριλαμβανομένης της
παροχής αρχιτεκτονικών υπηρεσιών, υπηρεσιών μηχανικού, υπηρεσιών κατάρτισης σχεδίων, υπηρεσιών επιθεώρησης
κτιρίων και υπηρεσιών τοπογράφησης και χαρτογράφησης και παρόμοιων υπηρεσιών, καθώς και της διενέργειας
φυσικών, χημικών και άλλων αναλυτικών δοκιμών όλων των τύπων υλικών και προϊόντων.
Περιγραφή επιλέξιμης δραστηριότητας της ΑΒΑΞ:
Ο Όμιλος, στα πλαίσια της κατασκευαστικής του δραστηριότητας, έχει αναλάβει την υλοποίηση διαφόρων έργων του
σιδηροδρομικού δικτύου της χώρας όπως μεταξύ άλλων επέκταση των γραμμών μετρό σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, και
την αναβάθμιση των σιδηροδρομικών γραμμών στα τμήματα Τιθορέα–Δομοκός και Θεσσαλονίκη-Ειδομένη. Τα έργα
53
αυτά περιλαμβάνουν όλες τις σχετικές εργασίες που απαιτούνται για την ολοκλήρωση υποδομών σιδηροδρομικών
μεταφορών όπως διάνοιξη σηράγγων, κατασκευή σταθμών, εγκαταστάσεων σιδηροδρομικών υπηρεσιών, κλπ. τα οποία
εμπίπτουν στη δραστηριότητα αυτή.
Παραγωγή άλλων τεχνολογιών χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών
Περιγραφή δραστηριότητας κατά την Ταξινομία:
Η δραστηριότητα περιλαμβάνει την παραγωγή τεχνολογιών που αποσκοπούν σε σημαντικές μειώσεις των εκπομπών
αερίων του θερμοκηπίου σε άλλους τομείς της οικονομίας που δεν καλύπτονται από άλλες δραστηριότητες στο πλαίσιο
της Ταξινομίας.
Περιγραφή επιλέξιμης δραστηριότητας της ΑΒΑΞ:
Ο Όμιλος στα πλαίσια σύμβασης με τη ΔΕΗ έχει αναλάβει την προμήθεια και εγκατάσταση συστήματος αποθείωσης
καυσαερίων σε σταθμό παραγωγής ενέργειας της ΔΕΗ το οποίο θα έχει τη δυνατότητα να απομακρύνει σημαντικό
ποσοστό διοξειδίου του θείου που παράγεται από τη λειτουργία του σταθμού. Στο έργο αυτό η ΑΒΑΞ παρέχει το
σχεδιασμό, την προμήθεια των υλικών και εξοπλισμού/μηχανημάτων που απαιτούνται καθώς και την τεχνογνωσία για
την εγκατάστασή τους ως ολοκληρωμένο πλέον σύστημα στο σταθμό παραγωγής του Αγίου Δημητρίου.
Λοιπές Επιλέξιμες Δραστηριότητες
Κατά το 2022 ο Όμιλος, στο πλαίσιο της κατασκευαστικής του δραστηριότητας ανέλαβε και υλοποίησε ένα ευρύ φάσμα
μικρότερων σε έκταση έργων που εντάσσονται στις δραστηριότητες της Ταξινομίας ΕΕ. Με βάσει τη σχετική νομοθεσία,
κρίνουμε ότι οι οικονομικές δραστηριότητες του Ομίλου για την περίοδο 2022 εντάσσονται επιπλέον στις κάτωθι
δραστηριότητες της Ταξινομίας:
4.8. Παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από βιοενέργεια
5.1 Κατασκευή, επέκταση και λειτουργία συστημάτων συλλογής, επεξεργασίας και παροχής νερού,
5.3 Κατασκευή, επέκταση και λειτουργία συστημάτων συλλογής και επεξεργασίας λυμάτων,
5.6 Αναερόβια χώνευση ιλύος καθαρισμού λυμάτων
5.7 Αναερόβια χώνευση βιολογικών αποβλήτων,
5.8 Κομποστοποίηση βιολογικών αποβλήτων,
5.9 Ανάκτηση υλικών από μη επικίνδυνα απόβλητα,
6.16 Υποδομές πλωτών μεταφορών,
6.17 Υποδομές αεροδρομίων,
7.2 Ανακαίνιση υφιστάμενων κτιρίων και
7.7 Απόκτηση και ιδιοκτησία κτιρίων
Το τμήμα του κύκλου εργασιών, των κεφαλαιουχικών και λειτουργικών εξόδων που συνδέονται με αυτές τις
δραστηριότητες έχει συμπεριληφθεί στους ΒΔΕ της παρούσας έκθεσης σύμφωνα με τις οδηγίες υπολογισμού όπως
αυτές έχουν δημοσιευθεί με τον Κατ’ Εξουσιοδότηση Κανονισμό 2178/2021/ΕΕ.
Γραμμή
Δραστηριότητες σχετικές με την πυρηνική ενέργεια
54
1.
Η επιχείρηση διεξάγει, χρηματοδοτεί ή έχει ανοίγματα στην έρευνα, την ανάπτυξη, την
επίδειξη και την αξιοποίηση καινοτόμων εγκαταστάσεων παραγωγής ηλεκτρικής
ενέργειας που παράγουν ενέργεια από πυρηνικές διεργασίες με ελάχιστα απόβλητα από
τον κύκλο καυσίμων.
ΟΧΙ
2.
Η επιχείρηση αναλαμβάνει, χρηματοδοτεί ή έχει ανοίγματα στην κατασκευή και ασφαλή
λειτουργία νέων πυρηνικών εγκαταστάσεων για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας ή
βιομηχανικής θερμότητας, μεταξύ άλλων για σκοπούς τηλεθέρμανσης ή για βιομηχανικές
διεργασίες, όπως η παραγωγή υδρογόνου, καθώς και αναβαθμίσεις της ασφάλειάς τους,
χρησιμοποιώντας τις βέλτιστες διαθέσιμες τεχνολογίες.
ΟΧΙ
3.
Η επιχείρηση αναλαμβάνει, χρηματοδοτεί ή έχει ανοίγματα στην ασφαλή λειτουργία
υφιστάμενων πυρηνικών εγκαταστάσεων που παράγουν ηλεκτρική ενέργεια ή
βιομηχανική θερμότητα, μεταξύ άλλων για σκοπούς τηλεθέρμανσης ή για βιομηχανικές
διεργασίες, όπως η παραγωγή υδρογόνου από πυρηνική ενέργεια, καθώς και
αναβαθμίσεις της ασφάλειάς τους.
ΟΧΙ
Δραστηριότητες σχετικές με τα ορυκτά αέρια
4.
Η επιχείρηση αναλαμβάνει, χρηματοδοτεί ή έχει ανοίγματα στην κατασκευή ή τη
λειτουργία εγκαταστάσεων ηλεκτροπαραγωγής που παράγουν ηλεκτρική ενέργεια με
χρήση ορυκτών αέριων καυσίμων.
ΝΑΙ
5.
Η επιχείρηση αναλαμβάνει, χρηματοδοτεί ή έχει ανοίγματα στην κατασκευή, ανακαίνιση
και λειτουργία εγκαταστάσεων συνδυασμένης παραγωγής θερμότητας/ψύξης και
ηλεκτρικής ενέργειας με χρήση ορυκτών αέριων καυσίμων.
ΟΧΙ
6.
Η επιχείρηση αναλαμβάνει, χρηματοδοτεί ή έχει ανοίγματα στην κατασκευή, ανακαίνιση
και λειτουργία εγκαταστάσεων παραγωγής θερμότητας, οι οποίες παράγουν
θερμότητα/ψύξη με τη χρήση ορυκτών αέριων καυσίμων.
ΟΧΙ
Παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από ορυκτά αέρια καύσιμα
Ανάλυση επιλεξιμότητας
δραστηριότητας
€ ‘000
%
Κύκλος Εργασιών
Επιλέξιμο
452
0,12%
Κεφ. Δαπάνες
Επιλέξιμο
298
7,53%
Λειτ. Δαπάνες
Επιλέξιμο
665
7,53%
Περιγραφή δραστηριότητας κατά την Ταξινομία:
55
Η δραστηριότητα περιλαμβάνει την κατασκευή ή λειτουργία εγκαταστάσεων ηλεκτροπαραγωγής οι οποίες παράγουν
ηλεκτρική ενέργεια από ορυκτά αέρια καύσιμα. Αυτή η δραστηριότητα δεν περιλαμβάνει την παραγωγή ηλεκτρικής
ενέργειας από αποκλειστική χρήση ανανεώσιμων μη ορυκτών αερίων και υγρών καυσίμων και βιοενέργεια.
Περιγραφή επιλέξιμης δραστηριότητας της ΑΒΑΞ:
Ο Όμιλος, στα πλαίσια της κατασκευαστικής του δραστηριότητας, ολοκλήρωσε έργου κατασκευής σταθμού παραγωγής
ηλεκτρικής ενέργειας με χρήση φυσικού αερίου στο Ιράκ. Το συγκεκριμένο έργο, το οποίο βρίσκεται στα περίχωρα της
πρωτεύουσας, Βαγδάτης αποτελεί συνολικά το μεγαλύτερο έργο κατασκευής σταθμών παραγωγής ενέργειας στο
εξωτερικό με ανάδοχο ελληνική εταιρεία, και στο οποίο η ΑΒΑΞ εκτός από την κατασκευή παρείχε και τη μελέτη και την
προμήθεια εξοπλισμού/μηχανημάτων και υλικών που απαιτήθηκαν για την αποπεράτωση του.
Ελάχιστες διασφαλίσεις
Η εφαρμογή των αρχών της Βιώσιμης Ανάπτυξης αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της δραστηριότητας του
κατασκευαστικού κλάδου, ενώ για την ΑΒΑΞ αποτελεί κάτι παραπάνω από οδηγό στη διαδικασία λήψης αποφάσεων
και τη χάραξη της επιχειρηματικής στρατηγικής της.
Σε αυτό το πλαίσιο, η Εταιρεία θέτει ως στρατηγικό της στόχο την υπεύθυνη δραστηριοποίηση και την παραγωγή
προστιθέμενης αξίας για όλες τις ομάδες ενδιαφερομένων μερών της.
Η Εταιρεία μέσω της δραστηριότητάς της και των έργων που αναλαμβάνει, συμβάλλει ουσιαστικά στην επίτευξη
μερικών από τους Παγκόσμιους Στόχους για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη (SDGs) για την επίτευξη των πλέον σύγχρονων
προκλήσεων.
Τη βασική επίβλεψη για τα θέματα που αφορούν στους παραπάνω άξονες έχει η Επιτροπή ESG / Βιώσιμης Ανάπτυξης
της ΑΒΑΞ, η οποία αποτελείται από στελέχη των κυριότερων τμημάτων του Ομίλου. Μεταξύ άλλων, η Επιτροπή
παρακολουθεί και προτείνει βελτιώσεις, στα σημεία που κρίνει απαραίτητο, σχετικά με τις δράσεις και το κοινωνικο‐
οικονομικό αποτύπωμα του Ομίλου.
Η ΑΒΑΞ δίνει ιδιαίτερη έμφαση στη συνεχή ανάπτυξη των εργαζομένων, την αξιοκρατική τους αξιολόγηση, την
προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των δικαιωμάτων στην εργασία, τη διασφάλιση και προαγωγή της
ευημερίας όλων των εργαζομένων, ανεξαρτήτως θέσης και ιεραρχικής βαθμίδας, την ισότητα των φύλων και το
σεβασμό στη διαφορετικότητα. Οι παραπάνω αξίες συμπεριλαμβάνονται στον Εσωτερικό Κανονισμό Λειτουργίας και
τον Κώδικα Επιχειρηματικής Δεοντολογίας και Ηθικής της Εταιρείας, οι οποίοι παρέχουν κατάλληλες οδηγίες σε όλους
τους εργαζόμενους καλλιεργώντας το σεβασμό των ανθρωπίνων και εργασιακών δικαιωμάτων.
Ο Κώδικας Επιχειρηματικής Δεοντολογίας και Ηθικής της Εταιρείας, έχει αναπτυχθεί με βάση τις κατευθυντήριες
Οδηγίες του ΟΟΣΑ για Πολυεθνικές Επιχειρήσεις.
Περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τις επιλέξιμες δραστηριότητες του Ομίλου καθώς και την αξιολόγηση
ευθυγράμμισης με βάση τα τεχνικά κριτήρια ελέγχου των δραστηριοτήτων παρουσιάζονται στον Απολογισμό Βιώσιμης
Ανάπτυξης 2022 της ΑΒΑΞ.
56
Κ. Δήλωση Εταιρικής Διακυβέρνησης
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
Εισαγωγή
1. Κώδικας Εταιρικής Διακυβέρνησης
1.1 Γνωστοποίηση συμμόρφωσης της Εταιρείας με τις πρακτικές εταιρικής διακυβέρνησης που περιγράφονται στον
Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησής της
1.2 Αποκλίσεις από τον Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης και αιτιολόγηση αυτών. Ειδικές διατάξεις του Κώδικα που δεν
εφαρμόζει η Εταιρεία και εξήγηση των λόγων της μη εφαρμογής
1.3 Πρακτικές εταιρικής διακυβέρνησης που εφαρμόζει η Εταιρεία επιπλέον των προβλέψεων του νόμου
1.4 Εφαρμογή Ν.4548/2018 περί Πολιτικής Αποδοχών και Έκθεσης Αποδοχών
1.5 Πολιτική Καταλληλότητας των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου
1.6 Έκθεση Ανεξάρτητων Μη Εκτελεστικών Μελών ΔΣ προς τη Γενική Συνέλευση των Μετόχων
1.7 Εσωτερικός Κανονισμός Λειτουργίας
2. Διοικητικό Συμβούλιο
2.1 Σύνθεση και τρόπος λειτουργίας του Διοικητικού Συμβουλίου
2.2 Συνοπτικά Βιογραφικά Σημειώματα των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου
2.3 Συνοπτικά Βιογραφικά Σημειώματα των κύριων Διευθυντικών Στελεχών της Εταιρείας
2.4 Επιτροπή Στρατηγικού Σχεδιασμού και Διαχείρισης Κινδύνων (Συμβούλιο Διεύθυνσης)
2.5 Επιτροπή Ελέγχου
2.6 Επιτροπή Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων Μελών ΔΣ
2.7 Επιτροπή Διεκδίκησης Έργων
2.8 Επιτροπή Βιώσιμης Ανάπτυξης / ESG
2.9 Συμμετοχή Μελών των Διοικητικών Επιτροπών στις συνεδριάσεις των αρμοδίων οργάνων
2.10 Κατοχή Μετοχών της Εταιρείας από Μέλη ΔΣ και Κύρια Διευθυντικά Στελέχη
2.11 Δήλωση ετήσιας εξέτασης πλήρωσης προϋποθέσεων ανεξαρτησίας των ανεξάρτητων μελών του ΔΣ
2.12 Πεπραγμένα Επιτροπών Ελέγχου και Αποδοχών & Υποψηφιοτήτων Μελών ΔΣ
2.13 Έκθεση Αποδοχών
3. Γενική Συνέλευση των μετόχων
3.1 Τρόπος Λειτουργίας της Γενικής Συνέλευσης και βασικές εξουσίες αυτής
3.2 Δικαιώματα των μετόχων και τρόπος άσκησής τους
4. Κύρια χαρακτηριστικά των συστημάτων εσωτερικού ελέγχου και διαχείρισης κινδύνων της Εταιρείας σε σχέση με
τη διαδικασία σύνταξης των χρηματοοικονομικών καταστάσεων
5. Λοιπά διαχειριστικά, εποπτικά όργανα ή επιτροπές της Εταιρείας
6. Πρόσθετα πληροφοριακά στοιχεία.
ΕΙΣΑΓΩΓΗ
57
Ο όρος «εταιρική διακυβέρνηση» (corporate governance) περιγράφει τον τρόπο με τον οποίο οι εταιρείες διοικούνται
και ελέγχονται. Η εταιρική διακυβέρνηση αρθρώνεται ειδικότερα ως ένα σύστημα σχέσεων ανάμεσα στη Διοίκηση της
εταιρείας, το Διοικητικό Συμβούλιου (Δ.Σ.), τους μετόχους της και άλλα ενδιαφερόμενα μέρη, συνιστά τη δομή μέσω
της οποίας προσεγγίζονται και τίθενται οι στόχοι της Εταιρείας, εντοπίζονται οι βασικοί κίνδυνοι που αυτή
αντιμετωπίζει κατά της λειτουργίας της, προσδιορίζονται τα μέσα επίτευξης των εταιρικών στόχων, οργανώνεται το
σύστημα διαχείρισης κινδύνων και καθίσταται δυνατή η παρακολούθηση της απόδοσης της Διοίκησης κατά τη
διαδικασία εφαρμογής των παραπάνω.
Η αποτελεσματική εταιρική διακυβέρνηση διαδραματίζει ουσιαστικό και πρωτεύοντα ρόλο στην προώθηση της
ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων και, στην ενδυνάμωση των εσωτερικών δομών της λειτουργίας τους, ενώ η
αυξημένη διαφάνεια που προάγει έχει ως αποτέλεσμα τη βελτίωση στο σύνολο της οικονομικής τους δραστηριότητας
με προφανές όφελος για τους μετόχους αλλά και για τους λοιπούς εμπλεκόμενους (stakeholders).
Η παρούσα Έκθεση Εταιρικής Διακυβέρνησης αποτελεί ειδικό τμήμα της Ετήσιας Έκθεσης του Διοικητικού Συμβουλίου,
σύμφωνα με το άρθρο 152 του Ν.4548/2018 αλλά και την παράγραφο 3 του άρθρου 18 του Ν.4706/2020.
Η Εταιρεία έχει προσαρμόσει το καταστατικό της προς τις διατάξεις του ισχύοντα νόμου περί ανωνύμων εταιρειών,
Ν.4548/2018.
1. Κώδικας Εταιρικής Διακυβέρνησης
Η εταιρεία εφαρμόζει τις αρχές εταιρικής διακυβέρνησης, όπως αυτές ορίζονται από το σχετικό νομοθετικό πλαίσιο
(άρθρο 37 του Ν.3693/2008, άρθρο 152 του Ν.4548/2018, όπως ισχύει σήμερα, και Ν.4706/2020).
1.1 Γνωστοποίηση συμμόρφωσης της Εταιρείας με τις πρακτικές εταιρικής διακυβέρνησης που περιγράφονται στον
Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησής της
Η δήλωση αυτή αφορά το σύνολο των αρχών και πρακτικών της Εταιρείας και γίνεται για τη συμμόρφωση με το
Ν.3873/2010 και το Ν.4548/2018, άρθρο 152.
Η Εταιρεία συμμορφώνεται οικειοθελώς με τις πρακτικές εταιρικής διακυβέρνησης που περιγράφονται στο Κώδικα
Εταιρικής Διακυβέρνησής της, ο οποίος είναι αναρτημένος στον ιστότοπο της Εταιρείας www.avax.gr. Η Εταιρεία έχει
υιοθετήσει τον ανανεωμένο Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης, ο οποίος δημοσιεύθηκε από τον Σύνδεσμο Επιχειρήσεων
& Βιομηχανιών (ΣΕΒ) και το Ελληνικό Συμβούλιο Εταιρικής Διακυβέρνησης (ΕΣΕΔ) το 2021.
Με τον όρο εταιρική διακυβέρνηση εννοούμε το σύστημα σχέσεων ανάμεσα στη Διοίκηση της Εταιρείας, το Διοικητικό
Συμβούλιο, τους Μετόχους της και άλλα ενδιαφερόμενα μέρη. Η εταιρική διακυβέρνηση συνιστά τη δομή μέσω της
οποίας προσεγγίζονται και τίθενται οι στόχοι της Εταιρείας, εντοπίζονται οι βασικοί κίνδυνοι που αυτή αντιμετωπίζει
κατά την λειτουργία της, προσδιορίζονται τα μέσα επίτευξης των εταιρικών στόχων, οργανώνεται το σύστημα
διαχείρισης κινδύνων και καθίσταται δυνατή η παρακολούθηση της απόδοσης και αποτελεσματικότητας της Διοίκησης
κατά την εφαρμογή των ανωτέρω.
Το Νομικό πλαίσιο που διέπει τον Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης της ΑΒΑΞ είναι:
58
i. Ο Ν.3693/2008 ο οποίος επιβάλει την σύσταση επιτροπής ελέγχου καθώς και διάφορες σημαντικές
υποχρεώσεις γνωστοποίησης όσον αφορά το ιδιοκτησιακό καθεστώς και τη διακυβέρνηση μιας Εταιρείας
ii. Ο Ν.3873/2010 ο οποίος ενσωμάτωσε στην ελληνική έννομη τάξη την υπ’ αριθ. 2006/46/EC οδηγία της
Ευρωπαϊκής Ένωσης, λειτουργώντας με τον τρόπο αυτό ως υπενθύμιση της ανάγκης θέσπισης Κώδικα
Εταιρικής Διακυβέρνησης και αποτελώντας ταυτόχρονα τον θεμέλιο λίθο του.
iii. Ο Ν.3884/2010 και ο Ν.4548/2018 οι οποίοι αφορούν στα δικαιώματα μετόχων και τις πρόσθετες εταιρικές
υποχρεώσεις γνωστοποίησης προς τους μετόχους στα πλαίσια της προετοιμασίας της Γενικής Συνέλευσης.
iv. O Ν.4548/2018, ο οποίος επικαιροποιεί τις υποχρεώσεις των εισηγμένων εταιρειών για την λειτουργία
διαφόρων διοικητικών επιτροπών αλλά και την έκδοση Έκθεσης Αμοιβών.
v. Ο Ν.4706/2020, ο οποίος τέθηκε σε ισχύ τον Ιούλιο του 2021 σε αντικατάσταση του Ν.3016/2002, και αφορά
στα ποιοτικά χαρακτηριστικά των μελών των Διοικητικών Συμβουλίων των εισηγμένων εταιρειών, και εισάγει
την υποχρέωση υιοθέτησης μίας σειράς κανονιστικών κειμένων και διοικητικών επιτροπών.
Η Εταιρεία μέσα από τον κώδικα εταιρικής διακυβέρνησης, εκπληρώνει όχι μόνο τη συμμόρφωση με την κείμενη
νομοθεσία αλλά και αναπτύσσει εταιρική κουλτούρα που θεμελιώνεται στις αξίες της επιχειρηματικής ηθικής, της
προάσπισης των συμφερόντων των μετόχων καθώς και όλων των ενδιαφερόμενων μερών.
1.2 Αποκλίσεις από τον ΚΕΔ και αιτιολόγηση αυτών. Ειδικές διατάξεις του Κώδικα που δεν εφαρμόζει η ΑΒΑΞ και
εξήγηση των λόγων της μη εφαρμογής.
Βάσει του Ν.4548/2018, άρθρο 152 όπως ισχύει σήμερα, σημαντικό στοιχείο του Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης
αποτελεί η υιοθέτηση του προτύπου της εξήγησης της μη συμμόρφωσης της Εταιρείας με συγκεκριμένες ειδικές
πρακτικές του ΚΕΔ της. Αυτό σημαίνει ότι η κείμενη νομοθεσία καθώς και ο Κώδικας Εταιρικής Διακυβέρνησης της
Εταιρείας ακολουθεί την προσέγγιση «συμμόρφωση ή εξήγηση» και απαιτεί είτε τη συμμόρφωση με το σύνολο των
ειδικών πρακτικών του ΚΕΔ, είτε την παράθεση των μερών του ΚΕΔ από τα οποία αποκλίνει και σχετική αιτιολόγηση των
λόγων απόκλισης.
Σε σχέση με τις εν λόγω πρακτικές και αρχές του Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης της υφίστανται κατά την παρούσα
χρονική στιγμή ορισμένες αποκλίσεις, για τις οποίες ακολουθεί ανάλυση καθώς και επεξήγηση των λόγων που τις
δικαιολογούν.
i. Διασφάλιση κριτηρίων πολυμορφίας μεταξύ των ανώτατων ή ανώτερων διευθυντικών στελεχών, με ανάλογη
στοχοθέτηση και χρονοδιάγραμμα επίτευξης
Τα ανώτατα ή και ανώτερα διευθυντικά στελέχη τίθενται στη διάθεση της Εταιρείας για την εκπλήρωση των
σκοπών της και την εξυπηρέτηση των αναγκών της. Ως εκ τούτου, και δεδομένου ότι η Εταιρεία δραστηριοποιείται
κατ’ εξοχήν στον κατασκευαστικό κλάδο, η επιλογή των κατάλληλων στελεχών με προσόντα και εμπειρία στην
ανάληψη, διαχείριση και εκτέλεση τεχνικών έργων, βασίζεται στη γνώση, εξειδίκευση, ικανότητα και αντίληψη και
όχι στο φύλο που επιτάσσουν τα κριτήρια πολυμορφίας. Κατά συνέπεια, δεν δύναται να υπάρξει στοχοθέτηση και
χρονοδιάγραμμα επίτευξης των παραπάνω κριτηρίων. Παρ’ όλα αυτά, η Εταιρεία μεριμνά για την επιλογή των
ανωτέρω στελεχών της, με την τήρηση της βέλτιστης δυνατής ισορροπίας κριτηρίων πολυμορφίας, κατ’ επιταγήν
του Νόμου και τυπικών και ουσιαστικών προσόντων.
59
ii. Διασφάλιση επαρκούς χρόνου εκτέλεσης καθηκόντων των μελών του ΔΣ, θέτοντας περιορισμό στη συμμετοχή σε
διοικητικά όργανα άλλων μη συνδεδεμένων εταιρειών
Η επιλογή των μελών του Δ.Σ. της εταιρείας γίνεται με κριτήριο τη γνώση και την εμπειρία τους όπως και την
εξοικείωσή τους με το αντικείμενο δραστηριότητας της εταιρείας. Η άσκηση των καθηκόντων τους καθώς και η
παροχή των υπηρεσιών τους στη διοίκηση της εταιρείας αποτελεί πρώτιστη προτεραιότητα και λαμβάνει χώρα
ακώλυτα και ανεπηρέαστα από την όποια συμμετοχή τους σε διοικητικά όργανα μη συνδεδεμένων εταιρειών.
1.3 Πρακτικές Εταιρικής Διακυβέρνησης που εφαρμόζει η Εταιρεία επιπλέον των προβλέψεων του νόμου.
Οι πρακτικές εταιρικής διακυβέρνησης, τις οποίες εφαρμόζει η Εταιρεία είναι σύμφωνες με τις διατάξεις του νόμου και
αναφέρονται στον Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης. Επιπλέον, η Εταιρεία έχει διαχωρίσει τα καθήκοντα του Προέδρου
από αυτά του Διευθύνοντος Συμβούλου, και εφαρμόζει ένα ολοκληρωμένο σύστημα εσωτερικού ελέγχου στην Εταιρεία
σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα και το ισχύον κανονιστικό πλαίσιο.
Επιπροσθέτως, έχει θεσπίσει Κώδικα Δεοντολογίας και Κανονισμό Εσωτερικής Λειτουργίας, με σκοπό να εφαρμόσει τα
πρότυπα που επιβάλει η σύγχρονη διακυβέρνηση των εταιριών και ο αποτελεσματικός Εσωτερικός Έλεγχος. Η Επιτροπή
Ελέγχου και η Επιτροπή Ανάδειξης Αποδοχών & Υποψηφιοτήτων των μελών του ΔΣ διαθέτουν επίσης δικό τους
κανονισμό λειτουργίας.
Η σύνθεση του Διοικητικού Συμβουλίου καλύπτει την κατ’ ελάχιστον 25% δια νόμου συμμετοχή κάθε φύλου επί του
συνολικού αριθμού των Μελών του Διοικητικού Συμβουλίου, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 3 του Ν.4706/2020.
Σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν.3016/2002 και του Ν.4706/2020, από τα Μη Εκτελεστικά Μέλη τουλάχιστον δύο θα
πρέπει να είναι Ανεξάρτητα. Στο δεκαμελές Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας συμμετέχουν πέντε Μη Εκτελεστικά
Μέλη, εκ των οποίων τέσσερα είναι και Ανεξάρτητα.
Η θητεία των Μελών του Διοικητικού Συμβουλίου και των διοικητικών επιτροπών είναι τριετής.
1.4 Εφαρμογή Ν.4548/2018 περί Πολιτικής Αποδοχών και Έκθεσης Αποδοχών
Σε συμμόρφωση με το Ν.4548/2018, η Εταιρεία έχει θεσπίσει επίσημη Πολιτική Αποδοχών για τα μέλη του Διοικητικού
της Συμβουλίου. Το αρχικό κείμενο αυτής της Πολιτικής Αποδοχών εγκρίθηκε από τους μετόχους στην Ετήσια Τακτική
Γενική Συνέλευση της 01.09.2020, και στην Ετήσια Γενική Συνέλευση η οποία θα πραγματοποιηθεί τον Ιούνιο 2023 θα
ζητηθεί η έγκριση των μετόχων για την επικαιροποιημένη έκδοσή του.
Η Εταιρεία συντάσσει ετησίως Έκθεση Αποδοχών και την θέτει προς συζήτηση στην ετήσια τακτική γενική συνέλευση ως
αντικείμενο της ημερήσιας διάταξης για την κλειόμενη χρήση. Η Έκθεση Αποδοχών περιέχει επισκόπηση του συνόλου
των πάσης φύσεων αποδοχών των μελών του διοικητικού συμβουλίου, σύμφωνα με τη νομοθεσία και την εγκεκριμένη
πολιτική αποδοχών.
1.5 Πολιτική Καταλληλότητας των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου
Η Εταιρεία έχει συντάξει Πολιτική Καταλληλότητας των μελών της διοίκησης, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 3
του Ν.4706/2020 και την Εγκύκλιο 60/18.09.2020 της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, η οποία εγκρίθηκε από τους μετόχους
60
κατά την Ετήσια Τακτική Γενική Συνέλευση της 24.06.2021. Το λόγω κείμενο παρέχει τις κατευθυντήριες γραμμές
σχετικά με το σύνολο των αρχών και κριτηρίων που εφαρμόζονται τουλάχιστον κατά την επιλογή, αντικατάσταση και
ανανέωση της θητείας των μελών του ΔΣ, στο πλαίσιο της αξιολόγησης της ατομικής και συλλογικής καταλληλότητας. H
Πολιτική Καταλληλότητας αποσκοπεί στη διασφάλιση της ποιοτικής στελέχωσης, αποτελεσματικής λειτουργίας και
εκπλήρωσης του ρόλου του ΔΣ με βάση τη γενικότερη στρατηγική και τις μεσομακροπρόθεσμες επιχειρηματικές
επιδιώξεις της Εταιρείας με στόχο την προαγωγή του εταιρικού συμφέροντος.
1.6 Έκθεση Ανεξάρτητων Μη Εκτελεστικών Μελών ΔΣ προς την Γενική Συνέλευση των Μετόχων
Τα ανεξάρτητα μη εκτελεστικά μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας υποβάλλουν Έκθεση στην Ετήσια Γενική
Συνέλευση των Μετόχων, αρχής γενομένης από την χρήση 2021 σύμφωνα με την απαίτηση του Ν.4706/2020 (άρθρο 9
παράγραφος 5). Στην εν λόγω έκθεση εκφράζεται γνώμη για τα ποιοτικά χαρακτηριστικά της διοίκησης που ασκείται
από τα εκτελεστικά μέλη του ΔΣ, ως προς την εφαρμογή ορθής πρακτικής της εταιρικής διακυβέρνησης και την
διασφάλιση των συμφερόντων των μετόχων, αλλά και των υπολοίπων εσωτερικών και εξωτερικών ενδιαφερόμενων
μερών. Επίσης, παρατίθεται άποψη για την πληρότητα και ορθότητα του περιεχομένου της Έκθεσης Διαχείρισης του ΔΣ
και της Δήλωσης Εταιρικής Διακυβέρνησης οι οποίες περιλαμβάνονται στην Ετήσια Οικονομική Έκθεση.
1.7 Εσωτερικός Κανονισμός Λειτουργίας
Η Εταιρεία έχει εγκρίνει Εσωτερικό Κανονισμό Λειτουργίας, με σκοπό την διασφάλιση της αποτελεσματικής και σωστής
λειτουργία της, σύμφωνα με τις απαιτήσεις του άρθρου 37 του Ν.3693/2008, του άρθρου 152 του Ν.4548/2018, όπως
ισχύει σήμερα, και κυρίως του Ν.4706/2020 για την εταιρική διακυβέρνηση, σε συνδυασμό με τις αποφάσεις της
Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς περί εταιρειών εισηγμένων στο Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών και τις αρχές που θέτει το ΔΣ
της Εταιρείας. Ο Εσωτερικός Κανονισμός Λειτουργίας περιλαμβάνει την περιγραφή των οργάνων διοίκησης της
Εταιρείας, τη σύνθεσή τους και τις αρμοδιότητές τους, καθώς και την περιγραφή της οργανωτικής δομής των
διοικητικών υπηρεσιών που αναφέρονται στη Διοίκηση της Εταιρείας και των αρμοδιοτήτων τους. Περιλαμβάνει επίσης
τις διαδικασίες πρόσληψης και αξιολόγησης της απόδοσης των διευθυντικών στελεχών της Εταιρείας, καθώς και τις
βασικές αρχές λειτουργίας της υπηρεσίας εσωτερικού ελέγχου και του κώδικα συναλλαγών επί κινητών αξιών της
Εταιρείας. Ο Εσωτερικός Κανονισμός Λειτουργίας είναι αναρτημένος στην ιστοσελίδα της Εταιρείας www.avax.gr
2. Διοικητικό Συμβούλιο & διοικητικές επιτροπές
2.1 Σύνθεση και τρόπος λειτουργίας του Διοικητικού Συμβουλίου
Το Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας εξελέγη με τριετή θητεία την 24.06.2021, ήτοι έως 24.06.2024, και την
31.12.2022 απαρτίζεται από τους κάτωθι :
1
Χρήστος Ιωάννου
Πρόεδρος, Εκτελεστικό Μέλος
2
Κωνσταντίνος Κουβαράς
Αναπληρωτής Πρόεδρος, Εκτελεστικό Μέλος
3
Αικατερίνη Πιστιόλη
Αντιπρόεδρος, Μη Εκτελεστικό Μέλος
4
Κωνσταντίνος Μιτζάλης
Διευθύνων Σύμβουλος
5
Κωνσταντίνος Λυσαρίδης
Εκτελεστικό Μέλος
61
6
Αντώνης Μιτζάλης
Εκτελεστικό Μέλος
7
Χρίστος Σιάτης
Ανεξάρτητο, Μη Εκτελεστικό Μέλος
8
Αλέξιος Σωτηρακόπουλος
Ανεξάρτητο, Μη Εκτελεστικό Μέλος
9
Μιχαήλ Χατζηπαύλου
Ανεξάρτητο, Μη Εκτελεστικό Μέλος
10
Θοδώρα Μονοχάρτζη
Ανεξάρτητο, Μη Εκτελεστικό Μέλος
Από τα 10 μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου την 31.12.2022, πέντε (5) είναι Εκτελεστικά, ένα (1) είναι Μη Εκτελεστικό,
και τέσσερα (4) είναι Μη Εκτελεστικά και Ανεξάρτητα:
Τα μέλη 1 (Πρόεδρος), 2 ναπληρωτής Πρόεδρος), 4 (Διευθύνων Σύμβουλος), 5 (Μέλος) και 6 (Μέλος) είναι
Εκτελεστικά
Το μέλος 3 (Αντιπρόεδρος) είναι Μη Εκτελεστικό
Τα μέλη 7 έως 10 είναι Μη Εκτελεστικά και Ανεξάρτητα
Τα μέλη 1, 2, 4 και 5 συμμετέχουν στην Επιτροπή Στρατηγικού Σχεδιασμού και Διαχείρισης Κινδύνων
Τα μέλη 3, 7 και 8 συμμετέχουν στην Επιτροπή Ελέγχου
Τα μέλη 3, 9 και 10 συμμετέχουν στην Επιτροπή Αποδοχών & Υποψηφιοτήτων Μελών ΔΣ
Οι αρμοδιότητες των εκτελεστικών μελών καθορίζονται και περιγράφονται αναλυτικά σε σχετικό πρακτικό του
Διοικητικού Συμβουλίου.
Τα μη εκτελεστικά και τα ανεξάρτητα μέλη είναι επιφορτισμένα με την εποπτεία των εταιρικών δραστηριοτήτων.
Επιλέγονται μεταξύ επαγγελματικώς καταξιωμένων ατόμων στον επιχειρηματικό και στον ακαδημαϊκό χώρο, τα οποία
διαθέτουν εγχώρια και διεθνή εμπειρία, με κριτήρια το μορφωτικό τους επίπεδο και το κοινωνικό τους κύρος. Συνεπώς,
τα μέλη αυτά, κατά τεκμήριο, είναι σε θέση να έχουν μια αμερόληπτη σφαιρική θεώρηση και να είναι εκφραστές
αντικειμενικών απόψεων για τα εταιρικά πράγματα.
Το Διοικητικό Συμβούλιο ενεργώντας συλλογικά έχει τη διοίκηση και διαχείριση των εταιρικών υποθέσεων.
Αποφασίζει γενικά για κάθε ζήτημα που αφορά την Εταιρεία και ενεργεί κάθε πράξη, εκτός από εκείνες για τις οποίες
είτε από το Νόμο, είτε από το καταστατικό είναι αρμόδια η Γενική Συνέλευση των μετόχων.
Συλλογική ενέργεια του Διοικητικού Συμβουλίου απαιτείται στις παρακάτω περιπτώσεις:
Οι, σύμφωνα με το νόμο, απαιτούσες συλλογική ενέργεια του Διοικητικού Συμβουλίου
Η πώληση ή άλλως διάθεση μετοχών της Εταιρείας, η εξαγορά οποιασδήποτε επιχείρησης ή η πρόταση
συγχώνευσης της Εταιρείας με άλλη επιχείρηση
Η πώληση ή αγορά από την Εταιρεία περιουσιακών στοιχείων (κινητών ή ακινήτων) με αξία ίση ή μεγαλύτερη
του 1.000.000
Η κατάρτιση συμβάσεων ή η ανάληψη υποχρεώσεων με αξία ίση ή μεγαλύτερη των 3.000.000
62
Η παροχή δανείων, πιστώσεων ή άλλης χρηματοοικονομικής διευκόλυνσης, εγγύησης, αποζημίωσης ή άλλης
ασφάλειας σε τρίτο φυσικό ή νομικό πρόσωπο εκτός της συνήθους πορείας των συναλλαγών της Εταιρείας με
αξία ίση ή μεγαλύτερη των 3.000.000, καθώς και η παροχή εμπορικής πίστωσης σε πελάτες εκτός της
συνήθους πολιτικής της Εταιρείας με αξία ίση ή μεγαλύτερη των € 3.000.000
Η σύναψη δανειακών συμβάσεων ποσού ίσου ή μεγαλύτερου των 3.000.000
Η δημιουργία εμπράγματων βαρών επί περιουσιακών στοιχείων της Εταιρείας για ποσό ίσο ή μεγαλύτερο των
3.000.000
Η μεταβολή στις λογιστικές αρχές που ακολουθεί σήμερα η Εταιρεία
Η σύναψη ή ουσιαστική τροποποίηση σημαντικών συμβάσεων ή σύναψη συμβάσεων με μη εμπορικούς όρους
εφόσον αυτές έχουν αξία ίση ή μεγαλύτερη των 3.000.000
Το Διοικητικό Συμβούλιο κατ’ έτος συντάσσει έκθεση στην οποία αναφέρονται αναλυτικά οι συναλλαγές της Εταιρείας
με τις συνδεδεμένες με αυτήν επιχειρήσεις. Η έκθεση αυτή γνωστοποιείται στις εποπτικές αρχές.
Το Διοικητικό Συμβούλιο δικαιούται με ειδικές αποφάσεις του να αναθέτει εκάστοτε την άσκηση όλων ή μέρους των
αρμοδιοτήτων και εξουσιών του, που προβλέπονται από το καταστατικό της Εταιρείας και τον νόμο ως και την
εκπροσώπηση της Εταιρείας, ανεξαρτήτως ποσού, σε μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου, υπαλλήλους της Εταιρείας ή
τρίτους, ενεργούντες από κοινού ή κατ’ ιδίαν έκαστος ορίζοντας ταυτόχρονα της έκταση των εξουσιών τους.
Όλες οι πρακτικές που διέπουν το ρόλο και της αρμοδιότητες του Διοικητικού Συμβουλίου περιλαμβάνονται στην
Εταιρική Διακυβέρνηση της Εταιρείας.
Το ΔΣ της Εταιρείας επανεξετάζει τουλάχιστον σε ετήσια βάση ανά οικονομικό έτος την πλήρωση των προϋποθέσεων
ανεξαρτησίας των ανεξάρτητων μη εκτελεστικών μελών του, όπως διατυπώνονται στην παράγραφο 1 του άρθρου 9 του
Ν.4706/2020. Ειδικότερα, ένα μέλος του ΔΣ θεωρείται ανεξάρτητο εφόσον κατά τον ορισμό και κατά τη διάρκεια της
θητείας του δεν κατέχει άμεσα ή έμμεσα ποσοστό δικαιωμάτων ψήφου μεγαλύτερο του 0,5% του μετοχικού κεφαλαίου
της Εταιρείας και είναι απαλλαγμένο από οικονομικές, επιχειρηματικές, οικογενειακές ή άλλου είδους σχέσεις
εξάρτησης, οι οποίες μπορούν να επηρεάσουν τις αποφάσεις του και την ανεξάρτητη και αντικειμενική κρίση του.
Εφόσον κατά τον έλεγχο της πλήρωσης των προϋποθέσεων του Ν.4706/202, ή σε οποιαδήποτε στιγμή διαπιστωθεί ότι
οι προϋποθέσεις έπαψαν να συντρέχουν στο πρόσωπο ανεξάρτητου μη εκτελεστικού μέλους, το Διοικητικό Συμβούλιο
προβαίνει στις δέουσες ενέργειες αντικατάστασής του. Οι εν λόγω προϋποθέσεις καλύπτονταν για τα 4 ανεξάρτητα, μη
εκτελεστικά μέλη του ΔΣ της Εταιρείας από την συγκρότηση του διοικητικού οργάνου σε σώμα, μετά την εκλογή του τον
Ιούνιο του 2021, και συνεχίζουν να καλύπτονται μέχρι την ημερομηνία έκδοσης της παρούσας Έκθεσης.
2.2 Συνοπτικά Βιογραφικά Σημειώματα των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου
Χρήστος Ιωάννου : Γεννήθηκε το 1972 στην Λευκωσία της Κύπρου. Το 1990 αποφοίτησε από το Κολέγιο Αθηνών, το
1994 έλαβε πτυχίο ΒΑ στα Μαθηματικά από το πανεπιστήμιο Cornell και το 1998 μεταπτυχιακό MBA από το ΜΙΤ Sloan
School of Management. Ο κος Ιωάννου είναι Πρόεδρος της Donkey Hotels και μέλος του Chancellor’s Court of
Benefactors στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης και στο MIT Sloan Executive Board.
63
Κωνσταντίνος Κουβαράς : Είναι διπλωματούχος Πολιτικός Μηχανικός Α.Π.Θ. με μεγάλη εμπειρία στην κατασκευή και
εποπτεία μεγάλων τεχνικών έργων από το 1968. Γεννήθηκε στην Άρτα.
Αικατερίνη Πιστιόλη : Γεννήθηκε το 1971 στην Αθήνα. Το 1990 αποφοίτησε από το Κολλέγιο Αθηνών και το 1996 πήρε
το πτυχίο του Ηλεκτρολόγου Μηχανικού (Dipl.Ing.) από το πολυτεχνείο του Μονάχου (TUM). Από το 1996 έως το 1998
εργάστηκε ως μηχανικός στην εταιρεία PHILIPP HOLZMAN AG στο Βερολίνο. Από το 1998, επιστρέφοντας στη Ελλάδα,
εργάστηκε σε πλήθος Έργων της ΠΥΡΑΜΙΣ ΑΤΕΕ, συμμετέχοντας και στο ΔΣ και καταλαμβάνοντας τη θέση της Προέδρου
και Διευθύνουσας Συμβούλου της εταιρείας από το Δεκέμβριο του 2016 έως και σήμερα. Συμμετέχει και στο Διοικητικό
Συμβούλιο της GREEN TOP Ενεργειακή ΑΕ.
Κωνσταντίνος Μιτζάλης : Είναι διπλωματούχος Πολιτικός Μηχανικός Α.Π.Θ. με μεγάλη εμπειρία στην κατασκευή και
εποπτεία μεγάλων τεχνικών έργων. Ήταν κύριος μέτοχος της εταιρείας ΕΤΕΘ Α.Ε. από το 1978 όπου κατέχει τη θέση του
Προέδρου και του Διευθύνοντα Συμβούλου. Γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη.
Κωνσταντίνος Λυσαρίδης : Είναι διπλωματούχος Πολιτικός Μηχανικός Α.Π.Θ. (1969) με μεγάλη εμπειρία στην
κατασκευή και εποπτεία μεγάλων τεχνικών έργων. Ήταν βασικό στέλεχος της εταιρείας ΕΤΕΘ Α.Ε. από το 1970, όπου
κατέχει την θέση του Αντιπροέδρου και Γενικού Διευθυντή. Γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη.
Αντώνης Μιτζάλης : Γεννήθηκε στην Θεσσαλονίκη το 1984. Είναι Διπλ. Πολιτικός Μηχανικός (Δομοστατικός). Εργάζεται
στον όμιλο ΑΒΑΞ από τον Σεπτέμβριο του 2009. Από τον Αύγουστο του 2014 διατελεί μέλος του ΔΣ της Θυγατρικής
ΕΤΕΘ. Είναι κάτοχος πτυχίου BEng in Civil Engineering από το Πανεπιστήμιο του East London και MSc in Structural
Engineering από το Πανεπιστήμιο του Surrey.
Χρίστος Σιάτης : Έχει διατελέσει υψηλόβαθμο στέλεχος διεθνών ελεγκτικών εταιρειών, διαθέτει μακρά εμπειρία στην
ελεγκτική και τις αναδιαρθρώσεις λειτουργικού και χρηματοοικονομικού χαρακτήρα.
Αλέξιος Σωτηρακόπουλος : Είναι Δικηγόρος, μέλος του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών, πτυχιούχος της Νομικής Σχολής
του Πανεπιστημίου Αθηνών, με εξειδίκευση στο Εμπορικό Δίκαιο και ιδιαίτερα στο Εταιρικό Δίκαιο.
Μιχαήλ Χατζηπαύλου : Είναι οικονομολόγος πτυχιούχος του London School of Economics, Ορκωτός Ελεγκτής Αγγλίας &
Ουαλίας (FCA), διάκριση CFA από το ίδιο Ινστιτούτο και μέλος του Σώματος Ορκωτών Ελεγκτών‐Λογιστών Ελλάδας
(ΣΟΕΛ). Εκ των ιδρυτών και τ. Πρόεδρος / CEO της Deloitte Ελλάδος, ξεκίνησε την καριέρα του στην Ελλάδα με το
Ελεγκτικό Τμήμα και ακολούθως προχώρησε στην δημιουργία και ανάπτυξη του Συμβουλευτικού Τμήματος
(Management Consulting) και του Τμήματος Χρηματοοικονομικών Υπηρεσιών (Financial Advisory) της εταιρείας.
Διετέλεσε ορκωτός ελεγκτής σε διάφορες εταιρείες & τράπεζες, υπεύθυνος σε συμβουλευτικά έργα εταιρικής
διακυβέρνησης, οργάνωσης & αναδιάρθρωσης επιχειρήσεων, σε περισσότερες από 150 αποτιμήσεις τραπεζών &
εταιριών, καθώς και σε πολυάριθμες εξαγορές & συγχωνεύσεις. Από το 2016 είναι CEO στην εταιρεία Fukuro Capital
Advisors Ltd, συμβουλεύοντας κυρίως επενδυτές του εξωτερικού, ενώ διετέλεσε Πρόεδρος Δ.Σ στην εισηγμένη ΑΕΕΑΠ
Trastor και στον Alpha TV Κύπρου.
64
Θεοδώρα Μονοχάρτζη : Είναι δικηγόρος, Ελληνίδα υπήκοος, με σπουδές στη Νομική Σχολή του Εθνικού και
Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών από όπου αποφοίτησε το 1988. Κατά τα έτη 1988‐1990 πραγματοποίησε
μεταπτυχιακές σπουδές και έλαβε μεταπτυχιακό τίτλο Master από το Πανεπιστήμιο του Ανόβερου, Γερμανίας, με
αντικείμενο ειδίκευσης το Ευρωπαϊκό Κοινοτικό, Εταιρικό και Εργατικό Δίκαιο, ενώ η μεταπτυχιακή της διατριβή ήταν
στο Εργατικό Δίκαιο και, συγκεκριμένα, συγκριτική μελέτη του δικαίου της απεργίας στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής
έννομης τάξης. Από το 1990 είναι δικηγόρος Αθηνών, μέλος του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών, με ιδιαίτερη
εξειδίκευση στο Αστικό, Εταιρικό, Εργατικό και Τραπεζικό Δίκαιο καθώς και το Δίκαιο της Ενέργειας καθώς επίσης, και
στην επίλυση διαφορών που άπτονται πολύπλοκων νομικών ζητημάτων σχετικών με όλους τους τομείς λειτουργίας των
επιχειρήσεων, ενώπιον των αρμοδίων δικαστηρίων. Από το έτος 2004 είναι εταίρος στη δικηγορική εταιρεία
«Σαραντίτης Δικηγορική Εταιρεία» ενώ από το 1991 μέχρι το 2004 ήταν συνεργάτης στο δικηγορικό γραφείο
«Σαραντίτης & Συνεργάτες». Επί σειρά ετών, είναι επικεφαλής του Τμήματος Δικαστικών Αντιδικιών (Dispute
Resolution) της δικηγορικής εταιρείας και, ως δικηγόρος στον Άρειο Πάγο από το 1999, χειρίζεται σημαντικές υποθέσεις
ιδιωτών και μεγάλων ομίλων. Είναι επικεφαλής του Τμήματος Δικαίου της Ενέργειας της εν λόγω εταιρείας, ενεργώντας
ως νομικός σύμβουλος επιχειρήσεων και κοινοπραξιών που δραστηριοποιούνται στην ανάπτυξη έργων, ειδικότερα
στον τομέα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
Από τα παραπάνω βιογραφικά σημειώματα, προκύπτει ότι η σύνθεση του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας
αντικατοπτρίζει τις γνώσεις, τις δεξιότητες και την πείρα που απαιτούνται για την άσκηση των αρμοδιοτήτων του,
σύμφωνα με την Πολιτική Καταλληλότητας που έχει εγκριθεί αλλά και το επιχειρηματικό μοντέλο και τη στρατηγική της
Εταιρείας.
2.3 Συνοπτικά Βιογραφικά Σημειώματα των κύριων Διευθυντικών Στελεχών της Εταιρείας
Αναγνώστου Παναγιώτης, Διευθυντής Τεχνολογιών και Συστημάτων
Γεννήθηκε στο Σικάγο των ΗΠΑ το 1977. Είναι κάτοχος πτυχίου HND in Computer Systems από το Highbury College, BSc
in Computer Science Engineering από το University of Sunderland και MBA in Management of Information Systems από
το Institut Universitaire Kurt Bosch. Εργάζεται στον όμιλο ΑΒΑΞ από το 1996. Από το 2020 είναι Διευθυντής Τεχνολογιών
και Συστημάτων.
Ηλιάδη Αθηνά, Διευθύντρια Χρηματοοικονομικής Διαχείρισης Ομίλου
Είναι απόφοιτη του τμήματος Χημικού του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών με MBA στην Διοίκηση
Επιχειρήσεων και κάτοχος επαγγελματικών τίτλων, Charter Certified Accountant (FCCA), Certified Internal Auditor (CIA)
και Certified Data Protection Officer (TLIV AUSTRIA), Certified IFRS (ACCA - ΣΟΕΛ), Certified IFRS (ICAEW). Έχει άδεια
ασκήσεως επαγγέλματος Ορκωτού Ελεγκτή Λογιστή (ΣΟΕΛ), πιστοποιητικό Άσκησης Λογιστικού και Ελεγκτικού
Επαγγέλματος Κύπρου (ΣΕΛΚ), και είναι μέλος του Ελληνικού Ινστιτούτου Εσωτερικών Ελεγκτών (ΕΙΕΕ). Έλαβε μέρος ως
εισηγήτρια, σε σεμινάρια και συνέδρια, στην Ελλάδα & Κύπρο. Το 1984 αρχίζει η σταδιοδρομία της στην Κύπρο ως
Διευθύντρια Ποιοτικού Ελέγχου και μετά ως Διευθύντρια Παραγωγής σε μεγάλη γαλακτοβιομηχανία. Το 1992 συνεχίζει
στην Ελλάδα ως ελεγκτής και consultant σε Ελεγκτικούς Οίκους, και ως Οικονομική Διευθύντρια σε πιστωτικά ιδρύματα
έως το 1998 όπου αναλαμβάνει την Οικονομική Διεύθυνση του Ομίλου ΑΒΑΞ. Διατελεί μέλος Διοικητικού Συμβουλίου
65
σε εταιρίες του Ομίλου στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Μεταξύ άλλων διετέλεσε διευθυντής έργου στην υλοποίηση
ολοκληρωμένης εφαρμογής ERP στο κλάδο κατασκευών, έχει ασχοληθεί λεπτομερώς με την εταιρική διακυβέρνηση,
διαδικασίες, συστήματα ελέγχου και υπηρεσίες Εσωτερικού Ελέγχου για το εσωτερικό, αλλά και το εξωτερικό, Ευρώπη
και Μέση Ανατολή. Επίσης, το 2008 - 2009 διετέλεσε σύμβουλος του Υπουργείου Οικονομικών σε θέματα οργάνωσης
υπηρεσίας Εσωτερικού Ελέγχου σε Δημόσιους Οργανισμούς.
Κατσιγιάννης Δημοσθένης, Διευθυντής Γραφείου Διευθύνοντος Συμβούλου
Είναι Πολιτικός Μηχανικός, απόφοιτος του ΕΜΠ και κάτοχος MBA από το Strathclyde Business School. Από το 1994
απασχολείται στον κατασκευαστικό τομέα, με την κατασκευή και εποπτεία τεχνικών έργων, ενώ διετέλεσε Γενικός
Γραμματέας Περιβάλλοντος (2004-2006) και Γενικός Γραμματέας Δημοσίων Έργων (2006-2009). Εργάζεται στον όμιλο
ΑΒΑΞ από το 2009, ενώ από το 2020 ανέλαβε τα καθήκοντα του επικεφαλής του Γραφείου Διευθύνοντος Συμβούλου
της Εταιρείας.
Κούμενος Ιωάννης, Διευθυντής Ανθρώπινου Δυναμικού
Είναι Διπλωματούχος Ηλεκτρολόγος Μηχανικός της Πολυτεχνικής Σχολής του Πανεπιστημίου Πατρών, με μεταπτυχιακό
τίτλο σπουδών στη Διοίκηση Επιχειρήσεων (ΜΒΑ) από το University of Sheffield (UK), κατέχει τον τίτλο του European
Project Manager από το Πανεπιστήμιο της Βρέμης (Γερμανία) και είναι πιστοποιημένος στις Δημόσιες Σχέσεις από την
Ελληνοαμερικανική Ένωση. Διετέλεσε Διευθύνων Σύμβουλος σε θυγατρική της ΑΒΑΞ (Mondo Travel), Διευθυντικό
στέλεχος στην κατασκευή της Γέφυρας Ρίου-Αντιρρίου (Head of HR) και σε μεγάλες βιομηχανικές μονάδες (Διευθυντής
Εργοστασίου της Pepsico-Ήβη, Διευθυντής Παραγωγής & Τεχνικός διευθυντής στην Conitex Sonoco Ελλάς-πρώην ΕΒΙΕΝ
ΑΕ), έχοντας επίσης διατελέσει Επιστημονικός Συνεργάτης στην Πολυτεχνική Σχολή του ΑΠΘ, καθώς και επιβλέπων
μηχανικός σε έργα ΔΕΗ. Έχει παρακολουθήσει πλήθος σεμιναρίων επί διοικητικών και τεχνικών θεμάτων, ενώ υπήρξε
εισηγητής σε πολλά συνέδρια και σεμινάρια σε τεχνικά θέματα, σε θέματα Διοικητικά-Οργανωτικά & ανάπτυξης
Ανθρώπινου Δυναμικού, έχοντας παράλληλα πολλές δημοσιεύσεις σε εφημερίδες και περιοδικά. Υπήρξε επί 10ετία
αρθρογράφος στην ημερήσια εφημερίδα «ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ». Υπήρξε μέλος Διοικητικού & Εποπτικού Συμβουλίου του
Οικοδομικού Συνεταιρισμού Διπλωματούχων Μηχανικών ΤΕΕ, τμήματος Κεντρικής Μακεδονίας. Διετέλεσε Πρόεδρος
της Ελληνικής Ομοσπονδίας Μπριτζ, Πρόεδρος του Ροταριανού Ομίλου Κηφισιάς και βοηθός Διοικητή της Ελληνικής
Περιφέρειας Ρόταρυ (2470). Είναι μέλος του Συνδέσμου Διοίκησης Ανθρώπινου Δυναμικού Ελλάδας και πρόσφατα
ορίστηκε Αναπληρωματικό μέλος της Διοικούσας Επιτροπής του Ταμείου Μηχανικών Εργοληπτών Δημόσιων Έργων
(ΤΜΕΔΕ).
Κωνσταντάρου Ρόη, Διευθύντρια Ποιότητας-Υγείας και Ασφάλειας-Περιβάλλοντος και Αειφόρου Ανάπτυξης
Είναι Διπλ. Πολιτικός Μηχανικός και τα τελευταία 20 έτη ανήκει στο δυναμικό του ομίλου ΑΒΑΞ Α.Ε. ως Διευθύντρια του
Τμήματος Διαχείρισης Ποιότητας-Ασφαλείας και Υγείας-Περιβάλλοντος και Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης για τον
όμιλο. Το τμήμα μεριμνά για την προετοιμασία και την υποστήριξη εφαρμογής διαδικασιών οργάνωσης των έργων από
το στάδιο προετοιμασίας της προσφοράς, στη συνέχεια στην κατασκευή έως και την τελική παράδοση στον πελάτη. Οι
διαδικασίες αφορούν σε μεθοδολογίες Ποιοτικού Ελέγχου (Quality Plans), εφαρμογής και παρακολούθησης Μέτρων
Ασφαλείας και Υγείας (Safety Plans /Risk Assessments), παρακολούθηση και υποστήριξη Περιβαλλοντικών
66
Προγραμμάτων (Environmental Plans /Risk Assessments), καθώς και σχετικών αδειοδοτήσεων. Παράλληλα ασχολείται
με την οργάνωση και την υλοποίηση των προγραμμάτων ΕΚΕ της ΑΒΑΞ Α.Ε. υιοθετώντας καλές πρακτικές που
σχετίζονται με τον άνθρωπο, την κοινωνία, την αγορά και το περιβάλλον. Σημαντικό κομμάτι της ενασχόλησης του
τμήματος κατέχουν τα θέματα Βιώσιμης Ανάπτυξης μέσα στα πλαίσια του ESG που λειτουργεί ο όμιλος καθώς και στην
υποστήριξη εφαρμογής συστημάτων LEED, BREEAM, Estidama κλπ. κατά την κατασκευή των έργων. Η παραπάνω
δραστηριότητα του τμήματος αφορά σε όλο το εύρος εργασιών του ομίλου ΑΒΑΞ, εντός και εκτός ελληνικών συνόρων.
Παπασταματίου Κλεοπάτρα, Υπεύθυνη Νομικής Υπηρεσίας
Δικηγόρος, Πτυχιούχος της Νομικής Σχολής Ε.Κ.Π.Α. Εγγεγραμμένη στο Δικηγορικό Σύλλογο Αθηνών από το έτος 1988.
Παράλληλα με την άσκηση ελευθέρου επαγγέλματος έχει διατελέσει νομικός Σύμβουλος σε κατασκευαστικές
εταιρείες από τον Αύγουστο 1989 έως σήμερα. Διαθέτει αξιοσημείωτη εμπειρία στο εταιρικό δίκαιο, εμπορικό δίκαιο,
δίκαιο δημοσίων έργων και προμηθειών. Γλώσσες: Αγγλικά.
Ρηγόπουλος Νικόλαος, Επικεφαλής Τομέα Έργων Υποδομών και Κτιριακών Έργων
Είναι Πολιτικός Μηχανικός ΕΜΠ, μέλος ΤΕΕ από το 1980. Συνεργάζεται με την ΑΒΑΞ από το 1988. Απασχολείται κυρίως
στην κατασκευή Δημοσίων Έργων του Δημοσίου και των ΑΤΤΙΚΟ ΜΕΤΡΟ ΑΕ, ΕΡΓΟΣΕ ΑΕ και ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟΣ ΑΕ, αρχικά ως
Μηχανικός Έργου και στη συνέχεια ως Εργοταξιάρχης και Διευθυντής Έργων. Από το 2020 είναι Επικεφαλής του Τομέα
Έργων Υποδομών και Κτιριακών Έργων του Ομίλου ΑΒΑΞ.
Τασάκος Γεώργιος, Διευθυντής Έργων Δικτύων
Είναι Διπλωματούχος Πολιτικός Μηχανικός, μέλος του ΤΕΕ. Εργάζεται στην ΑΒΑΞ από το 1995 ως Μηχανικός Έργου. Το
1997 από τη θέση του Τεχνικού Διευθυντή, από το 2000 ως Διευθυντής Έργων Φυσικού Αερίου και από το 2020 ως
Διευθυντής Έργων Δικτύων συμμετέχει στην κατασκευή αντίστοιχων Έργων. Από το 2002 έως σήμερα εργάζεται ως
Επικεφαλής Τμήματος στην εκτέλεση ενεργειακών και υδραυλικών Έργων. Από το 2016 έως το 2020 συμμετείχε στο Δ
της Εταιρείας BONATTI J&P AVAX S.r.l, που είχε αναλάβει την κατασκευή των τμημάτων 2 & 3 του αγωγού φυσικού
αερίου ΤΑΡ. Από το 2020 είναι επικεφαλής του Τομέα Έργων Δικτύων της ΑΒΑΞ.
2.4 Επιτροπή Στρατηγικού Σχεδιασμού και Διαχείρισης Κινδύνων (Συμβούλιο Διεύθυνσης)
Η Επιτροπή Στρατηγικού Σχεδιασμού και Διαχείρισης Κινδύνων (Συμβούλιο Διεύθυνσης) συγκροτείται από τα κάτωθι
τέσσερα (4) Εκτελεστικά Μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας:
1
Κωνσταντίνος Κουβαράς
Πρόεδρος
2
Κωνσταντίνος Μιτζάλης
Μέλος
3
Κωνσταντίνος Λυσαρίδης
Μέλος
4
Χρήστος Ιωάννου
Μέλος
Το Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας δύναται με νεότερη απόφαση να αποφασίζει την αλλαγή του αριθμού των
μελών της Επιτροπής Στρατηγικού Σχεδιασμού και Διαχείρισης Κινδύνων και την αντικατάσταση μελών της.
67
Οι αποφάσεις στην Επιτροπή Στρατηγικού Σχεδιασμού και Διαχείρισης Κινδύνων λαμβάνονται με απόλυτη πλειοψηφία
των μελών της.
Η θητεία του Συμβουλίου Διεύθυνσης λήγει με την λήξη της θητείας του Διοικητικού Συμβουλίου. Επομένως η θητεία
των ανωτέρω μελών του Συμβουλίου είναι τριετής και λήγει την 24.06.2024.
Αρμοδιότητες της Επιτροπής Στρατηγικού Σχεδιασμού και Διαχείρισης Κινδύνων:
Εν γένει στρατηγική της Εταιρείας και επιχειρηματικά σχέδια
Ανάπτυξη σε νέους επιχειρηματικούς τομείς ή σε νέες χώρες όπου δεν δραστηριοποιείται η Εταιρεία
Εξαγορές και συγχωνεύσεις
Καθορισμός μερισματικής πολιτικής της Εταιρείας
Διαμόρφωση και τροποποίηση του οργανογράμματος της Εταιρείας και η υποβολή του στο Διοικητικό
Συμβούλιο προς έγκριση
Αλλαγές στο επίπεδο στελεχών πρώτης γραμμής (ήτοι στελέχη που απευθύνονται στον Διευθύνοντα
Σύμβουλο) μετά από εισήγηση του Διευθύνοντα Συμβούλου
Περιοδικός έλεγχος της πορείας των εργασιών της Εταιρείας και της υλοποίησης των στόχων που έχουν τεθεί
από υπηρεσιακά και επενδυτικά προγράμματα της Εταιρείας και τυχόν αναγκαίες διορθωτικές αποφάσεις και
ενέργειες
Λήψη αποφάσεων για όποια άλλα θέματα παραπέμπονται στο Συμβούλιο Διεύθυνσης με αποφάσεις του
Διοικητικού Συμβουλίου ή από το Διευθύνοντα Σύμβουλο ή από τους Εντεταλμένους Συμβούλους
Άσκηση κάθε αρμοδιότητας που θα του εκχωρείται ρητά από το Διοικητικό Συμβούλιο με σχετικές αποφάσεις
του
Η εισήγηση του καθορισμού των αντικειμενικών στόχων και επιχειρηματικών κινδύνων της Εταιρείας, για την
εκπόνηση σχεδίων δράσεως και τον έλεγχο των αποτελεσμάτων
Η διαμόρφωση και τροποποίηση του Εσωτερικού Κανονισμού της Εταιρείας και η υποβολή του προς έγκριση
από το Διοικητικό Συμβούλιο
Τροποποίηση στο κανονισμό λειτουργίας της Επιτροπής Στρατηγικού Σχεδιασμού και Διαχείρισης Κινδύνων
καταρτίζεται και εγκρίνεται με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου.
2.5 Επιτροπή Ελέγχου
Η σύνθεση της Επιτροπής Ελέγχου την 31.12.2022 είχε ως εξής:
1
Χρίστος Σιάτης
Πρόεδρος
Ανεξάρτητο, Μη Εκτελεστικό Μέλος ΔΣ
2
Αικατερίνη Πιστιόλη
Μέλος
Μη Εκτελεστικό Μέλος ΔΣ
3
Αλέξιος Σωτηρακόπουλος
Μέλος
Ανεξάρτητο, Μη Εκτελεστικό Μέλος ΔΣ
68
Η Γενική Συνέλευση των μετόχων της εταιρείας που συνεδρίασε την 24.06.2021 όρισε τα μέλη της Επιτροπής Ελέγχου
για τριετή θητεία σύμφωνα με το άρθρο 44 του νόμου 4449/2017, με το οποίο τίθεται σε εφαρμογή η Οδηγία
56/16.04.2014 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Στις ευρύτατες ελεγκτικές της δικαιοδοσίες περιλαμβάνονται, η άσκηση
εποπτείας επί των εργασιών της Υπηρεσίας Εσωτερικού Ελέγχου της Εταιρείας, η οποία υπάγεται ιεραρχικά σε αυτήν,
και η παρακολούθηση της αποτελεσματικής λειτουργίας του συστήματος εσωτερικού ελέγχου.
Επισημαίνεται ότι τα ανωτέρω στελέχη διαθέτουν αποδεδειγμένα επαρκή γνώση στον τομέα που δραστηριοποιείται η
εταιρεία, ενώ ο Πρόεδρος της Επιτροπής Ελέγχου, κ. Σιάτης διαθέτει αποδεδειγμένα επαρκή γνώση στη λογιστική και
ελεγκτική. Το βιογραφικό σημείωμα του κ. Σιάτη παρατίθεται στην ιστοσελίδα της Εταιρείας (www.avax.gr).
Τα καθήκοντα και οι αρμοδιότητες της Ελεγκτικής Επιτροπής και ο κανονισμός λειτουργίας της αναλύονται στον Κώδικα
Εταιρικής Διακυβέρνησης, ο οποίος έχει αναρτηθεί στον ιστότοπο της Εταιρείας www.avax.gr.
Ο Ν.3693/2008, αντικαταστάθηκε από το Ν.4449/2017 (ΦΕΚ Α 7/24.01.2017) «Υποχρεωτικός έλεγχος των ετήσιων και
των ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων, δημόσια εποπτεία επί του ελεγκτικού έργου και λοιπές
διατάξεις». Σύμφωνα με το νεότερο νόμο, ως προς τα θέματα της Επιτροπής Ελέγχου, τα μέλη αυτής είναι μη
εκτελεστικά, η δε εποπτεία της τήρησης των διατάξεων σχετικά με την εν λόγω Επιτροπή, ασκείται πλέον από την
Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς. Η Εταιρεία προσαρμόσθηκε άμεσα στις διατάξεις του νέου νόμου.
H Ελεγκτική Επιτροπή πραγματοποιεί τουλάχιστον 4 τακτικές συνεδριάσεις ετησίως για την παρακολούθηση των
συστημάτων εσωτερικού ελέγχου και της διαχείρισης κινδύνων της Εταιρείας, καθώς και έκτακτες, όποτε κρίνεται
αναγκαίο.
Στις συνεδριάσεις της Ελεγκτικής Επιτροπής με το τμήμα Εσωτερικού Ελέγχου μπορούν να παρίστανται και οι
Εξωτερικοί Ορκωτοί Ελεγκτές της Εταιρείας.
2.6 Επιτροπή Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων Μελών ΔΣ
Η Εταιρεία έχει συστήσει τριμελή ενιαία Επιτροπή Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων των μελών του ΔΣ, σύμφωνα με τις
διατάξεις του άρθρου 10 παρ. 2 Ν. 4706/2020, η οποία την 31.12.2022 απαρτίζεται από τα εξής στελέχη του Ομίλου:
1
Μιχαήλ Χατζηπαύλου
Πρόεδρος
Ανεξάρτητο, Μη Εκτελεστικό Μέλος ΔΣ
2
Αικατερίνη Πιστιόλη
Μέλος
Μη Εκτελεστικό Μέλος ΔΣ
3
Θεοδώρα Μονοχάρτζη
Μέλος
Ανεξάρτητο, Μη Εκτελεστικό Μέλος ΔΣ
2.7 Επιτροπή Διεκδίκησης Έργων
Η Εταιρεία έχει συστήσει τριμελή Επιτροπή Διεκδίκησης Έργων, στο πλαίσιο των διατάξεων του Καταστατικού της
Εταιρείας, του άρθρου 87 του Ν.4548/2018 αλλά και της εφαρμογής βέλτιστων αρχών και κανόνων εταιρικής
διακυβέρνησης. Το νέο θεσμικό όργανο της Εταιρείας λειτουργεί με γνώμονα την αποτελεσματική λειτουργία των
69
εταιρικών οργάνων και της εφαρμογής του συνόλου των αρχών, των τεχνικών και οργανωτικών μέτρων και διαδικασιών
που έχει υιοθετήσει η Εταιρεία για την αποτελεσματική συμμόρφωσή της προς τους κανόνες ανταγωνισμού.
Η Επιτροπή Διεκδίκησης Έργων ανέλαβε από το Διοικητικό Συμβούλιο τις εξουσίες διαχείρισης και εκπροσώπησης της
Εταιρείας που σχετίζονται με τη συμμετοχή σε διαδικασίες ανάθεσης δημοσίων συμβάσεων και την εν γένει διεκδίκηση
δημοσίων και ιδιωτικών έργων, και όπως ειδικότερα καθορίζεται στη σχετική απόφαση του ΔΣ. Η Επιτροπή την
31.12.2022 απαρτίζεται από τα εξής στελέχη του Ομίλου:
1
Κωνσταντίνος Λυσαρίδης
Εκτελεστικό Μέλος ΔΣ
2
Αθηνά Ηλιάδη
Οικονομική Διευθύντρια Ομίλου
3
Ζωή Λυσαρίδου
Διευθύντρια Δημοπρασιών
2.8 Επιτροπή ESG / Βιώσιμης Ανάπτυξης
Το θέμα της Βιώσιμης Ανάπτυξης περιλαμβάνεται στις προτεραιότητες των προηγμένων κρατών, μέσω κανονισμών
παροχής κινήτρων και αντικινήτρων προς στις επιχειρήσεις, ενώ ο Ευρωπαϊκός Κανονισμός (ΕΕ) 2019/2088 επιδρά στις
σχέσεις των επιχειρήσεων με τα Χρηματοπιστωτικά Ιδρύματα και τις Ασφαλιστικές εταιρείες μέσω του καθορισμού
κανόνων για την Βιώσιμη Ανάπτυξη.
Στα πλαίσια αυτά, προκειμένου να υπάρχει συστηματική και εις βάθος προσέγγιση του θέματος της αειφόρου
ανάπτυξης, και να βελτιώσει το κοινωνικο-οικονομικό αποτύπωμα που προκαλείται στην οικονομία και την κοινωνία
από τις άμεσες, τις έμμεσες και τις επαγόμενες δράσεις και τα κατασκευαστικά έργα της, η Εταιρεία έχει συγκροτήσει
επιτροπή για θέματα ESG / Βιώσιμης Ανάπτυξης, αποτελούμενη από τα παρακάτω στελέχη:
Διεύθυνση / Τμήμα
Θέματα Αειφόρου Ανάπτυξης
Ονοματεπώνυμο
Υπεύθυνου
QSHE & Sustainability
Ασφάλεια και Υγιεινή, Διαδικασίες στα Έργα,
Περιβαλλοντολογικά
Ρόη Κωνσταντάρου
Προμηθειών
Εφοδιαστική Αλυσίδα
Γεράσιμος Ζησιμάτος
Ανθρώπινου Δυναμικού
Ανθρώπινα Δικαιώματα, Εργασιακά, Κοινωνικά
Γιάννης Κούμενος
Επενδυτικών Σχέσεων
Γνωστοποιήσεις προς Επενδυτές
& Χρηματιστήριο Αθηνών
Άγγελος Κιοσκλής
Εσωτερικού Ελέγχου
Εταιρική Διακυβέρνηση
Γιώργος Κολιόπουλος &
Κλαίρη Βογιατζή
Χρηματοοικονομική Διαχείριση
/ Διεύθυνση
Διαδικασίες, μη χρηματοοικονομική αναφορά ως
μέρος των χρηματοοικονομικών αναφορών
Αθηνά Ηλιάδη
Χρηματοοικονομική Διαχείριση
/ Σχέσεις με Τράπεζες
Εισαγωγή στο Δείκτη FTSE 4 Good
Δημήτρης Ηλιάδης
70
Χρηματοοικονομική Διαχείριση
/Ασφάλιση Κινδύνων Ομίλου
Ασφάλιση κινδύνων με επίπτωση στο περιβάλλον,
στο προσωπικό και στη κοινωνία
Μαρία Κιουμουρτζίδου
Προστασίας Προσωπικών
Δεδομένων
Ασφάλεια Προσωπικών Δεδομένων
Μαίρη Μαγκωνάκη
Εταιρικής Επικοινωνίας
Δημοσιοποίηση Δράσεων
Ματθαίος Βάλβης
Τον γενικό συντονισμό της Επιτροπής έχει η κα Ρόη Κωνσταντάρου και κάθε μέλος της έχει την επιμέλεια και τον
έλεγχο των ζητημάτων της αρμοδιότητάς του.
Η μετοχή της Εταιρείας περιλαμβάνεται στη σύνθεση του Δείκτη ESG του Χρηματιστηρίου Αθηνών, αποτελώντας μία
από τις 59 εταιρίες οι οποίες, κατά την περίοδο έκδοσης της παρούσας Έκθεσης, καλύπτουν τις αυστηρές προϋποθέσεις
οι οποίες έχουν τεθεί.
2.9 Συμμετοχή Μελών των Διοικητικών Επιτροπών στις συνεδριάσεις των αρμοδίων οργάνων
Ο παρακάτω πίνακας παρέχει πληροφορίες σχετικά με τη συμμετοχή των μελών στις συνεδριάσεις του ΔΣ, της
Επιτροπής Ελέγχου και της Επιτροπής Αποδοχών & Υποψηφιοτήτων Μελών ΔΣ, κατά τη διάρκεια του 2022, σύμφωνα με
τα οριζόμενα στο άρθρο 18, παράγραφος 3 του Ν.4706/2020.
Διοικητικό
Συμβούλιο
Επιτροπή
Ελέγχου
Επιτροπή Αποδοχών &
Υποψηφιοτήτων Μελών ΔΣ
Χρήστος Ιωάννου
79
Κωνσταντίνος Κουβαράς
85
Αικατερίνη Πιστιόλη *
66
4
11
Κωνσταντίνος Μιτζάλης
84
Κωνσταντίνος Λυσαρίδης
85
Αντώνης Μιτζάλης
85
Χρίστος Σιάτης
84
4
Αλέξιος Σωτηρακόπουλος
85
4
Μιχαήλ Χατζηπαύλου *
79
11
Θεοδώρα Μονοχάρτζη
84
11
* Είναι μόνιμοι κάτοικοι εξωτερικού. Λόγω της διετούς πανδημίας και των γνωστών σε όλους συνεπειών της, η
παρουσία τους στις συνεδριάσεις του ΔΣ αντιμετώπισε κάποια προβλήματα κυρίως τους πρώτους μήνες του έτους
2022.
2.10 Κατοχή Μετοχών της Εταιρείας από Μέλη ΔΣ και Κύρια Διευθυντικά Στελέχη
Ο παρακάτω πίνακας παρέχει πληροφορίες σχετικά με τον αριθμό μετοχών της Εταιρείας τις οποίες κατέχει κάθε μέλος
του ΔΣ και κάθε κύριο διευθυντικό στέλεχος της Εταιρείας κατά την 31.12.2022, και την περίοδο έκδοσης της παρούσας
Οικονομικής Έκθεσης, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 18, παράγραφος 3 του Ν.4706/2020.
71
Ιδιότητα
31.12.2022
24.04.2023
Χρήστος Ιωάννου
Πρόεδρος ΔΣ
Μερική ή πλήρης
συμμετοχή σε διάφορα
νομικά πρόσωπα, τα
οποία ελέγχουν συνολικά
48.096.111 μετοχές
Αμετάβλητη θέση έναντι
της 31.12.2022
Κωνσταντίνος Κουβαράς
Αναπληρωτής Πρόεδρος
ΔΣ
Μερική συμμετοχή σε
νομικό προσώπο, το οποίο
ελέγχει 11.298.955
μετοχές
Αμετάβλητη θέση έναντι
της 31.12.2022
Αικατερίνη Πιστιόλη
Αντιπρόεδρος ΔΣ
275.000
Αμετάβλητη θέση έναντι
της 31.12.2022
Κωνσταντίνος Μιτζάλης
Διευθύνων Σύμβουλος
Συνολικά 24.756.745
μετοχές, μέσω ατομικού
λογαριασμού και Κοινής
Επενδυτικής Μερίδας
Αμετάβλητη θέση έναντι
της 31.12.2022
Κωνσταντίνος Λυσαρίδης
Μέλος ΔΣ
1.375.289
Αμετάβλητη θέση έναντι
της 31.12.2022
Αντώνης Μιτζάλης
Μέλος ΔΣ
0
0
Χρίστος Σιάτης
Μέλος ΔΣ
0
0
Αλέξιος Σωτηρακόπουλος
Μέλος ΔΣ
0
0
Μιχαήλ Χατζηπαύλου
Μέλος ΔΣ
0
0
Θεοδώρα Μονοχάρτζη
Μέλος ΔΣ
0
0
Αναγνώστου Παναγιώτης
Διευθυντής Τεχνολογιών
και Συστημάτων
0
0
Ηλιάδη Αθηνά
Διευθύντρια
Χρηματοοικονομικής
Διαχείρισης Ομίλου
0
0
Κατσιγιάννης Δημοσθένης
Διευθυντής Γραφείου
Διευθύνοντος Συμβούλου
0
0
Κούμενος Ιωάννης
Διευθυντής Ανθρώπινου
Δυναμικού
0
0
Κωνσταντάρου Ρόη
Διευθύντρια Ποιότητας-
Υγείας και Ασφάλειας-
Περιβάλλοντος και
Αειφόρου Ανάπτυξης
0
0
Παπασταματίου
Κλεοπάτρα
Υπεύθυνη Νομικής
Υπηρεσίας
0
0
Ρηγόπουλος Νικόλαος
Διευθυντής Έργων
Υποδομών και Κτηριακών
0
0
Τασάκος Γεώργιος
Διευθυντής Έργων
Δικτύων
0
0
72
2.11 Δήλωση ετήσιας εξέτασης πλήρωσης προϋποθέσεων ανεξαρτησίας των ανεξάρτητων μελών του ΔΣ
Σύμφωνα με το άρθρο 9 του Ν.4706/2020, το ΔΣ της Εταιρείας οφείλει να επανεξετάζει, τουλάχιστον σε ετήσια βάση
ανά οικονομικό έτος, την πλήρωση των προϋποθέσεων ανεξαρτησίας των ανεξάρτητων μη εκτελεστικών μελών του, οι
οποίες προσδιορίζονται με την παράγραφο 3 του άρθρου 9 του Ν.4706/2020. Το ΔΣ είναι επίσης υποχρεωμένο να
προβαίνει στις δέουσες ενέργειες αντικατάστασης ανεξάρτητων μελών του ΔΣ οποτεδήποτε διαπιστωθεί από αρμόδιο
όργανο ότι οι προϋποθέσεις ανεξαρτησίας έπαψαν να συντρέχουν στο πρόσωπο συγκεκριμένου μέλους του.
Οι προϋποθέσεις ανεξαρτησίας των μελών του ΔΣ της Εταιρείας, και ειδικότερα ο αριθμός των δικαιωμάτων ψήφου της
Εταιρείας που κατέχουν και η ενδεχόμενη ύπαρξη οικονομικών, επιχειρηματικών, οικογενειακών ή άλλου είδους
σχέσεων εξάρτησης οι οποίες μπορούν να επηρεάσουν τις αποφάσεις και την ανεξάρτητη και αντικειμενική κρίση τους,
εξετάστηκαν κατά τη συνεδρίαση του ΔΣ της Εταιρείας την 05.04.2023, και διαπιστώθηκε ότι συνεχίζεται η πλήρωσή
τους. Κατ’ επέκταση, στα πλαίσια της ανωτέρω αξιολόγησης, διαπιστώθηκε επίσης ότι οι προϋποθέσεις ανεξαρτησίας
πληρούνται και για τα δύο ανεξάρτητα μη εκτελεστικά μέλη του ΔΣ τα οποία συμμετέχουν στην Επιτροπή Ελέγχου της
Εταιρείας.
2.12 Πεπραγμένα Επιτροπών Ελέγχου και Αποδοχών & Υποψηφιοτήτων Μελών ΔΣ
Οι διοικητικές επιτροπές Ελέγχου και Αποδοχών & Υποψηφιοτήτων Μελών ΔΣ κατά τη διάρκεια της χρήσης 2022
προώθησαν την χρηστή εταιρική διακυβέρνηση της Εταιρείας, λειτουργώντας κατ’ αυτόν τον τρόπο ενισχυτικά προς το
έργο της εκτελεστικής διοίκησης του Ομίλου και την προάσπιση των συμφερόντων των μετόχων. Σύμφωνα με τα
οριζόμενα στο άρθρο 18, παράγραφος 3 του Ν.4706/2020, ακολουθεί συνοπτική παράθεση των πεπραγμένων των δύο
επιτροπών για το 2022:
Επιτροπή Ελέγχου
Κατά το 2022 η Επιτροπή Ελέγχου συνεδρίασε 4 φορές, ήτοι: 18.02.2022, 26.04.2022, 23.09.2022, 08.12.2022 με όλα
της τα μέλη πλέον των εσωτερικών ελεγκτών να παρίστανται σε όλες τις συνεδριάσεις, καθώς και βασικά διευθυντικά
στελέχη σε ορισμένες.
Εξετάστηκαν, μεταξύ άλλων, θέματα που αφορούσαν τον Εξωτερικό Έλεγχο και την Διαδικασία Χρηματοοικονομικής
Πληροφόρησης, όπως :
α) Η διαδικασία χρηματοοικονομικής πληροφόρησης και η αξιολόγηση των χρηματοοικονομικών καταστάσεων της
Εταιρείας ως προς την ακρίβεια, πληρότητα και την συνέπεια τους,
β) Η επίβλεψη των επίσημων ανακοινώσεων που αφορούν την χρηματοοικονομική απόδοση της Εταιρείας και η
εξέταση των βασικών σημείων των χρηματοοικονομικών καταστάσεων που εμπεριέχουν σημαντικές κρίσεις και
εκτιμήσεις από πλευράς Διοίκησης κα.
Η Επιτροπή Ελέγχου εξέτασε την εφαρμογή της ακολουθούμενης Στρατηγικής Βιώσιμης Ανάπτυξης που εφαρμόζεται
από τον Όμιλο σε όλα τα επίπεδα και τους τομείς δραστηριοποίησής του καθώς και ότι στους στόχους του Ομίλου
73
έχουν συμπεριληφθεί ουσιαστικά θέματα όπως η απασχόληση και η υγεία & ασφάλειας των εργαζομένων, η εταιρική
διακυβέρνηση, η προστασία του περιβάλλοντος, η μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος κα.
Επιπλέον, παρακολούθησε την αποτελεσματικότητα των συστημάτων εσωτερικού ελέγχου και διαχείρισης κινδύνων
της Εταιρείας, ώστε να διασφαλίζεται πως οι κυριότεροι κίνδυνοι προσδιορίζονται, αντιμετωπίζονται και
δημοσιοποιούνται με ορθό τρόπο. Παράλληλα επόπτευσε και αξιολόγησε την επάρκεια του έργου της Διεύθυνσης
Εσωτερικού Ελέγχου και των εκθέσεων που αυτή συνέταξε, εξασφαλίζοντας την ανεξαρτησία, την εύρυθμη λειτουργία
και την απρόσκοπτη και πλήρη πρόσβαση αυτής σε πληροφορίες σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα για την
επαγγελματική εφαρμογή του εσωτερικού ελέγχου, αλλά και το ισχύον νομικό και κανονιστικό πλαίσιο.
Επιπρόσθετα, σχετικά με την αξιολόγηση του Συστήματος Εσωτερικού Ελέγχου (ΣΕΕ), η Επιτροπή Ελέγχου προχώρησε
στην αξιολόγηση των υποψηφίων και στη συνέχεια εισηγήθηκε στο Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας την ανάθεση
της αξιολόγησης του ΣΕΕ στην αρμόδια εταιρεία.
Τέλος προχώρησε σε ενημέρωση του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας αναφορικά με τους τομείς που η Επιτροπή
Ελέγχου, κατά την άσκηση του έργου της, θεώρησε ότι υπάρχουν ουσιώδη θέματα.
Επιτροπή Αποδοχών & Υποψηφιοτήτων μελών ΔΣ
Η Επιτροπή Αποδοχών & Υποψηφιοτήτων του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας ορίσθηκε από τη Γενική Συνέλευση
της Εταιρείας της 24.06.2021 και με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της ίδιας ημερομηνίας απαρτίζεται από τους
εξής:
Μιχάλης Χατζηπαύλου Πρόεδρος
Αικατερίνη Πιστιόλη Μέλος
Θεοδώρα Μονοχάρτζη Μέλος
Κατά τη διάρκεια του 2022, η ως άνω Επιτροπή συνεδρίασε είτε με φυσική παρουσία, είτε μέσω τηλεδιάσκεψης 11
φορές αναφορικά ιδίως με:
α. τον προσδιορισμό του ετήσιου σχεδίου των εργασιών της
β. τον έλεγχο της Έκθεσης Αποδοχών των μελών ΔΣ για τη χρήση 2021
γ. την συμπλήρωση, ολοκλήρωση και παρουσίαση της νέας Πολιτικής Αποδοχών στο ΔΣ της Εταιρείας και τη μετέπειτα
προώθησή της για έγκριση στην Ετήσια Τακτική Γενική Συνέλευση των μετόχων
δ. τη διαμόρφωση των κριτηρίων και συντελεστών στάθμισης για τις μεταβλητές αμοιβές των Εκτελεστικών Μελών του
ΔΣ στο πλαίσιο της εγκριθείσας πλέον από το ΔΣ νέας Πολιτικής Αποδοχών της Εταιρείας.
Η Έκθεση Αποδοχών των μελών ΔΣ για τη χρήση 2021 δόθηκε στην Επιτροπή μας για έλεγχο τον Απρίλιο 2022 και ο
έλεγχος πραγματοποιήθηκε την περίοδο Απριλίου-Μαΐου 2022. Κατά τον εν λόγω έλεγχο, η Επιτροπή μας εξέτασε τη
γνώμη της προς το Διοικητικό Συμβούλιο, πριν από την υποβολή της σχετικής έκθεσης στη Γενική Συνέλευση των
μετόχων του Ιουνίου 2022, σύμφωνα με το άρθρο 112 του Ν.4548/2018, όπως ισχύει και τις οικείες διατάξεις του
Κανονισμού Λειτουργίας της Επιτροπής. Βεβαιώθηκε ότι οι αποδοχές που συμπεριλαμβάνει το ανωτέρω σχέδιο, είναι
στα πλαίσια της Πολιτικής Αποδοχών της Εταιρείας η οποία είχε εγκριθεί από την Ετήσια Τακτική Γενική Συνέλευση των
74
μετόχων της Εταιρείας την 01.09.2020. Σημειώνεται ότι η Έκθεση αυτή για το οικονομικό έτος 2021 είχε επίσης ελεγχθεί
για την πληρότητά της από τον ορκωτό ελεγκτή της Εταιρείας που υπέγραψε τις χρηματοοικονομικές καταστάσεις του
Ομίλου ΑΒΑΞ του ιδίου έτους.
Η νέα Πολιτική Αποδοχών της Εταιρείας καταρτίστηκε από την Επιτροπή Αποδοχών & Υποψηφιοτήτων Μελών
σύμφωνα με την Οδηγία (ΕΕ) 2017/828 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 17ης Μαΐου 2017 για τα
δικαιώματα των μετόχων, όπως ενσωματώθηκε στο Ελληνικό Δίκαιο με το Ν.4548/2018 και ειδικότερα σύμφωνα με το
άρθρο 110 του εν λόγω νόμου. Το αρχικό σχέδιο της νέας Πολιτικής Αποδοχών εγκρίθηκε κατ’ αρχήν άτυπα από το ΔΣ
της Εταιρείας κατά τη συνεδρίαση της 16.12.2021, και μετά από διευκρινίσεις και συμπληρώσεις, εγκρίθηκε στην τελική
του μορφή από το ΔΣ της Εταιρείας κατά τη συνεδρίαση της 28.09.2022, προκειμένου να προωθηθεί προς έγκριση από
την Τακτική Γενική Συνέλευση των μετόχων της Εταιρείας του 2023 και να τεθεί κατ’ επέκταση σε εφαρμογή από την
χρήση 2023.
Για τη διαμόρφωση της νέας και τελικώς εγκριθείσας Πολιτικής Αποδοχών έχουν ληφθεί υπόψη οι βέλτιστες πρακτικές
που ισχύουν για τις εισηγμένες εταιρείες με βάση τα οριζόμενα στη σχετική νομοθεσία, οι διατάξεις του Καταστατικού
και ο Κώδικας Εταιρικής Διακυβέρνησης της Εταιρείας, οι διατάξεις του Ελληνικού Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης
2021, αντικατοπτρίζοντας ταυτόχρονα τις ισχύουσες συμφωνίες της Εταιρείας ως προς τις αποδοχές των μελών του ΔΣ.
Κατά την παρούσα περίοδο, η Επιτροπή έχοντας μελετήσει και πάλι Βέλτιστες Πρακτικές και λαμβάνοντας επίσης
υπόψη τις ιδιαιτερότητες του συγκεκριμένου κλάδου, στον οποίο δραστηριοποιείται η Εταιρεία, ετοίμασε, στο πλαίσιο
των προβλεπόμενων διατάξεων της νέας Πολιτικής Αποδοχών, που εγκρίθηκε από το ΔΣ της Εταιρείας κατά τη
συνεδρίαση της 28.09.2022, τα προτεινόμενα κριτήρια και τους συντελεστές στάθμισης για τις μεταβλητές αμοιβές των
Εκτελεστικών Μελών του ΔΣ, τις οποίες συζήτησε εκτεταμένα με τον Πρόεδρο της Εταιρείας. Συζητήθηκαν, εν
προκειμένω και ανταλλάχθηκαν απόψεις αναφορικά κυρίως με κριτήρια, που αφορούν την χρηματοοικονομική
απόδοση της Εταιρείας, την ανάληψη πρωτοβουλίας για την επίτευξη συγκεκριμένων στόχων σε προεπιλεγμένες
δραστηριότητες της τελευταίας, τη συμμετοχή σε πολλαπλές ή καίριας σημασίας για την Εταιρεία δραστηριότητες, τη
συμμετοχή σε συγκεκριμένα επιχειρηματικά σχέδια, την εστίαση σε μακροπρόθεσμους χρηματοοικονομικούς,
επιχειρησιακούς ή επενδυτικούς στόχους που καθορίζονται στο πλαίσιο της εκάστοτε ισχύουσας στρατηγικής της
Εταιρείας, την εποπτεία ενός ή περισσοτέρων τομέων ευθύνης σύμφωνα με το εκάστοτε οργανόγραμμα της Εταιρείας,
την συμμετοχή σε δράσεις κανονιστικής συμμόρφωσης της Εταιρείας και/ή υλοποίηση των στόχων της εταιρικής
κοινωνικής ευθύνης, κ.ά.
Η Πρόταση της Επιτροπής για το θέμα αυτό παρουσιάστηκε στο ΔΣ της 05.04.2023 και εγκρίθηκε ομόφωνα,
προκειμένου εν συνεχεία να τεθεί σε ψηφοφορία στην Ετήσια Γενική Συνέλευση των μετόχων της Εταιρείας.
2.13 Έκθεση Αποδοχών
Το ΔΣ της Εταιρείας συντάσσει Έκθεση Αποδοχών των μελών του για τις καταβληθείσες αποδοχές εντός της κλειόμενης
χρήσης, σύμφωνα με το άρθρο 112 του Ν.4548/2018 και την Πολιτική Αποδοχών της Εταιρείας, η οποία υποβάλλεται
προς συζήτηση στην επόμενη Ετήσια Τακτική Γενική Συνέλευση των μετόχων, ως αντικείμενο της ημερήσιας διάταξης.
75
Επισημαίνεται ότι ψήφος των μετόχων όσον αφορά την Έκθεση Αποδοχών είναι συμβουλευτική. Το διοικητικό
συμβούλιο οφείλει να επεξηγεί στην έκθεση αποδοχών, τον τρόπο με τον οποίο ελήφθη υπόψη το ανωτέρω
αποτέλεσμα της ψηφοφορίας κατά την τακτική γενική συνέλευση.
3. Γενική Συνέλευση των μετόχων
3.1 Τρόπος Λειτουργίας της Γενικής Συνέλευσης και βασικές εξουσίες αυτής
Η Γενική Συνέλευση των μετόχων είναι το ανώτατο όργανο της Εταιρείας, και δικαιούται να αποφασίζει για κάθε
εταιρική υπόθεση και ν’ αποφαίνεται για όλα τα ζητήματα, που υποβάλλονται σ’ αυτήν. Ειδικότερα η Γενική Συνέλευση
είναι αποκλειστικώς αρμόδια να αποφασίζει για:
α) τροποποιήσεις του Καταστατικού. Ως τροποποιήσεις νοούνται και οι αυξήσεις ή μειώσεις του μετοχικού κεφαλαίου,
εκτός από τις περιπτώσεις που αναφέρονται στο άρθρο έξι (6) του Καταστατικού καθώς και τις επιβαλλόμενες από τις
διατάξεις άλλων νόμων,
β) την εκλογή των Ελεγκτών,
γ) την έγκριση ή μεταρρύθμιση του ισολογισμού και των ετησίων χρηματοοικονομικών καταστάσεων της Εταιρείας,
δ) τη διάθεση των ετησίων κερδών,
ε) τη συγχώνευση, διάσπαση, μετατροπή, αναβίωση της Εταιρείας,
στ) τη μετατροπή των μετοχών της Εταιρείας ,
ζ) την παράταση ή συντόμευση της διάρκειας της Εταιρείας,
η) τη λύση της Εταιρείας και το διορισμό εκκαθαριστών,
θ) την εκλογή μελών του Διοικητικού Συμβουλίου, εκτός από την περίπτωση του άρθρου 11 του Καταστατικού και
ι) την έγκριση της εκλογής σύμφωνα με το Καταστατικό, των προσωρινών συμβούλων σε αντικατάσταση συμβούλων
που παραιτήθηκαν, πέθαναν ή εξέπεσαν κατ’ άλλο τρόπο από το αξίωμά τους.
Οι αποφάσεις της Γενικής Συνέλευσης είναι υποχρεωτικές και για τους μετόχους που είναι απόντες ή διαφωνούν.
Η Γενική Συνέλευση των μετόχων, συγκαλείται πάντοτε από το Διοικητικό Συμβούλιο και συνέρχεται τακτικά στην έδρα
της Εταιρείας ή στην περιφέρεια άλλου Δήμου εντός του νομού της έδρας, ή άλλου δήμου όμορου της έδρας,
τουλάχιστον μια φορά σε κάθε εταιρική χρήση, το αργότερο έως τη δεκάτη (10η) ημερολογιακή ημέρα του ένατου μήνα
μετά τη λήξη κάθε εταιρικής χρήσης.
Το Διοικητικό Συμβούλιο μπορεί να συγκαλεί σε έκτακτη συνεδρίαση την Γενική Συνέλευση των μετόχων, όταν το κρίνει
σκόπιμο ή αν το ζητήσουν μέτοχοι που εκπροσωπούν το κατά νόμο και το Καταστατικό απαιτούμενο ποσοστό.
Οι αποφάσεις της Γενικής Συνελεύσεως λαμβάνονται με απόλυτη πλειοψηφία των ψήφων, που εκπροσωπούνται σ’
αυτή. Εξαιρετικώς όταν πρόκειται για αποφάσεις που αφορούν: α) τη μεταβολή της εθνικότητας της Εταιρείας, β) τη
μεταβολή της έδρας της Εταιρείας, γ) τη μεταβολή του σκοπού ή του αντικειμένου της επιχειρήσεως της Εταιρείας, δ) τη
μετατροπή των μετοχών της Εταιρείας , ε) την επαύξηση των υποχρεώσεων των μετόχων, στ) την αύξηση του μετοχικού
κεφαλαίου με εξαίρεση τις αυξήσεις του άρθρου 6 του Καταστατικού ή επιβαλλόμενη από διατάξεις νόμων, ή γενομένη
με κεφαλαιοποίηση αποθεματικών ή μείωση του μετοχικού κεφαλαίου, εκτός αν γίνεται σύμφωνα με τις οικείες
76
διατάξεις του Ν. 4548/2018, ζ) την έκδοση ομολογιακού δανείου κατά τις διατάξεις των άρθρων 59 και επόμενα του Ν.
4548/2018, η) τη μεταβολή του τρόπου διαθέσεως των κερδών, θ) τη συγχώνευση, διάσπαση, μετατροπή, αναβίωση
της Εταιρείας, ι) την παράταση ή μείωση της διαρκείας της Εταιρείας, ια) τη διάλυση της Εταιρείας, ιβ) την παροχή ή
ανανέωση εξουσίας προς το Διοικητικό Συμβούλιο για αύξηση μετοχικού κεφαλαίου σύμφωνα με την παρ. 1 του
άρθρου 6 του Καταστατικού, και ιγ) κάθε άλλη περίπτωση, κατά την οποία ο νόμος ορίζει ότι για την λήψη ορισμένης
αποφάσεως από την Γενική Συνέλευση απαιτείται η απαρτία της παραγράφου αυτής, η Γενική Συνέλευση βρίσκεται σε
απαρτία και συνεδριάζει έγκυρα στα θέματα της ημερησίας διατάξεως όταν παρίστανται ή αντιπροσωπεύονται σ’
αυτήν μέτοχοι που εκπροσωπούν τα δύο τρίτα (2/3) του καταβεβλημένου μετοχικού κεφαλαίου.
Στη Γενική Συνέλευση προεδρεύει προσωρινά ο Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου, ή, όταν αυτός κωλύεται ο
νόμιμος αναπληρωτής του, και ορίζει ως Γραμματέα ένα από τους μετόχους ή τους αντιπροσώπους τους που είναι
παρόντες, μέχρι να επικυρωθεί από τη Γενική Συνέλευση ο κατάλογος των μετόχων, που δικαιούνται να μετάσχουν σ’
αυτή και εκλεγεί το τακτικό προεδρείο.
3.2 Δικαιώματα των μετόχων και τρόπος άσκησής τους
Στη Γενική Συνέλευση της Εταιρείας, δικαίωμα συμμετοχής και ψήφου έχει όποιος εμφανίζεται ως μέτοχος κοινών
ονομαστικών μετοχών της Εταιρείας στα αρχεία του Συστήματος Άυλων Τίτλων (Σ.Α.Τ.) που διαχειρίζεται η «ΕΛΛΗΝΙΚΑ
ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑ Α.Ε.» (Ε.Χ.Α.Ε.), στα οποία τηρούνται οι κινητές αξίες (μετοχές) της Εταιρείας. Η ιδιότητα του μετόχου
πρέπει να υφίσταται κατά την κατά την έναρξη της πέμπτης ημέρας πριν από την ημέρα της αρχικής συνεδρίασης της
Γενικής Συνέλευσης, (ημερομηνία καταγραφής), όπως αυτή προβλέπεται στο άρθρο 124 παρ. 6 του Ν. 4548/2018 όπως
ισχύει σήμερα. Έναντι της Εταιρείας θεωρείται ότι έχει δικαίωμα συμμετοχής και ψήφου στη Γενική Συνέλευση μόνον
όποιος φέρει την ιδιότητα του μετόχου κατά την αντίστοιχη ημερομηνία καταγραφής. Η ως άνω ημερομηνία
καταγραφής ισχύει και στην περίπτωση εξ’ αναβολής ή επαναληπτικής συνεδρίασης, με την προϋπόθεση ότι η εξ΄
αναβολής ή η επαναληπτική συνεδρίαση δεν απέχει περισσότερο από τριάντα (30) ημέρες από την ημερομηνία
καταγραφής. Αν αυτό δεν συμβαίνει ή αν για την περίπτωση της επαναληπτικής γενικής συνέλευσης δημοσιεύεται νέα
πρόσκληση, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο άρθρο 130 του Ν. 4548/2018, συμμετέχει στη Γενική Συνέλευση το
πρόσωπο που έχει τη μετοχική ιδιότητα κατά την έναρξη της τρίτης ημέρας πριν από την ημέρα της εξ’ αναβολής ή της
επαναληπτικής γενικής συνέλευσης. Η απόδειξη της μετοχικής ιδιότητας μπορεί να γίνεται με κάθε νόμιμο μέσο και
πάντως βάσει ενημέρωσης που λαμβάνει η Εταιρεία από το κεντρικό αποθετήριο τίτλων, εφόσον παρέχει υπηρεσίες
μητρώου ή μέσω των συμμετεχόντων και εγγεγραμμένων διαμεσολαβητών στο κεντρικό αποθετήριο τίτλων σε κάθε
άλλη περίπτωση.
Η άσκηση των εν λόγω δικαιωμάτων δεν προϋποθέτει τη δέσμευση των μετοχών του δικαιούχου, ούτε την τήρηση
άλλης ανάλογης διαδικασίας, η οποία περιορίζει τη δυνατότητα πώλησης και μεταβίβασης αυτών κατά το χρονικό
διάστημα που μεσολαβεί ανάμεσα στην ημερομηνία καταγραφής και στη Γενική Συνέλευση.
Δικαιώματα μειοψηφίας των μετόχων
1. Με αίτηση μετόχων, που εκπροσωπούν το ένα εικοστό (1/20) του καταβεβλημένου κεφαλαίου, το Διοικητικό
Συμβούλιο υποχρεούται να συγκαλεί έκτακτη γενική συνέλευση των μετόχων, ορίζοντας ημέρα συνεδρίασης αυτής, η
77
οποία δεν πρέπει να απέχει περισσότερο από σαράντα πέντε (45) ημέρες από την ημερομηνία επίδοσης στον πρόεδρο
του Διοικητικού Συμβουλίου. Η αίτηση περιέχει το αντικείμενο της ημερήσιας διάταξης. Αν δεν συγκληθεί Γενική
Συνέλευση από το Διοικητικό Συμβούλιο μέσα σε είκοσι (20) ημέρες από την επίδοση της σχετικής αίτησης, η σύγκληση
διενεργείται από τους αιτούντες μετόχους με δαπάνες της Εταιρείας, με απόφαση του Δικαστηρίου, που εκδίδεται κατά
τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων. Στην απόφαση ορίζονται ο τόπος και ο χρόνος της συνεδρίασης, καθώς και η
ημερήσια διάταξη. Η απόφαση δεν προσβάλλεται με ένδικα μέσα. Το Διοικητικό Συμβούλιο συγκαλεί τη Γενική
Συνέλευση, σύμφωνα με τις γενικές διατάξεις ή κάνει χρήση της διαδικασίας του άρθρου 135 του Ν. 4548/2018, εκτός
αν οι αιτούντες μέτοχοι απέκλεισαν την τελευταία αυτή δυνατότητα.
2. Με αίτηση μετόχων που εκπροσωπούν το ένα εικοστό (1/20) του καταβεβλημένου κεφαλαίου, το Διοικητικό
Συμβούλιο υποχρεούται να εγγράψει στην ημερήσια διάταξη Γενικής Συνέλευσης, που έχει ήδη συγκληθεί, πρόσθετα
θέματα, αν η σχετική αίτηση περιέλθει στο Διοικητικό Συμβούλιο δεκαπέντε (15) τουλάχιστον ημέρες πριν από τη
Γενική Συνέλευση. Η αίτηση για την εγγραφή πρόσθετων θεμάτων στην ημερήσια διάταξη συνοδεύεται από
αιτιολόγηση ή από σχέδιο απόφασης προς έγκριση στη Γενική Συνέλευση και η αναθεωρημένη ημερήσια διάταξη
δημοσιοποιείται κατά τον ίδιο τρόπο, όπως η προηγούμενη ημερήσια διάταξη, δεκατρείς (13) ημέρες πριν από την
ημερομηνία της Γενικής Συνέλευσης και ταυτόχρονα τίθεται στη διάθεση των μετόχων στο διαδικτυακό τόπο της
Εταιρείας, μαζί με την αιτιολόγηση ή το σχέδιο της απόφασης που έχει υποβληθεί από τους μετόχους κατά τα
προβλεπόμενα στην παράγραφο 4 του άρθρου 123 του Ν. 4548/2018. Αν τα θέματα αυτά δεν δημοσιευτούν, οι
αιτούντες μέτοχοι δικαιούνται να ζητήσουν την αναβολή της Γενικής Συνέλευσης, σύμφωνα με την παράγραφο 5 του
άρθρου 141 του Ν.4548/2018 και να προβούν οι ίδιοι στη δημοσίευση, κατά τα οριζόμενα στο δεύτερο εδάφιο της
παρούσας παραγράφου, με δαπάνη της Εταιρείας.
3. Μέτοχοι που εκπροσωπούν το ένα εικοστό (1/20) του καταβεβλημένου κεφαλαίου έχουν το δικαίωμα να
υποβάλλουν σχέδια αποφάσεων για θέματα που περιλαμβάνονται στην αρχική ή την τυχόν αναθεωρημένη ημερήσια
διάταξη Γενικής Συνέλευσης. Η σχετική αίτηση πρέπει να περιέλθει στο Διοικητικό Συμβούλιο επτά (7) τουλάχιστον
ημέρες πριν από την ημερομηνία της Γενικής Συνέλευσης, τα σχέδια δε αποφάσεων τίθενται στη διάθεση των μετόχων
κατά τα οριζόμενα στην παράγραφο 3 του άρθρου 123 του Ν. 4548/2018 έξι (6) τουλάχιστον ημέρες πριν από την
ημερομηνία της Γενικής Συνέλευσης.
4. Το Διοικητικό Συμβούλιο δεν είναι υποχρεωμένο να προβαίνει στην εγγραφή θεμάτων στην ημερήσια διάταξη ούτε
στη δημοσίευση ή γνωστοποίηση αυτών μαζί με αιτιολόγηση και με σχέδια αποφάσεων που υποβάλλονται από τους
μετόχους, σύμφωνα με τις ανωτέρω παραγράφους 2 και 3, αντίστοιχα, αν το περιεχόμενο αυτών έρχεται προφανώς σε
αντίθεση με το νόμο ή τα χρηστά ήθη.
5. Ύστερα από αίτηση οποιουδήποτε μετόχου, που υποβάλλεται στην Εταιρεία πέντε (5) τουλάχιστον πλήρεις ημέρες
πριν από τη Γενική Συνέλευση, το Διοικητικό Συμβούλιο υποχρεούται να παρέχει στη Γενική Συνέλευση τις αιτούμενες
συγκεκριμένες πληροφορίες για τις υποθέσεις της Εταιρείας, στο μέτρο που αυτές είναι σχετικές με τα θέματα της
ημερήσιας διάταξης. Υποχρέωση παροχής πληροφοριών δεν υφίσταται, όταν οι σχετικές πληροφορίες διατίθενται ήδη
στο διαδικτυακό τόπο της Εταιρείας, ιδίως με τη μορφή ερωτήσεων και απαντήσεων. Επίσης, με αίτηση μετόχων, που
εκπροσωπούν το ένα εικοστό (1/20) του καταβεβλημένου κεφαλαίου, το Διοικητικό Συμβούλιο υποχρεούται να
ανακοινώνει στη Γενική Συνέλευση, εφόσον είναι τακτική, τα ποσά που, κατά την τελευταία διετία, καταβλήθηκαν σε
78
κάθε μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου ή τους διευθυντές της Εταιρείας, καθώς και κάθε παροχή προς τα πρόσωπα
αυτά από οποιαδήποτε αιτία ή σύμβαση της Εταιρείας με αυτούς. Σε όλες τις παραπάνω περιπτώσεις το Διοικητικό
Συμβούλιο μπορεί να αρνηθεί την παροχή των πληροφοριών για αποχρώντα ουσιώδη λόγο, ο οποίος αναγράφεται στα
πρακτικά. Τέτοιος λόγος μπορεί να είναι, κατά τις περιστάσεις, η εκπροσώπηση των αιτούντων μετόχων στο Διοικητικό
Συμβούλιο, σύμφωνα με τα άρθρα 79 ή 80 του Ν. 4548/2018. Στις περιπτώσεις της παρούσας παραγράφου, το
Διοικητικό Συμβούλιο μπορεί να απαντήσει ενιαία σε αιτήσεις μετόχων με το ίδιο περιεχόμενο.
6. Ύστερα από αίτηση μετόχων, που εκπροσωπούν το ένα δέκατο (1/10) του καταβεβλημένου κεφαλαίου η οποία
υποβάλλεται στην Εταιρεία μέσα στην προθεσμία της προηγούμενης παραγράφου, το Διοικητικό Συμβούλιο
υποχρεούται να παρέχει στη Γενική Συνέλευση πληροφορίες για την πορεία των εταιρικών υποθέσεων και την
περιουσιακή κατάσταση της Εταιρείας. Το Διοικητικό Συμβούλιο μπορεί να αρνηθεί την παροχή των πληροφοριών για
αποχρώντα ουσιώδη λόγο, ο οποίος αναγράφεται στα πρακτικά. Τέτοιος λόγος μπορεί να είναι, κατά τις περιστάσεις, η
εκπροσώπηση των αιτούντων μετόχων στο Διοικητικό Συμβούλιο, σύμφωνα με τα άρθρα 79 ή 80 του Ν. 4548/2018,
εφόσον τα αντίστοιχα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου έχουν λάβει τη σχετική πληροφόρηση κατά τρόπο επαρκή.
7. Στις περιπτώσεις των ανωτέρω παραγράφων 5 και 6, τυχόν αμφισβήτηση ως προς το βάσιμο ή μη της αιτιολογίας
άρνησης εκ μέρους του Διοικητικού Συμβουλίου παροχής των πληροφοριών, επιλύεται από το Δικαστήριο με απόφασή
του, που εκδίδεται κατά τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων. Με την ίδια απόφαση το Δικαστήριο υποχρεώνει και
την Εταιρεία να παράσχει τις πληροφορίες που αρνήθηκε. Η απόφαση δεν προσβάλλεται με ένδικα μέσα.
8. Ύστερα από αίτηση μετόχων που εκπροσωπούν το ένα εικοστό (1/20) του καταβεβλημένου κεφαλαίου, η ψηφοφορία
σε κάποιο θέμα ή θέματα της ημερήσιας διάταξης ενεργείται με φανερή ψηφοφορία.
9. Με την επιφύλαξη των διατάξεων για την προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και με την προϋπόθεση
ότι το προβλέπει το καταστατικό, κάθε μέτοχος μπορεί να ζητήσει να του χορηγηθεί πίνακας των μετόχων της
Εταιρείας, με ένδειξη του ονοματεπωνύμου, της διεύθυνσης και του αριθμού μετοχών κάθε μετόχου. Η Εταιρεία δεν
υποχρεούται να περιλάβει στον πίνακα μετόχους που κατέχουν μέχρι ένα εκατοστό (1%) του κεφαλαίου.
10. Σε όλες τις περιπτώσεις του άρθρου 141 του Ν. 4548/2018, οι αιτούντες μέτοχοι οφείλουν να αποδεικνύουν τη
μετοχική τους ιδιότητα και, εκτός από τις περιπτώσεις του πρώτου εδαφίου της παραγράφου 6, τον αριθμό των
μετοχών που κατέχουν κατά την άσκηση του σχετικού δικαιώματος. Τέτοια απόδειξη αποτελεί και η κατάθεση των
μετοχών τους, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στην παράγραφο 2 του άρθρου 124 του Ν. 4548/2018. Η απόδειξη της
μετοχικής ιδιότητας μπορεί να γίνεται με κάθε νόμιμο μέσο και πάντως βάσει ενημέρωσης που λαμβάνει η Εταιρεία
από το κεντρικό αποθετήριο τίτλων, εφόσον παρέχει υπηρεσίες μητρώου, ή μέσω των συμμετεχόντων και
εγγεγραμμένων διαμεσολαβητών στο κεντρικό αποθετήριο τίτλων σε κάθε άλλη περίπτωση.
Διαδικασία για την Άσκηση δικαιώματος ψήφου μέσω αντιπροσώπου
Κάθε μετοχή δίδει δικαίωμα μίας ψήφου στη Γενική Συνέλευση. Στη Γενική Συνέλευση δικαιούται να συμμετέχει και να
ψηφίζει κάθε μέτοχος. Ο μέτοχος που συμμετέχει στη Γενική Συνέλευση ψηφίζει είτε αυτοπροσώπως είτε μέσω
αντιπροσώπων. Κάθε μέτοχος μπορεί να διορίζει μέχρι τρεις (3) αντιπροσώπους. Αντιπρόσωπος που ενεργεί για
περισσότερους μετόχους μπορεί να ψηφίζει διαφορετικά για κάθε μέτοχο.
Νομικά πρόσωπα μετέχουν στη Γενική Συνέλευση διά των εκπροσώπων τους.
79
Ο μέτοχος μπορεί να διορίσει αντιπρόσωπο για μία ή περισσότερες Γενικές Συνελεύσεις και για ορισμένο χρόνο. Ο
αντιπρόσωπος ψηφίζει, σύμφωνα με τις οδηγίες του μετόχου, αν υφίστανται και υποχρεούται να αρχειοθετεί τις
οδηγίες ψήφου για τουλάχιστον ένα (1) έτος από την ημερομηνία της Γενικής Συνέλευσης, ή σε περίπτωση αναβολής
αυτής, της τελευταίας επαναληπτικής Συνέλευσης στην οποία έκανε χρήση του πληρεξουσίου. Τυχόν μη συμμόρφωση
του αντιπροσώπου με τις οδηγίες που έχει λάβει, δεν επηρεάζει το κύρος των αποφάσεων της Γενικής Συνέλευσης,
ακόμη και αν η ψήφος του αντιπροσώπου ήταν αποφασιστική για την επίτευξη της πλειοψηφίας.
Σε περίπτωση που μέτοχος κατέχει μετοχές της Εταιρείας οι οποίες εμφανίζονται σε περισσότερες του ενός
λογαριασμούς αξιών, ο περιορισμός αυτός δεν εμποδίζει το μέτοχο να ορίσει διαφορετικούς αντιπροσώπους για τις
μετοχές που εμφανίζονται στον κάθε λογαριασμό αξιών σε σχέση με τη Γενική Συνέλευση. Η παροχή πληρεξουσιότητας
είναι ελεύθερα ανακλητή.
Ο αντιπρόσωπος μετόχου υποχρεούται, σύμφωνα με το άρθρο 128 παρ. 5 του Ν. 4548/2018, να γνωστοποιεί στην
Εταιρεία, πριν από την έναρξη της συνεδρίασης της Γενικής Συνέλευσης, κάθε συγκεκριμένο γεγονός, το οποίο μπορεί
να είναι χρήσιμο στους μετόχους για την αξιολόγηση του κινδύνου να εξυπηρετήσει ο αντιπρόσωπος άλλα συμφέροντα
πλην των συμφερόντων του μετόχου. Κατά την έννοια της παρούσας παραγράφου μπορεί να προκύπτει σύγκρουση
συμφερόντων ιδίως όταν ο αντιπρόσωπος:
α) είναι μέτοχος που ασκεί τον έλεγχο της Εταιρείας ή άλλο νομικό πρόσωπο ή οντότητα η οποία ελέγχεται από το
μέτοχο αυτόν,
β) είναι μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου ή εν γένει της διοίκησης της Εταιρείας ή μετόχου που ασκεί τον έλεγχο της
Εταιρείας ή άλλου νομικού προσώπου ή οντότητας που ελέγχεται από μέτοχο ο οποίος ασκεί τον έλεγχο της Εταιρείας,
γ) είναι υπάλληλος ή ελεγκτής της Εταιρείας ή μετόχου που ασκεί τον έλεγχο της Εταιρείας ή άλλου νομικού προσώπου
ή οντότητας που ελέγχεται από μέτοχο, ο οποίος ασκεί τον έλεγχο της Εταιρείας,
δ) είναι σύζυγος ή συγγενής πρώτου βαθμού με ένα από τα φυσικά πρόσωπα που αναφέρονται στις ανωτέρω
περιπτώσεις α΄ έως γ΄.
Σύμφωνα με το άρθρο 128 παρ. 4 του Ν.4548/2018, ο διορισμός και η ανάκληση ή αντικατάσταση του εκπροσώπου ή
αντιπροσώπου του μετόχου, γίνονται εγγράφως ή με ηλεκτρονικά μέσα και υποβάλλονται στην Εταιρεία σαράντα οκτώ
(48) τουλάχιστον ώρες πριν από την ορισθείσα ημερομηνία συνεδρίασης της Γενικής Συνέλευσης.
Το Καταστατικό της Εταιρείας προβλέπει τη δυνατότητα συμμετοχής των μετόχων στη Γενική Συνέλευση με ηλεκτρονικά
μέσα, χωρίς τη φυσική παρουσία τους στον τόπο διεξαγωγής της, καθώς και τη δυνατότητα ψήφου εξ’ αποστάσεως είτε
με ηλεκτρονικά μέσα είτε δι’ αλληλογραφίας.
Διαθέσιμα Έγγραφα & Πληροφορίες
Οι πληροφορίες των παρ. 3 και 4 του άρθρου 123 του Ν. 4548/2018 συμπεριλαμβανομένης της πρόσκλησης για
σύγκληση της Γενικής Συνέλευσης, του εντύπου διορισμού αντιπροσώπου και του σχεδίου απόφασης για όλα τα
θέματα της ημερήσιας διάταξης, καθώς και πληρέστερες πληροφορίες σχετικά με την άσκηση των δικαιωμάτων
80
μειοψηφίας των παραγράφων 2,3,6 και 7 του άρθρου 141 του Ν. 4548/2018, διατίθενται σε ηλεκτρονική μορφή στην
ιστοσελίδα της Εταιρείας www.avax.gr.
Το πλήρες κείμενο των σχεδίων αποφάσεων και τυχόν εγγράφων που προβλέπονται στην παρ. 4 του άρθρου 123 του Ν.
4548/2018, διατίθενται σε έγχαρτη μορφή στα γραφεία του Τμήματος Εξυπηρέτησης Μετόχων & Εταιρικών
Ανακοινώσεων της Εταιρείας στη διεύθυνση: Αμαρουσίου Χαλανδρίου αριθμός 16, Τ.Κ. 151 25, 3ος όροφος, τηλ. 210-
63.75.000.
Όλα τα ανωτέρω έγγραφα καθώς και η εκάστοτε Πρόσκληση σε Γενική Συνέλευση των Μετόχων, ο συνολικός αριθμός
των υφισταμένων μετοχών και δικαιωμάτων ψήφων και τα έντυπα για την ψήφο μέσω αντιπροσώπου είναι διαθέσιμα
σε ηλεκτρονική μορφή στην ιστοσελίδα της Εταιρείας www.avax.gr.
4. Κύρια χαρακτηριστικά των Συστημάτων Εσωτερικού Ελέγχου και Διαχείρισης Κινδύνων της Εταιρείας σε σχέση με
τη διαδικασία σύνταξης των χρηματοοικονομικών καταστάσεων (εταιρικών και ενοποιημένων)
To Σύστημα Εσωτερικού Ελέγχου αποτελεί το σύνολο των εσωτερικών ελεγκτικών μηχανισμών και διαδικασιών,
συμπεριλαμβανομένης της διαχείρισης κινδύνων, του εσωτερικού ελέγχου και της κανονιστικής συμμόρφωσης, που
καλύπτει σε συνεχή βάση κάθε δραστηριότητα του Ομίλου και συντελεί στην ασφαλή και αποτελεσματική λειτουργία του.
Ο Όμιλος διαθέτει ενδεικτικά και όχι περιοριστικά, τα παρακάτω χαρακτηριστικά του Συστήματος Εσωτερικού Ελέγχου:
• Εγκεκριμένο Κανονισμό Εσωτερικής Λειτουργίας
• Κώδικας Επιχειρηματικής Δεοντολογίας και Ηθικής και διαδικασίες παρακολούθησης της εφαρμογής του
Εγκεκριμένο Οργανόγραμμα, για όλα τα επίπεδα ιεραρχίας, στο οποίο προσδιορίζεται με σαφήνεια η περιοχή ευθύνης
ανά διεύθυνση/τμήμα
• Σύνθεση και λειτουργία των Επιτροπών του Δ.Σ., όπως ενδεικτικά: Ελέγχου, Αποδοχών & Ανάδειξης Υποψηφιοτήτων και
Διαχείρισης Κινδύνων
• Οργανωτική διάρθρωση και λειτουργία του Εσωτερικού Ελέγχου.
• Περιγραφή του στρατηγικού σχεδιασμού, διαδικασία ανάπτυξης αυτού και υλοποίησής του
Μακροχρόνιο και βραχυχρόνιο προγραμματισμό δράσης ανά σημαντική δραστηριότητα, με αντίστοιχο απολογισμό και
επισήμανση των αποκλίσεων σε περιοδική βάση, καθώς και αιτιολόγηση αυτών
Πλήρες και ενήμερο καταστατικό όπου προσδιορίζονται και αποτυπώνονται με σαφήνεια το αντικείμενο
εκμετάλλευσης, εργασίας και οι κύριοι σκοποί του οικονομικού φορέα
• Περιγραφή καθηκόντων των διευθύνσεων, τμημάτων και περιγραμμάτων θέσεων εργασίας
Καταγραφή πολιτικών και διαδικασιών σημαντικών λειτουργιών του Ομίλου και εντοπισμός δικλείδων ασφαλείας ή
σημαντικών παραλείψεων.
Μονάδα Εσωτερικού Ελέγχου
Ο Εσωτερικός Έλεγχος ασκείται από τη ανεξάρτητη Μονάδα Εσωτερικού Ελέγχου της Εταιρείας, με γραπτό Κανονισμό
Λειτουργίας (καταστατικό Εσωτερικού Ελέγχου). Ο πρωταρχικός ρόλος του Εσωτερικού Ελέγχου είναι η παρακολούθηση
81
και η βελτίωση των λειτουργιών και των πολιτικών της Εταιρείας αναφορικά με το Σύστημα Eσωτερικού Ελέγχου της, η
αξιολόγηση των συστημάτων διαχείρισης κινδύνων που υπάρχουν σε όλο το εύρος των λειτουργιών της Εταιρείας ως
προς την επάρκεια, την αποδοτικότητα και την αποτελεσματικότητά τους σε σχέση με την επίτευξη των στρατηγικών
στόχων. Στις αρμοδιότητες του εσωτερικού ελέγχου συμπεριλαμβάνεται επίσης και ο έλεγχος της συμμόρφωσης με τους
Εσωτερικούς Κανονισμούς και Νομοθεσίες, οπουδήποτε λειτουργεί και έχει δραστηριότητες η Εταιρεία καθώς και ο
έλεγχος και η αξιολόγηση των μηχανισμών εταιρικής διακυβέρνησης και διασφάλισης ποιότητας που έχει υιοθετήσει η
Εταιρεία.
Σύμφωνα με το Καταστατικό Εσωτερικού Ελέγχου, κατά τη διάρκεια του 2022 η Επιτροπή Ελέγχου είχε συναντήσεις με την
Μονάδα Εσωτερικού Ελέγχου και τον Επικεφαλής της , κατά τις οποίες συζητήθηκαν λειτουργικά και οργανωτικά θέματα
και παρασχέθηκαν όλες οι ζητηθείσες πληροφορίες και ενημέρωση σχετικά με τα εφαρμοζόμενα συστήματα ελέγχου, την
αποτελεσματικότητά τους και την πορεία των ελέγχων.
Υποβλήθηκαν στην Επιτροπή Ελέγχου όλες οι εκθέσεις ελέγχου και οι σχετικές τριμηνιαίες αναφορές στις οποίες
περιλαμβάνονται τα σημαντικότερα ευρήματα, οι κίνδυνοι που απορρέουν από αυτά, οι προτάσεις - ενέργειες βελτίωσης
του Εσωτερικού Ελέγχου και η σχετική ανταπόκριση των ελεγχόμενων τμημάτων της Εταιρείας.
Μετά από σχετική αναφορά του Εσωτερικού Ελέγχου, το Διοικητικό Συμβούλιο ενέκρινε το πρόγραμμα ελέγχου για το
2023 και προσδιόρισε τις λειτουργίες και τα σημεία στα οποία θα πρέπει να επικεντρωθεί ο εσωτερικός έλεγχος.
Επιπρόσθετα, σε συνάντηση που πραγματοποιήθηκε την 05.04.2023 μεταξύ της Επιτροπής Ελέγχου της Εταιρείας και των
Ορκωτών Ελεγκτών, ενημερώθηκε η Επιτροπή Ελέγχου για τα οικονομικά αποτελέσματα της Εταιρείας και του Ομίλου για
τη χρήση 2022. Επίσης, τέθηκαν τα σημαντικότερα θέματα στο πλαίσιο του ελέγχου των εταιρικών και ενοποιημένων
χρηματοοικονομικών καταστάσεων της χρήσης 2022 που αφορούν στην Έκθεση του Ανεξάρτητου Ορκωτού Ελεγκτή
Λογιστή προς τους μετόχους της Εταιρείας.
Επάρκεια και Αποτελεσματικότητα του Συστήματος Εσωτερικού Ελέγχου
Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 14 του Ν.4706/2020 και την Απόφαση 1/891/30.09/2020 του Διοικητικού
Συμβουλίου της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς σχετικά με την αξιολόγηση της επάρκειας και αποτελεσματικότητας του
Συστήματος Εσωτερικού Ελέγχου (ΣΕΕ) της Εταιρείας και των σημαντικών θυγατρικών της από πιστοποιημένη εταιρεία
αξιολόγησης, η Επιτροπή Ελέγχου προχώρησε εντός του 2022 στην αξιολόγηση των υποψηφίων. Στη συνέχεια, η Εταιρεία
με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της, και με βάση την σχετική εισήγηση της Επιτροπής Ελέγχου, ανέθεσε την
αξιολόγηση του ΣΕΕ της Εταιρείας και της σημαντικής θυγατρικής της στην «BDO Ορκωτοί Ελεγκτές ΑΕ» με ημερομηνία
αναφοράς την 31.12.2022. Στην συνοπτική έκθεση αξιολόγησης της επάρκειας και αποτελεσματικότητας του ΣΕΕ η οποία
εκδόθηκε τον Μάρτιο 2023 αναφέρεται ως συμπέρασμα της BDO το εξής: «Με βάση τη διενεργηθείσα εργασία μας, όπως
αυτή περιγράφεται ανωτέρω στην παράγραφο «Εύρος Διενεργηθείσας Εργασίας», καθώς και τα τεκμήρια που
αποκτήθηκαν, σχετικά με την αξιολόγηση της επάρκειας και αποτελεσματικότητας του ΣΕΕ της Εταιρείας και της
σημαντικής θυγατρικής της, με ημερομηνία αναφοράς την 31 Δεκεμβρίου 2022, δεν έχει υποπέσει στην αντίληψή μας
82
οτιδήποτε θα μπορούσε να θεωρηθεί ως ουσιώδης αδυναμία του ΣΕΕ της Εταιρείας και της σημαντικής θυγατρικής της,
σύμφωνα με το Κανονιστικό Πλαίσιο, με εξαίρεση τα ευρήματα και τις πιθανές επιπτώσεις τους που περιγράφονται στο
παράρτημα της έκθεσης.» Πιο συγκεκριμένα τα ευρήματα που εντοπίστηκαν αφορούν στις εξής περιοχές αξιολόγησης:
Περιβάλλον Ελέγχου (επικαιροποίηση Κανονισμού Λειτουργίας Εταιρείας και σύνταξη Κανονισμού Λειτουργίας
σημαντικής θυγατρικής, εφαρμογή και έγκριση διαδικασιών αξιολόγησης προσωπικού): η Εταιρεία προχωρά
στην επικαιροποίηση σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν.4706/2020 ώστε να τεθεί στο ΔΣ προς έγκριση
Διαχείριση Κινδύνων (ανάγκη ανάπτυξης εγχειριδίων διαδικασιών Μονάδας Διαχείρισης Κινδύνων, κατάρτιση
Μητρώου Κινδύνων, διορισμός Υπεύθυνου Διαχείρισης Κινδύνων και/ή Επιτροπής Διαχείρισης Κινδύνων)
Παρακολούθηση (ανάγκη ανάπτυξης πολιτικής κανονιστικής συμμόρφωσης, ανάπτυξη εγχειριδίου λειτουργίας,
μελέτη και ετοιμασία του Χάρτη Κανονιστικών Υποχρεώσεων, διορισμός Υπεύθυνου Κανονιστικής Συμμόρφωσης)
Δικλείδες Ασφαλείας (εφαρμογή συστήματος DLP, πλήρωση ρόλου CISO, δημιουργία Control Matrix)
Για τα ανωτέρω, η Διοίκηση δεσμεύτηκε να προχωρήσει στις σχετικές διορθωτικές ενέργειες εντός του 2023 και ήδη έχει
προχωρήσει στη λήψη προσφορών από εξειδικευμένους οίκους και βρίσκεται σε διαδικασία οριστικοποίησης των
συμβάσεων με τις επιλεχθείσες εξ αυτών. Μέσα από τη διαδικασία αυτή θα επιλεγούν και οι αρμόδιοι υπεύθυνοι για
τους ρόλους, όπως αναφέρθηκαν ανωτέρω.
Συστήματα Εσωτερικού Ελέγχου και Ασφαλιστικές Δικλείδες της Εταιρείας και του Ομίλου σε σχέση με την
διαδικασία σύνταξης των χρηματοοικονομικών καταστάσεων (εταιρικών και ενοποιημένων).
Η Εταιρεία διαθέτει επαρκώς τεκμηριωμένη Πολιτική και Διαδικασίες για τη λογιστική απεικόνιση των οικονομικών
γεγονότων και την προετοιμασία των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Το λογιστικό σύστημα της Εταιρείας
υποστηρίζεται από εξειδικευμένα πληροφοριακά συστήματα, τα οποία έχουν προσαρμοστεί στις επιχειρησιακές
απαιτήσεις της Εταιρείας. Έχουν καθοριστεί διαδικασίες ελέγχου και λογιστικών συμφωνιών προκειμένου να
διασφαλίζεται η ορθότητα και η νομιμότητα των καταχωρήσεων στα λογιστικά βιβλία καθώς και η πληρότητα και
εγκυρότητα των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Η Επιτροπή Ελέγχου του Διοικητικού Συμβουλίου επιβλέπει και
αξιολογεί τις διαδικασίες καταρτίσεως, σύμφωνα με τα ισχύοντα ελεγκτικά πρότυπα, των περιοδικών και ετήσιων
χρηματοοικονομικών καταστάσεων της Εταιρείας και εξετάζει τις εκθέσεις των εξωτερικών ελεγκτών για θέματα
αποκλίσεων από τις τρέχουσες λογιστικές πρακτικές.
5. Λοιπά διαχειριστικά ή εποπτικά όργανα ή επιτροπές της Εταιρείας
Δεν υφίστανται κατά την παρούσα χρονική στιγμή άλλα διαχειριστικά ή εποπτικά όργανα ή επιτροπές της Εταιρείας.
6. Πρόσθετα πληροφοριακά στοιχεία
Περιγραφή της πολιτικής σχετικά με την πολυμορφία που εφαρμόζεται για τα διοικητικά, διαχειριστικά και εποπτικά
όργανα της ανώνυμης εταιρείας (βάση του ισχύοντος ν. 4548/2018 αρ.152)
Τα μέλη των διοικητικών, διαχειριστικών και εποπτικών οργάνων της ανώνυμης εταιρείας πληρούν όλες τις αναγκαίες
προϋποθέσεις και παρέχουν όλα τα εχέγγυα για την απονομή προς αυτά της ιδιότητας του μέλους, διακρίνονται για την
83
υψηλή επαγγελματική τους κατάρτιση, τις γνώσεις, τα προσόντα και την εμπειρία τους, ξεχωρίζουν για το ήθος και την
ακεραιότητα του χαρακτήρα τους στα πλαίσια της αποτελεσματικότητας και της ευελιξίας που διακρίνει την γενικότερη
οργάνωση και λειτουργία της ΑΒΑΞ.
Μαρούσι, 24.04.2023
Εκ του Διοικητικού Συμβουλίου της ΑΒΑΞ Α.Ε.
Κωνσταντίνος Μιτζάλης
Διευθύνων Σύμβουλος
84
Έκθεση Ανεξάρτητου Ορκωτού Ελεγκτή Λογιστή
Προς τους Μετόχους της εταιρείας ΑBAΞ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ - ΕΡΓΟΛΗΠΤΙΚΗ – ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ
ΕΜΠΟΡΙΚΗ – ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ – ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ & ΜΗΧΑΝΗΜΑΤΩΝ Α.Ε.
Έκθεση Ελέγχου επί των Εταιρικών και Ενοποιημένων Χρηματοοικονομικών
Καταστάσεων
Γνώμη
Έχουμε ελέγξει τις συνημμένες εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις της εταιρείας
ΑBAΞ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ - ΕΡΓΟΛΗΠΤΙΚΗ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ
& ΜΗΧΑΝΗΜΑΤΩΝ Α.Ε. Εταιρεία), οι οποίες αποτελούνται από την εταιρική και ενοποιημένη κατάσταση
χρηματοοικονομικής θέσης της 31
ης
Δεκεμβρίου 2022, τις εταιρικές και ενοποιημένες καταστάσεις
αποτελεσμάτων και συνολικών εσόδων, μεταβολών ιδίων κεφαλαίων και ταμειακών ροών της χρήσεως που
έληξε την ημερομηνία αυτή, καθώς και περίληψη σημαντικών λογιστικών αρχών και μεθόδων και λοιπές
επεξηγηματικές πληροφορίες.
Κατά τη γνώμη μας, οι συνημμένες εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις
παρουσιάζουν εύλογα, από κάθε ουσιώδη άποψη, την χρηματοοικονομική θέση της εταιρείας ΑBAΞ
ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ - ΕΡΓΟΛΗΠΤΙΚΗ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚ Η ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ &
ΜΗΧΑΝΗΜΑΤΩΝ Α.Ε. και των θυγατρικών αυτής (ο Όμιλος) κατά την 31
η
Δεκεμβρίου 2022, τη
χρηματοοικονομική τους επίδοση και τις ταμειακές τους ροές για τη χρήση που έληξε την ημερομηνία αυτή
σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς, όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την
Ευρωπαϊκή Ένωση.
Βάση γνώμης
Διενεργήσαμε τον έλεγχό μας σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Ελέγχου (ΔΠΕ) όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί
στην Ελληνική Νομοθεσία. Οι ευθύνες μας, σύμφωνα με τα πρότυπα αυτά περιγράφονται περαιτέρω στην
ενότητα της έκθεσής μας Ευθύνες ελεγκτή για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων
χρηματοοικονομικών καταστάσεων”. Είμαστε ανεξάρτητοι από την Εταιρεία και τις ενοποιούμενες
θυγατρικές της, καθ’ όλη τη διάρκεια του διορισμού μας, σύμφωνα με τον Κώδικα Δεοντολογίας για
Επαγγελματίες Ελεγκτές του Συμβουλίου Διεθνών Προτύπων Δεοντολογίας Ελεγκτών, όπως αυτός έχει
ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία και τις απαιτήσεις δεοντολογίας που σχετίζονται με τον έλεγχο των
εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων στην Ελλάδα και έχουμε εκπληρώσει τις
δεοντολογικές μας υποχρεώσεις σύμφωνα με τις απαιτήσεις της ισχύουσας νομοθεσίας και του
προαναφερόμενου Κώδικα Δεοντολογίας. Πιστεύουμε ότι τα ελεγκτικά τεκμήρια που έχουμε αποκτήσει είναι
επαρκή και κατάλληλα να παρέχουν βάση για τη γνώμη μας.
Σημαντικότερα θέματα ελέγχου
Τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου είναι εκείνα τα θέματα που, κατά την επαγγελματική μας κρίση, ήταν
εξέχουσας σημασίας στον έλεγχό μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών
καταστάσεων της ελεγχόμενης χρήσεως. Τα θέματα αυτά και οι σχετιζόμενοι κίνδυνοι ουσιώδους
ανακρίβειας αντιμετωπίστηκαν στο πλαίσιο του ελέγχου των εταιρικών και ενοποιημένων
χρηματοοικονομικών καταστάσεων ως σύνολο, για τη διαμόρφωση της γνώμης μας επί αυτών και δεν
εκφέρουμε ξεχωριστή γνώμη για τα θέματα αυτά.
85
Σημαντικότερο θέμα Ελέγχου
Αντιμετώπιση ελεγκτικού θέματος
Αναγνώριση εσόδων από κατασκευαστικές συμβάσεις
Όπως αναφέρεται στις σημειώσεις Γ.19, Γ.23.9, E.1.
και Ε.20 των χρηματοοικονομικών καταστάσεων, ο
κύκλος εργασιών του Ομίλου και της Εταιρείας για τη
χρήση που έληξε την 31.12.2022 ανήλθε σε €402.709
χιλ. και σε €361.396 χιλ., αντίστοιχα, και
περιλαμβάνει κυρίως έσοδα από την εκτέλεση
κατασκευαστικών συμβάσεων.
Η αναγνώριση των εσόδων από την εκτέλεση
κατασκευαστικών συμβάσεων, βασίζεται σε
σημαντικές κρίσεις και εκτιμήσεις της Διοίκησης
σχετικά με τον προϋπολογισμό του κόστους
κατασκευής των έργων για την εφαρμογή της
μεθόδου του ποσοστού ολοκλήρωσης, σύμφωνα με το
Διεθνές Πρότυπο Χρηματοοικονομικής Αναφοράς 15.
Τα έσοδα από κατασκευαστικές συμβάσεις
αναγνωρίζονται με την πάροδο του χρόνου καθώς οι
δεσμεύσεις εκτέλεσης εκπληρώνονται και η
αναγνώρισή τους απαιτεί εκτιμήσεις και κρίσεις σε
σχέση με τα ακόλουθα:
την αναγνώριση των δεσμεύσεων εκτέλεσης
έργων και του χρονικού σημείου που αυτές
εκπληρώνονται,
την κατανομή της τιμής της συναλλαγής
(συμβατικού τιμήματος) στις δεσμεύσεις
εκτέλεσης,
τον προσδιορισμό των συνολικών εξόδων από την
ημερομηνία σύναψης της σύμβασης έως και την
ημερομηνία της εκτιμώμενης ολοκλήρωσής της
(προϋπολογισθέν κόστος εκτέλεσης έργου),
τις τυχόν αναθεωρήσεις του προϋπολογισθέντος
κόστους εκτέλεσης,
την πιθανότητα έγκρισης εκ μέρους του πελάτη
τυχόν αξιώσεων αποζημίωσης και κινήτρων.
Δεδομένης της σημαντικότητας του θέματος και του
επιπέδου της κρίσης και των εκτιμήσεων της
Διοίκησης που απαιτήθηκαν, θεωρούμε πως αυτό
αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου.
Η προσέγγιση του ελέγχου μας έγινε με βάση τον
ελεγκτικό κίνδυνο και περιλαμβάνει, μεταξύ
άλλων, τη διενέργεια των ακόλουθων βασικών
διαδικασιών:
Κατανόηση και αξιολόγηση των διαδικασιών
που εφαρμόζει ο Όμιλος και η Εταιρεία για την
αναγνώριση των εσόδων από κατασκευαστικές
συμβάσεις και αξιολόγηση της
αποτελεσματικότητας του σχεδιασμού τους.
Επιλογή δείγματος συμβάσεων έργων βάσει
ποιοτικών και ποσοτικών κριτήριων με σκοπό την
αξιολόγηση σημαντικών περιοχών των συμβάσεων
για την εξέταση της ορθής λογιστικής
αναγνώρισης των εσόδων, σύμφωνα με τις
ακολουθούμενες λογιστικές αρχές και μεθόδους.
Για το δείγμα αυτό διενεργήσαμε τις ακόλουθες
διαδικασίες:
- Καταγραφή και κατανόηση των βασικών όρων
των συμβάσεων με σκοπό να αναγνωρισθούν
και επιβεβαιωθούν, ανά έργο, οι δεσμεύσεις
εκτέλεσης και το χρονικό σημείο που αυτές
εκπληρώνονται.
- Σύγκριση των πραγματικών αποτελεσμάτων
ανά επιλεγμένη σύμβαση με τους
εγκεκριμένους προϋπολογισμούς και τα
ιστορικά απολογιστικά στοιχεία, με σκοπό να
αξιολογηθεί ο βαθμός αξιοπιστίας των κρίσεων
και εκτιμήσεων της Διοίκησης.
- Επιβεβαίωση, σε δειγματοληπτική βάση, της
πληρότητας και ακρίβειας των δαπανών και
λοιπών εξόδων που πραγματοποιήθηκαν για
την εκπλήρωση των δεσμεύσεων εκτέλεσης και
συσχέτιση αυτών με τα έργα/συμβάσεις που
αφορούν, βάσει των λογιστικών αρχείων και
του σχετικού υποστηρικτικού υλικού.
- Επανυπολογισμό του ποσοστού εκπλήρωσης
των δεσμεύσεων εκτέλεσης με βάση τα
πραγματοποιηθέντα κόστη και τις σχετικές
αναφορές των υπεύθυνων των έργων και τα
σχετικά λογιστικά αρχεία της Εταιρείας.
- Εξέταση του υποστηρικτικού υλικού για την
αξιολόγηση της πιθανότητας είσπραξης
αξιώσεων αποζημίωσης και κινήτρων.
Αξιολόγηση της επάρκειας και καταλληλότητας
των σχετικών γνωστοποιήσεων στις
χρηματοοικονομικές καταστάσεις.
86
Ανακτησιμότητα εμπορικών απαιτήσεων
Όπως αναφέρεται στις σημειώσεις Γ.20, Γ.23.6 και Ε.
21 των χρηματοοικονομικών καταστάσεων, οι
εμπορικές απαιτήσεις του Ομίλου και της Εταιρείας
κατά την 31.12.2022 ανέρχονται σε €204.005 χιλ. και
€185.518 χιλ., αντίστοιχα, ενώ η σχετική
συσσωρευμένη απομείωση ανέρχεται σε €53.742 χιλ.
και €53.349 χιλ., αντίστοιχα.
Οι εμπορικές απαιτήσεις του Ομίλου και της Εταιρείας
περιλαμβάνουν απαιτήσεις από πελάτες εσωτερικού
και εξωτερικού. Στην περίπτωση που οι πελάτες
αδυνατούν να ανταπεξέλθουν στις συμβατικές τους
υποχρεώσεις, ο Όμιλος και η Εταιρεία, εκτίθενται σε
αυξημένο πιστωτικό κίνδυνο.
H Διοίκηση του Ομίλου και της Εταιρείας αξιολογεί την
ανακτησιμότητα των εμπορικών απαιτήσεων του
Ομίλου και της Εταιρείας και προβαίνει σε εκτίμηση
της απαιτούμενης πρόβλεψης απομείωσης για τις
αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές.
Δεδομένης της σημαντικότητας της αξίας των
εμπορικών απαιτήσεων και του επιπέδου της κρίσης
και των εκτιμήσεων της Διοίκησης που απαιτήθηκαν
για τον προσδιορισμό της ανακτήσιμης αξίας τους,
θεωρούμε ότι η αξιολόγηση της απομείωσης των
εμπορικών απαιτήσεων του Ομίλου και της Εταιρείας
αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου.
Η προσέγγιση του ελέγχου μας έγινε με βάση τον
ελεγκτικό κίνδυνο και περιλαμβάνει, μεταξύ
άλλων, τη διενέργεια των ακόλουθων
διαδικασιών:
Εκτίμηση των παραδοχών και της
μεθοδολογίας που χρησιμοποιήθηκε από τη
Διοίκηση του Ομίλου και της Εταιρείας για τον
προσδιορισμό της ανακτησιμότητας των
εμπορικών απαιτήσεων.
Εξέταση των απαντητικών επιστολών των
νομικών συμβούλων για θέματα που χειρίσθηκαν
κατά τη διάρκεια του έτους, για τον εντοπισμό
τυχόν θεμάτων που υποδεικνύουν υπόλοιπα από
εμπορικές απαιτήσεις που δεν είναι ανακτήσιμα
στο μέλλον.
Λήψη επιστολών επιβεβαίωσης τρίτων για
αντιπροσωπευτικό δείγμα εμπορικών απαιτήσεων
και εκτέλεση διαδικασιών μεταγενέστερα της
ημερομηνίας αναφοράς των χρηματοοικονομικών
καταστάσεων, για την αξιολόγηση της
ανακτησιμότητας των υπολοίπων τέλους χρήσης.
Εξέταση της ληκτότητας των υπολοίπων των
εμπορικών απαιτήσεων στο τέλος της χρήσης και
τον εντοπισμό τυχόν οφειλετών με οικονομική
δυσχέρεια.
Συζήτηση με τη Διοίκηση της Εταιρείας και
αξιολόγηση των σχετικών εκτιμήσεων βάσει των
διαθέσιμων στοιχείων και πληροφοριών.
Επανυπολογισμός της απομείωσης των
εμπορικών απαιτήσεων λαμβάνοντας υπόψη
συγκεκριμένες παραμέτρους για οφειλέτες, όπως
την ληκτότητα υπολοίπων, τους μεγάλους
οφειλέτες και τους οφειλέτες υψηλού κινδύνου.
Αξιολόγηση της επάρκειας και καταλληλότητας
των σχετικών γνωστοποιήσεων στις
χρηματοοικονομικές καταστάσεις.
Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε
εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων
Όπως περιγράφεται στις σημειώσεις Γ.6, Γ.20,
Γ.23.11 και Ε.15 των χρηματοοικονομικών
καταστάσεων, η λογιστική αξία των
Χρηματοοικονομικών Περιουσιακών Στοιχείων σε
Εύλογη Αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων κατά
την 31.12.2022 στις εταιρικές και ενοποιημένες
Η προσέγγιση του ελέγχου μας έγινε με βάση τον
ελεγκτικό κίνδυνο και περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων,
τη διενέργεια των ακόλουθων διαδικασιών:
Επισκόπηση των εκθέσεων αποτίμησης των
Χρηματοοικονομικών Περιουσιακών Στοιχείων σε
87
χρηματοοικονομικές καταστάσεις ανέρχεται σε
€141.045 χιλ. και €132.176 χιλ., αντίστοιχα.
Τα Χρηματοοικονομικά Περιουσιακά Στοιχεία σε
Εύλογη Αξία μέσω Λοιπών Συνολικών Εσόδων
αποτιμώνται στην εύλογη αξία σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 9
«Χρηματοοικονομικά Μέσα». Ο προσδιορισμός της
εύλογης αξίας βασίστηκε στη μέθοδο των
προεξοφλημένων μελλοντικών ταμειακών ροών
δεδομένου ότι για τα συγκεκριμένα
χρηματοοικονομικά στοιχεία (συμμετοχή σε εταιρείες
Παραχώρησης) δεν υφίσταται ενεργός αγορά. Η
εκτίμηση των μελλοντικών ταμειακών ροών
εμπεριέχει υποκειμενικότητα, η οποία εξαρτάται από
πλήθος παραγόντων, συμπεριλαμβανομένων
εκτιμήσεων επί των μελλοντικών εσόδων, τις
αποδόσεις και τους κινδύνους της αγοράς, τις
εκτιμήσεις κόστους καθώς και τη χρήση κατάλληλου
προεξοφλητικού επιτοκίου.
Δεδομένης της σημαντικότητας του θέματος και του
επιπέδου της κρίσης και των εκτιμήσεων που
απαιτήθηκαν, θεωρούμε πως αυτό αποτελεί ένα από
τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου.
Εύλογη Αξία μέσω Λοιπών Συνολικών Εσόδων οι
οποίες διεξήχθησαν από ειδικούς εξωτερικούς
εμπειρογνώμονες και αξιολόγηση της
καταλληλότητας της μεθοδολογίας, του
υποδείγματος προσδιορισμού του προεξοφλητικού
επιτοκίου καθώς και της λογικότητας των
παραδοχών και παραμέτρων των σχετικών
χρηματοοικονομικών μοντέλων.
Αξιολόγηση της ακρίβειας και αξιοπιστίας των
εισροών που χρησιμοποιήθηκαν και αναφέρονται
στις καταστάσεις αποτιμήσεων της εταιρείας και στις
σχετικές εκθέσεις αποτίμησης των ειδικών
εξωτερικών εμπειρογνωμόνων, λαμβάνοντας υπόψη
σχετικά χρηματοοικονομικά δεδομένα από τις
εταιρείες Παραχώρησης.
Αξιολόγηση της ικανότητας, αντικειμενικότητας
και ανεξαρτησίας των εξωτερικών εκτιμητών.
Αξιολόγηση της μαθηματικής ακρίβειας των
χρηματοοικονομικών μοντέλων.
Πραγματοποίηση συζητήσεων με τη Διοίκηση
της Εταιρείας για τυχόν σημαντικές αλλαγές ή
γεγονότα που σχετίζονται με τα εν λόγω
Χρηματοοικονομικά Στοιχεία.
Αξιολόγηση της επάρκειας και καταλληλότητας
των σχετικών γνωστοποιήσεων στις
χρηματοοικονομικές καταστάσεις.
Προβλέψεις και ενδεχόμενες υποχρεώσεις
Όπως περιγράφεται στις σημειώσεις Γ.8, Γ.23.8,
Ε.28 και Ε.42 των χρηματοοικονομικών
καταστάσεων, υφίστανται εκκρεμείς δικαστικές
υποθέσεις και διαιτησίες σχετικά με διαφορές
συμβατικών εργασιών και λοιπά θέματα, κατά των
εταιρειών του Ομίλου.
Σε περιοδική βάση η Διοίκηση του Ομίλου εξετάζει
το στάδιο στο οποίο βρίσκεται κάθε σημαντική
υπόθεση και αξιολογεί τον πιθανό οικονομικό
κίνδυνο βασιζόμενη στην άποψη των νομικών της
συμβούλων. Εάν η ενδεχόμενη ζημία από
οποιεσδήποτε αξιώσεις και νομικές υποθέσεις
θεωρείται πιθανή και το σχετικό ποσό μπορεί να
εκτιμηθεί αξιόπιστα, η Διοίκηση του Ομίλου
αναγνωρίζει πρόβλεψη για την εκτιμώμενη ζημιά. Η
κρίση της Διοίκησης απαιτείται σε σημαντικό βαθμό
τόσο για τον καθορισμό της πιθανότητας, όσο και
για τον καθορισμό του βαθμού στον οποίο ο
κίνδυνος μπορεί να εκτιμηθεί αξιόπιστα.
Όταν πρόσθετες πληροφορίες καθίστανται
διαθέσιμες, η Διοίκηση του Ομίλου επανεξετάζει τις
ενδεχόμενες ή πιθανές υποχρεώσεις σχετικά με
εκκρεμείς αξιώσεις και νομικές υποθέσεις και
Η προσέγγιση του ελέγχου μας έγινε με βάση τον
ελεγκτικό κίνδυνο και περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων,
τη διενέργεια των ακόλουθων διαδικασιών:
Εξασφάλιση επιστολών νομικών συμβούλων
αναφορικά με εκκρεμείς δικαστικές και λοιπές
νομικές υποθέσεις.
Συζήτηση των σημαντικών εκκρεμών
υποθέσεων απευθείας με τους νομικούς συμβούλους
του Ομίλου και τους αρμοδίους της Διοίκησης.
Αξιολόγηση των εκτιμήσεων της Διοίκησης για
τις σημαντικές υποθέσεις, λαμβανομένου υπόψη του
ιστορικού των υποθέσεων.
Αξιολόγηση της επάρκειας και της
καταλληλότητας των σχετικών γνωστοποιήσεων στις
χρηματοοικονομικές καταστάσεις.
88
αναθεωρεί, όπου απαιτείται, τις σχετικές εκτιμήσεις.
Τέτοιες αναθεωρήσεις στις εκτιμήσεις της πιθανής
υποχρέωσης μπορεί να έχουν σημαντική επίδραση
στη χρηματοοικονομική θέση και τα αποτελέσματα
του Ομίλου.
Δεδομένης της σημαντικότητας του θέματος και του
επιπέδου της κρίσης και των εκτιμήσεων που
απαιτήθηκαν, θεωρούμε πως αυτό αποτελεί ένα από
τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου.
Άλλες πληροφορίες
Η διοίκηση είναι υπεύθυνη για τις άλλες πληροφορίες. Οι άλλες πληροφορίες περιλαμβάνονται στην Έκθεση
Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου, για την οποία γίνεται σχετική αναφορά στην “Έκθεση επί άλλων
Νομικών και Κανονιστικών Απαιτήσεων”, στις Δηλώσεις των Μελών του Διοικητικού Συμβουλίου, αλλά δεν
περιλαμβάνουν τις χρηματοοικονομικές καταστάσεις και την έκθεση ελέγχου επί αυτών.
Η γνώμη μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων δεν καλύπτει τις άλλες
πληροφορίες και δεν εκφράζουμε με τη γνώμη αυτή οποιασδήποτε μορφής συμπέρασμα διασφάλισης επί
αυτών.
Σε σχέση με τον έλεγχό μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων, η
ευθύνη μας είναι να αναγνώσουμε τις άλλες πληροφορίες και με τον τρόπο αυτό, να εξετάσουμε εάν οι
άλλες πληροφορίες είναι ουσιωδώς ασυνεπείς με τις εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές
καταστάσεις ή τις γνώσεις που αποκτήσαμε κατά τον έλεγχο ή αλλιώς φαίνεται να είναι ουσιωδώς
εσφαλμένες. Εάν, με βάση τις εργασίες που έχουμε εκτελέσει, καταλήξουμε στο συμπέρασμα ότι υπάρχει
ουσιώδες σφάλμα σε αυτές τις άλλες πληροφορίες, είμαστε υποχρεωμένοι να αναφέρουμε το γεγονός αυτό.
Δεν έχουμε τίποτα να αναφέρουμε σχετικά με το θέμα αυτό.
Ευθύνες της διοίκησης και των υπευθύνων για τη διακυβέρνηση επί των εταιρικών και ενοποιημένων
χρηματοοικονομικών καταστάσεων
Η διοίκηση έχει την ευθύνη για την κατάρτιση και εύλογη παρουσίαση των εταιρικών και ενοποιημένων
χρηματοοικονομικών καταστάσεων σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή
Ένωση, όπως και για εκείνες τις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου που η διοίκηση καθορίζει ως απαραίτητες,
ώστε να καθίσταται δυνατή η κατάρτιση των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών
καταστάσεων απαλλαγμένων από ουσιώδες σφάλμα, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος.
Κατά την κατάρτιση των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων, η διοίκηση είναι
υπεύθυνη για την αξιολόγηση της ικανότητας της Εταιρείας και του Ομίλου να συνεχίσουν τη δραστηριότητά
τους, γνωστοποιώντας όπου συντρέχει τέτοια περίπτωση, τα θέματα που σχετίζονται με τη συνεχιζόμενη
δραστηριότητα και τη χρήση της λογιστικής αρχής της συνεχιζόμενης δραστηριότητας, εκτός και εάν η
διοίκηση είτε προτίθεται να ρευστοποιήσει την Εταιρεία και τον Όμιλο ή να διακόψει τη δραστηριότητά τους
ή δεν έχει άλλη ρεαλιστική εναλλακτική επιλογή από το να προβεί σ ’αυτές τις ενέργειες.
Η Επιτροπή Ελέγχου (άρθ. 44 Ν. 4449/2017) της Εταιρείας έχει την ευθύνη εποπτείας της διαδικασίας
χρηματοοικονομικής αναφοράς της Εταιρείας και του Ομίλου.
Ευθύνες ελεγκτή για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων
Οι στόχοι μας είναι να αποκτήσουμε εύλογη διασφάλιση για το κατά πόσο οι εταιρικές και ενοποιημένες
χρηματοοικονομικές καταστάσεις, στο σύνολο τους, είναι απαλλαγμένες από ουσιώδες σφάλμα, που
οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος και να εκδώσουμε έκθεση ελεγκτή, η οποία περιλαμβάνει τη γνώμη
μας. Η εύλογη διασφάλιση συνιστά διασφάλιση υψηλού επιπέδου, αλλά δεν είναι εγγύηση ότι ο έλεγχος που
διενεργείται σύμφωνα με τα ΔΠΕ, όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία, θα εντοπίζει
89
πάντα ένα ουσιώδες σφάλμα, όταν αυτό υπάρχει. Σφάλματα δύναται να προκύψουν από απάτη ή από λάθος
και θεωρούνται ουσιώδη όταν, μεμονωμένα ή αθροιστικά, θα μπορούσε εύλογα να αναμένεται ότι θα
επηρέαζαν τις οικονομικές αποφάσεις των χρηστών, που λαμβάνονται με βάση αυτές τις εταιρικές και
ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις.
Ως καθήκον του ελέγχου, σύμφωνα με τα ΔΠΕ όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία,
ασκούμε επαγγελματική κρίση και διατηρούμε επαγγελματικό σκεπτικισμό καθ’ όλη τη διάρκεια του
ελέγχου. Επίσης:
Εντοπίζουμε και αξιολογούμε τους κινδύνους ουσιώδους σφάλματος στις εταιρικές και ενοποιημένες
χρηματοοικονομικές καταστάσεις, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος, σχεδιάζοντας και
διενεργώντας ελεγκτικές διαδικασίες που ανταποκρίνονται στους κινδύνους αυτούς και αποκτούμε
ελεγκτικά τεκμήρια που είναι επαρκή και κατάλληλα για να παρέχουν βάση για τη γνώμη μας. Ο κίνδυνος
μη εντοπισμού ουσιώδους σφάλματος που οφείλεται σε απάτη είναι υψηλότερος από αυτόν που οφείλεται σε
λάθος, καθώς η απάτη μπορεί να εμπεριέχει συμπαιγνία, πλαστογραφία, εσκεμμένες παραλείψεις, ψευδείς
διαβεβαιώσεις ή παράκαμψη των δικλίδων εσωτερικού ελέγχου.
Κατανοούμε τις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου που σχετίζονται με τον έλεγχο, με σκοπό το σχεδιασμό
ελεγκτικών διαδικασιών κατάλληλων για τις περιστάσεις, αλλά όχι με σκοπό τη διατύπωση γνώμης επί της
αποτελεσματικότητας των δικλίδων εσωτερικού ελέγχου της Εταιρείας και του Ομίλου.
Αξιολογούμε την καταλληλότητα των λογιστικών αρχών και μεθόδων που χρησιμοποιήθηκαν και το
εύλογο των λογιστικών εκτιμήσεων και των σχετικών γνωστοποιήσεων που έγιναν από τη διοίκηση.
Αποφαινόμαστε για την καταλληλότητα της χρήσης από τη διοίκηση της λογιστικής αρχής της
συνεχιζόμενης δραστηριότητας και με βάση τα ελεγκτικά τεκμήρια που αποκτήθηκαν για το εάν υπάρχει
ουσιώδης αβεβαιότητα σχετικά με γεγονότα ή συνθήκες που μπορεί να υποδηλώνουν ουσιώδη αβεβαιότητα
ως προς την ικανότητα της Εταιρείας και του Ομίλου να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους. Εάν
συμπεράνουμε ότι υφίσταται ουσιώδης αβεβαιότητα, είμαστε υποχρεωμένοι στην έκθεση ελεγκτή να
επιστήσουμε την προσοχή στις σχετικές γνωστοποιήσεις των εταιρικών και ενοποιημένων
χρηματοοικονομικών καταστάσεων ή εάν αυτές οι γνωστοποιήσεις είναι ανεπαρκείς να διαφοροποιήσουμε τη
γνώμη μας. Τα συμπεράσματά μας βασίζονται σε ελεγκτικά τεκμήρια που αποκτώνται μέχρι την ημερομηνία
της έκθεσης ελεγκτή. Ωστόσο, μελλοντικά γεγονότα ή συνθήκες ενδέχεται να έχουν ως αποτέλεσμα η
Εταιρεία και ο Όμιλος να παύσουν να λειτουργούν ως συνεχιζόμενη δραστηριότητα.
Αξιολογούμε τη συνολική παρουσίαση, τη δομή και το περιεχόμενο των εταιρικών και ενοποιημένων
χρηματοοικονομικών καταστάσεων, συμπεριλαμβανομένων των γνωστοποιήσεων, καθώς και το κατά πόσο
οι εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις απεικονίζουν τις υποκείμενες συναλλαγές
και τα γεγονότα με τρόπο που επιτυγχάνεται η εύλογη παρουσίαση.
Αποκτούμε επαρκή και κατάλληλα ελεγκτικά τεκμήρια αναφορικά με την χρηματοοικονομική
πληροφόρηση των οντοτήτων ή των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων εντός του Ομίλου για την έκφραση
γνώμης επί των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Είμαστε υπεύθυνοι για την
καθοδήγηση, την επίβλεψη και την εκτέλεση του ελέγχου της Εταιρείας και των θυγατρικών της.
Παραμένουμε αποκλειστικά υπεύθυνοι για την ελεγκτική μας γνώμη.
Μεταξύ άλλων θεμάτων, κοινοποιούμε στους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση, το σχεδιαζόμενο εύρος και
το χρονοδιάγραμμα του ελέγχου, καθώς και σημαντικά ευρήματα του ελέγχου, συμπεριλαμβανομένων
όποιων σημαντικών ελλείψεων στις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου εντοπίζουμε κατά τη διάρκεια του ελέγχου
μας.
Επιπλέον, δηλώνουμε προς τους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση ότι έχουμε συμμορφωθεί με τις σχετικές
απαιτήσεις δεοντολογίας περί ανεξαρτησίας και γνωστοποιούμε προς αυτούς όλες τις σχέσεις και άλλα
θέματα που μπορεί εύλογα να θεωρηθεί ότι επηρεάζουν την ανεξαρτησία μας και τα σχετικά μέτρα
προστασίας, όπου συντρέχει περίπτωση.
Από τα θέματα που γνωστοποιήθηκαν στους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση, καθορίζουμε τα θέματα
εκείνα που ήταν εξέχουσας σημασίας για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών
καταστάσεων της ελεγχόμενης χρήσεως και ως εκ τούτου αποτελούν τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου.
Έκθεση επί άλλων Νομικών και Κανονιστικών Απαιτήσεων
90
1. Έκθεση Διαχείρισης Διοικητικού Συμβουλίου
Λαμβάνοντας υπόψη ότι η διοίκηση έχει την ευθύνη για την κατάρτιση της Έκθεσης Διαχείρισης του
Διοικητικού Συμβουλίου και της Δήλωσης Εταιρικής Διακυβέρνησης που περιλαμβάνεται στην έκθεση αυτή,
κατ’ εφαρμογή των διατάξεων της παραγράφου 5 του άρθρου 2 του Ν. 4336/2015 (μέρος Β), σημειώνουμε
ότι:
α) Στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου περιλαμβάνεται δήλωση εταιρικής διακυβέρνησης,
η οποία παρέχει τα πληροφοριακά στοιχεία που ορίζονται στο άρθρο 152 του Ν. 4548/2018.
β) Κατά τη γνώμη μας η Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου έχει καταρτισθεί σύμφωνα με τις
ισχύουσες νομικές απαιτήσεις των άρθρων 150-151 και 153-154 και της παραγράφου 1 (περιπτώσεις γ’ και
δ’) του άρθρου 152 του Ν. 4548/2018 και το περιεχόμενο αυτής αντιστοιχεί με τις συνημμένες
χρηματοοικονομικές καταστάσεις της χρήσης που έληξε την 31.12.2022.
γ) Με βάση τη γνώση που αποκτήσαμε κατά το έλεγχό μας, για την εταιρεία ΑBAΞ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ -
ΕΡΓΟΛΗΠΤΙΚΗ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ & ΜΗΧΑΝΗΜΑΤΩΝ Α.Ε. και
το περιβάλλον της, δεν έχουμε εντοπίσει ουσιώδεις ανακρίβειες στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού
της Συμβουλίου.
2. Συμπληρωματική Έκθεση προς την Επιτροπή Ελέγχου
Η γνώμη μας επί των συνημμένων εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων είναι
συνεπής με τη Συμπληρωματική Έκθεσή μας προς την Επιτροπή Ελέγχου της Εταιρείας, που προβλέπεται
από το άρθρο 11 του κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) αριθ. 537/2014.
3. Παροχή μη ελεγκτικών υπηρεσιών
Δεν παρείχαμε στην Εταιρεία και τις θυγατρικές της μη ελεγκτικές υπηρεσίες που απαγορεύονται σύμφωνα
με το άρθρο 5 του κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) αριθ. 537/2014 ή λοιπές επιτρεπόμενες μη
ελεγκτικές υπηρεσίες.
4. Διορισμός Ελεγκτή
Διοριστήκαμε για πρώτη φορά ως Ορκωτοί Ελεγκτές Λογιστές της Εταιρείας με την από 24/06/2014
απόφαση της ετήσιας τακτικής γενικής συνέλευσης των μετόχων. Έκτοτε ο διορισμός μας έχει αδιαλείπτως
ανανεωθεί για μια συνολική περίοδο 9 ετών με βάση τις κατ’ έτος λαμβανόμενες αποφάσεις της τακτικής
γενικής συνέλευσης των.
5. Κανονισμός Λειτουργίας
Η Εταιρεία διαθέτει Κανονισμό Λειτουργίας σύμφωνα με το περιεχόμενο που προβλέπεται από τις διατάξεις
του άρθρου 14 του Ν. 4706/2020.
6. Έκθεση Διασφάλισης επί του Ευρωπαϊκού Ενιαίου Ηλεκτρονικού Μορφότυπου Αναφοράς
Εξετάσαμε τα ψηφιακά αρχεία της εταιρείας ΑBAΞ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ - ΕΡΓΟΛΗΠΤΙΚΗ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ
ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ & ΜΗΧΑΝΗΜΑΤΩΝ Α.Ε. (εφεξής Εταιρεία ή/και Όμιλος),
τα οποία καταρτίστηκαν σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Ενιαίο Ηλεκτρονικό Μορφότυπο (ESEF) που ορίζεται
από τον κατ’ εξουσιοδότηση Κανονισμό της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (EΕ) 2019/815, όπως τροποποιήθηκε με
τον Κανονισμό (EΕ) 2020/1989 (εφεξής Κανονισμός ESEF), και τα οποία περιλαμβάνουν τις εταιρικές και
ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις της Εταιρείας και του Ομίλου για τη χρήση που έληξε την 31
Δεκεμβρίου 2022, σε μορφή XHTML «213800ZU3OTKF9M41394-2022-12-31-el.xhtml», καθώς και το
προβλεπόμενο αρχείο XBRL «213800ZU3OTKF9M41394-2022-12-31-el.zip» με την κατάλληλη σήμανση, επί
των προαναφερόμενων ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων, συμπεριλαμβανομένων και των
λοιπών επεξηγηματικών πληροφοριών (Σημειώσεις επί των χρηματοοικονομικών καταστάσεων).
Κανονιστικό πλαίσιο
Τα ψηφιακά αρχεία του Ευρωπαϊκού Ενιαίου Ηλεκτρονικού Μορφότυπου καταρτίζονται σύμφωνα με τον
Κανονισμό ESEF και την 2020/C 379/01 Ερμηνευτική Ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής της 10ης
91
Νοεμβρίου 2020, όπως προβλέπεται από το Ν. 3556/2007 και τις σχετικές ανακοινώσεις της Επιτροπής
Κεφαλαιαγοράς και του Χρηματιστηρίου Αθηνών (εφεξής «Κανονιστικό Πλαίσιο ESEF»). Συνοπτικά το
Πλαίσιο αυτό περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τις ακόλουθες απαιτήσεις:
- Όλες οι ετήσιες οικονομικές εκθέσεις θα πρέπει να συντάσσονται σε μορφότυπο XHTΜL.
- Όσον αφορά τις ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις βάσει των Διεθνών Προτύπων
Χρηματοοικονομικής Αναφοράς, η χρηματοοικονομική πληροφόρηση, που περιλαμβάνεται στην
Κατάσταση Συνολικού Εισοδήματος, στην Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης, στην Κατάσταση
Μεταβολών Ιδίων Κεφαλαίων και στην Κατάσταση Ταμειακών Ροών, καθώς επίσης και η
χρηματοοικονομική πληροφόρηση που περιλαμβάνεται στις λοιπές επεξηγηματικές πληροφορίες, θα
πρέπει να επισημαίνεται με ετικέτες XBRL (XBRL ‘tagsκαι “‘block tag”’), σύμφωνα με την Ταξινομία του
ESEF (ESEF Taxonomy), όπως ισχύει. Οι τεχνικές προδιαγραφές για τον ESEF, συμπεριλαμβανομένης και
της σχετικής ταξινομίας, παρατίθενται στα Ρυθμιστικά Τεχνικά Πρότυπα (Regulatory Technical Standards)
του ESEF.
Οι απαιτήσεις που ορίζονται από το ισχύον Κανονιστικό Πλαίσιο ESEF αποτελούν κατάλληλα κριτήρια για να
εκφράσουμε συμπέρασμα που παρέχει εύλογη διασφάλιση.
Ευθύνες της διοίκησης και των υπευθύνων για τη διακυβέρνηση
Η διοίκηση έχει την ευθύνη για την κατάρτιση και υποβολή των εταιρικών και ενοποιημένων
χρηματοοικονομικών καταστάσεων της Εταιρείας και του Ομίλου, για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου
2022, σύμφωνα με τις απαιτήσεις που ορίζονται από το Κανονιστικό Πλαίσιο ESEF, όπως και για εκείνες τις
δικλίδες εσωτερικού ελέγχου που η διοίκηση καθορίζει ως απαραίτητες, ώστε να καθίσταται δυνατή η
κατάρτιση των ψηφιακών αρχείων απαλλαγμένων από ουσιώδες σφάλμα, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε
σε λάθος.
Ευθύνες του Ελεγκτή
Η δική μας ευθύνη είναι ο σχεδιασμός και η διενέργεια αυτής της εργασίας διασφάλισης, σύμφωνα με την
υπ’ αρ. 214/4/11-02-2022 Απόφαση του Δ.Σ. της Επιτροπής Λογιστικής Τυποποίησης και Ελέγχων (ΕΛΤΕ) και
τις «Κατευθυντήριες οδηγίες σε σχέση με την εργασία και την έκθεση διασφάλισης των Ορκωτών Ελεγκτών
Λογιστών επί του Ευρωπαϊκού Ενιαίου Ηλεκτρονικού Μορφότυπου Αναφοράς (ESEF) των εκδοτών με κινητές
αξίες εισηγμένες σε ρυθμιζόμενη αγορά στην Ελλάδα», όπως εκδόθηκαν από το Σώμα Ορκωτών Ελεγκτών
την 14/02/2022 (εφεξής "Κατευθυντήριες Οδηγίες ESEF"), έτσι ώστε να αποκτήσουμε εύλογη διασφάλιση ότι
οι εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις της Εταιρείας και του Ομίλου που
καταρτίστηκαν από τη διοίκηση σύμφωνα με τον ESEF συμμορφώνονται από κάθε ουσιώδη άποψη με το
ισχύον Κανονιστικό Πλαίσιο ESEF.
Η εργασία μας διενεργήθηκε σύμφωνα με τον Κώδικα Δεοντολογίας για Επαγγελματίες Ελεγκτές του
Συμβουλίου Διεθνών Προτύπων Δεοντολογίας Ελεγκτών (Κώδικας ΣΔΠΔΕ), όπως αυτός έχει ενσωματωθεί
στην Ελληνική Νομοθεσία και επιπλέον έχουμε εκπληρώσει τις δεοντολογικές υποχρεώσεις ανεξαρτησίας,
σύμφωνα με το Ν. 4449/2017 και τον Κανονισμό (ΕΕ) 537/2014.
Η εργασία διασφάλισης που διενεργήσαμε καλύπτει περιοριστικά τα αντικείμενα που περιλαμβάνονται στις
Κατευθυντήριες Οδηγίες ESEF και διενεργήθηκε σύμφωνα με το Διεθνές Πρότυπο Εργασιών Διασφάλισης
3000, “Έργα Διασφάλισης Πέραν Ελέγχου ή Επισκόπησης Ιστορικής Οικονομικής Πληροφόρησης”. Η εύλογη
διασφάλιση συνιστά διασφάλιση υψηλού επιπέδου, αλλά δεν είναι εγγύηση ότι η εργασία αυτή θα εντοπίζει
πάντα ένα ουσιώδες σφάλμα αναφορικά με μη συμμόρφωση με τις απαιτήσεις του Κανονιστικού Πλαισίου
ESEF.
Συμπέρασμα
Με βάση τη διενεργηθείσα εργασία και τα τεκμήρια που αποκτήθηκαν, διατυπώνουμε το συμπέρασμα ότι οι
εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις της Εταιρείας και του Ομίλου, για τη χρήση που
έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2022, σε μορφή αρχείου XHTML «213800ZU3OTKF9M41394-2022-12-31-el.xhtml»,
92
καθώς και το προβλεπόμενο αρχείο XBRL «213800ZU3OTKF9M41394-2022-12-31-el.zip» με την κατάλληλη
σήμανση, επί των προαναφερόμενων ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων,
συμπεριλαμβανομένων και των λοιπών επεξηγηματικών πληροφοριών, έχουν καταρτιστεί, από κάθε
ουσιώδη άποψη, σύμφωνα με τις απαιτήσεις του Κανονιστικού Πλαισίου ESEF.
BDO Ορκωτοί Ελεγκτές Α.Ε.
Λ. Μεσογείων 449, Αγ. Παρασκευή
ΑΜ ΣΟΕΛ: 173
Αγ. Παρασκευή, 26 Απριλίου 2023
Η Ορκωτός Ελεγκτής Λογιστής
Ανδριάνα Κ. Λαβαζού
ΑΜ ΣΟΕΛ: 45891
93
31.12.2022 31.12.2021 31.12.2022 31.12.2021
ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ
Μη κυκλοφορούν Ενεργητικό
Ιδιοχρησιμοποιούμενα ενσώματα πάγια στοιχεία 10 41 .70 4.34 3 48 .45 5.78 5 27.445.012 29.567.905
Επενδύσεις σε ακίνητα 11 11.5 37 .69 7 12.8 55 .23 7 2.245.736 3.359.336
Δικαιώματα χρήσης περιουσιακών στοιχείων 10α 85 .55 6.57 9 56 .75 3.28 1 50.445.221 27.220.463
Άυλα περιουσιακά στοιχεία 12 45 5.3 41 63 2.0 99 435.702 599.944
Συμμετοχές σε επιχειρήσεις 13 16 3.2 96 .727 2 20 .347 .43 1 87.701.551 80.603.244
Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε
εύλογη αξία μεσω λοιπών συνολικών εσόδων
15 132 .17 6.38 7 12 0.06 4 .112 141.045.251 399.195.045
Λοιπά στοιχεία παγίου ενεργητικού 16 6.65 2 .235 6.32 1 .762 237.479.501 15.899.640
Λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις 16 15 8.9 22 - 303.714 56.712.858
Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις 17 22.7 65 .42 6 21.7 18 .28 2 31.093.494 30.725.514
Σύνολο μη κυκλοφορούντος Ενεργητικού 464 .303 .657 48 7.14 7 .989 578.195.182 643.883.949
Κυκλοφορούν Ενεργητικό
Αποθέματα 19 21.3 19 .76 4 25.7 52 .27 9 14.894.205 20.384.465
Απαιτήσεις από συμβατικά περιουσιακά στοιχεία 20 14 8.63 7 .575 16 6 .015 .76 6 147.272.976 165.804.944
Απαιτήσεις από πελάτες 21 150 .26 2.67 8 14 9.01 3 .317 132.169.198 133.188.366
Λοιπές απαιτήσεις 21 120 .25 7.88 8 10 4.16 3 .361 126.678.278 105.691.703
Δεσμευμένες καταθέσεις 22α 1.86 3 .839 13 .87 7.48 4 1.863.839 13.877.484
Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα 22 84 .762 .05 1 100 .21 3.34 0 80.184.439 95.959.840
Σύνολο κυκλοφορούντος Ενεργητικού 52 7.10 3.79 5 55 9.03 5.54 6 503.062.935 534.906.803
Μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία
κατεχόμενα προς πώληση
25β - - 17.942.051 17.942.051
Ομάδα Διάθεσης Περιουσιακών Στοιχείων
κατεχόμενα προς πώληση
25γ 8 5.0 61 .215 15 0 .253 .72 9 - -
Σύνολο Ενεργητικού 1.07 6.46 8.66 8 1.196 .437 .265 1.099.200.169 1.196.732.803
ΙΔΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΚΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ
Μετοχικό κεφάλαιο 29 43.2 96 .45 5 43.2 96 .45 5 43.296.455 43.296.455
Αποθεματικό υπέρ το άρτιο 29 14 6.6 51 .67 1 1 4 6.65 1.6 71 146.651.671 146.651.671
Αποθεματικά αναπροσαρμογής χρηματοοικονομικών
περιουσιακών στοιχείων σε εύλογη αξία
31 87.8 37 .59 6 72.2 54 .54 5 52.096.477 247.819.045
Αποθεματικά από κέρδη εξωτερικού Ν.4171/61 32α 38 .676 .94 4 17 .489 .31 2 38.676.944 17.489.312
Αποθεματικά άρθρου 48 Ν.4172/2013 (ενδοομιλικά
μερίσματα απαλλασσόμενα της φορολογίας)
32β 27 0.3 27 .337 2 35 .005 .36 8 253.075.574 235.005.368
Προσαρμογή συναλλαγματικών ισοτιμιών (3.86 4 .890) (3.70 8.1 75) (4.960.496) (4.917.601)
Λοιπά αποθεματικά 30 3 9.95 9 .784 3 4.69 9 .549 25.218.062 23.065.795
Κέρδη (ζημίες) εις νέον (46 8.8 78 .71 6) (449 .46 2.74 3) (258.524.033) (404.249.972)
Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων Μετόχων Εταιρίας (α) 15 4.0 06 .180 9 6.2 25 .98 2 295.530.652 304.160.073
Μη ελέγχουσες συμμετοχές (β) 33 90 4.0 88 14 .19 2.03 3 - -
Σύνολο ιδίων κεφαλαίων (γ)=(α)+(β) 15 4.91 0.26 8 11 0.41 8.01 5 295.530.652 304.160.073
Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις
Τραπεζικές ομολογιακές δανειακές υποχρεώσεις 25 22 8.92 8 .071 3 34 .885 .59 3 228.928.071 332.351.187
Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις 18 18.0 46 .95 0 14.4 33 .36 8 15.533.262 12.669.014
Προβλέψεις για παροχές εργαζομένων κατά την
έξοδο από την υπηρεσία
27 3.17 6 .294 4.61 1 .166 2.715.914 4.148.509
Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις από μισθώσεις 26 63.6 94 .33 7 48.2 76 .58 4 35.635.809 22.387.800
Λοιπές προβλέψεις και λοιπές μακροπρόθεσμες
υποχρεώσεις
28 31.0 60 .80 1 36.6 56 .83 2 19.425.636 24.534.037
Σύνολο Μακροπρόθεσμων Υποχρεώσεων 34 4.90 6.45 4 43 8.86 3.54 3 302.238.692 396.090.546
Βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις
Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις 23 404 .97 6.54 4 37 6.21 4 .343 404.678.108 383.752.230
Υποχρεώσεις από συμβατικά περιουσιακά στοιχεία 20 7 .03 0.1 07 3.35 3.3 27 2.339.677 2.584.159
Φόρος εισοδήματος και λοιποί φόροι πληρωτέοι 24 12.0 24 .70 4 6.885 .32 9 10.470.706 5.748.923
Βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις από μισθώσεις 26 12.0 87 .69 1 4.883 .95 1 10.864.151 3.751.120
Τραπεζικός δανεισμός 25 78.1 20 .78 2 107 .479 .00 1 73.078.181 100.645.751
Σύνολο Βραχυπρόθεσμων Υποχρεώσεων 51 4.23 9.82 7 49 8.81 5.95 0 501.430.824 496.482.183
Ομάδα Διάθεσης Υποχρεώσεων κατεχόμενα προς
πώληση
25γ 6 2.4 12 .120 14 8 .339 .75 6 - -
57 6.65 1.94 7 64 7.15 5.70 6 501.430.824 496.482.183
Σύνολο Υποχρεώσεων (δ) 92 1.55 8.40 0 1 .086 .019 .250 803.669.516 892.572.730
ΣΥΝΟΛΟ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ ΚΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ
(γ)+(δ)
1.07 6.46 8.66 8 1.196 .437 .265 1.099.200.169 1.196.732.803
Οι συνοδευτικές σημειώσεις αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των Χρηματοοικονομικών καταστάσεων
ΑΒΑΞ Α.Ε.
ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΣΗΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2022
(Όλα τα ποσά είναι εκφρασμένα σε Ευρώ)
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
ΑΒΑΞ Α.Ε.
ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΧΡΗΣΗ
ΑΠΟ 1 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ ΜΕΧΡΙ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2022
(Όλα τα ποσά είναι εκφρασμένα σε Ευρώ εκτός από τα στοιχεία των μετοχών)
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
Χρήση 1.1-
31.12.2022
Χρήση 1.1-
31.12.2021
Χρήση 1.1-
31.12.2022
Χρήση 1.1-
31.12.2021
Κύκλος εργασιών 1 40 2 .709 .18 5 59 2 .214 .52 9 361.395.637 560.879.795
Κόστος πωλήσεων 2 (38 1.8 37 .66 6) (5 6 0.5 83 .35 7) (345.975.603) (542.795.359)
Μικτό κέρδος 20 .871 .51 9 31 .631 .17 2 15.420.033 18.084.436
Λοιπά έσοδα/έξοδα - κέρδη/ζημίες 3 1 1 .57 1.59 6 3.14 3.4 51 39.328.476 (850.982)
Διαγραφή επισφαλών απαιτήσεων & λοιπών
(6.5 37 .22 1) (1 5 .73 3.55 2) (6.537.221) (15.733.552)
προβλέψεων
Κέρδη/(Ζημιές) εύλογης αξίας ακινήτων 11α 31 5.46 0 51 7 .00 0 19.400 -
Έξοδα διοικητικής λειτουργίας 4 (27 .97 4.42 6) (24.9 90 .77 3) (21.399.701) (17.482.891)
Έξοδα διαθέσεως 5 (1 2.98 6 .223) (8.812 .98 4) (12.446.468) (8.257.717)
Έσοδα χρεογράφων 6.587 .68 5 5 .25 6.3 81 2.902.732 835.177
Μερίδιο κερδών/(ζημιών) από συγγενείς
4 7.43 8 .939 31 .21 7.42 5 57.336.305 18.899.942
εταιρίες / Μερίσματα
Κέρδη/ (Ζημιές) προ φόρων, χρηματοδοτικών &
επενδυτικών αποτελεσμάτων
39 .287 .32 9 22 .228 .12 0 74.623.557 (4.505.588)
Χρηματοοικονομικό κόστος δανείων (καθαρό) 7 (20 .74 4.15 4) (22.2 54 .34 7) (18.648.471) (19.931.417)
Κέρδη/ (Ζημιές) προ φόρων 18 .543 .17 6 (2 6 .228) 55.975.086 (24.437.005)
Έξοδα Φόρου χρήσης 8 (5.6 26 .86 4) 2.03 3 .66 3 (5.136.316) 1.860.973
Κέρδη/(Ζημιές) μετά από φόρους από
συνεχιζόμενες δραστηριότητες
12 .916 .31 2 2 .007 .43 5 50.838.770 (22.576.032)
Κέρδη/(Ζημιές) μετά από φόρους από
διακοπείσες δραστηριότητες (Σημείωση 25γ)
26.966.208 (14.400.002) - -
Κέρδη/(Ζημιές) μετά από φόρους από
συνεχιζόμενες & διακοπείσες δραστηριότητες
39 .882 .52 0 (12 .392 .567) 50.838.770 (22.576.032)
Τα καθαρά κέρδη/ (ζημιές) αναλογούν σε:
Μετόχους Εταιρίας 38 .10 9.7 22 (14 .05 8.9 62) 50.838.770 (22.576.032)
Μη ελέγχουσες συμμετοχές 1.77 2 .79 8 1 .66 6.39 5 - -
39 .882 .52 0 (12.39 2.56 7) 50.838.770 (22.576.032)
Κέρδη /(ζημιές) μετά από φόρους ανά μετοχή που αναλογούν στους
μετόχους της μητρικής για την περίοδο
Από συνεχιζόμενες και διακοπείσες
δραστηριότητες
- Βασικά (σε ευρώ) 0,26 4 (0,09 7) 0,352 (0,156)
Από συνεχιζόμενες δραστηριότητες
- Βασικά (σε ευρώ) 0,08 8 0 ,013 0,352 (0,156)
Από διακοπείσες δραστηριότητες
- Βασικά (σε ευρώ) 0,17 6 (0,11 0) - -
Μέσος σταθμικός όρος μετοχών 144 .32 1.51 6 14 4.32 1 .516 144.321.516 144.321.516
Προτεινόμενο μέρισμα ανά μετοχή (σε €) 0,07 0,00
Κέρδη/ (Ζημιές) προ φόρων, χρηματοδοτικών,
επενδυτικών αποτελεσμάτων, συνολικών
αποσβέσεων και προβλέψεων
58 .228 .34 1 50 .982 .98 1 89.289.335 20.080.678
Προσαρμοσμένα Κέρδη/ (Ζημιές) προ φόρων,
χρηματοδοτικών, επενδυτικών αποτελεσμάτων,
συνολικών αποσβέσεων και προβλέψεων.
Περιλαμβάνει και το κέρδος από την πώληση
των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ)
ποσού 39.095.335 που αποτελεί συνήθη
δραστηριότητα της εταιρείας
82 .323 .67 5
Σημείωση: Τα αποτελέσματα των διακοπεισών δραστηριοτήτων περιλαμβάνονται διακριτά και αναλύονται σε ξεχωριστή σημείωση (βλ. σημείωση
25γ), σύμφωνα με τις απαιτήσεις του ΔΠΧΑ 5 η κυκλοφορούντα στοιχεία του ενεργητικού κατεχόμενα προς πώληση και διακοπείσες
δραστηριότητες"
Οι συνοδευτικές σημειώσεις αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των Χρηματοοικονομικών καταστάσεων
94
95
Χρήση 1.1-
31.12.2022
Χρήση 1.1-
31.12.2021
Χρήση 1.1-
31.12.2022
Χρήση 1.1-
31.12.2021
Κέρδη/ (Ζημιές) μετά φόρων περιόδου 39 .88 2.52 0 (12 .39 2 .56 7) 50.838.770 (22.576.032)
Λοιπά συνολικά έσοδα
Ποσά που αναταξινομούνται στην κατάσταση
αποτελεσμάτων σε μεταγενέστερες περιόδους
Συναλλαγματικές διαφορές από
μετατροπή θυγατρικών εξωτερικού
(1 56 .71 5) 4 .11 9 .24 1 (42.895) 4.055.518
Αντιστάθμιση ταμειακών ροών 1.6 20 .3 45 1.2 11 .3 27 - -
Αποθεματικά αναπροσαρμογής χρηματοοικονομικών
περιουσιακών στοιχείων σε εύλογη αξία μέσω λοιπών
συνολικών εσόδων
15 .75 9 .71 3 2 9 .63 0 .13 3 (61.575.483) 27.510.929
Αποθεματικά αναπροσαρμογής αξίας λοιπών
περιουσιακών στοιχείων
3.4 66 .5 49 - 2.610.969 -
Λοιπά αποθεματικά 94 3 .26 2 (8 2 3 .78 2) - (884.548)
Φόρος εισοδήματος που αντιστοιχεί στα λοιπά συνολικά
έσοδα
(9 40 .34 4) (1 .61 4.7 19) (576.494) 1.160.364
Ποσά που δεν αναταξινομούνται στην κατάσταση
αποτελεσμάτων σε μεταγενέστερες περιόδους
Αποθεματικά Επανεκτίμησης υποχρεώσεων/παροχών
προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία
18 3 .87 2 (4 2.6 06) 148.347 (19.485)
Φόρος εισοδήματος που αντιστοιχεί στα λοιπα συνολικά
έσοδα
(4 0.4 52) 9.3 73 (32.636) 4.287
Λοιπά συνολικά έσοδα περιόδου από συνεχιζόμενες &
διακοπείσες δραστηριότητες μετά από φόρους
20 .83 6 .23 2 32.48 8 .96 7 (59.468.191) 31.827.065
Λοιπά συνολικά έσοδα περιόδου από διακοπείσες
δραστηριότητες μετά από φόρους
2.32 3 (2.32 1) - -
Λοιπά συνολικά έσοδα περιόδου από συνεχιζόμενες
δραστηριότητες μετά από φόρους
20 .83 8 .55 4 32.48 6 .64 6 (59.468.191) 31.827.065
Συγκεντρωτικά Συνολικά Αποτελέσματα περιόδου
60 .71 8 .75 1 20.09 6 .40 0 (8.629.421) 9.251.033
Τα συγκεντρωτικά συνολικά
αποτελέσματα περιόδου
αναλογούν σε:
Μετόχους Εταιρίας 58 .94 5 .95 3 18 .43 0.00 5 (8.629.421) 9.251.033
Μη ελέγχουσες συμμετοχές 1.77 2 .79 8 1.6 6 6.3 95 - -
60 .71 8 .75 1 20.09 6 .40 0 (8.629.421) 9.251.033
Οι συνοδευτικές σημειώσεις αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των Χρηματοοικονομικών καταστάσεων
ΑΒΑΞ Α.Ε.
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
(Όλα τα ποσά είναι εκφρασμένα σε Ευρώ)
ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2022
ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΥΝΟΛΙΚΩΝ ΕΣΟΔΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΧΡΗΣΗ
96
Χρήση 1.1-
31.12.2022
Χρήση 1.1-
31.12.2021
Χρήση 1.1-
31.12.2022
Χρήση 1.1-
31.12.2021
Λειτουργικές δραστηριοτήτες
Κέρδη/ (Ζημιές) προ φόρων από συνεχιζόμενες
δραστηριότητες
18 .543 .176 (26 .228)
Κέρδη/ (Ζημιές) προ φόρων από διακοπείσες
δραστηριότητες
27 .790 .664 (13 .527 .848)
Κέρδη/ (Ζημιές) προ φόρων από συνεχιζόμενες και
διακοπείσες δραστηριότητες
46 .333 .839 (13 .554 .076) 55.975.086 (24.437.005)
Πλέον/μείον προσαρμογές για:
Αποσβέσεις παγίων & άυλων 6.13 8.8 00 11 .11 4.10 8 3.800.971 4.610.964
Αποσβέσεις δικαιωμάτων χρήσης 6 .421 .78 6 5.882 .92 7 4.327.587 4.241.750
Ζημιές/ (Κέρδη) εύλογης αξίας ακινήτων (28 9 .300) (5 17 .000) - -
Προβλέψεις/Eπισφάλειες 7.50 9.1 76 16 .27 7.49 7 6.537.221 15.733.552
Έσοδα χρεογράφων (6.27 8.2 03) (6.08 6.6 67) (2.902.732) (835.177)
Πιστωτικοί τόκοι (2.73 9.0 30) (491 .02 4) (84.816) (21.382)
Χρεωστικοί τόκοι 22 .218 .61 8 2 4 .695 .492 18.733.286 19.952.799
Κέρδος από πώληση θυγατρικών (39 .095 .33 5) - - -
Αποτελέσματα επενδυτικής δραστηριότητας / Μερίσματα (41.87 5.3 96) (31 .21 7.42 4) (93.158.002) (18.899.942)
Συναλλαγματικές διαφορές (56 6.20 3) (77 5.8 81) (564.224) (775.881)
Άλλα μη ταμειακά στοιχεία 54 3.49 6 (578 .617) (884.467) (500.906)
Μεταβολές στο κεφάλαιο κίνησης
Μείωση/(Αύξηση) αποθεμάτων 5.68 0.9 28 13 .80 8.72 1 6.738.676 14.072.255
Μείωση/(Αύξηση) απαιτήσεων 15.47 5.18 3 5.69 4.9 55 76.055.901 50.634.044
(Μείωση)/Αύξηση υποχρεώσεων (πλην δανειακών) (28 .481 .32 2) 29 .39 1.33 2 15.666.935 13.552.854
Καταβεβλημένοι φόροι (5.444 .371) (4.5 63 .585) (5.077.258) (4.167.773)
Συναλλαγματικές διαφορές - 7 75 .88 1 - 775.881
Σύνολο εισροών/(εκροών) από συνεχιζόμενες & διακοπείσες
λειτουργικές δραστηριότητες (α)
(14 .447 .335) 4 9.85 6.63 9 85.164.164 73.936.032
Σύνολο εισροών/(εκροών) από διακοπείσες λειτουργικές
δραστηριότητες
(27 .503 .749) (3.68 3.18 1) - -
Σύνολο εισροών/(εκροών) από συνεχιζόμενες λειτουργικές
δραστηριότητες
13 .056 .414 53.53 9.82 0 85.164.164 73.936.032
Επενδυτικές δραστηριοτήτες
Αγορές ενσωμάτων & άυλων παγίων στοιχείων (4.27 8.0 11) (6.10 7.5 09) (2.650.948) (1.677.444)
Εισπράξεις από πωλήσεις ενσώματων και άυλων
παγίων στοιχείων
1.16 5.0 58 4.55 5.4 34 1.144.020 2.479.202
Εισπράξεις από πωλήσεις ακινήτων για επένδυση 5 00 .00 0 185 .000 - -
Μείωση/(Αύξηση) δευτερογενών δανείων (subdebt) και
ομολογιακών δανείων
3.68 8.8 43 13 .55 8.66 3 (221.958.751) (1.263.717)
Πώληση/(Αγορά) Συμμετοχών 5 5.7 49 .498 28.3 33 .164 225.420.710 10.654.719
Τόκοι επενδεδυμένων κεφαλαίων 25 3.25 5 491 .024 84.816 21.382
Έσοδα Χρεογράφων 6 .44 8.48 0 6 .08 6.66 7 2.902.732 835.177
Εισπράξεις από πώληση θυγατρικών εταιρειών (μείον
χρηματικών διαθεσίμων θυγατρικών)
54 .395 .82 7 - - -
Μερίσματα εισπραχθέντα
40 .014 .27 3 2 5 .124 .926 36.066.990 18.070.052
Σύνολο εισροών/(εκροών) από συνεχιζόμενες & διακοπείσες
επενδυτικές δραστηριότητες (β)
15 7.93 7.22 4 7 2.22 7.36 9 41.009.568 29.119.371
Σύνολο εισροών/(εκροών) από διακοπείσες επενδυτικές
δραστηριότητες
53 .569 .680 (2.83 0.37 2) - -
Σύνολο εισροών/(εκροών) από συνεχιζόμενες επενδυτικές
δραστηριότητες
10 4.36 7.54 4 7 5.05 7.74 1 41.009.568 29.119.371
Χρηματοδοτικές δραστηριοτήτες
Αύξηση Μετοχικού Κεφαλαίου - - - -
Εισπράξεις/(εξοφλήσεις) από εκδοθέντα/
αναληφθέντα δάνεια (σημείωση 25α)
(13 5.64 8 .468) (58 .411 .33 9) (130.990.687) (55.734.559)
Εξοφλήσεις υποχρεώσεων για μισθώσεις (5.52 6 .171) (5.67 4 .552) (4.238.804) (3.758.213)
Τόκοι Πληρωθέντες (19 .257 .00 0) (21 .827 .74 7) (17.370.589) (18.608.974)
Είσπραξη επιστρεπτέας προκαταβολής - - - -
Μείωση συμμετοχής της μειοψηφίας - (1.02 6.0 00) - -
Πληρωμές χρηματοοικονομικού κόστους μισθώσεων (2 .96 1.61 8) (2.86 7.74 6) (1.362.697) (1.343.825)
Σύνολο εισροών/(εκροών) από συνεχιζόμενες & διακοπείσες
χρηματοδοτικές δραστηριότητες (γ)
(16 3.39 3.25 7) (89 .807 .383) (153.962.777) (79.445.571)
Σύνολο εισροών/(εκροών) από διακοπείσες χρηματοδοτικές
δραστηριότητες
(53 3.89 8) 12 9.50 0 - -
Σύνολο εισροών/(εκροών) από συνεχιζόμενες
χρηματοδοτικές δραστηριότητες
(16 2.85 9.35 9) (89 .936 .883) (153.962.777) (79.445.571)
(Αύξηση)/Μείωση δεσμευμένων καταθέσεων συνεχιζόμενων
& διακοπεισών δραστηριοτήτων
6.27 0.2 91 26 .81 5.47 7 12.013.644 35.018.287
Καθαρή αύξηση/(μείωση) στα ταμειακά
διαθέσιμα και ισοδύναμα χρήσης (α)+(β)+(γ)
(19 .903 .369) 3 2.27 6.62 4 (27.789.045) 23.609.832
Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα έναρξης χρήσης
10 9.60 9.1 51 50 .51 7.05 0 95.959.841 37.331.722
Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα λήξης χρήσης
συνεχιζόμενων & διακοπεισών δραστηριοτήτων
95 .976 .073 10 9.60 9.15 1 80.184.439 95.959.841
Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα λήξης χρήσης
διακοπεισών δραστηριοτήτων
11 .214 .022 9.39 5.81 1
Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα λήξης χρήσης
συνεχιζόμενων δραστηριοτήτων
84 .762 .051 10 0.21 3.34 0
Οι συνοδευτικές σημειώσεις αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των Χρηματοοικονομικών καταστάσεων
ΑΒΑΞ Α.Ε.
ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΑΜΕΙΑΚΩΝ ΡΟΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗΝ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2022
(Όλα τα ποσά είναι εκφρασμένα σε Ευρώ)
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
97
ΟΜΙΛΟΣ
Μεταβολές Ιδίων Κεφαλαίων περιόδου
Μετοχικό
Κεφάλαιο
Αποθεματικό υπέρ
το άρτιο
Αποθεματικά
αναπροσαρμογής
χρηματοοικονομικών
περιουσιακών στοιχείων
σε εύλογη αξία
Αποθεματικά από
κέρδη εξωτερικού
Ν. 4171/61
Αποθεματικά
άρθρου 48 Ν.
4172/2013
Προσαρμογή
συναλλαγματικών
ισοτιμιών
Λοιπά
αποθεματικά
Αποτελέσματα εις
νέο
Ίδια κεφάλαια
μετόχων εταιρίας
Μη ελέγχουσες
συμμετοχές
Σύνολο Κεφαλαίων
1 Ιανουαρίου 2021 - Δημοσιευμένα στοιχεία 4 3.29 6 .455 14 6 .65 1.67 1 4 4 .34 9.29 9 - 19 3 .72 6 .214 (7 .829 .76 7) 2 4 .49 1 .29 6 (3 6 6 .48 6 .368) 78 .19 8 .79 9 1 3.82 4 .98 6 9 2.02 3 .785
Καθαρό κέρδος περιόδου - - - - - - - (14 .05 8 .96 2) (14 .05 8 .96 2) 1.6 66 .39 5 (12 .39 2 .56 7)
Λοιπά συνολικά έσοδα περιόδου
- - 27 .90 5 .24 6 - - 4.1 19 .24 1 4 64 .48 0 - 32 .48 8 .96 7 - 3 2 .48 8 .96 7
Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα περιόδου
- - 27 .90 5.24 6 - - 4 .11 9 .241 4 6 4.48 0 (1 4 .058 .96 2) 18 .43 0 .00 5 1.66 6.39 5 2 0.09 6 .400
Προσθήκες/ (Πώληση) μη ελεγχουσών συμμετοχών - - - - - - - (1 .05 4.2 32) (1 .05 4 .23 2)
Αύξηση/ (Μείωση) Μετοχικού Κεφαλαίου - - - - - - - - - - -
Αποθεματικό φορολογημένα μερισμάτων άρθρου
48 Ν.4172/2013
- - - - 41 .27 9 .15 4 - - (41 .27 9 .15 4) - - -
Αποθεματικά από κέρδη εξωτερικού Ν.4171/61 - - - 1 7 .48 9 .31 2 - - - (17 .48 9 .31 2) - - -
(Μείωση) αποθεματικού λόγω πώλησης ακινήτου /
λοιπές κινήσεις
- - - - - 2 .35 1 9 .74 3.7 73 (10 .14 8 .94 7) (40 2 .82 3) (24 5 .11 6) (6 4 7 .93 9)
Υπόλοιπο την 31.12.2021
43 .29 6 .45 5 14 6 .651 .67 1 7 2 .25 4 .54 5 1 7.48 9 .312 23 5 .00 5.36 8 (3.70 8 .175) 34 .69 9 .54 9 (44 9 .462 .74 3) 9 6 .22 5.98 2 14 .19 2.03 3 11 0 .41 8 .01 4
1 Ιανουαρίου 2022 43 .29 6 .45 5 14 6 .651 .67 1 7 2 .25 4 .54 5 1 7.48 9 .312 23 5 .00 5.36 8 (3.70 8 .175) 34 .69 9 .54 9 (44 9 .462 .74 3) 9 6 .22 5.98 2 14 .19 2.03 3 11 0 .41 8 .01 4
Καθαρό κέρδος περιόδου - - - - - - - 38 .10 9 .72 2 38 .10 9 .72 2 1.77 2.7 98 3 9 .88 2 .52 0
Λοιπά συνολικά έσοδα περιόδου - - 15 .58 3 .05 1 - - (1 5 6 .71 5) 5.40 9 .89 5 - 20 .83 6 .23 2 - 2 0.8 36 .23 2
Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα περιόδου
- - 15 .58 3.05 1 - - (1 5 6 .715) 5.40 9 .895 3 8 .10 9.72 2 58 .94 5.95 3 1.77 2.79 8 6 0.71 8 .75 1
Αποθεματικά από κέρδη εξωτερικού Ν.4171/61 - - - 2 1 .18 7 .63 2 - - - (21 .18 7 .63 2) - - -
Αποθεματικό φορολογημένα μερισμάτων άρθρου
48 Ν.4172/2013
- - - - 35 .32 1 .96 8 - - (35 .32 1 .96 8) - - -
Πώληση θυγατρικών/συνδεδεμένων - - - - - - - - - (15 .83 5 .03 5) (15 .83 5 .03 5)
Λοιπές κινήσεις
- - - - - - (14 9 .66 0) (1.0 1 6.0 95) (1.16 5 .75 5) 774 .29 2 (3 91 .46 3)
Υπόλοιπο την 31.12.2022 43 .29 6 .45 5 14 6 .651 .67 1 8 7 .83 7 .59 6 3 8.67 6 .944 27 0 .32 7.33 7 (3.86 4 .890) 39 .95 9 .78 4 (46 8 .878 .71 6) 1 5 4.00 6 .180 90 4 .088 1 5 4.91 0 .268
ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗΝ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2022
ΑΒΑΞ Α.Ε.
(Όλα τα ποσά είναι εκφρασμένα σε ευρώ)
98
ΕΤΑΙΡΙΑ
Μεταβολές Ιδίων Κεφαλαίων περιόδου
Μετοχικό
Κεφάλαιο
Αποθεματικό υπέρ
το άρτιο
Αποθεματικά
αναπροσαρμογής
χρηματοοικονομικών
περιουσιακών στοιχείων
σε εύλογη αξία
Αποθεματικά από
κέρδη εξωτερικού
Ν. 4171/61
Αποθεματικά
άρθρου 48 Ν.
4172/2013
Προσαρμογή
συναλλαγματικών
ισοτιμιών
Λοιπά
αποθεματικά
Αποτελέσματα εις
νέο
Σύνολο κεφαλαίων
1 Ιανουαρίου 2021 - Δημοσιευμένα στοιχεία 43.296.455 146.651.671 219.187.060 - 193.726.214 (8.973.119) 23.926.233 (322.905.473) 294.909.040
Καθαρό κέρδος περιόδου - - - - - - - (22.576.032) (22.576.032)
Λοιπά συνολικά έσοδα περιόδου - - 28.631.986 - - 4.055.518 (860.438) - 31.827.065
Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα περιόδου - - 28.631.986 - - 4.055.518 (860.438) (22.576.032) 9.251.033
Αύξηση/ (Μείωση) Μετοχικού Κεφαλαίου - - - - - - - - -
Αποθεματικό φορολογημένα μερισμάτων άρθρου
48 Ν.4172/2013
- - - - 41.279.154 - - (41.279.154) -
Αποθεματικά από κέρδη εξωτερικού Ν.4171/61
- - - 17.489.312 - - - (17.489.312) -
(Μείωση) αποθεματικού λόγω πώλησης ακινήτου /
λοιπές κινήσεις
- - - - - - - - -
Υπόλοιπα την 31.12.2021 43.296.455 146.651.671 247.819.045 17.489.312 235.005.368 (4.917.601) 23.065.795 (404.249.972) 304.160.074
1 Ιανουαρίου 2022 43.296.455 146.651.671 247.819.045 17.489.312 235.005.368 (4.917.601) 23.065.795 (404.249.972) 304.160.074
Καθαρό κέρδος περιόδου - - - - - - - 50.838.770 50.838.770
Λοιπά συνολικά έσοδα περιόδου - - (195.722.569) - - (42.895) 136.297.272 - (59.468.191)
Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα περιόδου - - (195.722.569) - - (42.895) 136.297.272 50.838.770 (8.629.421)
Αποθεματικά από κέρδη εξωτερικού Ν.4171/61 - - - 21.187.632 - - - (21.187.632) -
Αποθεματικό φορολογημένα μερισμάτων άρθρου
48 Ν.4172/2013
- - - - 18.070.205 - - (18.070.205) -
Λοιπές κινήσεις
- - - - - - (134.145.005) 134.145.005 -
Υπόλοιπα την 31.12.2022 43.296.455 146.651.671 52.096.477 38.676.944 253.075.574 (4.960.496) 25.218.062 (258.524.033) 295.530.653
Οι συνοδευτικές σημειώσεις αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των Χρηματοοικονομικών καταστάσεων
Στοιχεία και πληροφορίες
A. ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΑ
A.1 Γενικές Πληροφορίες για την Εταιρία και τον Όμιλο
Η ΑΒΑΞ Α.Ε. είναι ανώνυμη εταιρία, εισηγμένη από το 1994 στην Κύρια Αγορά του Χρηματιστηρίου Αθηνών, έχει έδρα της το
Μαρούσι Αττικής και μακρά εμπειρία σε όλο το φάσμα του κατασκευαστικού αντικειμένου (έργα υποδομής και
ανοικοδόμησης, οικοδομικά, αυτοχρηματοδοτούμενα έργα, προκατασκευές, real estate κλπ.) τόσο στην Ελλάδα όσο και στο
εξωτερικό.
Το 2002, η ΑΒΑΞ Α.Ε. συγχωνεύθηκε δι’ απορροφήσεως με την J&P (Ελλάς) Α.Τ.Ε. και την θυγατρική της ΕΤΕΚ Α.Ε.,
μετονομαζόμενη σε J&P-ΑΒΑΞ Α.Ε. Παράλληλα, η ΕΤΕΘ Α.Ε. απορρόφησε την θυγατρική της ΑΙΧΜΗ Α.Τ.Ε. Στην συνέχεια και
ης
σύμφωνα με το Ν.2940/2001, η επικεφαλής του Ομίλου εταιρία J&P-ΑΒΑΞ Α.Ε. απέκτησε το εργοληπτικό πτυχίο 7
Τάξης
ης
(ανώτατη), ενώ από τις θυγατρικές της η (νέα μετά τη συγχώνευση) ΕΤΕΘ Α.Ε. απέκτησε το εργοληπτικό πτυχίο 6
Τάξης. Το
2007 η ΑΒΑΞ A.E. απέκτησε τη θυγατρική Αθηνά Α.Τ.Ε. η οποία κατά τη διάρκεια του 2018 συγχωνεύτηκε δι απορροφήσεως
από την Εταιρεία μετά την υποβολή προαιρετικής δημόσιας πρότασης και την άσκηση του δικαιώματος squeeze-outτων
μετόχων μειοψηφίας της ΑΘΗΝΑ Α.Τ.Ε.
Στις αρχές του 2019, η Εταιρεία μετονομάστηκε και πάλι σε ΑΒΑΞ Α.Ε. σύμφωνα με τη Γενική Συνέλευση των μετόχων της
εταιρίας στις 27.03.2019 και τη λήψη εγκριτικής απόφασης με αριθμό 40094/09-04-2019 από το Υπουργείο Οικονομίας και
Ανάπτυξης.
A.2 Φύση Δραστηριοτήτων
Η στρατηγική ανάπτυξης του Ομίλου ΑΒΑΞ είναι δομημένη γύρω από τρεις βασικούς άξονες:
Παραχωρήσεις
o Έντονη παρουσία σε δημοπρατήσεις έργων με συμβάσεις παραχώρησης, προκειμένου να εξασφαλισθεί
κατασκευαστικό αντικείμενο και τακτικά έσοδα σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα.
o Υποστήριξη της ειδικής εσωτερικής μονάδας αυτοχρηματοδοτούμενων έργων και του υπάρχοντος δικτύου
εξειδικευμένων εξωτερικών συνεργατών (μελετητικά γραφεία, τραπεζοασφαλιστικό σύστημα, νομικοί οίκοι) για την
αποτελεσματική διεκδίκηση και ανάληψη έργων παραχώρησης αλλά και την μεγιστοποίηση των ωφελειών από την
οικονομική διαχείριση των παραχωρήσεων με τον περιορισμό των συνδεδεμένων χρηματοοικονομικών κινδύνων.
Επιχειρηματική Στρατηγική
o Ανάπτυξη στα πρότυπα των μεγάλων διεθνών κατασκευαστικών Ομίλων, με διαφοροποίηση των εσόδων μέσω
διεύρυνσης των δραστηριοτήτων σε συναφείς τομείς, όπως τα περιβαλλοντικά έργα, το facility management
(συντήρηση, λειτουργία & διαχείριση μεγάλων κτιρίων), η διαχείριση & επεξεργασία στερεών, ειδικών και βιολογικών
αποβλήτων, καθώς και μη συναφείς δραστηριότητες οι οποίες προσφέρουν ικανοποιητικές προοπτικές, όπως το
δίκτυο Auteco για τον τεχνικό έλεγχο οχημάτων.
Ενέργεια
o Έμφαση σε έργα βιομηχανικού χαρακτήρα στον τομέα της ενέργειας, για την κατασκευή υποδομών παραγωγής
ενέργειας και σταθμών LNG, με ειδίκευση σε έργα τύπου EPC (μελέτη και κατασκευή).
99
B. ΠΛΑΙΣΙΟ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ
Β.1. Συμμόρφωση με τα Δ.Π.Χ.Α.
ης
Οι ενοποιημένες και εταιρικές χρηματοοικονομικές καταστάσεις της ΑΒΑΞ Α.Ε. της 31
Δεκεμβρίου 2022, καλύπτουν περίοδο
η η
από την 1
Ιανουαρίου έως και την 31
Δεκεμβρίου 2022, είναι σύμφωνες με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής
Αναφοράς (Δ.Π.Χ.Α.) τα οποία έχουν εκδοθεί από την Επιτροπή Διεθνών Λογιστικών Προτύπων (IASB), καθώς και των
ερμηνειών τους, οι οποίες έχουν εκδοθεί από την Επιτροπή Ερμηνείας Προτύπων (I.F.R.I.C.) της IASB και τα οποία έχουν
υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Β.2. Βάση κατάρτισης των χρηματοοικονομικών καταστάσεων
Οι ενοποιημένες και εταιρικές χρηματοοικονομικές καταστάσεις της ΑΒΑΞ Α.Ε. έχουν συνταχθεί με βάση την αρχή της
συνέχισης της δραστηριότητας (going concern) και την αρχή του ιστορικού κόστους όπως αυτή τροποποιείται με την
αναπροσαρμογή συγκεκριμένων στοιχείων ενεργητικού και παθητικού σε τρέχουσες αξίες εκτός από ορισμένα
χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις (συμπεριλαμβανομένων και των παραγώγων), τα οποία έχουν
αποτιμηθεί στην εύλογη αξία τους.
Οι πολιτικές που αναφέρονται παρακάτω έχουν εφαρμοσθεί με συνέπεια σε όλες τις περιόδους που παρουσιάζονται.
Η σύνταξη χρηματοοικονομικών καταστάσεων σύμφωνα με τα Δ.Π.Χ.Α. απαιτεί τη χρήση εκτιμήσεων και κρίσης κατά την
εφαρμογή των λογιστικών αρχών της Εταιρίας. Σημαντικές παραδοχές (Γ.23) από την Διοίκηση για την εφαρμογή των
λογιστικών μεθόδων της εταιρίας έχουν επισημανθεί όπου κρίνεται κατάλληλα.
Γ. ΒΑΣΙΚΕΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ
Οι λογιστικές αρχές βάσει των οποίων συντάσσονται οι συνημμένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις και τις οποίες
συστηματικά εφαρμόζει ο Όμιλος είναι οι ακόλουθες:
Γ.1. Ενοποιήσεις θυγατρικών επιχειρήσεων (Δ.Π.Χ.Α. 10) και Επιχειρηματικές συνενώσεις (Δ.Π.Χ.Α. 3)
Επενδύσεις σε Θυγατρικές
Είναι όλες οι εταιρίες που διοικούνται και ελέγχονται, άμεσα ή έμμεσα, από άλλη εταιρία (μητρική) με την κατοχή της
πλειοψηφίας των δικαιωμάτων ψήφου της εταιρίας στην οποία έγινε η επένδυση. Οι θυγατρικές ενοποιούνται πλήρως (ολική
ενοποίηση) με την μέθοδο της εξαγοράς από την ημερομηνία που αποκτάται ο έλεγχος επ’ αυτών και παύουν να ενοποιούνται
από την ημερομηνία που τέτοιος έλεγχος δεν υφίσταται.
Η εξαγορά θυγατρικής από τον Όμιλο λογιστικοποιείται βάσει της μεθόδου της εξαγοράς. Το κόστος κτήσης μιας θυγατρικής
είναι η εύλογη αξία των στοιχείων ενεργητικού που δόθηκαν, των μετοχών που εκδόθηκαν και των υποχρεώσεων που
αναλήφθηκαν κατά την ημερομηνία της ανταλλαγής. Τυχόν κόστη άμεσα συνδεδεμένα με την συναλλαγή επιβαρύνουν τα
αποτελέσματα της χρήσης. Τα εξατομικευμένα στοιχεία του ενεργητικού, υποχρεώσεις και ενδεχόμενες υποχρεώσεις που
αποκτώνται σε μια επιχειρηματική συνένωση επιμετρώνται κατά την εξαγορά στις εύλογες αξίες τους ανεξαρτήτως του
ποσοστού συμμετοχής. Το κόστος αγοράς πέραν της εύλογης αξίας των επί μέρους στοιχείων που αποκτήθηκαν, καταχωρείται
ως υπεραξία. Αν το συνολικό κόστος της αγοράς είναι μικρότερο από την εύλογη αξία των επί μέρους στοιχείων που
αποκτήθηκαν, η διαφορά καταχωρείται άμεσα στα αποτελέσματα.
Διεταιρικές συναλλαγές, υπόλοιπο και μη πραγματοποιημένα κέρδη από συναλλαγές μεταξύ των εταιριών του Ομίλου
απαλείφονται. Οι ζημιές μεταξύ των εταιριών του Ομίλου (μη πραγματοποιηθείσες σε επίπεδο Ομίλου) επίσης απαλείφονται ,
100
εκτός εάν η συναλλαγή παρέχει ενδείξεις απομείωσης, του μεταβιβασθέντος στοιχείου ενεργητικού. Οι λογιστικές αρχές των
θυγατρικών έχουν τροποποιηθεί ώστε να είναι ομοιόμορφες με αυτές που έχουν υιοθετηθεί από τον Όμιλο.
Στον ισολογισμό της Εταιρίας οι συμμετοχές σε θυγατρικές εμφανίζονται στην αξία κτήσης μείον τις ζημίες απομείωσης,
εφόσον υπάρχουν. Ο έλεγχος της απομείωσης (impairment test) διενεργείται όποτε υπάρχουν σαφείς ενδείξεις απομείωσης με
βάση τις διατάξεις του Δ.Λ.Π. 36 «Απομείωση αξίας περιουσιακών στοιχείων».
Επενδύσεις σε Συγγενείς (Δ.Λ.Π. 28)
Είναι οι επιχειρήσεις αυτές πάνω στις οποίες ο Όμιλος μπορεί να ασκήσει σημαντική επιρροή αλλά δεν πληρούν τις
προϋποθέσεις για να χαρακτηρισθούν είτε θυγατρικές είτε συμμετοχή σε κοινοπραξία. Οι παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν
από τον Όμιλο συνιστούν ότι το κατεχόμενο ποσοστό μεταξύ 20% και 50% δικαιωμάτων ψήφου μιας εταιρίας υποδηλώνει
σημαντική επιρροή πάνω στην εταιρία αυτή. Επενδύσεις σε συγγενείς επιχειρήσεις αρχικά αναγνωρίζονται στο κόστος και
κατόπιν αποτιμώνται σύμφωνα με τη μέθοδο της καθαρής θέσης.
Το μερίδιο του Ομίλου στα κέρδη ή τις ζημιές των συγγενών επιχειρήσεων μετά την εξαγορά αναγνωρίζεται στα αποτελέσματα,
ενώ το μερίδιο των μεταβολών των αποθεματικών μετά την εξαγορά, αναγνωρίζεται στα αποθεματικά. Οι συσσωρευμένες
μεταβολές επηρεάζουν την λογιστική αξία των επενδύσεων σε συγγενείς επιχειρήσεις. Όταν η συμμετοχή του Ομίλου στις
ζημίες σε μια συγγενή επιχείρηση ισούται ή υπερβαίνει τη συμμετοχή της στη συγγενή επιχείρηση, συμπεριλαμβανομένων
οποιονδήποτε άλλων επισφαλών απαιτήσεων, ο Όμιλος δεν αναγνωρίζει περαιτέρω ζημίες, εκτός και αν έχει καλύψει
υποχρεώσεις ή έχει ενεργήσει πληρωμές εκ μέρους της συγγενούς επιχείρησης και εν γένει εκείνων που προκύπτουν από την
μετοχική ιδιότητα.
Μη πραγματοποιημένα κέρδη από συναλλαγές μεταξύ του Ομίλου και των συνδεδεμένων επιχειρήσεων απαλείφονται κατά το
ποσοστό συμμετοχής του Ομίλου στις συγγενείς επιχειρήσεις. Μη πραγματοποιημένες ζημιές απαλείφονται, εκτός εάν η
συναλλαγή παρέχει ενδείξεις απομείωσης του μεταβιβασθέντος στοιχείου του ενεργητικού. Οι λογιστικές αρχές των συγγενών
επιχειρήσεων έχουν τροποποιηθεί ώστε να είναι ομοιόμορφες με αυτές που έχουν υιοθετηθεί από τον Όμιλο.
Σχήματα υπό κοινό έλεγχο (Δ.Π.Χ.Α. 11)
Το Δ.Π.Χ.Α. 11 εστιάζει στα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις, που απορρέουν από τα σχήματα υπό κοινό έλεγχο, παρά στη
νομική τους μορφή.
Μια κοινή συμφωνία έχει τα εξής βασικά χαρακτηριστικά:
Τα μέρη δεσμεύονται με συμβατική συμφωνία
Η συμβατική συμφωνία προσδίδει σε δύο ή περισσότερα από τα μέρη κοινό έλεγχο
Οι τύποι των συμφωνιών περιορίζονται σε δύο: από κοινού ελεγχόμενες δραστηριότητες (κοινές επιχειρήσεις) και
κοινοπραξίες.
Μια κοινή επιχείρηση είναι από κοινού συμφωνία στην οποία τα μέρη που ασκούν κοινό έλεγχο στη συμφωνία
διατηρούν δικαιώματα στα στοιχεία ενεργητικού και υποχρεώσεις για τα στοιχεία παθητικού που σχετίζονται με τη
συμφωνία.
Μια κοινοπραξία είναι από κοινού συμφωνία στην οποία τα μέρη διατηρούν δικαιώματα στην καθαρή θέση της
συμφωνίας.
Ανεξαρτήτως σκοπού και δομής των συμφωνιών, η κατηγοριοποίηση των κοινών συμφωνιών εξαρτάται από τα δικαιώματα
και υποχρεώσεις που προκύπτουν για τα μέρη βάσει των συμφωνιών.
Σύμφωνα με το νέο πρότυπο τα κοινοπρακτικά σχήματα που η νομική τους μορφή παρέχει στα μέρη άμεσα δικαιώματα επί
των περιουσιακών στοιχείων και ευθύνες επί των υποχρεώσεων, προϋποθέτει ομόφωνη αποδοχή και έγκριση των αποφάσεων
101
των μερών που ασκούν τον κοινό έλεγχο. Οι παράγοντες που ο Όμιλος εξετάζει για να προσδιορίσει ότι τα σχήματα είναι υπό
κοινό έλεγχο περιλαμβάνουν τη δομή, τη νομική μορφή, τη συμβατική συμφωνία και λοιπά γεγονότα και καταστάσεις.
Τα σχήματα υπό κοινό έλεγχο (κατασκευαστικές κοινοπραξίες) κατηγοριοποιούνται ως κοινές επιχειρήσεις και εφαρμόζεται
αναλογική ενοποίηση καθώς σε αυτές τις κοινοπραξίες η εταιρία διατηρεί σταθερά ποσοστά σε δικαιώματα και υποχρεώσεις.
Η αναλογική ενοποίηση γίνεται σε επίπεδο εταιρίας (απλών χρηματοοικονομικών καταστάσεων).
Ένα μέρος σε κοινή επιχείρηση αναγνωρίζει βάσει του ποσοστού συμμετοχής του:
Τα στοιχεία ενεργητικού
Τις υποχρεώσεις
Τα έσοδα
Τα έξοδα
Επίσης το μέρος σε κοινή επιχείρηση χειρίζεται λογιστικά τα ανωτέρω στοιχεία που αφορούν τη συμμετοχή του στην κοινή
επιχείρηση βάσει των σχετικών Δ.Π.Χ.Α..
Δομή του Ομίλου: Ο Όμιλος ΑΒΑΞ απαρτίζεται από τις εξής θυγατρικές εταιρίες οι οποίες ενοποιούνται με την μέθοδο της
ολικής ενοποίησης:
Επωνυμία
% συμμετοχής της ΑΒΑΞ Α.Ε.
Α.Φ.Χ.*
ΑΒΑΞ Α.Ε., Αθήνα
Μητρική
2017 2022
ΕΤΕΘ Α.Ε., Θες/νίκη 100%
2017 2022
ΕΛΒΙΕΞ Ο.Ε., Ιωάννινα 60%
2017 2022
AVAX DEVELOPMENT ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ Α.Ε., Αθήνα 100%
2017 2022
TASK ΑΒΑΞ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ Α.Ε., Αθήνα 100%
2017 2022
CONCURENT REAL INVESTMENΤS SRL, Ρουμανία 95,24%
2005 2022
SC BUPRA DEVELOPMENT SRL, Ρουμανία 99,93%
2005 2022
ΑΒΑΞ ΙΚΤΕΟ Α.Ε., Αθήνα 94%
2017 2022
SC FAETHON DEVELOPMENTS SRL, Ρουμανία 100%
2006 2022
MONDO TRAVEL Α.Ε. (υπό εκκαθάριση), Αθήνα 99,99%
2017 2022
ΑΒΑΞ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ Α.Ε., Αθήνα
100%
2017 2022
ΜΑΡΙΝΑ ΑΘΗΝΩΝ Α.Ε., Αθήνα 99,84%
2017 2022
AVAX INTERNATIONAL LTD, Κύπρος 100%
2017 2022
AVAX MIDDLE EAST LTD, Κύπρος 100%
2019 2022
GAS AND POWER TECH DMCC, Ηνωμένα Αραβικά
Εμιράτα
100%
2019 2022
102
CONSPEL EMIRATES LLC, Ηνωμένα Αραβικά
Εμιράτα
49%
2019 2022
ABU DHABI J&P LLC, Άμπου Ντάμπι 49%
2019 2022
ΑVAX (CYPRUS) LTD, Κύπρος 100%
2020 2022
CONSPEL CYPRUS, Κύπρος 100%
2019 2022
GLAVIAM ΕΛΛΑΣ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΕΠΕ, Πειραιάς 100%
2017 2022
ATHENA LIBYA COMPANY, Λιβύη 65%
-
ΑΘΗΝΑ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ Α.Ε., Αθήνα 99%
2019 2022
ΕΡΓΟΝΕΤ Α.Τ.Ε., Αθήνα 51,52%
2019 2022
P.S.M. SUPPLIERS LTD, Λιβύη 100%
2019 2022
Διακοπείσες Δραστηριότητες
VOLTERRA A.E., Αθήνα 100%
2017 2022
ΙΧΙΟΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ Α.Ε., Αθήνα 100%
2018 2022
*Α.Φ.Χ.: Ανέλεγκτες Φορολογικά Χρήσεις
Οι φορολογικοί έλεγχοι των χρήσεων 2015 έως και 2021 της Εταιρίας και των θυγατρικών της που δραστηριοποιούνται στην
Ελλάδα, διενεργήθηκαν από Ορκωτό Ελεγκτή Λογιστή βάσει των διατάξεων του άρθρου 65Α παρ. 1 Ν. 4174/2013 και έλαβαν
Πιστοποιητικά Φορολογικής Συμμόρφωσης με «Συμπέρασμα χωρίς επιφύλαξη». Να σημειωθεί επίσης ότι για τις χρήσεις 2016
και εντεύθεν, ο φορολογικός έλεγχος και η έκδοση Πιστοποιητικού Φορολογικής Συμμόρφωσης από τους Νόμιμους Ελεγκτές,
ισχύουν σε προαιρετική βάση. Ο Όμιλος και η Εταιρία επέλεξαν τη συνέχιση του φορολογικού ελέγχου από τους Ορκωτούς
Ελεγκτές Λογιστές.
Το Κέντρο Ελέγχου Μεγάλων Επιχειρήσεων έχει πραγματοποιήσει φορολογικούς ελέγχους μέχρι και τη χρήση 2016, ενώ για τις
χρήσεις 2017 και 2018 ο εν λόγω έλεγχος βρίσκεται σε εξέλιξη.
Για τη χρήση 2022 η Εταιρία και οι θυγατρικές της που φορολογούνται στην Ελλάδα, έχουν υπαχθεί στο φορολογικό έλεγχο
από Ορκωτό Ελεγκτή Λογιστή βάσει των διατάξεων του αρ.65Α παρ. 1 Ν. 4174/2013 όπως τροποποιήθηκε και ισχύει μέχρι
σήμερα. Ο έλεγχος αυτός για τη χρήση 2022 βρίσκεται σε εξέλιξη και το σχετικό φορολογικό πιστοποιητικό προβλέπεται να
χορηγηθεί μετά τη δημοσίευση των χρηματοοικονομικών καταστάσεων της χρήσης 2022. Αν μέχρι την ολοκλήρωση του
φορολογικού ελέγχου προκύψουν πρόσθετες φορολογικές υποχρεώσεις, εκτιμούμε ότι αυτές δεν θα έχουν ουσιώδη επίδραση
στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις.
Κατά τη διάρκεια της τρέχουσας περιόδου η εταιρεία AVAX & POWER TECHNOLOGIES CYPRUS LTD λύθηκε.
Οι εταιρείες VOLTERRA K-R A.E., ΗΛΙΟΦΑΝΕΙΑ Α.Ε., VOLTERRA ΛΥΚΟΒΟΥΝΙ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ Α.Ε., VOLTERRA ΚΟΥΚΟΥΛΙ
ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ Α.Ε. & VOLTERRA ΔΟΥΚΑΣ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ Α.Ε. πωλήθηκαν κατά το Ά Εξάμηνο 2022 (Βλ. σημείωση 25γ
«Ομάδα διάθεσης περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων κατεχόμενα προς πώληση»)
Οι συγγενείς εταιρίες του Ομίλου οι οποίες ενοποιούνται με την μέθοδο της καθαρής θέσης είναι οι κάτωθι:
Επωνυμία
% Συμμετοχής
103
5N A.E., Αθήνα 45,00%
ΑΘΗΝΑΪΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ Α.Ε., Αθήνα 28,99%
ΑΤΤΙΚΑ ΔΙΟΔΙΑ Α.Ε., Αθήνα 34,22%
ΑΤΤΙΚΗ ΟΔΟΣ Α.Ε., Αθήνα 34,21%
POLISPARK ΑΣΤΙΚΗ ΣΤΑΘΜΕΥΣΗ Α.Ε., Αθήνα 30,21%
ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΚΥΚΛΑΔΩΝ Α.Ε., Αθήνα 45,00%
ΣΤΑΘΜΟΙ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Α.Ε. ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΗΣ, Αθήνα 24,70%
ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΔΡΟΜΟΣ ΑΙΓΑΙΟΥ Α.Ε., Λάρισα 23,61%
ΚΕΔΡΗΝΟΣ ΛΟΦΟΣ Α.Ε., Αθήνα
50,00%
ΚΕΔΡΗΝΟΣ ΛΟΦΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ Α.Ε., Αθήνα
50,00%
ΜΑΡΙΝΑ ΛΕΜΕΣΟΥ, Λεμεσός 33,50%
ΣΤΑΘΜΟΣ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΑΓ.ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΠΕΙΡΑΙΑ Α.Ε., Αθήνα 54,26%
METROPOLITAN ATHENS PARK A.E., Αθήνα 25,70%
STARWARE ENTERPRISES LTD, Κύπρος
50,27%
ΒΙΟΕΝΕΡΓΕΙΑ Α.Ε. ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΠΟΡΩΝ, Ελλάδα 45,00%
ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ ΗΛΕΙΑΣ Α.Ε Ε.Σ, Ελλάδα 50,00%
ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ ΗΛΕΙΑΣ ΑΕ ΕΙΔ.Σ, Ελλάδα
50,00%
Οι εταιρείες ΚΕΔΡΗΝΟΣ ΛΟΦΟΣ Α.Ε. & ΚΕΔΡΗΝΟΣ ΛΟΦΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ Α.Ε. ιδρύθηκαν εντός του 2022, για τη χρηματοδότηση
και εκτέλεση του έργου “Νέα ανατολική Περιφερειακή οδός Θεσσαλονίκης (Flyover)”, προϋπολογισμού € 382 εκ.
Τα σχήματα υπό κοινό έλεγχο (Κατασκευαστικές Κοινοπραξίες ή εταιρίες) στα οποία συμμετέχει είτε η μητρική Εταιρία είτε οι
θυγατρικές της, ενοποιούνται με την μέθοδο της αναλογικής ενοποίησης στις ατομικές χρηματοοικονομικές καταστάσεις της
μητρικής Εταιρίας καθώς και των θυγατρικών για τις αντίστοιχες συμμετοχές τους. Τα συνολικά ποσοστά συμμετοχής στα
σχήματα υπό κοινό έλεγχο (Κατασκευαστικές Κοινοπραξίες) είναι τα κάτωθι:
Επωνυμία
% Συμμετοχής
Κ/Ξ ΑΠΙΟΝ ΚΛΕΟΣ (ΕΛΕΥΣΙΝΑ – ΠΑΤΡΑ & ΠΑΤΡΑ - ΠΥΡΓΟΣ),
Ελευσίνα
1.
35,70%
2.
Κ/Ξ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ ΜΑΛΙΑΚΟΣ – ΚΛΕΙΔΙ, Λάρισα
20,70%
3.
Κ/Ξ ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε. – ΑΒΑΞ Α.Ε. (ΔΙΚΤΥΑ ΟΤΕ), Αθήνα
50,00%
4.
Κ/Ξ ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε. – ΑΒΑΞ Α.Ε., (Συντήρηση ΕΣΜΦΑ), Αθήνα
50,00%
5.
60,00%
Κ/Ξ ΑΒΑΞ Α.Ε. GHELLA S.p.A, (ΜΕΤΡΟ-Γραμμή 3 Χαϊδάρι-Πειραιάς),
104
Πειραιάς
Κ/Ξ ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε. – ΑΒΑΞ Α.Ε., Αθήνα (Νέα Συντήρηση Έργου Παραχ. Αττ.
Οδού)
6.
34,22%
7.
Κ/Ξ ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ – ΑΒΑΞ Α.Ε., (Σήραγγες Παναγοπούλας), Αχαΐα
33,91%
Κ/Ξ ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε. – ΑΒΑΞ Α.Ε. – ΤΕΡΝΑ Α.Ε. (Τιθορέα - Δομοκός- Ανάδοχος),
Λαμία
8.
33,33%
Κ/Ξ ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε. ΑΒΑΞ Α.Ε. ΤΕΡΝΑ Α.Ε. (Τιθορέα - Δομοκός (Υποέργο-Δ
Γέφυρα), Λαμία
9.
31,00%
10.
Κ/Ξ ΑΒΑΞ Α.Ε. - ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ (Κατασκευή Δικτύων Φ.Α. Αττικής), Αθήνα
50,00%
11.
Κ/Ξ ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ-ΑΒΑΞ Α.Ε. (Δίκτυα & Αγωγοί Φ.Α. Αττικής), Αθήνα
60,00%
12.
Κ/Ξ ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε. ΑΒΑΞ Α.Ε. (Δ-1618), Ψυττάλεια
30,00%
13.
Κ/Ξ ΑΒΑΞ Α.Ε. - ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε., (Αεροδρόμιο "ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ"), Θεσσαλονίκη
70,00%
14.
Κ/Ξ ΑΒΑΞ Α.Ε. - ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε., (Έργα φυσικού αερίου ΔΕΔΑ), Αθήνα
50,00%
15.
Κ/Ξ ΑΒΑΞ Α.Ε. - ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ Α.Ε. (Απορρίμματα Ν. Ηλείας) , Ηλεία
50,00%
Κ/Ξ ΑΒΑΞ Α.Ε. - INTRAKAT - ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ Α.Ε. - ΤΕΡΝΑ Α.Ε. (Κατασκευή
τεχνητού εμποδίου συνοριακής γραμμής Έβρου), Έβρος
16.
25,00%
17.
Κ/Ξ ΑΒΑΞ Α.Ε. - GHELLA S.p.A. (ΜΕΤΡΟ Γραμμή-4 Έργα Π/Μ), Αθήνα
99,99%
18.
Κ/Ξ ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε. – ΑΒΑΞ Α.Ε. - ΕΡΓΟΤΕΜ ΑΤΕΒΕ (Δ-6684), Ψυττάλεια
40,00%
19.
J/V QUEEN ALIA AIRPORT, Ιορδανία
50,00%
20.
BONATTI J&P-AVAX Srl, Ιταλία
45,00%
21.
J/V J&P-AVAX S.A. J&P (Ο) (VASSILIKOS III), Κύπρος
75,00%
22.
J&P AND J&P AVAX JV-QATAR BUILDING, Κύπρος
45,00%
23.
AVAX - J&P LTD - CYBARCO MARINA LEMESOU JV, Κύπρος
55,00%
24.
AVAX - TERNA JV MEDITERRANEAN CITY OF DREAMS, Κύπρος
60,00%
25.
Κ/Ξ TSO – ΑΡΧΙΡΟΔΟΝ – ΕΡΓΟΝΕΤ (Έμμεση συμμετοχή), Αλεξανδρούπολη
22,95%
Κ/Ξ ΑΡΧΙΡΟΔΟΝ Α.Τ.Ε – ΕΡΓΟΝΕΤ Α.Τ.Ε. (Έμμεση συμμετοχή),
Αλεξανδρούπολη
26.
25,50%
27.
Κ/Ξ Δ. ΣΙΡΔΑΡΗΣ & ΣΙΑ Ο.Ε. – ΕΡΓΟΝΕΤ (Έμμεση συμμετοχή)
15,30%
28.
Κ/Ξ ΠΡΟΕΤ Α.Ε. – ΕΡΓΟΝΕΤ Α.Τ.Ε. (Έμμεση συμμετοχή), Χανιά
25,50%
105
29.
Κ/Ξ ΕΡΓΟΝΕΤ ΑΤΕ – ΠΡΟΕΤ Α.Ε. (Έμμεση συμμετοχή), Κως
25,50%
30.
Κ/Ξ EURARCO SA – ΕΡΓΟΝΕΤ ΑΤΕ (ΣΠΕΡΧΕΙΟΣ) (Έμμεση συμμετοχή), Λάρισα
7,65%
Κ/Ξ IOS ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ Α.Ε. - TASK ΑΒΑΞ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ Α.Ε.
(Καθαρισμός Δομών Προσφύγων και Μεταναστών), (Έμμεση συμμετοχή)
31.
80,00%
Γ.2α. Ενσώματα πάγια (Δ.Λ.Π. 16)
Η διοίκηση επέλεξε για τις κατηγορίες λειτουργικών παγίων στοιχείων (Μηχανήματα, Μεταφορικά Μέσα, Έπιπλα και Λοιπός
Εξοπλισμός), να χρησιμοποιήσει τη βασική μέθοδο (αποτίμηση στο κόστος κτήσης μειωμένο με τις σωρευμένες αποσβέσεις και
τις σωρευμένες απομειώσεις) σύμφωνα με το Δ.Λ.Π. 16.
Η διοίκηση επέλεξε για την κατηγορία οικοπέδων, κτιρίων να εφαρμόσει τη μέθοδο της αναπροσαρμογής.
Μέθοδος αναπροσαρμογής
Ύστερα από την αναγνώρισή του ως περιουσιακό στοιχείο, ένα στοιχείο των ενσώματων ακινητοποιήσεων του οποίου η
εύλογη αξία μπορεί να επιμετρηθεί με αξιοπιστία, μπορεί να εμφανιστεί με αναπροσαρμοσμένη αξία, που αποτελείται από την
εύλογη αξία του κατά την ημέρα της αναπροσαρμογής μείον τις μεταγενέστερες σωρευμένες ζημιές απομείωσης.
Η εύλογη αξία των οικοπέδων και κτιρίων συνήθως προσδιορίζεται από εκτιμήσεις ορκωτών εκτιμητών. Η εύλογη αξία των
μηχανημάτων και εγκαταστάσεων είναι συνήθως η αγοραία του αξία.
Όταν γίνει αναπροσαρμογή της αξίας ενός παγίου στοιχείου των ενσώματων ακινητοποιήσεων αναπροσαρμόζεται ολόκληρη η
κατηγορία των παγίων που ανήκει. Όταν η λογιστική αξία ενός παγίου αυξάνεται ως αποτέλεσμα μίας αναπροσαρμογής, η
αύξηση καταχωρείται απευθείας στην καθαρή θέση ως πλεόνασμα αναπροσαρμογής. Όμως μία αύξηση λόγω
αναπροσαρμογής θα αναγνωρίζεται στα αποτελέσματα κατά την έκταση που αντιστρέφεται μία προηγούμενη υποτίμηση του
ιδίου περιουσιακού στοιχείου, η οποία προηγουμένως είχε χρεωθεί στα αποτελέσματα.
Αν η λογιστική αξία ενός παγίου μειώνεται ως αποτέλεσμα μιας αναπροσαρμογής, η μείωση πρέπει να αναγνωρίζεται στα
αποτελέσματα. Αν υπάρχει πλεόνασμα αναπροσαρμογής για το ίδιο πάγιο στην καθαρή θέση, η μείωση θα χρεώνεται
απευθείας στην καθαρή θέση κατά την έκταση που υπάρχει το πλεόνασμα αυτό. Τα πλεονάσματα αναπροσαρμογής που
υπάρχουν στην καθαρή θέση θα μεταφερθούν στα κέρδη εις νέο όταν τα πάγια πουληθούν ή διαγραφούν. Οι επιδράσεις των
φόρων στις αναπροσαρμογές των ενσώματων ακινητοποιήσεων, αναγνωρίζονται και γνωστοποιούνται σύμφωνα με το Δ.Λ.Π.
12 Φόροι Εισοδήματος. Η αρχική εφαρμογή μιας πολιτικής αναπροσαρμογής της αξίας παγίων αντιμετωπίζεται σύμφωνα με το
Δ.Λ.Π. 16 και όχι με το Δ.Λ.Π. 8.
Σε κάθε ημερομηνία αναφοράς η Διοίκηση κατ’ εφαρμογή του Δ.Λ.Π. 36 «Απομείωση Περιουσιακών Στοιχείων (Impairment of
Assets)», εκτιμά κατά πόσο υπάρχει ένδειξη για απομείωση των στοιχείων του ενεργητικού της, συγκρίνοντας το ανακτήσιμο
ποσό για κάθε στοιχείο ξεχωριστά με την λογιστική του αξία.
Μεταγενέστερες δαπάνες σε ήδη καταχωρημένο στοιχείο προστίθενται στη λογιστική αξία του στοιχείου, μόνο αν αυξάνουν τα
μελλοντικά οικονομικά οφέλη του παγίου στοιχείου. Κάθε μεταγενέστερη δαπάνη η οποία δεν προσαυξάνει τα μελλοντικά
οικονομικά οφέλη του παγίου στοιχείου, βαρύνει τα έξοδα της χρήσης στην οποία πραγματοποιούνται.
Κόστη σημαντικής επισκευής ή επιθεώρησης ενός παγίου στοιχείου καταχωρούνται στα έξοδα της χρήσεως στην οποία
πραγματοποιούνται εκτός και αν αυξάνουν τα οικονομικά οφέλη του παγίου στοιχείου οπότε προσαυξάνουν το κόστος του
παγίου στοιχείου.
106
Οι αποσβέσεις των στοιχείων των ενσώματων παγίων (πλην οικοπέδων τα οποία δεν αποσβένονται) υπολογίζονται με την
σταθερή μέθοδο βάσει της ωφέλιμης ζωής τους. Οι κύριοι συντελεστές απόσβεσης που προκύπτουν έχουν ως εξής:
Λειτουργικά ακίνητα (κτίρια) 3%
Μηχανικός εξοπλισμός 5,3% - 20%
Μεταφορικά μέσα 7,5% - 20%
Λοιπός εξοπλισμός
15% - 20%
Οι υπολειμματικές αξίες και οι ωφέλιμες ζωές των ενσώματων παγίων υπόκεινται σε επανεξέταση σε κάθε ημερομηνία
ισολογισμού. Όταν οι λογιστικές αξίες των ενσώματων ακινητοποιήσεων υπερβαίνουν την ανακτήσιμη αξία τους, η διαφορά
(απομείωση) καταχωρείται άμεσα ως έξοδο στα αποτελέσματα.
Κατά την πώληση ενσώματων ακινητοποιήσεων, οι διαφορές μεταξύ του τιμήματος που λαμβάνεται και της λογιστικής τους
αξίας καταχωρούνται ως κέρδη ή ζημίες στα αποτελέσματα.
Οι ιδιοπαραγόμενες ενσώματες ακινητοποιήσεις στοιχειοθετούν προσθήκη στο κόστος κτήσεως των ενσώματων
ακινητοποιήσεων σε αξίες που περιλαμβάνουν το άμεσο κόστος μισθοδοσίας του προσωπικού, που συμμετέχει στην
κατασκευή (συμπεριλαμβανομένων των αντίστοιχων εργοδοτικών εισφορών), κόστος αναλωθέντων υλικών και άλλα γενικά
άμεσα κόστη.
Γ.2β. Επενδύσεις σε ακίνητα (Δ.Λ.Π. 40)
Για τα ακίνητα επένδυσης η διοίκηση επέλεξε να εφαρμόσει τη μέθοδο των αναπροσαρμογών (εύλογων αξιών) βάσει του ΔΛΠ
40.
Η Διοίκηση υιοθετεί την άποψη ότι η πολιτική αυτή, της εφαρμογής των εύλογων αξιών για την εκτίμηση των ακινήτων
επένδυσης, παρέχει αξιόπιστη και περισσότερο σχετική πληροφόρηση, διότι βασίζεται σε ενημερωμένες αξίες.
Γ.3. Άυλα στοιχεία ενεργητικού (Δ.Λ.Π. 38)
Μόνο έξοδα τα οποία ικανοποιούν τα κριτήρια του Δ.Λ.Π. 38.18 κεφαλαιοποιούνται (όπως οι δαπάνες λογισμικών
προγραμμάτων).
Στα άυλα στοιχεία του ενεργητικού περιλαμβάνονται οι άδειες λογισμικού.
Γ.4. Απομείωση αξίας στοιχείων του ενεργητικού (Δ.Λ.Π. 36)
i) Υπεραξία
Η υπεραξία αντιπροσωπεύει το επιπλέον τίμημα που καταβάλλεται από τον Όμιλο για την απόκτηση νέων θυγατρικών
εταιριών, κοινοπραξιών καθώς και συγγενών εταιριών. Προκύπτει από τη σύγκριση του τιμήματος που καταβάλλεται για την
απόκτηση μιας νέας εταιρίας με την αναλογούσα στον Όμιλο εύλογη αξία των ιδίων κεφαλαίων της, κατά την ημερομηνία της
απόκτησης. Η υπεραξία που προκύπτει από την απόκτηση νέων θυγατρικών εταιριών και κοινοπραξιών εμφανίζεται στις
ασώματες ακινητοποιήσεις. Κάθε χρόνο διενεργείται έλεγχος της υπεραξίας για τυχόν απομείωση, η οποία μειώνει το αρχικό
ποσό όπως αυτό απεικονίζεται στον ισολογισμό. Κατά τον υπολογισμό των κερδών ή ζημιών που προκύπτουν από την πώληση
συμμετοχών, λαμβάνεται υπόψη η τυχόν υπεραξία της προς πώληση εταιρίας.
Για την ευχερέστερη διεκπεραίωση των ελέγχων απομείωσης (impairment tests), το ποσό της υπεραξίας κατανέμεται σε
μονάδες δημιουργίας ταμιακών ροών. Η μονάδα ταμιακών ροών είναι η μικρότερη προσδιορίσιμη ομάδα στοιχείων
ενεργητικού που δημιουργεί ανεξάρτητες ταμιακές ροές και αντιπροσωπεύει το επίπεδο στο οποίο ο Όμιλος συλλέγει και
107
παρουσιάζει τα οικονομικά στοιχεία για σκοπούς εσωτερικής πληροφόρησης. Η απομείωση για την υπεραξία, καθορίζεται με
τον υπολογισμό του ανακτήσιμου ποσού από τις μονάδες ταμιακής ροής με τις οποίες συνδέεται η υπεραξία. Ζημιές
απομείωσης που σχετίζονται με την υπεραξία, δεν μπορούν να αντιστραφούν σε μελλοντικές περιόδους. Ο Όμιλος
πραγματοποιεί τον ετήσιο έλεγχο για απομείωση υπεραξίας στις 31 Δεκεμβρίου της εκάστοτε χρήσης.
Στην περίπτωση που η εύλογη αξία των ιδίων κεφαλαίων κατά την ημερομηνία εξαγοράς μίας εταιρίας είναι μεγαλύτερη από
το τίμημα που δόθηκε για την απόκτησή της, τότε προκύπτει αρνητική υπεραξία (έσοδο), η οποία καταχωρείται απευθείας ως
έσοδο στην κατάσταση αποτελεσμάτων.
ii) Λοιπά στοιχεία ενεργητικού
Τα άυλα στοιχεία του ενεργητικού που έχουν απροσδιόριστη ωφέλιμη ζωή δεν αποσβένονται και υπόκεινται σε έλεγχο
απομείωσης ετησίως και όταν κάποια γεγονότα καταδεικνύουν ότι η λογιστική αξία μπορεί να μην είναι ανακτήσιμη. Τα
στοιχεία του ενεργητικού που αποσβένονται υπόκεινται σε έλεγχο απομείωσης της αξίας τους όταν υπάρχουν ενδείξεις ότι η
λογιστική αξία τους δεν θα ανακτηθεί.
Καθαρή αξία πώλησης θεωρείται το ποσό από την πώληση ενός στοιχείου του ενεργητικού στα πλαίσια μιας αμφοτεροβαρούς
συναλλαγής στην οποία τα μέρη έχουν πλήρη γνώση και προσχωρούν οικειοθελώς, μετά από την αφαίρεση κάθε πρόσθετου
άμεσου κόστους διάθεσης του στοιχείου ενεργητικού, ενώ αξία χρήσης είναι η παρούσα αξία των εκτιμώμενων μελλοντικών
ταμειακών ροών που αναμένεται να εισρεύσουν στην επιχείρηση από την χρήση ενός στοιχείου ενεργητικού και από την
πώλησή του στο τέλος της εκτιμώμενης ωφέλιμης ζωής του.
Σε κάθε ημερομηνία αναφοράς η Διοίκηση εκτιμά κατά πόσο υπάρχει ένδειξη για απομείωση ενός στοιχείου του ενεργητικού
βάσει του Δ.Λ.Π. 36, σύμφωνα με το οποίο διασφαλίζεται ότι τα στοιχεία του ενεργητικού λογιστικοποιούνται σε αξία που δεν
υπερβαίνει το ανακτήσιμο ποσό, όπου ανακτήσιμο ποσό ενός στοιχείου ενεργητικού είναι το μεγαλύτερο μεταξύ της δίκαιης
αξίας (μειωμένης κατά τα κόστη πώλησης) και της αξίας χρήσης.
Στην αξιολόγηση αυτή λαμβάνονται υπόψη πληροφορίες από διάφορες εσωτερικές και εξωτερικές πηγές πληροφόρησης. Ο
έλεγχος περί απομείωσης στοιχείων του ενεργητικού εφαρμόζεται για όλα τα στοιχεία πλην αποθεμάτων, κατασκευαστικών
συμβολαίων, αναβαλλόμενων φορολογικών στοιχείων ενεργητικού, χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού που εμπίπτουν
στο ΔΠΧΑ 9, στα ακίνητα προς επένδυση και τα μη κυκλοφορούντα στοιχεία ενεργητικού που έχουν ταξινομηθεί ως
κατεχόμενα προς πώληση.
Η ζημιά απομείωσης καταχωρείται στην κατάσταση αποτελεσμάτων του έτους.
Γ.5. Αποθέματα (Δ.Λ.Π. 2)
Την ημερομηνία του ισολογισμού, τα αποθέματα αποτιμώνται στο χαμηλότερο του κόστους ή την καθαρή ρευστοποιήσιμη
αξία. Η καθαρή ρευστοποιήσιμη αξία είναι η εκτιμημένη τιμή πώλησης στην συνηθισμένη πορεία των εργασιών της
επιχείρησης μείον οποιαδήποτε σχετικά έξοδα πώλησης. Το κόστος των αποθεμάτων δεν περιλαμβάνει χρηματοοικονομικά
έξοδα.
Γ.6. Χρηματοοικονομικά μέσα: γνωστοποίηση και παρουσίαση (Δ.Λ.Π. 32)
Οι αρχές του παρόντος προτύπου συμπληρώνουν τις αρχές για την αναγνώριση και επιμέτρηση των χρηματοοικονομικών
περιουσιακών στοιχείων και των χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων του Δ.Π.Χ.Α. 9 Χρηματοοικονομικά Μέσα: Αναγνώριση
και επιμέτρηση.
Το πρότυπο ασχολείται με την κατάταξη των χρηματοοικονομικών μέσων ως χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία,
χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις και συμμετοχικούς τίτλους και την κατάταξη των σχετικών τόκων, μερισμάτων, ζημιών και
108
κερδών και τις συνθήκες υπό τις οποίες τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία και οι χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις
πρέπει να συμψηφίζονται.
Ως χρηματοοικονομικό μέσο ορίζεται κάθε σύμβαση που δημιουργεί ταυτόχρονα ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό
στοιχείο για μία οικονομική οντότητα και μια χρηματοοικονομική υποχρέωση ή έναν συμμετοχικό τίτλο για μία άλλη
οικονομική οντότητα.
Συμμετοχικός τίτλος είναι κάθε σύμβαση που αποδεικνύει ένα δικαίωμα στο υπόλοιπο που απομένει, εάν, από τα
περιουσιακά στοιχεία μιας οικονομικής οντότητας αφαιρεθούν οι υποχρεώσεις της.
Εύλογη αξία ορίζεται η τιμή που θα λάμβανε κάποιος για την πώληση ενός περιουσιακού στοιχείου ή που θα κατέβαλε κάποιος
για τη μεταβίβαση μιας υποχρέωσης σε μια κανονική συναλλαγή μεταξύ συμμετεχόντων στην αγορά κατά την ημερομηνία
επιμέτρησης.
Γ.7. Χρηματοοικονομικά μέσα: γνωστοποιήσεις (Δ.Π.Χ.Α. 7)
Το Δ.Π.Χ.Α. 7 αναφέρεται σε όλους τους κινδύνους που προκύπτουν από όλα τα χρηματοοικονομικά μέσα, εκτός από εκείνα
που αποκλείονται ειδικά .χ. συμφέροντα σε θυγατρικές, συνδεδεμένα μέρη και κοινοπραξίες, κ.λ.π). Σκοπός των
γνωστοποιήσεων είναι η παροχή μίας εικόνας για την χρήση των χρηματοοικονομικών μέσων από τον Όμιλο και την έκθεσή
του στους κινδύνους που αυτά προκαλούν. Η έκταση των γνωστοποιήσεων που απαιτούνται εξαρτάται από την έκταση της
χρήσης των χρηματοοικονομικών μέσων από την Εταιρεία και από την έκθεσή της σε κινδύνους.
Γ.8. Προβλέψεις, ενδεχόμενες υποχρεώσεις και ενδεχόμενα περιουσιακά στοιχεία (Δ.Λ.Π. 37)
Προβλέψεις αναγνωρίζονται όταν ο Όμιλος έχει παρούσες νομικές ή τεκμηριωμένες υποχρεώσεις ως αποτέλεσμα
παρελθόντων γεγονότων, είναι πιθανή η εκκαθάρισή τους μέσω εκροών όρων και η εκτίμηση του ακριβούς ποσού της
υποχρέωσης μπορεί να πραγματοποιηθεί με αξιοπιστία. Οι προβλέψεις επισκοπούνται κατά την ημερομηνία σύνταξης κάθε
ισολογισμού και προσαρμόζονται προκειμένου να αντανακλούν την παρούσα αξία της δαπάνης που αναμένεται να απαιτηθεί
για τη διευθέτηση της υποχρέωσης. Οι ενδεχόμενες υποχρεώσεις δεν αναγνωρίζονται στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις
άλλα γνωστοποιούνται, εκτός αν η πιθανότητα εκροών πόρων οι οποίοι ενσωματώνουν οικονομικά οφέλη είναι ελάχιστη. Οι
ενδεχόμενες απαιτήσεις δεν αναγνωρίζονται στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις αλλά γνωστοποιούνται εφόσον η εισροή
οικονομικών οφελών είναι πιθανή.
Γ.9. Λογιστική των κρατικών επιχορηγήσεων και γνωστοποίηση της κρατικής υποστήριξης (Δ.Λ.Π. 20)
Ο Όμιλος αναγνωρίζει τις κρατικές επιχορηγήσεις οι οποίες ικανοποιούν αθροιστικά τα εξής κριτήρια: α) υπάρχει τεκμαιρόμενη
βεβαιότητα ότι η επιχείρηση έχει συμμορφωθεί ή πρόκειται να συμμορφωθεί με τους όρους της επιχορήγησης και β)
πιθανολογείται ότι το ποσό της επιχορήγησης θα εισπραχθεί. Καταχωρούνται στην εύλογη αξία και αναγνωρίζονται με τρόπο
συστηματικό στα έσοδα, με βάση την αρχή του συσχετισμού των επιχορηγήσεων με τα αντίστοιχα κόστη τα οποία και
επιχορηγούν.
Οι επιχορηγήσεις που αφορούν στοιχεία του ενεργητικού περιλαμβάνονται στις μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις ως
αναβαλλόμενα έσοδα (έσοδα επόμενων χρήσεων) και αναγνωρίζονται συστηματικά στα έσοδα κατά τη διάρκεια της ωφέλιμης
ζωής του παγίου στοιχείου του ενεργητικού.
Γ.10. Οι επιδράσεις των μεταβολών στις τιμές του συναλλάγματος (Δ.Λ.Π. 21)
Τα στοιχεία των χρηματοοικονομικών καταστάσεων των εταιριών του Ομίλου επιμετρώνται βάσει του νομίσματος του κύριου
οικονομικού περιβάλλοντος, στο οποίο λειτουργεί ο Όμιλος («λειτουργικό νόμισμα»). Οι ενοποιημένες χρηματοοικονομικές
109
καταστάσεις παρουσιάζονται σε Ευρώ, που είναι το λειτουργικό νόμισμα και το νόμισμα παρουσίασης της μητρικής Εταιρίας
και όλων των θυγατρικών τ ης.
Οι συναλλαγές σε ξένα νομίσματα μετατρέπονται στο λειτουργικό νόμισμα με την χρήση των ισοτιμιών που ισχύουν κατά την
ημερομηνία των συναλλαγών.
Κέρδη και ζημιές από συναλλαγματικές διαφορές οι οποίες προκύπτουν από την εκκαθάριση τέτοιων συναλλαγών κατά την
διάρκεια της περιόδου και από την μετατροπή των νομισματικών στοιχείων που εκφράζονται σε ξένο νόμισμα με τις ισχύουσες
ισοτιμίες κατά την ημερομηνία ισολογισμού, καταχωρούνται στα αποτελέσματα. Οι συναλλαγματικές διαφορές από μη
νομισματικά στοιχεία που αποτιμώνται στην εύλογη αξία τους, θεωρούνται ως τμήμα της εύλογης αξίας και συνεπώς
καταχωρούνται όπου και οι διαφορές της εύλογης αξίας.
Γ.11. Κέρδη ανά μετοχή (Δ.Λ.Π. 33)
Έξοδα τα οποία πραγματοποιήθηκαν για την έκδοση μετοχών εμφανίζονται μετά την αφαίρεση του σχετικού φόρου
εισοδήματος, σε μείωση του προϊόντος της έκδοσης. Τα έξοδα τα οποία σχετίζονται με την έκδοση μετοχών για την απόκτηση
επιχειρήσεων περιλαμβάνονται στο κόστος κτήσεως της επιχειρήσεως που αποκτάται.
Γ.12. Διανομή μερισμάτων (Δ.Λ.Π. 10)
Η διανομή μερισμάτων στους μετόχους της μητρικής αναγνωρίζεται ως υποχρέωση στις ενοποιημένες χρηματοοικονομικές
καταστάσεις την ημερομηνία κατά την οποία η διανομή εγκρίνεται από την Γενική Συνέλευση των μετόχων.
Γ.13. Φορολογία εισοδήματος & αναβαλλόμενος φόρος (Δ.Λ.Π. 12)
Η επιβάρυνση της περιόδου με φόρους εισοδήματος αποτελείται από τους τρέχοντες φόρους και τους αναβαλλόμενους
φόρους, δηλαδή από τους φόρους ή τις φορολογικές ελαφρύνσεις που σχετίζονται με τα οικονομικά οφέλη που προκύπτουν
στην περίοδο αλλά έχουν ήδη καταλογιστεί ή θα καταλογιστούν από τις φορολογικές αρχές σε διαφορετικές περιόδους. Ο
φόρος εισοδήματος αναγνωρίζεται στο λογαριασμό των αποτελεσμάτων της περιόδου, εκτός του φόρου εκείνου που αφορά
συναλλαγές που καταχωρήθηκαν απευθείας στα ίδια κεφάλαια, στην οποία περίπτωση καταχωρείται απευθείας, κατά
ανάλογο τρόπο, στα ίδια κεφάλαια.
Οι τρέχοντες φόροι εισοδήματος περιλαμβάνουν τις βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις ή και απαιτήσεις προς τις δημοσιονομικές
αρχές που σχετίζονται με τους πληρωτέους φόρους επί του φορολογητέου εισοδήματος της περιόδου και οι τυχόν πρόσθετοι
φόροι εισοδήματος που αφορούν προηγούμενες χρήσεις.
Οι τρέχοντες φόροι επιμετρώνται σύμφωνα με τους φορολογικούς συντελεστές και τους φορολογικούς νόμους που
εφαρμόζονται στις διαχειριστικές περιόδους με τις οποίες σχετίζονται, βασιζόμενα στο φορολογητέο κέρδος για το έτος. Όλες
οι αλλαγές στα βραχυπρόθεσμα φορολογικά στοιχεία του ενεργητικού ή τις υποχρεώσεις αναγνωρίζονται σαν μέρος των
φορολογικών εξόδων στην κατάσταση αποτελεσμάτων χρήσης.
Ο αναβαλλόμενος φόρος εισοδήματος προσδιορίζεται με την μέθοδο της υποχρέωσης που προκύπτει από τις προσωρινές
διαφορές μεταξύ της λογιστικής αξίας και της φορολογικής βάσης των στοιχείων του ενεργητικού και των υποχρεώσεων.
Αναβαλλόμενος φόρος εισοδήματος δεν λογίζεται εάν προκύπτει από την αρχική αναγνώριση στοιχείου ενεργητικού ή
παθητικού σε συναλλαγή, εκτός επιχειρηματικής συνένωσης, η οποία όταν έγινε η συναλλαγή δεν επηρέασε ούτε το λογιστικό
ούτε το φορολογικό κέρδος ή ζημία.
Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις αποτιμώνται με βάση τους φορολογικούς συντελεστές που
αναμένεται να εφαρμοστούν στην περίοδο κατά την οποία θα διακανονιστεί η απαίτηση ή η υποχρέωση, λαμβάνοντας υπόψη
τους φορολογικούς συντελεστές (και φορολογικούς νόμους) που έχουν τεθεί σε ισχύ ή ουσιαστικά ισχύουν μέχρι την
110
ημερομηνία του ισολογισμού. Σε περίπτωση αδυναμίας σαφούς προσδιορισμού του χρόνου αναστροφής των προσωρινών
διαφορών εφαρμόζεται ο φορολογικός συντελεστής που ισχύει κατά την επόμενη της ημερομηνίας του ισολογισμού χρήση.
Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις αναγνωρίζονται κατά την έκταση στην οποία θα υπάρξει μελλοντικό φορολογητέο
κέρδος για την χρησιμοποίηση της προσωρινής διαφοράς που δημιουργεί την αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση.
Ο αναβαλλόμενος φόρος εισοδήματος αναγνωρίζεται για τις προσωρινές διαφορές που προκύπτουν από επενδύσεις σε
θυγατρικές και συνδεδεμένες επιχειρήσεις, με εξαίρεση την περίπτωση όπου η αναστροφή των προσωρινών διαφορών
ελέγχεται από τον όμιλο και είναι πιθανό ότι οι προσωρινές διαφορές δεν θα αναστραφούν στο προβλεπτό μέλλον.
Οι περισσότερες αλλαγές στις αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις ή υποχρεώσεις αναγνωρίζονται σαν ένα κομμάτι των
φορολογικών εξόδων στην κατάσταση αποτελεσμάτων χρήσης. Μόνο αυτές οι μεταβολές στα στοιχεία του ενεργητικού ή τις
υποχρεώσεις που επηρεάζουν τις προσωρινές διαφορές αναγνωρίζονται κατευθείαν στα ίδια κεφάλαια του Ομίλου, όπως η
επανεκτίμηση της αξίας της ακίνητης περιουσίας, έχουν ως αποτέλεσμα την σχετική αλλαγή στις αναβαλλόμενες φορολογικές
απαιτήσεις ή υποχρεώσεις να χρεώνεται έναντι του σχετικού λογαριασμού της καθαρής θέσης.
Γ.14. Παροχές σε εργαζόμενους (Δ.Λ.Π. 19)
Βραχυπρόθεσμες παροχές:
Οι βραχυπρόθεσμες παροχές προς τους εργαζόμενους (εκτός από παροχές λήξης της εργασιακής σχέσης) σε χρήματα και σε
είδος αναγνωρίζονται ως έξοδο όταν καθίστανται δεδουλευμένες. Τυχόν ανεξόφλητο ποσό καταχωρείται ως υποχρέωση, ενώ
σε περίπτωση που το ποσό που ήδη καταβλήθηκε υπερβαίνει το ποσό των παροχών, η επιχείρηση αναγνωρίζει το υπερβάλλον
ποσό ως στοιχείο του ενεργητικού της (προπληρωθέν έξοδο) μόνο κατά την έκταση που η προπληρωμή θα οδηγήσει σε μείωση
μελλοντικών πληρωμών ή σε επιστροφή.
Παροχές κατά την έξοδο από την υπηρεσία:
Οι παροχές μετά την έξοδο από την υπηρεσία περιλαμβάνουν πρόγραμμα καθορισμένων εισφορών καθώς και πρόγραμμα
καθορισμένων παροχών.
Πρόγραμμα καθορισμένων εισφορών:
Με βάση το πρόγραμμα καθορισμένων εισφορών, η υποχρέωση της επιχείρησης ομική) περιορίζεται στο ποσό που έχει
συμφωνηθεί να συνεισφέρει στον φορέα (ασφαλιστικό ταμείο) που διαχειρίζεται τις εισφορές και χορηγεί τις παροχές
(συντάξεις, ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, κλπ.)
Το δεδουλευμένο κόστος των προγραμμάτων καθορισμένων εισφορών καταχωρείται ως έξοδο στην περίοδο που αφορά.
Πρόγραμμα καθορισμένων παροχών:
Η υποχρέωση της εταιρίας (νομική) αφορά τα ωφελήματα τερματισμού υπηρεσιών τα οποία είναι πληρωτέα ως αποτέλεσμα
απόφασης της εταιρίας να τερματίσει τις υπηρεσίες ενός υπαλλήλου πριν την κανονική ημερομηνία αφυπηρέτησης, καθώς
επίσης και για ωφελήματα τα οποία είναι πληρωτέα κατά την αφυπηρέτηση ενός υπαλλήλου (ωφελήματα συνταξιοδότησης τα
οποία δημιουργούνται βάσει νομοθεσίας).
Για τον υπολογισμό της παρούσας αξίας της υποχρέωσης καθορισμένου ωφελήματος, του σχετικού τρέχοντος κόστους
υπηρεσιών, του κόστους προηγούμενων υπηρεσιών, χρησιμοποιείται η Μέθοδος Προβολής Πίστωσης Μονάδας (Projected
Unit Credit Method) η οποία είναι η μέθοδος δεδουλευμένης παροχής υπηρεσιών που αναλογεί σε υπηρεσία, σύμφωνα με την
οποία αποδίδονται τα οφέλη στις περιόδους κατά τις οποίες δημιουργείται η υποχρέωση για καταβολή ωφελημάτων μετά την
αφυπηρέτηση. Η υποχρέωση δημιουργείται καθώς ο υπάλληλος παρέχει τις υπηρεσίες του οι οποίες του δίνουν και το
δικαίωμα για ωφελήματα κατά την αφυπηρέτηση .
111
112
Άρα η Μέθοδος Προβολής Πίστωσης Μονάδας απαιτεί όπως αποδοθούν οφέλη, τόσο στην τρέχουσα περίοδο (για να
υπολογιστεί το τρέχον κόστος υπηρεσιών) όσο και στην τρέχουσα και στις προγενέστερες περιόδους (για να υπολογιστεί η
παρούσα αξία της υποχρέωσης καθορισμένων ωφελημάτων).
Παρόλο ότι τα ωφελήματα έχουν ως προϋπόθεση μελλοντική εργοδότηση (δηλαδή δεν είναι κατοχυρωμένα), υπολογίζεται η
υποχρέωση βάσει αναλογιστικών υποθέσεων ως εξής:
Δημογραφικές Υποθέσεις: «Κίνηση Προσωπικού» (Αποχώρηση Προσωπικού / Απόλυση Προσωπικού) και,
Χρηματοοικονομικές Υποθέσεις: προεξοφλητικός συντελεστής, μελλοντικά επίπεδα μισθού (συντελεστές απόδοσης
κυβερνητικών χρεογράφων με παρόμοια διάρκεια) και εκτιμώμενες μελλοντικές μεταβολές, στο επίπεδο οποιωνδήποτε
κρατικών παροχών που επηρεάζουν τα καταβλητέα οφέλη.
Ο Όμιλος δεν έχει επίσημα ή ανεπίσημα ενεργοποιήσει κανένα ειδικό πρόγραμμα παροχών προς τους εργαζόμενούς της, το
οποίο πρόγραμμα να δεσμεύεται για παροχές σε περιπτώσεις αποχωρήσεων εργαζομένων. Το μόνο πρόγραμμα που ισχύει και
έχει ενεργοποιηθεί στο παρελθόν είναι η συμβατική υποχρέωση για παροχή ενός εφάπαξ ποσού σύμφωνα με το 40% της
κλίμακας (με βάση την ισχύουσα νομοθεσία ν.2112/20, ν.3198/55 και ν.4093/12).
Επίσης η Εταιρεία δεν δεσμεύεται, ούτε νομικά ούτε κατά τεκμήριο, από την πρόνοια του εργατικού δικαίου δάφιο (α) του
άρθρου 8 του ν.3198/55), περί αποζημίωσης των εργαζόμενων που αποχωρούν οικειοθελώς αφού έχουν συμπληρώσει 15-ετή
προϋπηρεσία. Επίσης, η εταιρεία προτίθεται να διατηρήσει το προαναφερθέν καθεστώς «μη δέσμευσης» έναντι των
εργαζομένων και στο μέλλον.
Γ.15. Μισθώσεις (Δ.Π.Χ.Α. 16)
Οι μισθώσεις (λειτουργικές και χρηματοδοτικές) αναγνωρίζονται στην Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης ως ένα δικαίωμα
χρήσης στοιχείου του ενεργητικού και μία υποχρέωση μίσθωσης, την ημερομηνία που το μισθωμένο πάγιο καθίσταται
διαθέσιμο για χρήση. Κάθε μίσθωμα κατανέμεται ανάμεσα στην υποχρέωση μίσθωσης και τον τόκο, ο οποίος χρεώνεται στα
αποτελέσματα σε όλη τη διάρκεια της μίσθωσης, ώστε να επιτυγχάνεται ένα σταθερό επιτόκιο για το υπόλοιπο της
χρηματοοικονομικής υποχρέωσης σε κάθε περίοδο.
Μεταγενέστερη επιμέτρηση
Μεταγενέστερη επιμέτρηση δικαιώματος χρήσης στοιχείου του ενεργητικού
Μετά την ημερομηνία έναρξης της μισθωτικής περιόδου, ο Όμιλος επιμετρά το δικαίωμα χρήσης στοιχείου του ενεργητικού με
το μοντέλο του κόστους: (α) μείον τυχόν σωρευμένες αποσβέσεις και σωρευμένες ζημιές απομείωσης, και (β) προσαρμοσμένο
για τυχόν μεταγενέστερη επιμέτρηση της υποχρέωσης μίσθωσης, Ο Όμιλος εφαρμόζει τις απαιτήσεις του ΔΛΠ 16 αναφορικά
με την απόσβεση του δικαιώματος χρήσης στοιχείου του ενεργητικού, το οποίο και εξετάζει για τυχόν απομείωση.
Μεταγενέστερη επιμέτρηση της υποχρέωσης μίσθωσης
Μετά την ημερομηνία έναρξης της μισθωτικής περιόδου, ο Όμιλος επιμετρά την υποχρέωση μίσθωσης, ως ακολούθως: (α)
αυξάνοντας την λογιστική αξία, προκειμένου να αντανακλά το χρηματοοικονομικό κόστος επί της υποχρέωσης μίσθωσης, (β)
μειώνοντας την λογιστική αξία, προκειμένου να αντανακλά τα μισθώματα που έχουν καταβληθεί, και (γ) επιμετρώντας εκ νέου
την λογιστική αξία, προκειμένου να αντανακλά τυχόν επανεκτίμηση ή τροποποίηση της μίσθωσης. Το χρηματοοικονομικό
κόστος μίας υποχρέωσης μίσθωσης κατανέμεται κατά τη διάρκεια της μισθωτικής περιόδου με τέτοιον τρόπο, ούτως ώστε να
προκύπτει ένα σταθερό περιοδικό επιτόκιο επί του ανεξόφλητου υπολοίπου της υποχρέωσης. Μετά την ημερομηνία έναρξης
της μισθωτικής περιόδου, ο Όμιλος αναγνωρίζει στα κέρδη ή στις ζημιές (με εξαίρεση την περίπτωση που οι δαπάνες
περιλαμβάνονται στην λογιστική αξία ενός άλλου στοιχείου του ενεργητικού για το οποίο εφαρμόζονται άλλα σχετικά
Πρότυπα) και τα δύο παρακάτω στοιχεία: (α) το χρηματοοικονομικό κόστος επί της υποχρέωσης μίσθωσης, και (β) τις
μεταβλητές καταβολές μισθωμάτων που δεν περιλαμβάνονται στην επιμέτρηση της υποχρέωσης μίσθωσης κατά την περίοδο
που λαμβάνει χώρα το γεγονός που ενεργοποιεί τις εν λόγω καταβολές.
Πώληση και επαναμίσθωση
Σύμφωνα με το Δ.Π.Χ.Α. 16, η μεταχείριση μιας συναλλαγής πώλησης και επαναμίσθωσης εξαρτάται από το εάν η συναλλαγή
συνιστά πώληση του περιουσιακό στοιχείου σύμφωνα με το Δ.Π.Χ.Α. 15 «Έσοδα από συμβάσεις με πελάτες».
Αν η συναλλαγή συνιστά πώληση του περιουσιακού στοιχείου σύμφωνα με το Δ.Π.Χ.Α. 15, τότε:
Η εταιρεία ως μισθωτής αναγνωρίζει κέρδος ή ζημία από τη συναλλαγή κατά την αναλογία των δικαιωμάτων που
μετέφερε στον αγοραστή,
Η εταιρεία ως εκμισθωτής εφαρμόζει τη λογιστική του εκμισθωτή με βάση τις διατάξεις του Δ.Π.Χ.Α. 16.
Αν η εύλογη αξία του τιμήματος για τη πώληση του περιουσιακού στοιχείου δεν είναι ίση με την εύλογη αξία του περιουσιακού
στοιχείου, τότε η εταιρεία πρέπει να προβεί στις παρακάτω προσαρμογές:
Οποιοδήποτε τίμημα χαμηλότερο της αγοράς λογίζεται ως προκαταβολή στις μελλοντικές πληρωμές μισθώσεων
Οποιοδήποτε τίμημα υψηλότερο της αγοράς λογίζεται ως επιπλέον χρηματοδότηση από τον αγοραστή μισθωτή
προς τον πωλητή εκμισθωτή.
Γ.16. Κόστος δανεισμού (Δ.Λ.Π. 23)
Το κόστος δανεισμού είναι οι τόκοι που απορρέουν από τον δανεισμό, καθώς και τα λοιπά έξοδα που πραγματοποιούνται από
μία επιχείρηση για τη λήψη των δανείων.
Στην έννοια του κόστους δανεισμού περιλαμβάνονται:
Τόκοι βραχυπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων τραπεζικών δανείων, καθώς και τόκοι υπεραναλήψεων.
Απόσβεση της διαφοράς υπό το άρτιο ομολογιακών δανείων,
Απόσβεση συμπληρωματικών εξόδων που πραγματοποιήθηκαν για την λήψη των δανείων,
Χρηματοοικονομικές επιβαρύνσεις από μισθώσεις, οι οποίες παρακολουθούνται σύμφωνα με το Δ.Π.Χ.Α. 16
Συναλλαγματικές διαφορές δανείων σε ξένο νόμισμα, κατά την έκταση που αυτές θεωρούνται χρηματοοικονομικό
έξοδο.
Όλα τα κόστη δανεισμού που μπορεί να κατανεμηθούν άμεσα στην απόκτηση, κατασκευή ή παραγωγή ενός περιουσιακού
στοιχείου που πληρεί τις προϋποθέσεις πρέπει να κεφαλαιοποιούνται.
Γ.17. Λειτουργικοί τομείς (Δ.Π.Χ.Α. 8)
Ο Όμιλος αναγνωρίζει ως πρωτογενείς λειτουργικούς τομείς τον τομέα κατασκευών, τον τομέα παραχωρήσεων και τον τομέα
λοιπών δραστηριοτήτων. Επίσης αναγνωρίζει ως δευτερογενείς λειτουργικούς γεωγραφικούς τομείς την Ελλάδα και το
εξωτερικό. Οι ανωτέρω λειτουργικοί τομείς είναι αυτοί που χρησιμοποιούνται από την Διοίκηση για εσωτερικούς σκοπούς και
οι στρατηγικές αποφάσεις της διοίκησης λαμβάνονται με βάση τα αναπροσαρμοσμένα λειτουργικά αποτελέσματα του κάθε
παρουσιαζόμενου τομέα, τα οποία χρησιμοποιούνται για την μέτρηση της αποδοτικότητάς τους.
113
Γ.18. Γνωστοποιήσεις συνδεδεμένων μερών (Δ.Λ.Π. 24)
Οι γνωστοποιήσεις συνδεδεμένων μερών καλύπτονται από το Δ.Λ.Π. 24 το οποίο αναφέρεται στις συναλλαγές μεταξύ μιας
επιχείρησης που καταρτίζει χρηματοοικονομικές καταστάσεις και των συνδεδεμένων με αυτή μερών. Το πρωτεύον στοιχείο
του είναι η οικονομική ουσία και όχι ο νομικός τύπος των συναλλαγών.
Συνδεδεμένο μέρος θεωρείται μία επιχείρηση εάν:
1. Άμεσα ή έμμεσα διαμέσου ενδιάμεσων μερών ελέγχει, ελέγχεται ή βρίσκεται κάτω από κοινό έλεγχο με την
επιχείρηση.
2. Κατέχει ένα ποσοστό μιας επιχείρησης και το ποσοστό αυτό της δίνει ουσιώδη επιρροή πάνω στην επιχείρηση ή από
κοινού έλεγχο πάνω στην επιχείρηση.
3. Είναι συγγενής επιχείρηση, όπως ορίζεται από το Δ.Λ.Π. 28.
4. Είναι μία κοινοπραξία, όπως ορίζεται από το Δ.Π.Χ.Α. 11.
5. Είναι βασικό μέλος του διοικητικού προσωπικού της επιχείρησης ή της μητρικής της.
6. Είναι κοντινό μέλος της οικογενείας οποιουδήποτε ατόμου της πρώτης και τέταρτης προαναφερθείσας περίπτωσης.
7. Είναι μία επιχείρηση η οποία ελέγχεται (είτε σε από κοινού έλεγχο είτε κάτω από ουσιώδη επιρροή) από ένα πρόσωπο
που αναφέρεται στην τέταρτη και πέμπτη προαναφερθείσα περίπτωση.
8. Είναι ένα πρόγραμμα καθορισμένων παροχών προς τους εργαζομένους της επιχείρησης με σκοπό το οικονομικό
όφελός του ή όφελος των εργαζομένων της επιχείρησης που αποτελεί συνδεδεμένο μέρος της επιχείρησης.
Συναλλαγή συνδεδεμένων μερών είναι μια μεταφορά πόρων, υπηρεσιών ή υποχρεώσεων μεταξύ των συνδεδεμένων μερών,
ανεξάρτητα από το εάν επιβάλλεται ένα τίμημα ή όχι.
Γ.19. Έσοδα από συμβόλαια με πελάτες (Δ.Π.Χ.Α. 15)
To πρότυπο καθιερώνει ένα μοντέλο πέντε βημάτων για τον προσδιορισμό των εσόδων από συμβάσεις με πελάτες:
1. Προσδιορισμός της σύμβασης με τον πελάτη.
2. Προσδιορισμός των υποχρεώσεων εκτέλεσης.
3. Προσδιορισμός της τιμής συναλλαγής.
4. Επιμερισμός της τιμής συναλλαγής στις υποχρεώσεις εκτέλεσης της σύμβασης.
5. Αναγνώριση εσόδων όταν ή ενόσω μια οικονομική οντότητα εκπληρώνει την υποχρέωση εκτέλεσης.
Σύμφωνα με το ΔΧΠΑ 15, τα έσοδα αναγνωρίζονται στο ποσό, το οποίο μία οικονομική οντότητα αναμένει να δικαιούται ως
αντάλλαγμα για τη μεταβίβαση των αγαθών ή των υπηρεσιών σε έναν πελάτη. Επίσης, το πρότυπο ορίζει τη λογιστική
παρακολούθηση των επιπρόσθετων εξόδων για την ανάληψη μιας σύμβασης και των άμεσων εξόδων που απαιτούνται για την
ολοκλήρωση της σύμβασης αυτής.
Έσοδο ορίζεται το ποσό το οποίο μία οικονομική οντότητα αναμένει να δικαιούται ως αντάλλαγμα για τα αγαθά ή τις
υπηρεσίες που μεταβίβασε σε έναν πελάτη, εκτός από τα ποσά που εισπράττονται για λογαριασμό τρίτων (φόρος
προστιθέμενης αξίας, λοιποί φόροι επί των πωλήσεων). Τα μεταβλητά ποσά περιλαμβάνονται στο τίμημα και υπολογίζονται
είτε με τη μέθοδο της «αναμενόμενης αξίας», είτε με τη μέθοδο του «πιο πιθανού ποσού».
Μια οικονομική οντότητα αναγνωρίζει έσοδα όταν καθώς) ικανοποιεί την υποχρέωση εκτέλεσης μιας σύμβασης,
μεταβιβάζοντας τα αγαθά ή τις υπηρεσίες που έχει υποσχεθεί στον πελάτη. Ο πελάτης αποκτά τον έλεγχο του αγαθού ή της
υπηρεσίας, εάν έχει τη δυνατότητα να κατευθύνει τη χρήση και να αντλεί ουσιαστικά όλα τα οικονομικά οφέλη από αυτό το
αγαθό ή την υπηρεσία. Ο έλεγχος μεταβιβάζεται κατά τη διάρκεια μιας περιόδου ή σε μια συγκεκριμένη χρονική στιγμή.
114
Τα έσοδα από την πώληση αγαθών αναγνωρίζονται όταν ο έλεγχος του αγαθού μεταφέρεται στον πελάτη, συνήθως με την
παράδοσή του, και δεν υπάρχει καμία ανεκπλήρωτη υποχρέωση που θα μπορούσε να επηρεάσει την αποδοχή του αγαθού από
τον πελάτη.
Τα έσοδα από την παροχή υπηρεσιών αναγνωρίζονται την λογιστική περίοδο την όποια οι υπηρεσίες παρέχονται και
επιμετρώνται σύμφωνα με τη φύση των υπηρεσιών που παρέχονται, χρησιμοποιώντας είτε μεθόδους εκροών (output
methods), είτε μεθόδους εισροών (input methods).
Η απαίτηση από τον πελάτη αναγνωρίζεται όταν υπάρχει ένα άνευ προϋποθέσεων δικαίωμα να λάβει η οικονομική οντότητα
το τίμημα για τις εκτελεσμένες υποχρεώσεις της σύμβασης προς τον πελάτη. Το συμβατικό περιουσιακό στοιχείο
αναγνωρίζεται όταν ο Όμιλος και η Εταιρία έχει ικανοποιήσει τις υποχρεώσεις του προς τον πελάτη, πριν ο πελάτης πληρώσει ή
πριν καταστεί απαιτητή η πληρωμή, για παράδειγμα όταν τα αγαθά ή οι υπηρεσίες μεταβιβάζονται στον πελάτη πριν από το
δικαίωμα του Ομίλου για την έκδοση τιμολογίου.
Η συμβατική υποχρέωση αναγνωρίζεται όταν η Εταιρεία και ο Όμιλος λαμβάνει τίμημα από τον πελάτη (προπληρωμή) ή όταν
διατηρεί δικαίωμα επί ενός τιμήματος το οποίο είναι ανεπιφύλακτο (αναβαλλόμενο έσοδο) πριν την εκτέλεση των
υποχρεώσεων της σύμβασης και τη μεταφορά των αγαθών ή των υπηρεσιών. Η συμβατική υποχρέωση από-αναγνωρίζεται
όταν εκτελεστούν οι υποχρεώσεις της σύμβασης και το έσοδο καταγραφεί στην κατάσταση αποτελεσμάτων.
O Όμιλος δραστηριοποιείται στους κλάδους της Κατασκευής, των Παραχωρήσεων, της εμπορίας ενέργειας και των
Επενδύσεων σε ακίνητα. Στα πλαίσια της αξιολόγησης της επίδρασης λόγω της εφαρμογής του Δ.Π.Χ.Α. 15, ο Όμιλος διαχώρισε
τα έσοδά του σε έσοδα από κατασκευαστικά συμβόλαια και συμβόλαια συντήρησης, έσοδα από πώληση αγαθών και λοιπά
έσοδα.
Έσοδα από κατασκευαστικά συμβόλαια και συμβόλαια συντήρησης
Οι συμβάσεις με πελάτες της κατηγορίας αυτής αφορούν στην κατασκευή ή συντήρηση δημοσίων έργωv και ιδιωτικών έργων
στο εσωτερικό, όπως και αντίστοιχων έργων στο εξωτερικό.
Κάθε ένα κατασκευαστικό συμβόλαιο από τα υφιστάμενα έργα περιλαμβάνει μια μοναδική υποχρέωση για τον κατασκευαστή.
Ακόμα και στις περιπτώσεις συμβολαίων που περιλαμβάνουν τόσο τον σχεδιασμό όσο και την κατασκευή ενός έργου, η
υποχρέωση του κατασκευαστή είναι κατ' ουσίαν μία καθώς η υπόσχεση του προς τον πελάτη είναι η παράδοση ενός έργου
του οποίου τα αγαθά και υπηρεσίες αποτελούν επιμέρους συστατικά.
Τα συμβατικά έσοδα αναγνωρίζονται κατά τη διάρκεια της σύμβασης, χρησιμοποιώντας μια μέθοδο υπολογισμού του εσόδου
από κατασκευαστικά συμβόλαια, παρόμοια με τη μέθοδο της ποσοστιαίας ολοκλήρωσης. Το στάδιο ολοκλήρωσης
υπολογίζεται με βάση το συμβατικό κόστος που έχει πραγματοποιηθεί μέχρι την ημερομηνία του ισολογισμού σε σχέση με το
συνολικό εκτιμώμενο κόστος κατασκευής κάθε έργου.
Το Δ.Π.Χ.Α. 15 απαιτεί την αναγνώριση τυχόν μεταβλητού τιμήματος, δηλαδή αξιώσεων από κόστη
καθυστέρησης/επιτάχυνσης, bonus επιβράβευσης, συμπληρωματικών εργασιών, μόνο στο βαθμό που είναι εξαιρετικά πιθανό
(highly probable) ότι τα έσοδα αυτά δεν θα αντιστραφούν στο μέλλον. Στην διαδικασία αξιολόγησης της πιθανότητας
ανάκτησης του μεταβλητού τιμήματος, θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψιν η προηγούμενη εμπειρία προσαρμοσμένη στις
συνθήκες των υφιστάμενων συμβολαίων. Οι πρόσθετες αξιώσεις, τα κόστη καθυστέρησης/επιτάχυνσης και οι
συμπληρωματικές εργασίες αναγνωρίζονται στην περίπτωση που οι συζητήσεις για την είσπραξή τους βρίσκονται σε
προχωρημένο στάδιο διαπραγμάτευσης ή υποστηρίζονται από εκτιμήσεις ανεξάρτητων επαγγελματιών.
Κόστος έργων: Το κόστος έργων περιλαμβάνει τα κάτωθι:
Κόστη τα οποία συνδέονται άμεσα με το συγκεκριμένο έργο,
Κόστη που αποδίδονται στο συγκεκριμένο έργο και που μπορούν να κατανεμηθούν στο έργο,
Άλλα κόστη που χρεώνονται στο συγκεκριμένο πελάτη, σύμφωνα με τους όρους της σύμβασης.
115
Στην δεύτερη περίπτωση περιλαμβάνονται και τα γενικά έξοδα κατασκευών. Αυτά τα έξοδα κατανέμονται σε συνεχή βάση
χρησιμοποιώντας μεθόδους και βάσεις κατανομής που είναι λογικές και που εφαρμόζονται με συνέπεια για όλα τα έξοδα με
παρόμοια χαρακτηριστικά.
Το έμμεσο κόστος έργων περιλαμβάνει κόστη όπως η ετοιμασία και διεκπεραίωση της μισθοδοσίας του προσωπικού
εργοταξίων, έξοδα τραπεζών συνδεόμενα άμεσα με τα έργα.
Έξοδα τα οποία δεν αποδίδονται ή κατανέμονται σε ένα έργο περιλαμβάνουν έξοδα πωλήσεων, έξοδα Ερευνών και Ανάπτυξης,
γενικά διοικητικά έξοδα και αποσβέσεις αδράνειας μηχανημάτων, τα οποία δεν απασχολούνται στο συγκεκριμένο έργο.
Επίσης, υπάρχουν συμβάσεις με πελάτες για τη συντήρηση κατασκευαστικών έργων. Η αναγνώριση των εσόδων από τις
συμβάσεις αυτές γίνεται κατά τη διάρκεια της σύμβασης με την μέθοδο της ποσοστιαίας ολοκλήρωσης βάσει κόστους.
Γ.20. Χρηματοοικονομικά μέσα (Δ.Π.Χ.Α. 9)
Σύμφωνα με το Δ.Π.Χ.Α. 9, τα χρηματοοικονομικά μέσα επιμετρώνται και ταξινομούνται είτε σε εύλογη αξία (εύλογη αξία μέσω
των αποτελεσμάτων ή εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εισοδημάτων) είτε στο αποσβέσιμο κόστος.
Η ταξινόμηση των χρεωστικών τίτλων βασίζεται σε δύο κριτήρια:
1. το επιχειρηματικό μοντέλο διαχείρισης των χρηματοοικονομικών μέσων , δηλαδή εάν στόχος είναι η διακράτηση με
σκοπό την είσπραξη συμβατικών ταμειακών ροών ή η είσπραξη συμβατικών ταμειακών ροών καθώς και η πώληση
χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων και
2. τις συμβατικές ταμειακές ροές του μέσου, εάν αντιπροσωπεύουν «μόνο πληρωμές κεφαλαίου και τόκων» (SPPI
κριτήριο) επί του υπολοίπου που εκκρεμεί.
Η ταξινόμηση των συμμετοχικών τίτλων βασίζεται στο επιχειρηματικό μοντέλο διαχείρισης των σχετικών επενδύσεων.
Ο Όμιλος και η εταιρία επιμετρούν τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία αρχικά στην εύλογη αξία τους προσθέτοντας
κόστη συναλλαγής, εκτός εάν το χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο επιμετράται στην εύλογη αξία του μέσω
αποτελεσμάτων χρήσης. Οι εμπορικές απαιτήσεις αρχικά επιμετρώνται στην τιμή συναλλαγής.
Απομείωση
Ο Όμιλος και η Εταιρία αναγνωρίζουν προβλέψεις απομείωσης για αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές για όλα τα
χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία. Οι αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές βασίζονται στη διαφορά μεταξύ των
συμβατικών ταμειακών ροών και όλων των ταμειακών ροών που ο Όμιλος και η εταιρία αναμένει να λάβει. Η διαφορά
προεξοφλείται χρησιμοποιώντας μια εκτίμηση του αρχικού πραγματικού επιτοκίου του χρηματοοικονομικού στοιχείου
ενεργητικού. Για τα συμβατικά στοιχεία ενεργητικού, τις εμπορικές απαιτήσεις και τις απαιτήσεις από μισθώσεις, ο Όμιλος και
η Εταιρία εφάρμοσαν την απλοποιημένη προσέγγιση του προτύπου και υπολόγισαν τις αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές με
βάση τις αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές για όλη τη διάρκεια ζωής των στοιχείων αυτών.
Αντιστάθμιση κινδύνου
Το Δ.Π.Χ.Α. 9 δίνει την δυνατότητα στις οντότητες να εξακολουθούν να εφαρμόζουν τις απαιτήσεις του Δ.Λ.Π. 39 για την
λογιστική αντιστάθμισης. Ο Όμιλος και η Εταιρεία επέλεξε να συνεχίζει να εφαρμόζει το Δ.Λ.Π. 39 για τις υφιστάμενες, κατά
την ημερομηνία πρώτης εφαρμογής, σχέσεις αντιστάθμισης. Συνεπώς, θα συνεχίσουν να εφαρμόζουν την παρούσα πολιτική
τους για τη λογιστική αντιστάθμισης, αν και θα εξετάσουν την έναρξη της λογιστικής αντιστάθμισης σύμφωνα με τις απαιτήσεις
του Δ.Π.Χ.Α. 9, όταν μία νέα σχέση αντιστάθμισης προκύψει.
Ταξινόμηση και επιμέτρηση
116
Α. Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε αποσβέσιμο κόστος
Τα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού επιμετρώνται στο αποσβέσιμο κόστος, εάν κατέχονται στα πλαίσια ενός
επιχειρηματικού μοντέλου με σκοπό τη διακράτησή τους και την είσπραξη των συμβατικών ταμειακών ροών που πληρούν το
SPPI κριτήριο. Τα έσοδα των τόκων αυτών των στοιχείων περιλαμβάνονται στα χρηματοοικονομικά έσοδα και αναγνωρίζονται
με τη χρήση του πραγματικού επιτοκίου. Οποιοδήποτε κέρδος ή ζημία που προκύπτει από τη διαγραφή αναγνωρίζεται αμέσως
στην κατάσταση αποτελεσμάτων.
Τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που ταξινομούνται σε αυτή την κατηγορία περιλαμβάνουν κυρίως τα παρακάτω
περιουσιακά στοιχεία:
Εμπορικές και λοιπές απαιτήσεις
Οι εμπορικές απαιτήσεις αναγνωρίζονται αρχικά στην εύλογη αξία τους και μεταγενέστερα αποτιμώνται στο αποσβέσιμο
κόστος με τη μέθοδο του πραγματικού επιτοκίου, εκτός εάν το αποτέλεσμα της προεξόφλησης δεν είναι σημαντικό, μειωμένο
με τυχόν ζημιά απομείωσης. Οι εμπορικές και λοιπές απαιτήσεις περιλαμβάνουν επίσης, συναλλαγματικές και γραμμάτια
εισπρακτέα.
Β. Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία ενεργητικού σε εύλογη αξία μέσω συνολικών λοιπών εσόδων
Χρεωστικοί Τίτλοι
Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται επενδύσεις σε Χρηματοοικονομικά Στοιχεία Ενεργητικού σε εταιρίες Παραχώρησης
στον Όμιλο και στην Εταιρία, τα οποία θα επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω της κατάστασης λοιπών συνολικών εσόδων,
εάν κατέχονται ως μέρος ενός επιχειρηματικού μοντέλου του οποίου ο στόχος είναι τόσο η είσπραξη των ταμειακών ροών όσο
και η πώληση χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων και οι συμβατικές αυτές ταμειακές ροές αφορούν αποκλειστικά σε
πληρωμές κεφαλαίου και τόκων. Οι μεταβολές στην εύλογη αξία τους αναγνωρίζονται στην κατάσταση συνολικού εισοδήματος
και κατά την αποαναγνώρισή τους τα συσσωρευμένα κέρδη ή ζημιές ανακυκλώνονται στα αποτελέσματα χρήσης.
Σύμφωνα με το Δ.Λ.Π. 32 «Χρηματοοικονομικά μέσα: γνωστοποίηση και παρουσίαση», όταν ένα μέσο συμπεριλαμβάνει
συμβατική δέσμευση για παράδοση μετρητών ή άλλου χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου σε μια άλλη οικονομική
οντότητα, τότε το χρηματοοικονομικό μέσο κατατάσσεται ως χρεωστικός τίτλος.
Επίσης σύμφωνα με το Δ.Λ.Π. 32, υπάρχει η δυνατότητα ανακατάταξης ενός μέσου από συμμετοχικό σε χρεωστικό τίτλο
εξαιτίας αλλαγών των ουσιαστικών όρων της σύμβασης χωρίς να αλλάξουν οι συμβατικοί όροι.
Συμμετοχικοί Τίτλοι
Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται επενδύσεις σε μετοχές κυρίως σε εταιρίες παραχώρησης τις οποίες ο Όμιλος και η
Εταιρία έχει την πρόθεση να κρατήσει στο προβλεπόμενο μέλλον και έχει αποφασίσει να τα ταξινομεί κατά τον τρόπο αυτό
στην αρχική αναγνώριση τους ή στη μετάβαση στο ΔΧΠΑ 9. Μερίσματα από τέτοιες επενδύσεις συνεχίζουν να αναγνωρίζονται
στην κατάσταση αποτελεσμάτων, εκτός αν αντιπροσωπεύουν ανάκτηση μέρους του κόστους της επένδυσης. Οι μεταβολές
στην εύλογη αξία τους αναγνωρίζονται στην κατάσταση συνολικού εισοδήματος και κατά την αποαναγνώρισή τους τα
συσσωρευμένα κέρδη ή ζημιές δεν θα ανακυκλώνονται στα αποτελέσματα χρήσης.
Γ. Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία ενεργητικού σε εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων
Σε κάθε άλλη περίπτωση τα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των
αποτελεσμάτων χρήσης. Τα χρηματοοικονομικά στοιχεία αποτιμώμενα στην εύλογη αξία τους μέσω αποτελεσμάτων,
αναγνωρίζονται αρχικά σε εύλογη αξία και οι δαπάνες συναλλαγής αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα την περίοδο που
προκύπτουν. Τα πραγματοποιημένα και μη πραγματοποιημένα κέρδη ή ζημίες που προκύπτουν από τις μεταβολές της εύλογης
117
αξίας των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων αποτιμώμενα στην εύλογη αξία τους με μεταβολές στα
αποτελέσματα, αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα την περίοδο που προκύπτουν.
Ο Όμιλος και η Εταιρεία δεν έχει περιουσιακά στοιχεία ενεργητικού σε αυτή την κατηγορία, ωστόσο διατηρεί το δικαίωμα, στη
περίπτωση αλλαγής του επιχειρηματικού μοντέλου, να προβεί σε ανακατάταξη χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων
από την κατηγορία επιμέτρησης αποσβεσμένου κόστους στην κατηγορία επιμέτρησης εύλογης αξίας μέσω των
αποτελεσμάτων. Σε αυτή τη περίπτωση, οποιοδήποτε κέρδος ή ζημία που προκύπτει από διαφορά ανάμεσα στο προηγούμενο
αποσβεσμένο κόστος του χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου και την εύλογη αξία αναγνωρίζεται στα αποτελέσματα
(σύμφωνα με το Δ.Π.Χ.Α. 9).
Επίσης ο Όμιλος και η Εταιρεία διατηρεί το δικαίωμα, στη περίπτωση αλλαγής του επιχειρηματικού μοντέλου, να προβεί σε
ανακατάταξη χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου από την κατηγορία επιμέτρησης εύλογης αξίας μέσω των λοιπών
συνολικών εσόδων στην κατηγορία επιμέτρησης εύλογης αξίας μέσω των αποτελεσμάτων. Σε αυτή τη περίπτωση, το
σωρευτικό κέρδος ή ζημία που είχε προηγουμένως αναγνωριστεί στα λοιπά συνολικά έσοδα ανακατατάσσεται από την καθαρή
θέση στα αποτελέσματα ως προσαρμογή από ανακατάταξη (σύμφωνα με το Δ.Λ.Π. 1 και το Δ.Π.Χ.Α. 9) κατά την ημερομηνία
ανακατάταξης.
Γ.21. Δεσμευμένες καταθέσεις
Οι δεσμευμένες καταθέσεις είναι ταμειακά ισοδύναμα τα οποία δεν είναι άμεσα διαθέσιμα προς χρήση. Αυτά τα ταμειακά
ισοδύναμα δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν από τον Όμιλο μέχρι την επέλευση ενός συγκεκριμένου χρονικού σημείου ή
γεγονότος στο μέλλον. Στις περιπτώσεις που οι δεσμευμένες καταθέσεις αναμένεται να χρησιμοποιηθούν εντός διαστήματος
ενός έτους από την ημερομηνία της κατάστασης οικονομικής θέσης, ταξινομούνται ως βραχυπρόθεσμο περιουσιακό στοιχείο.
Όμως, εάν δεν αναμένεται να χρησιμοποιηθούν εντός διαστήματος ενός έτους από την ημερομηνία της κατάστασης
χρηματοοικονομικής θέσης, ταξινομούνται ως μακροπρόθεσμο περιουσιακό στοιχείο.
Γ.22. Μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία κατεχόμενα προς πώληση και διακοπείσες δραστηριότητες
(Δ.Π.Χ.Α. 5)
Ο Όμιλος ταξινομεί ένα μη κυκλοφορούν στοιχείο του ενεργητικού ή μία ομάδα διάθεσης περιουσιακών στοιχείων και
υποχρεώσεων (στοιχεία ενεργητικού και υποχρεώσεις που θα μεταβιβαστούν σε μια ενιαία συναλλαγή) ως κατεχόμενα προς
πώληση, αν η αξία τους αναμένεται να ανακτηθεί κατά κύριο λόγο μέσω διάθεσης των στοιχείων και όχι μέσω της χρήσης τους.
Οι βασικές προϋποθέσεις για να ταξινομηθεί ένα μη κυκλοφορούν περιουσιακό στοιχείο ή μια ομάδα διάθεσης περιουσιακών
στοιχείων και υποχρεώσεων σαν κατεχόμενα προς πώληση, είναι το περιουσιακό στοιχείο ή η ομάδα να είναι διαθέσιμα προς
άμεση πώληση στην παρούσα τους κατάσταση, η δε ολοκλήρωση της πώλησης να εξαρτάται μόνο από συνθήκες που είναι
συνήθεις και τυπικές για πωλήσεις τέτοιων στοιχείων και η πώληση θα πρέπει να είναι πολύ πιθανή.
Για να θεωρηθεί μια πώληση πολύ πιθανή θα πρέπει:
1. η Διοίκηση να έχει δεσμευθεί για την πώληση,
2. έχει ξεκινήσει ένα ενεργό πρόγραμμα εύρεσης αγοραστή και ολοκλήρωσης του προγράμματος,
3. το μη κυκλοφορούν περιουσιακό στοιχείο πρέπει να διατίθεται στην αγορά προς πώληση σε τιμή λογική σε σχέση με
τη τρέχουσα εύλογη αξία,
4. η πώληση του πρέπει να θεωρηθεί ως ολοκληρωμένη εντός 12 μηνών από την ημερομηνία ταξινόμησής του ως
κατεχόμενο προς πώληση.
Τα κατεχόμενα προς πώληση μη κυκλοφορούντα στοιχεία ενεργητικού και οι διαθέσεις ομάδων περιουσιακών στοιχείων και
υποχρεώσεων επιμετρούνται στη χαμηλότερη αξία μεταξύ της λογιστικής αξίας και της εύλογης αξίας αφαιρουμένων των
118
εξόδων πώλησης. Επίσης κέρδος ή ζημιές από την πώληση των συγκεκριμένων στοιχείων αναγνωρίζονται στην κατάσταση
αποτελεσμάτων.
Αμέσως πριν την αρχική ταξινόμηση του στοιχείου του ενεργητικού ή της διάθεσης ομάδας περιουσιακών στοιχείων και
υποχρεώσεων ως κατεχόμενων προς πώληση, το στοιχείο του ενεργητικού όλα τα στοιχεία του ενεργητικού και οι
υποχρεώσεις που περιλαμβάνονται στην ομάδα) αποτιμώνται με βάση τα ισχύοντα σε κάθε περίπτωση ΔΠΧΑ.
Τα μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία οι ομάδες διάθεσης περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων) που
ταξινομούνται σαν κατεχόμενα προς πώληση αποτιμώνται (μετά την αρχική ταξινόμηση ως ανωτέρω) στη χαμηλότερη αξία
μεταξύ της αξίας που αυτά φέρονται στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις και της εύλογης αξίας τους, μειωμένης κατά τα
άμεσα έξοδα διάθεσης, και οι προκύπτουσες ζημίες απομείωσης καταχωρούνται στα αποτελέσματα χρήσεως. Όποια πιθανή
αύξηση της εύλογης αξίας σε μεταγενέστερη αποτίμηση καταχωρείται στα αποτελέσματα χρήσεως αλλά όχι για ποσό
μεγαλύτερο της αρχικά καταχωρηθείσας ζημίας απομείωσης.
Από την ημερομηνία κατά την οποία ένα μη κυκλοφορούν στοιχείο του ενεργητικού τα μη κυκλοφορούντα στοιχεία του
ενεργητικού που περιλαμβάνονται σε μια ομάδα διάθεσης περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων) ταξινομείται ως
κατεχόμενο προς πώληση, δεν λογίζονται αποσβέσεις επί των εν λόγω στοιχείων.
[Βλ. σημείωση 25γ Ομάδα Διάθεσης Περιουσιακών Στοιχείων και Υποχρεώσεων Κατεχόμενα προς Πώληση]
Γ.23. Σημαντικές λογιστικές εκτιμήσεις και κρίσεις
Η σύνταξη των χρηματοοικονομικών καταστάσεων απαιτεί τη διενέργεια εκτιμήσεων και την υιοθέτηση παραδοχών από
πλευράς της Διοίκησης, οι οποίες επηρεάζουν τις γνωστοποιήσεις που περιλαμβάνονται στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις.
Η Διοίκηση σε συνεχή βάση αξιολογεί τις εκτιμήσεις και τις παραδοχές αυτές, και οι κυριότερες παρατίθενται κατωτέρω. Οι
εκτιμήσεις και οι κρίσεις αξιολογούνται συνεχώς και βασίζονται σε εμπειρικά δεδομένα και άλλους παράγοντες,
συμπεριλαμβανομένων των προσδοκιών για μελλοντικά γεγονότα που θεωρούνται αναμενόμενα υπό εύλογες συνθήκες. Οι
εκτιμήσεις και οι παραδοχές αυτής είναι η βάση για την λήψη αποφάσεων σχετικά με τις λογιστικές αξίες των περιουσιακών
στοιχείων και των υποχρεώσεων που δεν είναι άμεσα διαθέσιμες από άλλες πηγές. Οι προκύπτουσες λογιστικές εκτιμήσεις, εξ
ορισμού, σπάνια θα ταυτιστούν απόλυτα με τα αντίστοιχα πραγματικά αποτελέσματα. Οι εκτιμήσεις και οι υποθέσεις που
ενέχουν ουσιαστικό κίνδυνο να προκαλέσουν σημαντικές αλλαγές στα ποσά των απαιτήσεων και υποχρεώσεων εντός της
επόμενης χρήσης παρατίθενται παρακάτω.
Γ.23.1 Απομείωση υπεραξίας και λοιπών μη χρηματοοικονομικών στοιχείων
Η Διοίκηση εξετάζει σε ετήσια βάση εάν υφίσταται κάποια ένδειξη απομείωσης της υπεραξίας, σύμφωνα με τη λογιστική
πρακτική της παραγράφου Γ.4.i. Τα ανακτήσιμα ποσά των μονάδων δημιουργίας ταμειακών ροών προσδιορίζονται σύμφωνα
με τους υπολογισμούς της αξίας χρήσεως (value in use). Οι υπολογισμοί απαιτούν τη χρήση εκτιμήσεων που σχετίζονται με τα
μελλοντικά κέρδη και τα επιτόκια προεξόφλησης.
Τα μη χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία ελέγχονται για απομείωση οποτεδήποτε γεγονότα ή αλλαγές σε καταστάσεις
δείχνουν ότι η λογιστική αξία τους μπορεί να μην είναι ανακτήσιμη, σύμφωνα με τη λογιστική αρχή που περιγράφεται στην
παράγραφο Γ.6.
Γ.23.2 Φόρος εισοδήματος
Οι εταιρίες του Ομίλου υπόκεινται σε διαφορετικές νομοθεσίες φορολογίας εισοδήματος. Προκειμένου να προσδιοριστεί η
πρόβλεψη του Ομίλου για τους φόρους εισοδήματος απαιτείται σημαντική υποκειμενική κρίση. Κατά την κανονική ροή των
εργασιών της επιχείρησης λαμβάνουν χώρα πολλές συναλλαγές και υπολογισμοί για τους οποίους ο ακριβής υπολογισμός του
φόρου είναι αβέβαιος. Στην περίπτωση που οι τελικοί φόροι που προκύπτουν μετά από τους φορολογικούς ελέγχους είναι
119
διαφορετικοί από τα ποσά που αρχικά είχαν καταχωρηθεί, οι διαφορές αυτής θα επηρεάσουν το φόρο εισοδήματος και τις
προβλέψεις για αναβαλλόμενους φόρους στην χρήση που ο προσδιορισμός των φορολογικών διαφορών έλαβε χώρα.
Γ.23.3 Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις
Σημαντικές εκτιμήσεις της Διοίκησης απαιτούνται για τον καθορισμό του ύψους της αναβαλλόμενης φορολογικής απαίτησης
που μπορεί να αναγνωριστεί, με βάση τον πιθανό χρόνο και το ύψος των μελλοντικών φορολογητέων κερδών σε συνδυασμό
με το φορολογικό προγραμματισμό της οντότητας.
Γ.23.4 Ζωή ενσώματων ακινητοποιήσεων και υπολειμματικές αξίες
Οι ενσώματες ακινητοποιήσεις αποσβένονται κατά τη διάρκεια της εκτιμώμενης ωφέλιμης ζωής τους. Η πραγματική ωφέλιμη
ζωή των ακινητοποιήσεων αποτιμάται σε ετήσια βάση και ενδέχεται να διαφέρει λόγω διαφόρων παραγόντων.
Γ.23.5 Πρόβλεψη καθαρής ρευστοποιήσιμης αξίας για αποθέματα
Σύμφωνα με την λογιστική αρχή που αναφέρεται στην παράγραφο Γ.5, η πρόβλεψη για την καθαρή ρευστοποιήσιμη αξία των
αποθεμάτων, αποτελεί την καλύτερη εκτίμηση της Διοίκησης, με βάση τις ιστορικές τάσεις των πωλήσεων και την θεώρησή της
για την ποιότητα και τον όγκο των αποθεμάτων, στο βαθμό που τα διαθέσιμα αποθέματα κατά την ημερομηνία του
ισολογισμού θα πουληθούν κάτω του κόστους.
Γ.23.6 Προβλέψεις για επισφαλείς απαιτήσεις
Ο Όμιλος απομειώνει την αξία των εμπορικών απαιτήσεών του όταν υπάρχουν δεδομένα ή ενδείξεις οι οποίες καταδεικνύουν
ότι η είσπραξη έκαστης απαίτησης στο σύνολό της ή κατά ένα μέρος δεν είναι πιθανή. Η διοίκηση του Ομίλου περιοδικά
επανεκτιμά την επάρκεια της πρόβλεψης για επισφαλείς απαιτήσεις με βάση παράγοντες όπως την πιστωτική της πολιτική,
αναφορές από τη νομική υπηρεσία για πρόσφατες εξελίξεις σε υποθέσεις που αυτή χειρίζεται, κακώς και την εκτίμηση/κρίση
της για την επίδραση λοιπών παραγόντων στην εισπραξιμότητα των απαιτήσεων.
Γ.23.7 Πρόβλεψη για αποζημίωση προσωπικού
Οι υποχρεώσεις για αποζημίωση του προσωπικού υπολογίζονται βάσει αναλογιστικών μεθόδων, η διενέργεια των οποίων
απαιτεί από τη Διοίκηση να εκτιμήσει συγκεκριμένες παραμέτρους όπως η μελλοντική αύξηση των αμοιβών των εργαζομένων,
το επιτόκιο προεξόφλησης των εν λόγω υποχρεώσεων, το ποσοστό αποχώρησης των εργαζομένων κλπ. Η Διοίκηση προσπαθεί
σε κάθε ημερομηνία αναφοράς όπου η εν λόγω πρόβλεψη αναθεωρείται, να εκτιμά με όσο το δυνατό καλύτερο τρόπο τις
παραμέτρους αυτής.
Γ.23.8 Ενδεχόμενες υποχρεώσεις
Η ύπαρξη ενδεχόμενων υποχρεώσεων απαιτεί από τη Διοίκηση τη συνεχή διενέργεια παραδοχών και αξιολογικών κρίσεων
αναφορικά με την πιθανότητα μελλοντικά γεγονότα να συμβούν ή να μη συμβούν καθώς και της επίδρασης που τα γεγονότα
αυτά μπορεί να έχουν στη δραστηριότητα του Ομίλου.
Γ.23.9 Έσοδα από συμβόλαια με πελάτες (Δ.Π.Χ.Α. 15)
Όταν το αποτέλεσμα ενός συμβολαίου μπορεί να εκτιμηθεί με αξιοπιστία, τα έσοδα και τα έξοδα του συμβολαίου
αναγνωρίζονται κατά τη διάρκεια του συμβολαίου, αντίστοιχα, ως έσοδο και έξοδο. Το έσοδο αναγνωρίζεται μόνο στην έκταση
που το αναληφθέν συμβατικό κόστος ενδέχεται να ανακτηθεί ενώ το συμβατικό κόστος αναγνωρίζεται στα έξοδα της χρήσης
στην οποία αναλήφθηκε .
120
121
Γ.23.10 Σχήματα υπό κοινό έλεγχο (Δ.Π.Χ.Α. 11)
Οι παράγοντες που ο Όμιλος εξετάζει για να προσδιορίσει ότι τα σχήματα είναι υπό κοινό έλεγχο περιλαμβάνουν την δομή, τη
νομική μορφή, τη συμβατική συμφωνία και λοιπά γεγονότα και καταστάσεις.
Γ.23.11 Επιμέτρηση εύλογης αξίας (Δ.Π.Χ.Α. 13)
Ορισμένα από τα στοιχεία ενεργητικού και παθητικού τα οποία περιλαμβάνονται στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις του
Ομίλου απαιτούν την επιμέτρησή τους σε εύλογη αξία, ή / και την δημοσίευση αυτής της εύλογης αξίας. Ο Όμιλος επιμετρά
μία σειρά από κονδύλια σε εύλογη αξία:
Ενσώματα Πάγια στοιχεία & Ακίνητα προς επένδυση
Χρηματοοικονομικά Στοιχεία που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων
Μακροπρόθεσμα και Βραχυπρόθεσμα Δάνεια
Παράγωγα Χρηματοοικονομικά Προϊόντα
Γ.23.12 Παράγωγα και αντισταθμιστική λογιστική
Ο Όμιλος αξιολογεί κατά περίπτωση τη σύναψη συμβάσεων παράγωγων χρηματοοικονομικών στοιχείων με στόχο να
αντισταθμίσουν την έκθεση σε κίνδυνο μεταβολής των επιτοκίων που συνδέεται με μακροχρόνιες δανειακές συμβάσεις.
Ο Όμιλος τεκμηριώνει, κατά την έναρξη μιας συναλλαγής, τη σχέση μεταξύ του αντισταθμιστικού μέσου και των
αντισταθμιζόμενων στοιχείων, καθώς επίσης και τη στρατηγική διαχείρισης κινδύνου για την ανάληψη διαφόρων
αντισταθμιστικών ενεργειών. Αυτή η διαδικασία περιλαμβάνει τη σύνδεση του παραγώγου που ορίζονται ως αντισταθμιστικό
μέσο με συγκεκριμένα στοιχεία του παθητικού. Επιπλέον, γίνεται εκτίμηση, κατά την έναρξη της αντιστάθμισης και σε συνεχή
βάση, του βαθμού στον οποίο τα παράγωγα που χρησιμοποιούνται σε αντισταθμιστικές συναλλαγές είναι ιδιαίτερα
αποτελεσματικά στην εξουδετέρωση των μεταβολών στις τρέχουσες αξίες ή στις ταμειακές ροές των αντισταθμιζόμενων
στοιχείων. Οι τυχόν μεταβολές της αξίας του παραγώγου που δεν πληροί τα κριτήρια αναγνώρισης ως μέσο αντιστάθμισης,
καταχωρούνται στα αποτελέσματα χρήσης. Η εκτιμημένη εύλογη αξία υπολογίζεται με βάση τις τρέχουσες τιμές.
Η συνολική εύλογη αξία των παραγώγων αντιστάθμισης κατατάσσεται στα ίδια κεφάλαια.
Αντιστάθμιση Ταμειακών Ροών
Τα παράγωγα στοιχεία αναγνωρίζονται αρχικά στην εύλογη αξία κατά την ημερομηνία σύναψης της σχετικής συμφωνίας. Το
τμήμα της μεταβολής στην εύλογη αξία του παραγώγου που θεωρείται αποτελεσματικό και πληροί τα κριτήρια αντιστάθμισης
ταμειακών ροών, αναγνωρίζεται στα λοιπά συνολικά εισοδήματα. Τα κέρδη ή ζημιές που σχετίζονται με το μη αποτελεσματικό
τμήμα της μεταβολής αναγνωρίζονται άμεσα στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων, στη γραμμή «Χρηματοοικονομικά έσοδα» ή
«Χρηματοοικονομικά έξοδα».
Το σωρευτικό ποσό που καταχωρείται στα Ίδια Κεφάλαια μεταφέρεται στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων στις περιόδους που το
αντισταθμιζόμενο στοιχείο επηρεάζει το κέρδος ή τη ζημιά της περιόδου. Το κέρδος ή η ζημιά που συνδέεται με το
αποτελεσματικό τμήμα της αντιστάθμισης των συμβάσεων ανταλλαγής κυμαινόμενων επιτοκίων δανεισμού αναγνωρίζεται
στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων, στη γραμμή «Χρηματοοικονομικά έσοδα» ή «Χρηματοοικονομικά έξοδα». Ωστόσο, όταν εκ
της αναμενόμενης συναλλαγής που αντισταθμίζεται προκύπτει αναγνώριση ενός μη χρηματοοικονομικού στοιχείου
ενεργητικού (όπως απόθεμα ή ενσώματο πάγιο), τότε τα κέρδη ή οι ζημιές που είχαν προηγουμένως καταχωρηθεί στην καθαρή
θέση μεταφέρονται από τα Ίδια Κεφάλαια και συνυπολογίζονται στο αρχικό κόστος του στοιχείου ενεργητικού. Τα ποσά αυτά
τελικά επιβαρύνουν τα αποτελέσματα, στην περίπτωση των αποθεμάτων μέσω του κόστους πωληθέντων, και στην περίπτωση
των ενσώματων παγίων μέσω των αποσβέσεων.
122
Όταν ένα εργαλείο αντιστάθμισης λήξει ή πωληθεί ή όταν μια σχέση αντιστάθμισης παύει να πληροί τα κριτήρια της
αντισταθμιστικής λογιστικής, τα σωρευτικά κέρδη ή ζημιές που έχουν μέχρι εκείνη τη στιγμή καταχωρηθεί στα Ίδια Κεφάλαια
παραμένουν στα Ίδια Κεφάλαια και αναγνωρίζονται όταν τελικά η αναμενόμενη συναλλαγή περάσει από την Κατάσταση
Αποτελεσμάτων. Όταν μια αναμενόμενη συναλλαγή δεν εκτιμάται πλέον ότι θα συμβεί, τα σωρευτικά κέρδη ή ζημιές που
έχουν καταχωρηθεί στα Ίδια Κεφάλαια μεταφέρονται άμεσα στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων, στη γραμμή «Λοιπά
κέρδη/(ζημιές)» .
Δ. ΝΕΑ ΠΡΟΤΥΠΑ, ΕΡΜΗΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΩΝ ΠΡΟΤΥΠΩΝ
Σημαντικές λογιστικές πολιτικές
Οι σημαντικές λογιστικές πολιτικές που υιοθετήθηκαν στην προετοιμασία των χρηματοοικονομικών καταστάσεων της
Εταιρείας και του Ομίλου αναφέρονται στην σημείωση Γ. Οι πολιτικές εφαρμόζονται με συνέπεια για όλες τις χρήσεις, εκτός
από τις περιπτώσεις που γίνεται σχετική αναφορά.
Οι χρηματοοικονομικές καταστάσεις της Εταιρείας και του Ομίλου παρουσιάζονται σε το οποίο αποτελεί το λειτουργικό
νόμισμα της Εταιρείας και του Ομίλου.
Οι χρηματοοικονομικές καταστάσεις έχουν καταρτιστεί σύμφωνα τα Διεθνή Λογιστικά Πρότυπα (ΔΛΠ) / Διεθνή Πρότυπα
Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (ΔΠΧΑ) και τις σχετικές διερμηνείες, όπως αυτά έχουν εκδοθεί από το Συμβούλιο Διεθνών
Λογιστικών Προτύπων και έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η προετοιμασία των χρηματοοικονομικών καταστάσεων απαιτεί τη χρήση σημαντικών παραδοχών και εκτιμήσεων, καθώς και
την εφαρμογή κρίσης από την Διοίκηση κατά την εφαρμογή των λογιστικών πολιτικών. Οι περιοχές στις οποίες
χρησιμοποιήθηκαν σημαντικές παραδοχές και εκτιμήσεις αναφέρονται στη σημείωση Γ.23.
Αλλαγές λογιστικών πολιτικών
α. Νέα Λογιστικά Πρότυπα, τροποποιήσεις προτύπων και Διερμηνείες που εφαρμόστηκαν στις
χρηματοοικονομικές καταστάσεις
Τίτλος
Εφαρμόζονται σε
ετήσιες λογιστικές
περιόδους που
ξεκινούν την
Ετήσιες βελτιώσεις στα ΔΠΧΑ: Κύκλος 2018-2020
1 Ιανουαρίου 2022
Τροποποιήσεις στο ΔΛΠ 16: Έσοδα πριν την έναρξη της προοριζόμενης
χρήσης παγίου
1 Ιανουαρίου 2022
Τροποποιήσεις στο ΔΛΠ 37: Επαχθείς συμβάσεις / Κόστος εκπλήρωσης
συμβάσεων
1 Ιανουαρίου 2022
Τροποποιήσεις στο ΔΠΧΑ 3: Αναφορές στο Πλαίσιο Κατάρτισης
χρηματοοικονομικών καταστάσεων
1 Ιανουαρίου 2022
Οι τροποποιήσεις που εφαρμόζονται υποχρεωτικά δεν είχαν σημαντική επίπτωση στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις της
Εταιρίας και του Ομίλου.
123
β. Νέα Λογιστικά Πρότυπα, τροποποιήσεις προτύπων και Διερμηνείες που εφαρμόζονται υποχρεωτικά σε
μεταγενέστερες περιόδους
Τίτλος
Εφαρμόζονται σε ετήσιες
λογιστικές περιόδους που
ξεκινούν την
ΔΠΧΑ 17 «Ασφαλιστήριες Συμβάσεις»
1 Ιανουαρίου 2023
Τροποποιήσεις στο ΔΠΧΑ 17: Αρχική Εφαρμογή των ΔΠΧΑ 17 και
ΔΠΧΑ 9 – Συγκριτικές Πληροφορίες
1 Ιανουαρίου 2023
Τροποποιήσεις στο ΔΛΠ 1 και τη 2η Δήλωση Πρακτικής ΔΠΧΑ:
Γνωστοποίηση λογιστικών πολιτικών
1 Ιανουαρίου 2023
Τροποποιήσεις στο ΔΛΠ 8: Ορισμός των λογιστικών εκτιμήσεων
1 Ιανουαρίου 2023
Τροποποιήσεις στο ΔΛΠ 12: Αναβαλλόμενος φόρος που σχετίζεται με
περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις που προκύπτουν από μία
ενιαία συναλλαγή
1 Ιανουαρίου 2023
Τροποποιήσεις στο ΔΛΠ 1 και το ΔΛΠ 8: Ταξινόμηση υποχρεώσεων ως
Μακροπρόθεσμες ή Βραχυπρόθεσμες
1 Ιανουαρίου 2024
Τροποποιήσεις στο ΔΠΧΑ 16: Υποχρέωση από μισθώσεις σε
συμφωνίες πώλησης και επαναμίσθωσης
1 Ιανουαρίου 2024
Η Εταιρεία και ο Όμιλος ερευνά την επίδραση των νέων προτύπων και τροποποιήσεων στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις.
Δεν αναμένεται, οι τροποποιήσεις που εφαρμόζονται υποχρεωτικά σε μεταγενέστερες περιόδους να έχουν σημαντική
επίπτωση στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις της Εταιρείας και του Ομίλου.
124
Ε. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ
1. Κύκλος εργασιών
Χρήση 1.1-
31.12.2022
Χρήση 1.1-
31.12.2021
Χρήση 1.1-
31.12.2022
Χρήση 1.1-
31.12.2021
Κύκλος εργασιών έργων 358.056.155 567.222.567 343.179.305 551.335.804
Πωλήσεις προϊόντων 6.700.526 5.940.124 52.420 1.448.807
Πωλήσεις υπηρεσιών 37.952.504 19.051.838 18.163.911 8.095.184
Σύνολο από συνεχιζόμενες
δραστηριότητες
402.709.185 592.214.529 361.395.637 560.879.795
Σύνολο από διακοπείσες
δραστηριότητες
394.239.878 190.577.450 - -
Σύνολο από συνεχιζόμενες &
διακοπείσες δραστηριότητες
796.949.063 782.791.979 361.395.637 560.879.795
ΕΤΑΙΡΙΑ
ΟΜΙΛΟΣ
Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 154 του ν. 4938/2022 εισάγεται η δυνατότητα πρόσθετης καταβολής (πριμ) σε
αναδόχους που εκτελούν συμβάσεις έργου, που δεν έκαναν χρήση της περίπτωσης της § 1 του άρθρου 153 (όπως
αναφέρεται στο άρθρο 154) του ν. 4938/06.2022, το οποίο παρέχει το δικαίωμα επιμήκυνσης του χρονοδιαγράμματος του
έργου χωρίς να προσμετράται στον συμβατικό χρόνο, δηλαδή χωρίς η επιμήκυνση να αποτελεί παράταση της συμβατικής
διάρκειας εκτέλεσης του έργου.
Στη διάταξη του άρθρου 154 του ν. 4938/2022 προβλέπεται ως προς το δικαίωμα λήψης από ανάδοχο σύμβασης δημόσιου
έργου, της εκεί προβλεπόμενης πρόσθετης καταβολής (πριμ), πέντε τοις εκατό (5%) επί του υπολειπόμενου συμβατικού
ανταλλάγματος, η μεταξύ άλλων σωρευτική προϋπόθεση της προσκόμισης ισόποσης εγγυητικής επιστολής (καλής εκτέλεσης)
υπό την έννοια του άρθρου 72 του ν. 4412/2016΄ 147).
Προσθέτως στη διάταξη του αυτού ως άνω άρθρου, ορίζεται ως προϋπόθεση για την πληρωμή της πρόσθετης καταβολής
(πριμ), η τήρηση των εγκεκριμένων χρονοδιαγραμμάτων εκτέλεσης του έργου σε σχέση με τη συμβατική προθεσμία (8 έτη),
όπως το χρονοδιάγραμμα του έργου έχει διαμορφωθεί κατά την έναρξη ισχύος της διάταξης του άρθρου 154 του ν.
4938/2022 ήτοι την 06.06.2022.
Η πληρωμή έγινε από τον Κύριο του Έργου (Πελάτη), βάσει πιστοποίησης η οποία αναφέρει "πιστοποίηση του πρόσθετου
πριμ, βάσει του άρθρου 154 του ν. 4938/2022". Βάσει του άρθρου 154, η πρόσθετη καταβολή (πριμ) δεν προσαυξάνει τη
σχετική σύμβαση και δεν αναφέρεται στις περιοδικές πιστοποιήσεις εκτέλεσης του έργου. Για την Εταιρεία, οι διατάξεις
αυτές, αφορούν κυρίως το έργο "Μετρό Γραμμή 4", και το ποσό ανέρχεται σε 41,6 εκ.
Σύμφωνα με το άρθρο 152, η περίοδος αναφοράς αρχίζει την 01/01/2022 και επειδή η επιμήκυνση αφορά μέχρι έξι (6)
μήνες, η περίοδος αυτή για το συγκεκριμένο έργο αφορά χρονικό διάστημα από 01/01/2022 έως 30/06/2022. Η Εταιρεία
για την περίοδο αυτή δεν σταμάτησε τις εργασίες και δεν έκανε επίκληση επιμήκυνσης του χρονοδιαγράμματος για έξι (6)
μήνες.
Καθώς με βάση την μεγάλη κατασκευαστική εμπειρία που διαθέτει η Εταιρεία καθώς και το ιστορικό επιτυχούς εκτέλεσης
των αναληφθέντων μέχρι σήμερα τεχνικών έργων, εκτιμάται ότι θα τηρήσει τα χρονοδιαγράμματα και δεν θα χρειαστεί να
επιστρέψει την πρόσθετη καταβολή (πριμ), όπως ορίζεται στο Νόμο σε περίπτωση μη εμπρόθεσμης ολοκλήρωσης του έργου
(άρθρο 154 του v. 4938/2022).
Ως εκ τούτου, το πριμ αντιμετωπίσθηκε ως δεδουλευμένο έσοδο της χρήσης που υπολογίσθηκε και εισπράχθηκε (2022), με
γνωστοποίηση της εκτίμησης της διοίκησης ότι η περίπτωση μη έγκαιρης ολοκλήρωσης του έργου είναι μη πιθανή
(απομακρυσμένη).
125
2. Κόστος πωλήσεων
Χρήση 1.1-
31.12.2022
Χρήση 1.1-
31.12.2021
Χρήση 1.1-
31.12.2022
Χρήση 1.1-
31.12.2021
Υλικά (82.181.264) (189.687.666) (76.297.207) (158.548.128)
Αμοιβές & Έξοδα Προσωπικού (70.791.096) (60.425.583) (57.780.886) (58.272.267)
Αμοιβές & Έξοδα Τρίτων (165.867.275) (240.208.200) (163.636.900) (254.901.452)
Παροχές Τρίτων (37.085.000) (37.074.395) (33.292.695) (38.299.084)
Διάφορα Έξοδα (19.465.344) (26.016.984) (12.312.826) (26.920.294)
Αποσβέσεις (6.447.688) (7.170.530) (2.655.089) (5.854.134)
Σύνολο από συνεχιζόμενες
δραστηριότητες
(381.837.666) (560.583.357) (345.975.603) (542.795.359)
Σύνολο από διακοπείσες
δραστηριότητες
(381.750.136) (195.537.935) - -
Σύνολο από συνεχιζόμενες &
διακοπείσες δραστηριότητες
(763.587.802) (756.121.292) (345.975.603) (542.795.359)
3. Λοιπά έσοδα/έξοδα - κέρδη/ζημίες
Χρήση 1.1-
31.12.2022
Χρήση 1.1-
31.12.2021
Χρήση 1.1-
31.12.2022
Χρήση 1.1-
31.12.2021
Έκτακτα Έσοδα /(Έξοδα) 3.110.331 6.368.214 3.497.670 2.363.665
Έκτακτα Κέρδη/(Ζημίες) 8.461.266 (3.224.764) 35.830.806 (3.214.647)
Σύνολο από συνεχιζόμενες
δραστηριότητες
11.571.596 3.143.451 39.328.476 (850.982)
Σύνολο από διακοπείσες
δραστηριότητες
35.840.425 (738.072) - -
Σύνολο από συνεχιζόμενες &
διακοπείσες δραστηριότητες
47.412.021 2.405.379 39.328.476 (850.982)
ΕΤΑΙΡΙΑ
ΕΤΑΙΡΙΑ
ΟΜΙΛΟΣ
ΟΜΙΛΟΣ
126
3α. Διαγραφή επισφαλών απαιτήσεων & λοιπών προβλέψεων
Χρήση 1.1-
31.12.2022
Χρήση 1.1-
31.12.2021
Χρήση 1.1-
31.12.2022
Χρήση 1.1-
31.12.2021
Απομείωση απαιτήσεων & λοιπές
προβλέψεις
(6.537.221) (15.733.552) (6.537.221) (15.733.552)
Σύνολο από συνεχιζόμενες
δραστηριότητες
(6.537.221) (15.733.552) (6.537.221) (15.733.552)
Σύνολο από διακοπείσες
δραστηριότητες
(971.955) (543.945) - -
Σύνολο από συνεχιζόμενες &
διακοπείσες δραστηριότητες
(7.509.176) (16.277.497) (6.537.221) (15.733.552)
4. Έξοδα διοικητικής λειτουργίας
Χρήση 1.1-
31.12.2022
Χρήση 1.1-
31.12.2021
Χρήση 1.1-
31.12.2022
Χρήση 1.1-
31.12.2021
Αμοιβές & Έξοδα Προσωπικού (10.463.131) (15.113.223) (6.544.346) (10.575.598)
Αμοιβές & Έξοδα Τρίτων (3.317.466) (2.868.176) (2.396.282) (1.553.397)
Παροχές Τρίτων (4.374.805) 137.605 (4.028.730) 546.774
Διάφορα Έξοδα (3.869.064) (6.011.981) (2.961.509) (5.226.426)
Αποσβέσεις (5.949.962) (1.134.997) (5.468.833) (674.245)
Σύνολο από συνεχιζόμενες
δραστηριότητες
(27.974.426) (24.990.773) (21.399.701) (17.482.891)
Σύνολο από διακοπείσες
δραστηριότητες
(2.837.552) (2.849.829) - -
Σύνολο από συνεχιζόμενες &
διακοπείσες δραστηριότητες
(30.811.979) (27.840.601) (21.399.701) (17.482.891)
5. Έξοδα διαθέσεως
Χρήση 1.1-
31.12.2022
Χρήση 1.1-
31.12.2021
Χρήση 1.1-
31.12.2022
Χρήση 1.1-
31.12.2021
Αμοιβές & Έξοδα Προσωπικού (3.768.944) (2.162.600) (3.545.960) (1.942.893)
Αμοιβές & Έξοδα Τρίτων (6.122.509) (3.984.449) (6.036.447) (3.867.066)
Παροχές Τρίτων (1.908.482) (1.469.025) (1.906.991) (1.466.179)
Διάφορα Έξοδα (1.180.146) (1.137.835) (952.436) (929.609)
Αποσβέσεις (6.142) (59.075) (4.636) (51.970)
Σύνολο από συνεχιζόμενες
δραστηριότητες
(12.986.223) (8.812.984) (12.446.468) (8.257.717)
Σύνολο από διακοπείσες
δραστηριότητες
(2.685.081) (3.340.301) - -
Σύνολο από συνεχιζόμενες &
διακοπείσες δραστηριότητες
(15.671.304) (12.153.284) (12.446.468) (8.257.717)
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
6α. Έσοδα χρεογράφων
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
Χρήση 1.1-
31.12.2022
Χρήση 1.1-
31.12.2021
Χρήση 1.1-
31.12.2022
Χρήση 1.1-
31.12.2021
Έσοδα χρεογράφων από συνεχιζόμενες
δραστηριότητες
6.587.685 5.256.381 2.902.732 835.177
Έσοδα/(Έξοδα) χρεογράφων από διακοπείσες
δραστηριότητες
(309.482) 830.286 - -
Έσοδα χρεογράφων από συνεχιζόμενες &
διακοπείσες δραστηριότητες
6.278.203 6.086.667 2.902.732 835.177
Τα έσοδα χρεογράφων αφορούν έσοδα από συμμετοχή της Εταιρίας και του Ομίλου στα Χρηματοοικονομικά Στοιχεία Ενεργητικού (ΧΣΕ)
Κατώτερης Εξασφάλισης (Subordinated Debt) που εκδίδονται από τις Eταιρείες Παραχώρησης.
6β. Μερίδιο κερδών/(ζημιών) από θυγατρικές και συγγενείς
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
Χρήση 1.1-
Χρήση 1.1-
Χρήση 1.1-
Χρήση 1.1-
31.12.2022
31.12.2021
31.12.2022
31.12.2021
Μερίσματα θυγατρικών/
Κοινοπραξιών
- - 20.976.545 -
Μερίσματα από συγγενείς
5.942.036 932.050 36.359.760 18.899.942
Κέρδη/(ζημιές) συγγενών
(Associates)
41.496.903 30.285.375 - -
Σύνολο από συνεχιζόμενες δραστηριότητες 47.438.939 31.217.425 57.336.305 18.899.942
Σύνολο από διακοπείσες δραστηριότητες
(15.000.000) - - -
Σύνολο από συνεχιζόμενες & διακοπείσες
δραστηριότητες
32.438.939 31.217.425 57.336.305 18.899.942
7. Χρηματοοικονομικό κόστος
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
Χρήση 1.1-
31.12.2022
Χρήση 1.1-
31.12.2021
Χρήση 1.1-
31.12.2022
Χρήση 1.1-
31.12.2021
Πιστωτικοί τόκοι 253.255 135.116 84.816 21.382
Χρεωστικοί τόκοι (τραπεζικοί) (18.047.160) (19.521.718) (17.370.589) (18.608.974)
Χρεωστικοί τόκοι (leasing) (note 26) (2.950.248) (2.867.746) (1.362.697) (1.343.825)
Σύνολο από συνεχιζόμενες δραστηριότητες (20.744.154) (22.254.347) (18.648.471) (19.931.417)
Σύνολο από διακοπείσες δραστηριότητες
1.264.566 (1.925.504) - -
Σύνολο από συνεχιζόμενες & διακοπείσες
δραστηριότητες
(19.479.588) (24.179.851) (18.648.471) (19.931.417)
127
128
8. Έξοδα φόρου χρήσης
Χρήση 1.1-
31.12.2022
Χρήση 1.1-
31.12.2021
Χρήση 1.1-
31.12.2022
Χρήση 1.1-
31.12.2021
Τρέχων φόρος (3.577.299) (3.956.438) (3.167.917) (4.050.173)
Αναβαλλόμενος φόρος (2.000.941) 5.995.862 (1.919.775) 5.916.907
Φόροι που καταλογίζονται και αφορούν
προηγούμενες χρήσεις, λοιποί φόροι
(48.623) (5.761) (48.623) (5.761)
(5.626.864) 2.033.663 (5.136.316) 1.860.973
Συμφωνία Λογιστικού Αποτελέσματος με Φόρους- Έξοδα
Περιγραφή
Χρήση 1.1-
31.12.2022
Χρήση 1.1-
31.12.2021
Χρήση 1.1-
31.12.2022
Χρήση 1.1-
31.12.2021
Κέρδη/ (Ζημιές) προ φόρων 18.543.176 (26.228) 55.975.086 (24.437.005)
Φόρος υπολογισμένος επί λογιστικών κερδών 4.079.499 (5.770) 12.314.519 (5.376.141)
Πλέον: Δαπάνες μη εκπιπτόμενες 4.518.180 11.067.827 4.279.817 10.543.912
Πλέον: Φόροι που καταλογίζονται και αφορούν
προηγούμενες χρήσεις
48.623 2.576.387 48.623 2.957.637
Μείον: συμψηφισμός ζημίων προηγούμενων
χρήσεων
14.031.023 (8.435.274) 13.042.235 (2.151.914)
Μείον: μη φορολογητέα κέρδη (17.035.914) (6.614.082) (24.299.982) (7.845.960)
Προσαρμογή αναβαλλόμενης φορολογίας από
μεταβολή φορολογικού συντελεστή
- (1.808.137) - (1.808.137)
Επίδραση απο τους διαφορετικούς
φορολογικούς συντελεστές που ισχύουν στις
υπόλοιπες χώρες που δραστηριοποποιείται ο
όμιλος
(14.547) 1.185.386 (248.898) 1.819.630
Έξοδα φόρου χρήσης
5.626.864 (2.033.663) 5.136.316 (1.860.973)
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
ΕΤΑΙΡΙΑ
ΟΜΙΛΟΣ
129
9. Πληροφόρηση κατά Τομέα
. Πρωτεύων τύπος πληροφόρησης-επιχειρηματικοί τομείς
Ο Όμιλος δραστηριοποιείται κυρίως σε 3 επιχειρηματικούς τομείς:
- Κατασκευές
- Παραχωρήσεις
- Λοιπές Δραστηριότητες (Ανάπτυξη ακινήτων και λοιπές δραστηριότητες)
Τα αποτελέσματα κατά επιχειρηματικό τομέα για την περίοδο 1 Ιανουαρίου 2022 έως 31 Δεκεμβρίου 2022 είχαν ως εξής:
Κατασκευές Παραχωρήσεις
Λοιπές
Δραστηριότητες
Σύνολο Κατάστασης
Αποτελεσμάτων
(Συνεχιζόμενες
δραστηριότητες)
Διακοπείσες
Δραστηριότητες
Συνολικές Πωλήσεις ανά Τομέα 395.736.294 4.789.930 25.477.643 426.003.867 396.455.741
Ενδοεταιρικές (20.297.876) (1.200) (2.995.606) (23.294.682) (2.215.863)
Καθαρές Πωλήσεις 375.438.418 4.788.730 22.482.037 402.709.185 394.239.878
Μικτό Κέρδος/ (Ζημιά) 15.526.119 1.667.659 3.677.740 20.871.519 12.489.743
Λοιπά έσοδα - έξοδα (καθαρά)
2.122.784 9.508.982 255.290 11.887.056 35.840.425
Απομειώσεις απαιτήσεων και λοιπές
προβλέψεις
(6.537.221) - - (6.537.221) (971.955)
Έξοδα διοικητικής λειτουργίας / Έξοδα
διαθέσεως
(22.901.861) (15.267.907) (2.790.881) (40.960.649) (5.522.633)
Έσοδα χρεογράφων
2.281.698 4.305.987 - 6.587.685 (309.482)
Μερίδιο κερδών/(ζημιών) από συγγενείς
εταιρίες
10.490.025 37.124.551 (175.637) 47.438.939 (15.000.000)
Κέρδη/ (Ζημιές) εκμετάλλευσης 981.546 37.339.272 966.512 39.287.329 26.526.098
Τόκοι
(20.744.154) 1.264.566
Κέρδη/ (Ζημιές) προ Φόρων 18.543.176 27.790.664
Φόρος
(5.626.864) (824.456)
Κέρδη/ (Ζημιές) μετά Φόρων 12.916.312 26.966.208
Αποσβέσεις
10.057.189 1.377.644 968.958 12.403.791 156.795
Προσαρμοσμένα Κέρδη/ (Ζημιές) προ
φόρων, χρηματοδοτικών, επενδυτικών
αποτελεσμάτων, συνολικών αποσβέσεων
και προβλέψεων
41.671.290 38.716.916 1.935.469 82.323.675 27.654.848
130
. Πρωτεύων τύπος πληροφόρησης-επιχειρηματικοί τομείς (Συνέχεια)
Τα αποτελέσματα κατά επιχειρηματικό τομέα για την περίοδο 1 Ιανουαρίου 2021 έως 31 Δεκεμβρίου 2021 είχαν ως εξής:
Κατασκευές Παραχωρήσεις
Λοιπές
Δραστηριότητες
Σύνολο Κατάστασης
Αποτελεσμάτων
(Συνεχιζόμενες
δραστηριότητες)
Διακοπείσες
Δραστηριότητες
Συνολικές Πωλήσεις ανά Τομέα 670.553.552 4.013.952 14.685.538 689.253.042 192.336.361
Ενδοεταιρικές (95.233.234) (1.200) (1.804.079) (97.038.513) (1.758.911)
Καθαρές Πωλήσεις 575.320.318 4.012.752 12.881.459 592.214.529 190.577.450
Μικτό Κέρδος/ (Ζημιά) 27.552.566 860.421 3.218.185 31.631.172 (4.960.484)
Λοιπά έσοδα - έξοδα (καθαρά) 1.795.996 1.045.188 819.267 3.660.451 (738.072)
Απομειώσεις απαιτήσεων και λοιπές
προβλέψεις
(15.733.552) - - (15.733.552) (543.945)
Έξοδα διοικητικής λειτουργίας / Έξοδα
διαθέσεως
(24.814.409) (5.881.618) (3.107.729) (33.803.757) (6.190.129)
Έσοδα χρεογράφων 565.905 4.690.475 - 5.256.381 830.286
Μερίδιο κερδών/(ζημιών) από συγγενείς
εταιρίες
773.939 30.612.455 (168.969) 31.217.425 -
Κέρδη/ (Ζημιές) εκμετάλλευσης (9.859.554) 31.326.920 760.754 22.228.120 (11.602.345)
Τόκοι
(22.254.347) (1.925.504)
Κέρδη/ (Ζημιές) προ Φόρων (26.228) (13.527.849)
Φόρος
2.033.663 (872.153)
Κέρδη/ (Ζημιές) μετά Φόρων 2.007.435 (14.400.002)
Αποσβέσεις
10.828.279 1.282.432 910.600 13.021.311 3.975.724
Κέρδη προ φόρων, χρηματοοικονομικών
εξόδων, επενδυτικών αποτελεσμάτων,
αποσβέσεων και απομειώσεων
16.702.277 32.609.351 1.671.354 50.982.981 (7.082.676)
131
. Πρωτεύων τύπος πληροφόρησης-επιχειρηματικοί τομείς (Συνέχεια)
περιουσιακά στοιχεία και οι υποχρεώσεις του επιχειρηματικού τομέα κατά την 31 Δεκεμβρίου 2022 είχαν ως εξής:
Κατασκευές
Παραχωρήσεις
Λοιπές
Δραστηριότητες
Ενδοεταιρικές
Σύνολο Ισολογισμού
(Συνεχιζόμενες
δραστηριότητες)
Διακοπείσες
Δραστηριότητες
Ενεργητικό (πλην επενδύσεων σε
συγγενείς)
935.597.413 31.512.606 38.203.171 (309.378.850) 695.934.340 85.061.215
Επενδύσεις σε συγγενείς 268.697.715 245.709.936 6.338.943 (225.273.480) 295.473.114 -
Επενδύσεις σε ενσώματα πάγια, άυλα,
ακίνητα επενδύσεων και δικαιώματα
χρήσης περιουσιακών στοιχείων
92.787.226 28.915.206 17.800.588 (249.058) 139.253.961 684.732
Σύνολο Ενεργητικού 1.204.295.128 277.222.542 44.542.114 (534.652.332) 991.407.453 85.061.215
Υποχρεώσεις (721.843.041) (387.608.548) (31.534.931) 281.840.239 (859.146.280) (62.412.120)
Δανειακές Υποχρεώσεις (185.017.939) (121.557.871) (873.043) 400.000 (307.048.853) (3.608.310)
Υποχρεώσεις από χρηματοδοτικές
μισθώσεις
(46.666.717) (26.342.838) (3.021.130) 248.657 (75.782.027) (129.377)
Δεσμευμένες Καταθέσεις - 1.863.839 - - 1.863.839 4.440.354
Ταμειακά Διαθέσιμα 82.301.398 178.542 2.282.111 - 84.762.051 11.214.022
Καθαρές Χρηματοοικονομικές
Υποχρεώσεις
(149.383.258) (145.858.327) (1.612.062) 648.657 (296.204.990) 11.916.688
περιουσιακά στοιχεία και οι υποχρεώσεις του επιχειρηματικού τομέα κατά την 31 Δεκεμβρίου 2021 είχαν ως εξής:
Κατασκευές
Παραχωρήσεις
Λοιπές
Δραστηριότητες
Ενδοεταιρικές
Σύνολο Ισολογισμού
(Συνεχιζόμενες
δραστηριότητες)
Διακοπείσες
Δραστηριότητες
Ενεργητικό (πλην επενδύσεων σε
συγγενείς)
788.720.435 30.546.414 32.958.732 (146.453.588) 705.771.993 150.253.730
Επενδύσεις σε συγγενείς 522.877.459 71.441.943 4.362.756 (258.270.615) 340.411.542 -
Επενδύσεις σε ενσώματα πάγια, άυλα,
ακίνητα επενδύσεων και δικαιώματα
χρήσης περιουσιακών στοιχείων
74.231.588 28.060.890 16.539.022 (135.097) 118.696.402 75.431.309
Σύνολο Ενεργητικού 1.311.597.894 101.988.357 37.321.488 (404.724.204) 1.046.183.535 150.253.729
Υποχρεώσεις (781.061.618) (257.132.825) (24.857.973) 125.372.922 (937.679.494) (148.339.756)
Δανειακές Υποχρεώσεις (284.954.407) (153.887.044) (3.923.143) 400.000 (442.364.594) (56.472.714)
Υποχρεώσεις από χρηματοδοτικές
μισθώσεις
(26.303.451) (25.425.673) (1.537.318) 105.907 (53.160.535) (385.654)
Δεσμευμένες Καταθέσεις - 13.877.484 - - 13.877.484 12.052.147
Ταμειακά Διαθέσιμα 98.169.585 257.025 1.786.729 - 100.213.340 9.395.811
Καθαρές Χρηματοοικονομικές
Υποχρεώσεις
(213.088.273) (165.178.208) (3.673.731) 505.907 (381.434.305) (35.410.410)
Τα συγκριτικά μεγέθη για τη χρήση 2021 έχουν αναθεωρηθεί για την καλύτερη απεικόνιση των κονδυλίων
132
9β. Δευτερεύων τύπος πληροφόρησης-γεωγραφικοί τομείς
Ο Όμιλος δραστηριοποιείται κυρίως σε 2 γεωγραφικούς τομείς:
- Ελλάδα
- Εξωτερικό
Τα αποτελέσματα κατά γεωγραφικό τομέα για την περίοδο 1 Ιανουαρίου 2022 έως 31 Δεκεμβρίου 2022 είχαν ως εξής:
Ελλάδα Εξωτερικό
Σύνολο Κατάστασης
Αποτελεσμάτων
(Συνεχιζόμενες
δραστηριότητες)
Διακοπείσες
Δραστηριότητες
Συνολικές Πωλήσεις ανά Τομέα 272.059.592 153.944.275 426.003.867 396.455.741
Ενδοεταιρικές (4.497.233) (18.797.449) (23.294.682) (2.215.863)
Καθαρές Πωλήσεις 267.562.359 135.146.826 402.709.185 394.239.878
Μικτό Κέρδος 64.574.154 (43.702.635) 20.871.519 12.489.743
Λοιπά έσοδα - έξοδα (καθαρά) 6.319.054 5.568.002 11.887.056 35.840.425
Απομειώσεις απαιτήσεων και λοιπές προβλέψεις
(1.148.574) (5.388.647) (6.537.221) (971.955)
Έξοδα διοικητικής λειτουργίας / Έξοδα διαθέσεως (26.158.771) (14.801.878) (40.960.649) (5.522.633)
Έσοδα χρεογράφων 6.587.685
-
6.587.685 (309.482)
Μερίδιο κερδών/(ζημιών) από συγγενείς εταιρίες
41.797.809 5.641.130 47.438.939 (15.000.000)
Κέρδη εκμετάλλευσης 91.971.357 (52.684.028) 39.287.329 26.526.098
Τόκοι
(20.104.513) (639.640) (20.744.154) 1.264.566
Κέρδη προ Φόρων 71.866.844 (53.323.668) 18.543.176 27.790.664
Φόρος
(2.598.085) (3.028.779) (5.626.864) (824.456)
Κέρδη/(Ζημιές) μετά από φόρους από συνεχιζόμενες
δραστηριότητες
69.268.759 (56.352.447) 12.916.312 26.966.208
Κέρδη/(Ζημιές) μετά από φόρους από διακοπείσες
δραστηριότητες
26.966.208 - 26.966.208
Κέρδη/(Ζημιές) μετά από φόρους από συνεχιζόμενες &
διακοπείσες δραστηριότητες
96.234.967 (56.352.447) 39.882.520 26.966.208
Αποσβέσεις
10.017.270 2.386.521 12.403.791 156.795
Προσαρμοσμένα Κέρδη/ (Ζημιές) προ φόρων,
χρηματοδοτικών, επενδυτικών αποτελεσμάτων,
συνολικών αποσβέσεων και προβλέψεων.
Περιλαμβάνει και το κέρδος από την πώληση των
127.232.536 (44.908.861) 82.323.675 27.654.848
133
9β. Δευτερεύων τύπος πληροφόρησης-γεωγραφικοί τομείς (Συνέχεια)
Τα αποτελέσματα κατά γεωγραφικό τομέα για την περίοδο 1 Ιανουαρίου 2021 έως 31 Δεκεμβρίου 2021 είχαν ως εξής:
Ελλάδα Εξωτερικό
Σύνολο Κατάστασης
Αποτελεσμάτων
(Συνεχιζόμενες
δραστηριότητες)
Διακοπείσες
Δραστηριότητες
Συνολικές Πωλήσεις ανά Τομέα 171.202.965 518.050.077 689.253.043 192.336.361
Ενδοεταιρικές (2.796.412) (94.242.101) (97.038.514) (1.758.911)
Καθαρές Πωλήσεις 168.406.553 423.807.976 592.214.529 190.577.450
Μικτό Κέρδος (8.530.357) 40.161.529 31.631.172 (4.960.484)
Λοιπά έσοδα - έξοδα (καθαρά) 2.702.873 957.578 3.660.451 (738.072)
Απομειώσεις απαιτήσεων και λοιπές προβλέψεις
(14.323.353) (1.410.198) (15.733.552) (543.945)
Έξοδα διοικητικής λειτουργίας / Έξοδα διαθέσεως (8.396.486) (25.407.271) (33.803.757) (6.190.129)
Έσοδα χρεογράφων 5.256.381 - 5.256.381 830.286
Μερίδιο κερδών/(ζημιών) από συγγενείς εταιρίες
24.268.359 6.949.066 31.217.425 -
Κέρδη εκμετάλλευσης 977.416 21.250.703 22.228.120 (11.602.345)
Τόκοι (16.527.893) (5.726.455) (22.254.347) (1.925.504)
Κέρδη προ Φόρων (15.550.477) 15.524.249 (26.228) (13.527.849)
Φόρος 2.269.103 (235.440) 2.033.663 (872.153)
Κέρδη/(Ζημιές) μετά από φόρους από συνεχιζόμενες
δραστηριότητες
(13.281.374) 15.288.809 2.007.435 (14.400.002)
Κέρδη/(Ζημιές) μετά από φόρους από διακοπείσες
δραστηριότητες
(14.443.049) 43.047 (14.400.002)
Κέρδη/(Ζημιές) μετά από φόρους από συνεχιζόμενες &
διακοπείσες δραστηριότητες
(27.724.423) 15.331.856 (12.392.567) (14.400.002)
Αποσβέσεις
10.150.256 2.871.054 13.021.311 3.975.724
Κέρδη προ φόρων, χρηματοοικονομικών εξόδων,
επενδυτικών αποτελεσμάτων, αποσβέσεων και
απομειώσεων
25.451.026 25.531.956 50.982.981 (7.082.676)
9β. Δευτερεύων τύπος πληροφόρησης-γεωγραφικοί τομείς (Συνέχεια)
περιουσιακά στοιχεία και οι υποχρεώσεις του γεωγραφικού τομέα κατά την 31 Δεκεμβρίου 2022 είχαν ως εξής:
Ελλάδα
Υπολοιπες χώρες
Ευρώπης
Χώρες Κόλπου και
Μέση Ανατολή
Διακοπείσες
Δραστηριότητες
Σύνολο
Κύκλος εργασιών πλην ενδοεταιρικών 267.562.359 128.404.887 6.741.939 402.709.185 394.239.878
Μη κυκλοφορούντα περιουσιακα στοιχεία (εκτός
αναβαλλόμενου φόρου και χρηματοοικονομικών
περιουσιακών
294.682.694 10.915.558 3.763.594 309.361.845 1.156.629
Κεφαλαιουχικές δαπάνες 2.227.639 349.055 36.259 2.612.953 766.763
περιουσιακά στοιχεία και οι υποχρεώσεις του γεωγραφικού τομέα κατά την 31 Δεκεμβρίου 2021 είχαν ως εξής:
Υπολοιπες χώρες
Χώρες Κόλπου και
Διακοπείσες
Ελλάδα
Ευρώπης
Μέση Ανατολή
Σύνολο
Δραστηριότητες
Κύκλος εργασιών πλην ενδοεταιρικών 168.406.553 150.371.570 273.436.406 592.214.529 190.577.450
Μη κυκλοφορούντα περιουσιακα στοιχεία (εκτός
αναβαλλόμενου φόρου και χρηματοοικονομικών
περιουσιακών
328.797.418 12.797.993 3.770.185 345.365.596 75.758.600
Κεφαλαιουχικές δαπάνες 2.460.889 (1.231.075) 137.261 1.367.075 2.830.372
134
135
9γ. Ανάλυση ευαισθησίας σε μεταβολές συναλλάγματος
USD JOD* QAR* AED* IQD* GBP RON HRK** BGN (LEV)**
Χρηματοικονομικά περιουσιακά στοιχεία 31.241.494 1.673.629 2.000 (2.330.372) 578.584 160 128.980 13.434.359 86.388
Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις 15.192.795 799.477 118.877.502 1.561.646 - 430.264 21.328 38.109.167 2.039.065
Έκθεση σε συναλλαγματικό κίνδυνο σε ξένο νόμισμα 16.048.699 874.152 (118.875.502) (3.892.018) 578.584 (430.104) 107.653 (24.674.808) (1.952.677)
Μερικό συνολο για USD, JOD, QAR, AED & IQD (σε δολάρια)
USD JOD* QAR* AED* IQD* GBP BGN** HRK
Χρηματοικονομικά περιουσιακά στοιχεία 60.150.481 615.947 - 2.409.483 295.807.817 - 85.088 76.980.462
Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις 19.151.881 93.623 120.000.000 4.229.020 845.957.654 221.815 1.789.317 62.042.273
Έκθεση σε συναλλαγματικό κίνδυνο σε ξένο νόμισμα 40.998.600 522.324 (120.000.000) (1.819.537) (550.149.837) (221.815) (1.704.229) 14.938.189
Μερικό συνολο για USD, JOD, QAR, AED & IQD (σε δολάρια)
Η ανάλυση ευαισθησίας σε μεταβολές συναλλάγματος έχει ως εξής:
(Ποσά σε €)
5,00% -5,00% 5,00% -5,00%
Ίδια κεφάλαιαποτελέσματα χρήσης -770.192 770.192 348.291 -348.291
5,00% -5,00% 5,00% -5,00%
Ίδια κεφάλαιαποτελέσματα χρήσης -24.247 24.247 -13.214 13.214
5,00% -5,00% 5,00% -5,00%
Ίδια κεφάλαιαποτελέσματα χρήσης 1.088 -1.088 99.381 -99.381
α νομίσματα αυτά υπάγονται σε καθεστώς σταθερής συναλλαγματικής ισοτιμίας ως προς το δολάριο.
**Τα νομίσματα αυτά υπάγονται σε καθεστώς σταθερής συναλλαγματικής ισοτιμίας ως προς το ευρώ.
RON
USD
GBP
RON
USD
GBP
31.12.2022
31.12.2021
7.903.139,99
31.12.2022 (Ποσά σε ξένο νόμισμα)
-16.431.277,17
USD
31.12.2021 (Ποσά σε ξένο νόμισμα)
USD
136
10. Ιδιοχρησιμοποιούμενα ενσώματα πάγια στοιχεία
ΟΜΙΛΟΣ
Αξία κτήσεως
Γήπεδα -
Οικόπεδα
Κτίρια Μηχανήματα
Μεταφορικά
μέσα
Έπιπλα και
λοιπός
εξοπλισμός
Ακινητοποιήσεις
υπό εκτέλεση
Σύνολο
ενσώματων
παγίων
Υπόλοιπο 31.12.2021 (Συνεχιζόμενες
& διακοπείσες δραστηριότητες)
20.727.223 44.103.267 155.762.180 23.410.015 10.506.004 536.270 255.044.959
Προσθήκες περιόδου 1.1-31.12.2022 93.756 341.312 1.246.345 165.062 1.041.185 763.335 3.650.996
Αναπροσαρμογή αξίας παγίων (210.840) 744.784 0 - (0) - 533.944
Μεταφορές (6.877.433) 135.250 2 (137.628) (3.801) - (6.883.609)
Πώληση θυγατρικών (297.006) (14.240.550) (60.422.956) - (407) (278.116) (75.239.035)
Συναλλαγματικές διαφορές - - 4.265 74 (32) - 4.307
Μειώσεις περιόδου 1.1-31.12.2022 - (138.165) (4.008.686) (1.312.923) (802.803) - (6.262.577)
Υπόλοιπο 31.12.2022 (Συνεχιζόμενες
& διακοπείσες δραστηριότητες)
13.435.700 30.945.898 92.581.151 22.124.601 10.740.146 1.021.488 170.848.985
Συσσωρευμένες αποσβέσεις
Υπόλοιπο 31.12.2021 (Συνεχιζόμενες
& διακοπείσες δραστηριότητες)
2.615.060 25.652.096 83.284.570 17.136.144 8.857.266 5.644 137.550.781
Αποσβέσεις περιόδου 1.1-31.12.2022 - 470.267 3.448.540 941.375 937.343 472 5.797.997
Αναπροσαρμογή αξίας παγίων - (320.448) - - - - (320.448)
Πώληση θυγατρικών - (1.424.007) (4.701.857) - (402) - (6.126.266)
Μεταφορές (2.615.060) (184.731) - - - - (2.799.791)
Συναλλαγματικές διαφορές - - 4.266 74 (33) - 4.307
Μειώσεις περιόδου 1.1-31.12.2022
- (90.314) (3.202.615) (1.104.882) (711.676) - (5.109.488)
Υπόλοιπο 31.12.2022 (Συνεχιζόμενες
& διακοπείσες δραστηριότητες)
- 24.102.864 78.832.903 16.972.711 9.082.498 6.116 128.997.092
Αναπόσβεστη αξία
Υπόλοιπο 31.12.2022 (Συνεχιζόμενες
& διακοπείσες δραστηριότητες)
13.435.700 6.843.034 13.748.248 5.151.890 1.657.649 1.015.373 41.851.893
Υπόλοιπο 31.12.2021 (Συνεχιζόμενες
& διακοπείσες δραστηριότητες)
18.112.163 18.451.171 72.477.609 6.273.871 1.648.738 530.626 117.494.178
Υπόλοιπο 31.12.2022 (Διακοπείσες
δραστηριότητες)
93.756 16.066 (0) - 37.727 - 147.550
Υπόλοιπο 31.12.2021 (Διακοπείσες
δραστηριότητες)
297.006 12.833.139 55.721.094 - 47.077 140.078 69.038.394
Υπόλοιπο 31.12.2022 (Συνεχιζόμενες
δραστηριότητες)
13.341.944 6.826.968 13.748.248 5.151.890 1.619.921 1.015.373 41.704.343
Υπόλοιπο 31.12.2021 (Συνεχιζόμενες
δραστηριότητες)
17.815.157 5.618.032 16.756.515 6.273.871 1.601.662 390.548 48.455.785
Ο Όμιλος εφαρμόζει την μέθοδο αναπροσαρμογής ενσώματων περιουσιακών στοιχείων (οικοπέδων/γηπέδων και κτιρίων).
Ο Όμιλος, με ημερομηνία αναφοράς 31.12.22 στα πλαίσια επανελέγχου της αξίας των ενσώματων παγίων, ανέθεσε σε ανεξάρτητους Oρκωτούς Εκτιμητές την αποτίμηση των
κυριοτέρων ακινήτων. Με ημερομηνία 31.12.21 δεν έγινε επανέλεγχος της αξίας των ακινήτων διότι δεν υπήρχε σχετική ένδειξη απομείωσης της αξίας.
137
ΕΤΑΙΡΙΑ
Αξία κτήσεως
Γήπεδα -
Οικόπεδα
Κτίρια Μηχανήματα
Μεταφορικά
μέσα
Έπιπλα και
λοιπός
εξοπλισμός
Ακινητοποιήσεις
υπό εκτέλεση
Σύνολο
ενσώματων
παγίων
Υπόλοιπο 31.12.2021 11.543.615 17.122.703 74.964.156 17.886.637 9.864.261 130.892 131.512.266
Αναπροσαρμογές αξίας ακινήτων (274.100) 281.007 - - - - 6.907
Προσθήκες περιόδου 1.1-31.12.2022 - 324.410 1.121.757 158.567 938.287 - 2.543.021
Μειώσεις περιόδου 1.1-31.12.2022 - (121.429) (4.008.686) (1.303.843) (798.500) - (6.232.458)
Συναλλαγματικές Διαφορές - - - - 2 - 2
Υπόλοιπο 31.12.2022 11.269.515 17.606.691 72.077.228 16.741.361 10.004.049 130.892 127.829.737
Συσσωρευμένες αποσβέσεις
Υπόλοιπο 31.12.2021 - 13.158.527 65.188.267 15.205.461 8.392.106 - 101.944.361
Προσθήκες περιόδου 1.1-31.12.2022 - 126.765 2.040.498 545.383 822.075 - 3.534.720
Μεταφορές - - - - - - -
Μειώσεις περιόδου 1.1-31.12.2022 - (88.501) (3.202.615) (1.095.801) (707.439) - (5.094.357)
Συναλλαγματικές Διαφορές - - - - 2 - 2
Υπόλοιπο 31.12.2022 - 13.196.791 64.026.149 14.655.042 8.506.743 - 100.384.726
Αναπόσβεστη αξία
Υπόλοιπο 31.12.2022 11.269.515 4.409.900 8.051.079 2.086.319 1.497.306 130.892 27.445.012
Υπόλοιπο 31.12.2021 11.543.615 3.964.176 9.775.890 2.681.176 1.472.155 130.892 29.567.905
Η Εταιρία εφαρμόζει την μέθοδο αναπροσαρμογής ενσώματων περιουσιακών στοιχείων (οικοπέδων/γηπέδων και κτιρίων).
Η εταιρεία, με ημερομηνία αναφοράς 31.12.22 στα πλαίσια επανελέγχου της αξίας των ενσώματων παγίων, ανέθεσε σε ανεξάρτητους κωτούς Εκτιμητές την αποτίμηση των
κυριοτέρων ακινήτων. Με ημερομηνία 31.12.21 δεν έγινε επανέλεγχος της αξίας των ακινήτων διότι δεν υπήρχε σχετική ένδειξη απομείωσης της αξίας.
138
10α. Δικαιώματα χρήσης περιουσιακών στοιχείων
ΟΜΙΛΟΣ
Αξία κτήσεως
Γήπεδα - Οικόπεδα Κτίρια Μηχανήματα
Μεταφορικά
Μέσα
Έπιπλα και
Λοιπός
εξοπλισμός
Σύνολο
ενσώματων
παγίων
Υπόλοιπο 31.12.2021
(Συνεχιζόμενες & διακοπείσες
δραστηριότητες)
28.801.544 28.063.422 8.890.639 3.644.368 173.543 69.573.516
Προσθήκες περιόδου 1.909.558 3.915.218 19.415.250 2.943.039 119.199 28.302.263
Πώληση θυγατρικών (345.567) (54.626) - (8.220) - (408.413)
Μεταφορές 6.854.775 (116.392) 0 137.629 7.600 6.883.613
Αναπροσαρμογή αξίας - 2.938.006 730 (7.744) - 2.930.992
Συναλλαγματικές διαφορές - - 1.979 - - 1.979
Μειώσεις περιόδου
(328.153) (132.194) - (198.000) - (658.348)
Υπόλοιπο 31.12.2022
(Συνεχιζόμενες & διακοπείσες
δραστηριότητες)
36.892.157 34.613.435 28.308.598 6.511.071 300.342 106.625.603
Σωρευμένες αποσβέσεις
Υπόλοιπο 31.12.2021
(Συνεχιζόμενες & διακοπείσες
δραστηριότητες)
4.796.783 3.794.960 1.878.606 1.784.730 159.097 12.414.177
Αποσβέσεις περιόδου 1.681.390 2.509.462 1.234.645 975.861 20.429 6.421.786
Πώληση θυγατρικών (8.059) (21.667) - (8.220) - (37.946)
Μεταφορές 2.615.060 184.731 - - - 2.799.791
Αναπροσαρμογή αξίας - 28.510 (3.615) - - 24.895
Μειώσεις περιόδου
(328.153) (146.689) - (198.000) - (672.843)
Υπόλοιπο 31.12.2022
(Συνεχιζόμενες & διακοπείσες
δραστηριότητες)
8.757.021 6.349.306 3.109.636 2.554.371 179.526 20.949.860
Αναπόσβεστη αξία
Υπόλοιπο 31.12.2022
(Συνεχιζόμενες & διακοπείσες
δραστηριότητες)
28.135.136 28.264.129 25.198.962 3.956.700 120.816 85.675.743
Υπόλοιπο 31.12.2021
(Συνεχιζόμενες & διακοπείσες
δραστηριότητες)
24.004.761 24.268.462 7.012.033 1.859.637 14.446 57.159.340
Υπόλοιπο 31.12.2022
ιακοπείσες δραστηριότητες)
- - - 119.165 - 119.165
Υπόλοιπο 31.12.2021
(Διακοπείσες δραστηριότητες)
225.452 - - 180.607 - 406.058
Υπόλοιπο 31.12.2022
(Συνεχιζόμενες δραστηριότητες)
28.135.136 28.264.129 25.198.962 3.837.535 120.816 85.556.579
Υπόλοιπο 31.12.2021
(Συνεχιζόμενες δραστηριότητες)
23.779.310 24.268.462 7.012.033 1.679.031 14.446 56.753.281
139
ΕΤΑΙΡΙΑ
Αξία κτήσεως
Γήπεδα - Οικόπεδα Κτίρια Μηχανήματα
Μεταφορικά
Μέσα
Έπιπλα και
Λοιπός
εξοπλισμός
Σύνολο
ενσώματων
παγίων
Υπόλοιπο 31.12.2021 548.367 21.322.051 8.858.060 2.901.536 164.902 33.794.916
Προσθήκες περιόδου 327.284 5.045.036 19.415.250 2.645.577 119.199 27.552.346
Μειώσεις περιόδου
(328.153) (67.576) - (126.067) - (521.797)
Υπόλοιπο 31.12.2022 547.498 26.299.510 28.273.310 5.421.046 284.101 60.825.464
Σωρευμένες αποσβέσεις
Υπόλοιπο 31.12.2021 423.843 2.926.915 1.864.353 1.211.501 147.841 6.574.453
Μειώσεις περιόδου (328.153) (67.576) - (126.067) - (521.797)
Αποσβέσεις περιόδου
328.356 1.961.114 1.233.780 787.660 16.677 4.327.587
Υπόλοιπο 31.12.2022 424.046 4.820.453 3.098.133 1.873.093 164.518 10.380.243
Αναπόσβεστη αξία
Υπόλοιπο 31.12.2022 123.452 21.479.057 25.175.177 3.547.953 119.583 50.445.221
Υπόλοιπο 31.12.2021 124.524 18.395.136 6.993.707 1.690.036 17.061 27.220.463
11. Ακίνητα για επένδυση
Οικόπεδα Κτίρια Σύνολο Οικόπεδα Κτίρια Σύνολο
Αξία κτήσεως
Υπόλοιπο 31.12.2021 12.047.865 807.372 12.855.237 3.104.885 254.450 3.359.336
Μεταφορές σε αποθέματα (1.133.000) - (1.133.000) (1.133.000) (0) (1.133.000)
Μεταφορές 164.220 (164.220) - - - -
Πωλήσεις περιόδου 1.1-
31.12.2022
(171.399) (328.601) (500.000) - - -
Αναπροσαρμογή αξίας παγίων 314.660 800 315.460 19.400 - 19.400
Υπόλοιπο 31.12.2022 11.222.346 315.351 11.537.697 1.991.285 254.450 2.245.736
Υπόλοιπο 31.12.2021 12.047.865 807.372 12.855.237 3.104.885 254.450 3.359.336
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
Ο Όμιλος με ημερομηνία αναφοράς 31.12.2022 στα πλαίσια επανελέγχου της αξίας των ακινήτων σε επένδυση, ανέθεσε σε ανεξάρτητους Oρκωτούς
Εκτιμητές την αποτίμηση των ακινήτων για επένδυση.
Για τον Όμιλο η αξία των ακινήτων για επένδυση αν χρησιμοποιείτο η μέθοδος του κόστους θα ήταν 8.919 χιλ. ευρώ για την 31.12.2022 και 10.076
χιλ. ευρώ για την 31.12.2021. Για την Εταιρία η αξία των ακινήτων για επένδυση αν χρησιμοποιείτο η μέθοδος του κόστους θα ήταν 2.398 χιλ. ευρώ
για την 31.12.2022 και 3.194 χιλ. ευρώ για την 31.12.2021.
140
11α. Καθαρά κέρδη ή ζημιές από προσαρμογές εύλογων αξιών για τα ακίνητα επένδυσης
Α/Α ΑΚΙΝΗΤΑ
Αποτίμηση βάσει
εύλογων αξιών στις
31/12/2022 (€)
Αποτίμηση βάσει
εύλογων αξιών στις
31/12/2021 (€)
Μεταβολή (€) μεταξύ
1/1-31/12/2020
Προσθήκες/
(μειώσεις) περιόδου
Καταχώρηση στα
Αποτελέσματα
Χρήσεως
1. Ακίνητο ιδιοκτησίας εταιρίας Concurrent (Ρουμανία)
990.400 921.100 69.300 - 69.300
2. Ακίνητο ιδιοκτησίας εταιρίας Bupra (Ρουμανία)
2.727.700 2.610.500 117.200 - 117.200
3. Ακίνητο ιδιοκτησίας εταιρίας Faethon (Ρουμανία)
524.000 451.200 72.800 - 72.800
4. Ακίνητα ΕΤΕΘ
219.860 213.100 6.760 - 6.760
5. Ακίνητα Avax Development
4.830.000 5.300.000 (470.000) (500.000) 30.000
6. Ακίνητα ΑΒΑΞ Α.Ε.
2.245.737 3.359.337 (1.113.600) (1.133.000) 19.400
ΣΥΝΟΛΑ
11.537.697 12.855.237 (1.317.540) (1.633.000) 315.460
Α/Α ΑΚΙΝΗΤΑ
Αποτίμηση βάσει
εύλογων αξιών στις
31/12/2021 (€)
Αποτίμηση βάσει
εύλογων αξιών στις
31/12/2020 (€)
Μεταβολή (€) μεταξύ
1/1-31/12/2021
Προσθήκες/
(μειώσεις) περιόδου
Καταχώρηση στα
Αποτελέσματα
Χρήσεως
1. Ακίνητο ιδιοκτησίας εταιρίας Concurrent (Ρουμανία)
921.100 911.100 10.000 - 10.000
2. Ακίνητο ιδιοκτησίας εταιρίας Bupra (Ρουμανία)
2.610.500 2.189.700 420.800 - 420.800
3. Ακίνητο ιδιοκτησίας εταιρίας Faethon (Ρουμανία)
451.200 440.000 11.200 - 11.200
4. Ακίνητα ΕΤΕΘ
213.100 213.100 - - -
5. Ακίνητα Avax Development
5.300.000 5.410.000 (110.000) (185.000) 75.000
6. Ακίνητα ΑΒΑΞ Α.Ε.
3.359.337 3.359.337 - - -
ΣΥΝΟΛΑ
12.855.237 12.523.237 332.000 (185.000) 517.000
2) Με ημερομηνία αναφοράς 31/12/2021 στα πλαίσια του ετήσιου τακτικού επανελέγχου της αξίας των ακινήτων επένδυσης, η Διοίκηση ανέθεσε σε ανεξάρτητους Oρκωτούς Εκτιμητές την αποτίμηση των κυριοτέρων
ακινήτων. Οι νέες αποτιμήσεις σε σχέση με τις προηγούμενες δείχνουν αυξομειώσεις στην αξία των ακινήτων. Κατόπιν τούτου ο Όμιλος λογιστικοποίησε τις σχετικές αναπροσαρμογές. Οπότε οι εύλογες αξίες για την
31/12/2021 διαμορφώθηκαν για σκοπούς εφαρμογής του ΔΛΠ 40 ως εξής:
1) Με ημερομηνία αναφοράς 31/12/2022 στα πλαίσια του ετήσιου τακτικού επανελέγχου της αξίας των ακινήτων επένδυσης, η Διοίκηση ανέθεσε σε ανεξάρτητους Oρκωτούς Εκτιμητές την αποτίμηση των κυριοτέρων
ακινήτων. Οι νέες αποτιμήσεις σε σχέση με τις προηγούμενες δείχνουν αυξομειώσεις στην αξία των ακινήτων. Κατόπιν τούτου ο Όμιλος λογιστικοποίησε τις σχετικές αναπροσαρμογές. Οπότε οι εύλογες αξίες για την
31/12/2022 διαμορφώθηκαν για σκοπούς εφαρμογής του ΔΛΠ 40 ως εξής:
141
12. Άυλα περιουσιακά στοιχεία
ΟΜΙΛΟΣ
Αξία κτήσεως
Λογισμικά
προγράμματα
Λοιπά άυλα
περιουσιακά
στοιχεία
Άδειες
Ενεργειακών
Σταθμών
Σύνολο
Υπόλοιπο 31.12.2021 (Συνεχιζόμενες &
διακοπείσες δραστηριότητες)
4.868.552 26.200 6.168.900 11.063.652
Προσθήκες περιόδου 1.1-31.12.2022 138.650 - 488.366 627.016
Απομειώσεις περιουσιακών στοιχείων - - - -
Πώληση θυγατρικών - - (6.369.125) (6.369.125)
Μειώσεις περιόδου 1.1-31.12.2022 (115.723) - - (115.723)
Υπόλοιπο 31.12.2022 (Συνεχιζόμενες &
διακοπείσες δραστηριότητες)
4.891.479 26.200 288.141 5.205.821
Συσσωρευμένες αποσβέσεις
Υπόλοιπο 31.12.2021 (Συνεχιζόμενες &
διακοπείσες δραστηριότητες)
4.083.908 11.506 349.282 4.444.696
Αποσβέσεις περιόδου 1.1-31.12.2022 339.754 1.048 - 340.802
Πώληση θυγατρικών - - (349.282) (349.282)
Μειώσεις περιόδου 1.1-31.12.2022 (103.754) - - (103.754)
Υπόλοιπο 31.12.2022 (Συνεχιζόμενες &
διακοπείσες δραστηριότητες)
4.319.909 12.554 - 4.332.463
Αναπόσβεστη αξία
Υπόλοιπο 31.12.2022 (Συνεχιζόμενες &
διακοπείσες δραστηριότητες)
571.570 13.646 288.142 873.358
Υπόλοιπο 31.12.2021 (Συνεχιζόμενες &
διακοπείσες δραστηριότητες)
784.644 14.694 5.819.618 6.618.956
Υπόλοιπο 31.12.2022 (Διακοπείσες
δραστηριότητες)
116.754 13.122 288.142 418.017
Υπόλοιπο 31.12.2021 (Διακοπείσες
δραστηριότητες)
152.545 14.694 5.819.618 5.986.857
Υπόλοιπο 31.12.2022 (Συνεχιζόμενες
δραστηριότητες)
454.817 524 0 455.341
Υπόλοιπο 31.12.2021 (Συνεχιζόμενες
δραστηριότητες)
632.099 - - 632.099
ΕΤΑΙΡΙΑ
Αξία κτήσεως
Λογισμικά
προγράμματα
Υπόλοιπο 31.12.2021 4.482.432
Προσθήκες περιόδου 1.1-31.12.2022 107.928
Συναλλαγματικές Διαφορές 0
Μειώσεις περιόδου 1.1-31.12.2022 (109.673)
Υπόλοιπο 31.12.2022 4.480.687
Συσσωρευμένες αποσβέσεις
Υπόλοιπο 31.12.2021 3.882.488
Αποσβέσεις περιόδου 1.1-31.12.2022 266.251
Συναλλαγματικές Διαφορές 0
Μειώσεις περιόδου 1.1-31.12.2022 (103.754)
Υπόλοιπο 31.12.2022 4.044.985
Αναπόσβεστη αξία
Υπόλοιπο 31.12.2022 435.702
Υπόλοιπο 31.12.2021 599.944
142
13. Συμμετοχές σε επιχειρήσεις
31.12.2022 31.12.2021 31.12.2022 31.12.2021
Επενδύσεις σε θυγατρικές - - 86.819.817 79.738.391
Επενδύσεις σε συνδεδεμένες (Associates) 162.247.233 219.617.635 - -
Επενδύσεις συμμετοχικού ενδιαφέροντος
(Participating interests)
1.049.494 729.796 881.734 864.853
163.296.727 220.347.431 87.701.551 80.603.244
Επενδύσεις σε συνδεδεμένες εταιρίες
31.12.2022 31.12.2021
Κόστος συμμετοχής στις συνδεδεμένες 219.617.635 236.721.204
Αναλογία κέρδους/ (Ζημιάς) συνδεδεμένων
μετά την αφαίρεση των μερισμάτων
(12.234.512) 5.487.529
Επιστροφή κεφαλαίου - (28.333.165)
Πώληση συμμετοχών (50.412.665) -
Αποθεματικά Αντιστάθμισης Ταμιακών Ροών 1.620.345 1.211.327
Προσθήκες/ (Μειώσεις) 3.656.431 4.530.740
Υπόλοιπο λήξης περιόδου 162.247.233 219.617.635
Στον πίνακα που ακολουθεί παρατίθενται συνοπτικές χρηματοοικονομικές πληροφορίες για το σύνολο των συγγενών επιχειρήσεων:
(ποσά σε χιλ. €)
ΕΤΑΙΡΙΑ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΚΥΚΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ
ΚΕΡΔΗ/ (ΖΗΜΙΕΣ)
ΜΕΤΑ ΑΠΟ
ΦΟΡΟΥΣ
1 ΑΤΤΙΚΗ ΟΔΟΣ Α.Ε. 308.594 144.903 197.297 66.927
2 ΓΕΦΥΡΑ Α.Ε. (1/1 - 30/09/2022) - - 44.321 15.364
3 ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΔΡΟΜΟΣ ΑΙΓΑΙΟΥ Α. 565.342 526.402 87.143 2.747
4 ΑΤΤΙΚΕΣ ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ Α. 39.420 8.923 67.000 3.791
5 ΑΘΗΝΑΪΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ Α.Ε. 19.661 11.532 4.907 773
6 ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΚΥΚΛΑΔΩΝ Α. 144 69 - (56)
7 ΑΤΤΙΚΑ ΔΙΟΔΙΑ Α.Ε. 3.785 - - 633
8
ΣΤΑΘΜΟΣ ΑΥΤΟΚ/ΤΩΝ ΑΓ. ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΠΕΙΡΑΙΑ
Α.Ε.
3.695 1.153 919 348
9 METROPOLITAN ATHENS PARK Α.Ε. 7.981 4.193 - (11)
10 SALONICA PARK Α.Ε. 3.122 7.877 231 (397)
11 ΓΕΦΥΡΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ Α.Ε. (1/1 - 30/09/2022) - - 3.621 540
12
ΒΙΟΕΝΕΡΓΕΙΑ Α.Ε. ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ
ΠΟΡΩΝ
428 237 446 49
13
5Ν Α.Ε. 636 311 45 (25)
14
STARWARE ENTERPRISES LTD 16.528 6.064 - (265)
15 ΜΑΡΙΝΑ ΛΕΜΕΣΟΥ 174.050 84.800 36.750 11.350
16 POLISPARK ΑΣΤΙΚΗ ΣΤΑΘΜΕΥΣΗ Α.Ε. 896 932 1.812 (226)
17
ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗ ΑΠΟΡΡΙΜΑΤΩΝ ΗΛΕΙΑΣ Α.
(ΔΑΗ ΑΕ)
22.067 19.988 5.185 (1)
18
ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗ ΑΠΟΡΡΙΜΑΤΩΝ ΗΛΕΙΑΣ Α.Ε. (ΛΑΗ
ΑΕ)
2.087 2.006 3.758 109
1.168.436 819.390 453.435 101.650
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
ΟΜΙΛΟΣ
14. Σχήματα υπό κοινό έλεγχο (Κατασκευαστικές κοινοπραξίες)
31.12.2022 31.12.2021 31.12.2022 31.12.2021
Απαιτήσεις
Μη κυκλοφορούν ενεργητικό 1.250.223 1.933.525 1.240.253 1.919.903
Κυκλοφορούν Ενεργητικό 185.486.600 105.981.227 180.581.293 105.248.026
186.736.823 107.914.752 181.821.546 107.167.929
Υποχρεώσεις
Μακροπρόθεσμες Υποχρεώσεις 2.803.694 2.726.218 2.798.503 2.668.516
Βραχυπρόθεσμες Υποχρεώσεις 213.175.385 141.040.318 208.340.871 140.350.705
215.979.079 143.766.536 211.139.374 143.019.221
Καθαρή Θέση (29.242.256) (35.851.784) (29.317.828) (35.851.292)
Έσοδα 66.958.651 47.247.228 62.651.268 46.959.536
Έξοδα (60.563.683) (55.842.260) (56.328.363) (55.554.076)
Κέρδη/ (Ζημιές) μετά από φόρους 6.394.969 (8.595.032) 6.322.904 (8.594.540 )
15. Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων
31.12.2022 31.12.2021 31.12.2022 31.12.2021
Συμμετοχή Όμιλος / Εταιρία 132.176.387 120.064.112 141.045.251 399.195.045
132.176.387 120.064.112 141.045.251 399.195.045
Τα παρακάτω ποσά αντιπροσωπεύουν το μερίδιο του ενεργητικού, υποχρεώσεων, πωλήσεων και αποτελεσμάτων των
εταιριών του Ομίλου σε σχήματα υπό κοινό έλεγχο και περιλαμβάνονται στην κατάσταση της Χρηματοοιικονομικής Θέσης
και την κατάσταση συνολικών εσόδων:
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
Για σκοπούς αναλυτικής πληροφόρησης αναφέρεται ότι στον ισολογισμό της μητρικής εταιρείας ΑΒΑΞ Α.Ε. η αποτίμηση των
επενδύσεων σε παραχωρήσεις γίνεται στην εύλογη αξία τους (fair value), όπως προκύπτει από Εκθέσεις Ανεξάρτητων
Εκτιμητών. Η τελευταία εκτίμηση έγινε με ημερομηνία 31.12.2022.
Στον ενοποιημένο ισολογισμό του Ομίλου ΑΒΑΞ, οι επενδύσεις αυτές ενοποιούνται με τη μέθοδο της καθαρής θέσης, πλην
των συμμετοχών κάτω του 20% (ο Αυτοκινητόδρομος Μωρέας και η Ολυμπία Οδός), οι οποίες απεικονίζονται και στον
ενοποιημένο ισολογισμό με τις εύλογες αξίες τους.
Ως αποτέλεσμα, ποσό εύλογης αξίας 130,2 εκ. δεν αντικατοπτρίζονται στον ενοποιημένο ισολογισμό και αφορά τη διαφορά
μεταξύ εύλογης αξίας των συμμετοχών που ενοποιούνται και της αξίας που περιλαμβάνεται στον Ισολογισμό, διότι οι
συμμετοχές αυτές (πλην των όσων αναφέρονται ανωτέρω) ενοποιούνται με την καθαρή θέση.
Στα Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία ως χρεωστικός τίτλος σε εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων
περιλαμβάνεται η συμμετοχή στη Γ.Φ.Υ.Ρ.Α. Α.Ε., καθώς υπάρχει συμβατική υποχρέωση του Ελληνικού Δημοσίου για
συνολική εγγυημένη απόδοση (IRR 11,50%), παρά το γεγονός ότι η αναμενόμενη απόδοση είναι μικρότερη (IRR 7,50%) βάσει
του χρηματοοικονομικού μοντέλου που αποτελεί το παράρτημα 17 του schedule 7 του Supplemental Agreement to the
Concession Contract.
Εντός του 2022, η Γ.Ε.Φ.Υ.Ρ. Α., πωλήθηκε στην αξία των € 59,8 εκ. Το συσσωρευμένο αποθεματικό μαζί με το αποτέλεσμα
πώλησης (τίμημα μείον εύλογη αξία) τελικού ποσού 35,8 εκ., κατά τη πώληση ανακατατάσσεται από την καθαρή θέση στη
κατάσταση αποτελεσμάτων, δεδομένου ότι με βάση τη σύμβαση η επένδυση στη Γ.Ε.Φ.Υ.Ρ.Α. Α. αποτελεί χρεωστικό τίτλο.
Στις ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις, η εν λόγω συμμετοχή αποτιμάται με την καθαρή θέση. Το κέρδος από
την πώληση, ανέρχεται σε € 9,4 εκ.
143
15α. Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων
Πίνακας 1: Αναλυτική κίνηση του Λογαριασμού "Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων"
Βάσει ΔΠΧΑ 9 τα κάτωθι χρηματοοικονομικά μέσα αναγνωρίζονται στην εύλογη αξία (επίπεδο 3) ως Χρηματοοικομονικά περιουσιακά στοιχεία σε εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων.
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
(ποσά σε €) 31.12.2022 31.12.2021 31.12.2022 31.12.2021
Υπόλοιπο έναρξης περιόδου 120.064.112 103.992.642 399.195.045 392.324.371
Προσθήκες
1. Επαναταξινομήσεις (και αποτίμηση σε εύλογες
αξίες)
- - - -
2. Συμμετοχές/αυξήσεις συμμετοχών 8.246.549 137.060 421.413 348.800
3. Προσαρμογές σε εύλογες αξίες 10.383.663 23.252.145 364.421 49.833.094
Μειώσεις
1. Πωλήσεις/διαγραφές - - (227.740.681) -
2. Προσαρμογή σε εύλογες αξίες (απομειώσεις
μέσω καθαρής θέσης)
(6.517.938) (7.317.735) (31.194.946) (43.311.220)
3. Απομειώσεις (μέσω αποτελεσμάτων) - - - -
4. Λοιπές μεταβολές - - - -
Υπόλοιπο τέλους περιόδου
132.176.387 120.064.112 141.045.251 399.195.045
Σε επίπεδο εταιρείας, η μεταβολή στις Μειώσεις - Πωλήσεις/Διαγραφές των Χρηματοοικονομικών Περιουσιακών Στοιχείων προέρχεται από την Γέφυρα ΑΕ, Γέφυρα Λειτουργία ΑΕ,
Αυτοκινητόδρομο Αιγαίου, Ολυμπία Οδό και την Ολυμπία Οδό Λειτουργία.
Σε επίπεδο εταιρείας, η μεταβολή στις Μειώσεις - Προσαρμογή σε Εύλογες Αξίες (απομειώσεις μέσω Καθαρής Θέσης) των Χρηματοοικονομικών Περιουσιακών Στοιχείων προέρχεται κυρίως από
την Αττική Οδό και την Μαρίνα Λεμεσσού.
Σε επίπεδο ομίλου, η μεταβολή στις Προσθήκες - Συμμετοχές/Αυξήσεις Συμμετοχών των Χρηματοοικονομικών Περιουσιακών Στοιχείων προέρχεται κυρίως από την Ολυμπία Οδό.
Σε επίπεδο ομίλου, η μεταβολή στις Προσθήκες - Προσαρμογές σε Εύλογες Αξίες των Χρηματοοικονομικών Περιουσιακών Στοιχείων προέρχεται κυρίως από την Ολυμπία Οδό.
Σε επίπεδο ομίλου, η μεταβολή στις Μειώσεις - Προσαρμογή σε Εύλογες Αξίες (απομειώσεις μέσω Καθαρής Θέσης) των Χρηματοοικονομικών Περιουσιακών Στοιχείων προέρχεται κυρίως από
την Ολυμπία Οδό.
Πίνακας 2α: Διαφορές μεταξύ εύλογων και λογιστικών αξιών 31.12.2022
Προκύπτουσα
Διαφορές εις
Διαφορές εις
Αναβαλλόμενη
πίστωση
Διαφορές εις
πίστωση
Φορολογική
αποθεματικών
πίστωση/ (χρέωση)
δικαιωμάτων
Απαίτηση /
(ποσά σε €)
Λογιστική Αξία Εύλογη Αξία
Εύλογων Αξιών
αποτελέσματος
μειοψηφίας
(Υποχρέωση)
Όμιλος
Συμμετοχές <20% 63.979.543 132.176.387 85.525.071 (17.328.227) - 2.312.526
Υπόλοιπο τέλους περιόδου 63.979.543 132.176.387 85.525.071 (17.328.227) - 2.312.526
Εταιρία
Συμμετοχές <20% 33.875.315 5.424.760 (11.122.328) (17.328.227) - 2.446.912
Συμμετοχές από 20% ως 50% 62.880.573 135.620.491 72.739.918 - - 1.547.992
Συμμετοχές >50% - - - - - -
Σύνολο 96.755.887 141.045.251 61.617.590 (17.328.227) - 3.994.904
Πίνακας 2β: Διαφορές μεταξύ εύλογων και λογιστικών αξιών 31.12.2021
Προκύπτουσα
Αναβαλλόμενη
Φορολογική
Απαίτηση /
(Υποχρέωση)
Διαφορές εις
Διαφορές εις
πίστωση
Διαφορές εις
πίστωση
αποθεματικών
πίστωση/ (χρέωση)
δικαιωμάτων
(ποσά σε €)
Λογιστική Αξία Εύλογη Αξία
Εύλογων Αξιών
αποτελέσματος
μειοψηφίας
Όμιλος
Συμμετοχές <20% 67.273.657 120.064.112 70.118.682 (17.328.227) - 2.135.864
Υπόλοιπο τέλους περιόδου 67.273.657 120.064.112 70.118.682 (17.328.227) - 2.135.864
Εταιρία
Συμμετοχές <20% 58.890.885 110.231.002 68.668.344 (17.328.227) - 2.454.938
Συμμετοχές από 20% ως 50% 113.347.639 288.964.044 175.616.405 - - 1.542.046
Συμμετοχές >50% - - - - - -
Σύνολο 172.238.524 399.195.045 244.284.749 (17.328.227) - 3.996.984
Η αποτίμηση των εταιριών παραχώρησης διενεργήθηκε από ανεξάρτητο εκτιμητή. Βασίστηκε σε στοιχεία από χρηματοοικονομικά μοντέλα, εγκεκριμένα από τις εταιρείες παραχώρησης, και τις
τράπεζες χρηματοδότησης. O συντελεστής προεξόφλησης για το 2022 κυμαίνεται μεταξύ του 7,4% και του 8,9%, που υπολογίστηκε με την μέθοδο του Μεσοσταθμικού Κόστους Κεφαλαίου
(WACC), αναλογικά του σταδίου ολοκλήρωσης και του βαθμού ωρίμανσης του εκάστοτε έργου παραχώρησης, και αναλογικά του συνολικού κινδύνου που εκτιμήθηκε σε Ελλάδα και εξωτερικό.
15β. Ανάλυση ευαισθησίας εύλογης αξίας σε μεταβολές προεξοφλητικού Επιτοκίου
Η μεταβολή στην Εύλογη Αξία των συμμετοχών που κατατάσσονται ως Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων, που προέρχεται από την
μεταβόλη κατά ±1% στο επιτόκιο προεξόφλησης, σε επίπεδο Ομίλου και Εταιρείας, παρατίθεται παρακάτω:
ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΙΑ
31.12.2022 31.12.2022
Μεταβολή κατά +1% (13.663.310) (5.759.897)
Μεταβολή κατά -1% 15.825.885 6.595.661
144
15γ. Καθαρή επένδυση σε εταιρίες παραχώρησης μέσω χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού κατώτερης εξασφάλισης (Subordinated Debt)
Ο Όμιλος συμμετέχει σε Εταιρίες Παραχώρησης, με δύο τρόπους: μέσω της συμμετοχής του στο Μετοχικό τους Κεφάλαιο και μέσω της συμμετοχής του στα
Χρηματοοικονομικά Στοιχεία Ενεργητικού (ΧΣΕ) Κατώτερης Εξασφάλισης (Subordinated Debt) που εκδίδονται από τις Eταιρείες Παραχώρησης.
ΧΣΕ ταξινομούνται και λογιστικοποιούνται βάσει του ΔΛΠ 39, ως Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων (Καθαρή
Επένδυση σε Εταιρείες Παραχώρησης). Τα Χρηματοοικονομικά Στοιχεία της Επένδυσης αποτιμούνται μαζί με την συμμετοχή στο Μετοχικό Κεφάλαιο της Εταιρείας
Παραχώρησης στην Εύλογη Αξία (μέθοδος της Παρούσας Αξίας). Η διαφορά μεταξύ Λογιστικής και Εύλογης Αξίας αναγνωρίζεται κατευθείαν στα Λοιπά Συνολικά Έσοδα της
Εταιρείαςηλ. Καθαρή Θέση).
Τα βασικά χαρακτηριστικά των ανωτέρω ΧΣΕ Κατώτερης Εξασφάλισης είναι τα εξής:
α) Η συμμετοχή στα ΧΣΕ συμβατικά προβλέπεται με συγκεκριμένη και σταθερή αναλογία ως προς το Μετοχικό Κεφάλαιο (pro rata),
β) Η συμμετοχή στα ΧΣΕ διατηρείται καθόλη την διάρκεια της παραχώρησης αναλογικά της συμμετοχής στο Μετοχικό Κεφάλαιο,
γ) Η μεταβίβαση των ΧΣΕ γίνεται συμβατικά μαζί με την αντίστοιχη μεταβίβαση ιδίου ποσοστού Μετοχικού Κεφαλαίου,
δ) Τα ΧΣΕ αυτά δεν είναι τακτής λήξης, και η Εταιρία δεν προβλέπεται συμβατικά να απαιτήσει την μελλοντική αποπληρωμή τους,
ε) Τα ΧΣΕ είναι Κατώτερης Εξασφάλισης: δεν έχουν καμία προτεραιότητα έναντι άλλων αξιώσεων στα Στοιχεία Ενεργητικού της Εταιρείας Παραχώρησης σε περίπτωση
ρευστοποίησης της (subordinated debt - last in line). Αντιμετωπίζονται ως ισοδύναμα του Μετοχικού Κεφαλαίου (equity equivalent) φέροντας την ίδια θέση αξίωσης,
στ) Η μετοχική διάρθρωση των Ιδίων Κεφαλαίων των Εταιρειών Παραχώρησης δεν διαχωρίζει συμβατικά την καταβολή Μετοχικού Κεφαλαίου από την καταβολή ΧΣΕ
(equity equivalent).
Στον παρακάτω πίνακα παρατίθενται αναλυτικά τα οικονομικά στοιχειά των Εταιρειών Παραχώρησης, όπου η Εταιρία έχει συμμετοχή ταυτόχρονα σε Μετοχικό Κεφάλαιο
και σε ΧΣΕ Κατώτερης Εξασφάλισης.
Διαφορά εις πίστωση
Αποθεματικών Εύλογης
Αξίας
Λογιστική Αξία
(ποσά σε ευρώ) Είδος Συμμετοχής
31.12.2022 Εύλογη Αξία 31.12.2022
Όμιλος
1) Αυτοκινητόδρομος Αιγαίου
Μετοχ. Κεφάλαιο 13.362.110 60.907.364 -
(Συμμετοχή > 20%)
ΧΣΕ 64.660.871 57.703.996 -
Σύνολο 78.022.981 118.611.360 -
2) Ολυμπία Οδός
Μετοχ. Κεφάλαιο 26.347.360 111.737.044 85.389.684
(Συμμετοχή < 20%)
ΧΣΕ 3.472.473 4.083.319 610.845
Σύνολο 29.819.833 115.820.363 86.000.529
3) Μαρίνα Λεμεσσού
Μετοχ. Κεφάλαιο 5.088.625 31.328.592 -
(Συμμετοχή > 20%)
ΧΣΕ 7.456.319 - -
Σύνολο 12.544.944 31.328.592 -
4) Μωρέας
Μετοχ. Κεφάλαιο 17.328.227 - -
(Συμμετοχή < 20%)
ΧΣΕ 16.087.343 4.965.015 (11.122.328)
Σύνολο 33.415.570 4.965.015 (11.122.328)
5) Διαχειριστική Απορριμάτων Ηλείας
Μετοχ. Κεφάλαιο 1.185.256 3.259.697 -
(ΔΑΗ) (Συμμετοχή > 20%)
ΧΣΕ 2.318.264 2.738.258 -
Σύνολο 3.503.520 5.997.955 -
Μετοχ. Κεφάλαιο 63.311.578 207.232.697 85.389.684
Σύνολο Συμμετοχών
ΧΣΕ 93.995.270 69.490.587 (10.511.482)
Υπόλοιπο τέλος περιόδου 157.306.848 276.723.284 74.878.202
Εταιρία
1) Μαρίνα Λεμεσσού
Μετοχ. Κεφάλαιο 5.088.625 31.328.592 26.239.967
(Συμμετοχή > 20%)
ΧΣΕ 7.456.319 - (7.456.319)
Σύνολο 12.544.944 31.328.592 18.783.648
2) Μωρέας
Μετοχ. Κεφάλαιο 17.328.227 - -
(Συμμετοχή < 20%)
ΧΣΕ 16.087.343 4.965.015 (11.122.328)
Σύνολο 33.415.570 4.965.015 (11.122.328)
3) Διαχειριστική Απορριμάτων Ηλείας
Μετοχ. Κεφάλαιο 1.185.256 3.259.697 2.074.441
(ΔΑΗ) (Συμμετοχή > 20%)
ΧΣΕ 2.318.264 2.738.258 419.994
Σύνολο 3.503.520 5.997.955 2.494.435
Μετοχ. Κεφάλαιο 23.602.108 34.588.289 28.314.408
Σύνολο Συμμετοχών
ΧΣΕ 25.861.926 7.703.273 (18.158.653)
Υπόλοιπο τέλος περιόδου 49.464.034 42.291.562 10.155.755
145
16. Λοιπά στοιχεία παγίου ενεργητικού & λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις
31.12.2022 31.12.2021 31.12.2022 31.12.2021
Λοιπά στοιχεία πάγιου ενεργητικού 6.652.235 6.321.762 237.479.501 15.899.640
Λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις 158.922 - 303.714 56.712.858
17. Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις
31.12.2022 31.12.2021 31.12.2022 31.12.2021
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
Μέσα στα πλαίσια αναδιάρθρωσης της εταιρικής δομής του Ομίλου, η Διοίκηση αποφάσισε την μεταβίβαση (πώληση) των
παραχωρήσεων Ολυμπίας Οδού και Αυτοκινητόδρομου Αιγαίου σε θυγατρική, κατά 100%, εταιρεία. Μέχρι τις 31.12.21 έγινε
η μεταβίβαση των δευτερογενών δανείων (subdebt) της Ολυμπίας Οδού και του Αυτοκινητόδρομου Αιγαίου και των μετοχών
εντός του 2022, με αποτέλεσμα το προϊόν πώλησης να εμφανίζεται στις λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις από θυγατρικές.
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις
22.765.426 21.718.282 31.093.494 30.725.514
22.765.426 21.718.282 31.093.494 30.725.514
Ανάλυση Αναβαλλόμενων Φορολογικών Απαιτήσεων
Περιγραφή
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
31.12.2022 31.12.2021 31.12.2022 31.12.2021
Απαιτήσεις - Αναβαλλόμενα έσοδα 4.795.907 4.465.690 4.781.300 4.451.083
Διαφορές ασώματων/ενσώματων
περιουσιακών στοιχείων
4.833 39.805 4.833 16.922
Διαγραφές απαιτήσεων/συμμετοχών
13.113.740 12.761.750 21.910.730 21.910.730
Προβλέψεις για παροχές σε προσωπικό κατά
την έξοδο από την υπηρεσία
407.660 358.711 401.728 349.796
Προσαρμογή σε εύλογη αξία λόγω
αναπροσαρμογής παγίων
4.443.285 4.092.326 3.994.904 3.996.983
22.765.426 21.718.282 31.093.494 30.725.514
Κίνηση Λογαριασμού "Αναβαλλόμενη Φορολογική Απαίτηση"
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
31.12.2022 31.12.2021 31.12.2022 31.12.2021
Υπόλοιπο 01.01
21.718.282 23.838.046 30.725.514 31.773.401
Απ΄ευθείας πίστωση (χρέωση) σε λογαριασμό
Ιδίων Κεφαλάιων
176.664 (1.004.347) (2.080) 775.246
Πίστωση/(χρέωση) στο λογαριασμό
αποτελεσμάτων
Εκπεστέες προσωρινές διαφορές
870.481 (1.115.417) 370.060 (1.823.133)
Υπόλοιπο 22.765.426 21.718.282 31.093.494 30.725.514
146
18. Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις
31.12.2022 31.12.2021 31.12.2022 31.12.2021
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις
18.046.950 14.433.368 15.533.262 12.669.014
18.046.950 14.433.368 15.533.262 12.669.014
Ανάλυση Αναβαλλόμενων Φορολογικών Υποχρεώσεων
Περιγραφή
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
31.12.2022 31.12.2021 31.12.2022 31.12.2021
Αφορολόγητα Αποθεματικά
256.548 256.548 256.548 256.548
Απαιτήσεις - Αναβαλλόμενα έσοδα 5.209.059 4.178.040 4.435.690 3.403.155
Υποχρέωση αναβαλλόμενου φόρου
εισοδήματος 10.044.432 7.616.152 9.142.979 7.236.129
Προσαρμογή σε εύλογη αξία λόγω
αναπροσαρμογής παγίων
2.536.913 2.382.628 1.698.046 1.773.182
18.046.950 14.433.368 15.533.262 12.669.014
Κίνηση Λογαριασμού "Αναβαλλόμενη Φορολογική Υποχρέωση"
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
31.12.2022 31.12.2021 31.12.2022 31.12.2021
Υπόλοιπο 01.01
14.433.368 22.811.978 12.669.014 20.798.460
Απ΄ευθείας χρέωση (πίστωση) σε λογαριασμό
Ιδίων Κεφαλάιων
822.201 (65.656) 649.550 (43.595)
Χρέωση/(Πίστωση) στο Λογαριασμό
Αποτελεσμάτων
Εκπεστέες προσωρινές διαφορές /
Φορολογητέες Προσωρινές Διαφορές
2.791.381 (8.312.954) 2.214.698 (8.085.851)
Υπόλοιπο 31.12
18.046.950 14.433.368 15.533.262 12.669.014
19. Αποθέματα
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
31.12.2022 31.12.2021 31.12.2022 31.12.2021
Προϊόντα έτοιμα και ημιτελή 1.862.594 1.354.380 145.169 -
Παραγωγή σε εξέλιξη 3.439.521 3.152.009 1.558.339 638.847
Πρώτες και βοηθητικές ύλες 16.017.650 21.245.889 13.190.697 19.745.618
21.319.764 25.752.279 14.894.205 20.384.465
Η λογιστική πολιτική που ακολουθεί η Εταιρία για τα αποθέματα είναι ότι τα αποτιμάει στη χαμηλότερη αξία μεταξύ κόστους και
καθαρής ρευστοποιήσιμης αξίας.
Παραγωγή σε εξέλιξη
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
31.12.2022 31.12.2021 31.12.2022 31.12.2021
Ακίνητα προς ανέγερση για πώληση
3.439.521 3.152.009 1.558.339 638.847
147
148
20. Συμβατικά περιουσιακά στοιχεία
31.12.2022 31.12.2021 31.12.2022 31.12.2021
Απαιτήσεις από συμβατικά περιουσιακά
στοιχεία
148.637.575 166.015.766 147.272.976 165.804.944
Υποχρεώσεις από συμβατικά περιουσιακά
στοιχεία
7.030.107 3.353.327 2.339.677 2.584.159
Καθαρά συμβατικά περιουσιακά στοιχεία
141.607.468 162.662.439 144.933.299 163.220.785
Συσσωρευμένο κόστος 8.609.514.800 8.271.622.533 8.258.307.831 7.935.667.559
πλέον: Κέρδος που αναγνωρίστηκε
(σωρευτικά)
1.011.070.757 982.799.639 938.741.218 910.891.489
μείον: Ζημιά που αναγνωρίστηκε (σωρευτικά)
351.736.060 344.483.749 351.588.087 344.237.762
μείον: Τμηματικές τιμολογήσεις
9.127.242.029 8.747.275.984 8.700.527.663 8.339.100.499
141.607.468 162.662.439 144.933.299 163.220.787
Κύκλος εργασιών
Έξοδα συμβολαίων που αναγνωρίστηκαν στην
περίοδο
337.063.983 566.534.330 322.679.640 551.074.055
πλέον: Αναγνωρισμένα κέρδη/ (ζημιές)
περιόδου
20.992.172 688.237 20.499.665 261.749
Συμβατικά περιουσιακά στοιχεία που
αναγνωρίστηκαν στην περίοδο
358.056.155 567.222.567 343.179.305 551.335.804
Σύνολο ληφθεισών προκαταβολών 167.050.733 129.103.361 164.435.497 126.825.008
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
2) Υπολοιπόμενο κόστος σύμβασης για την ολοκλήρωση έκαστου έργου (Contract Cost to complete the contract).
Βάσει της διαδικασίας του Ομίλου περί Κατάρτισης και Παρακολούθησης του Επιχειρηματικού Σχεδίου (Budgetary Control System)
διεξάγεται αναθεώρηση και επανεξέταση των εκτιμήσεων της Διοίκησης ανά εξάμηνο.
Τα έσοδα και τα έξοδα που αφορούν την κάθε σύμβαση κατασκευής έργων αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα της χρήσεως, ανάλογα με το
στάδιο ολοκλήρωσης της συμβατικής δραστηριότητας κατά την ημερομηνία κατάρτισης των χρηματοικονομικών καταστάσεων. Επομένως
το κόστος των έργων που έχει μεν εκτελεστεί, αλλά δεν έχει τιμολογηθεί αντίστοιχα στον πελάτη, καταχωρείται στην κατάσταση
αποτελεσμάτων χρήσης μαζί με το αναλογούν συμβατικό κέρδος ή ζημιά. Επιπλέον για τα έργα για τα οποία εκτιμήθηκε ότι κατά την
ολοκλήρωση τους θα υπάρχει ζημιογόνο αποτέλεσμα, η ζημιά αυτή αναγνωρίζεται άμεσα στα αποτελέσματα.
Ο Όμιλος χρησιμοποιεί το στάδιο ολοκλήρωσης για να καθορίσει το κατάλληλο ποσό εσόδου και εξόδου που θα αναγνωρίσει σε μια
συγκεκριμένη περίοδο. Συγκεκριμένα, με βάση τη μέθοδο των εισροών του ΔΠΧΑ 15, το κόστος κατασκευής κατά την εκάστοτε ημερομηνία
αναφοράς, συγκρίνεται με το συνολικό προϋπολογισμένο κόστος προκειμένου να προσδιοριστεί στο ποσοστό ολοκλήρωσης. Το στάδι
ολοκλήρωσης μετράται με βάση το συμβατικό κόστος που έχει πραγματοποιηθεί μέχρι την ημερομηνία αναφοράς σε σχέση με το συνολικό
εκτιμώμενο κόστος κατασκευής κάθε έργου.
Για την συνεπή και αξιόπιστη εκτίμηση του ποσοστού ολοκλήρωσης, ο Όμιλος τηρεί ενιαίο σύστημα ολικής πληροφόρησης από το οποίο
προκύπτουν:
1) Αναθεωρημένος Προυπολογισμός έκαστου έργου (συνολικά Αναθεωρημένα έσοδα έργου/Total revised Contract revenue).
21. Πελάτες και λοιπές απαιτήσεις
Πελάτες 31.12.2022 31.12.2021 31.12.2022 31.12.2021
Απαιτήσεις από πελάτες 204.004.643 202.497.012 185.518.227 186.276.711
Μείον: Προβλέψεις απομείωσης (53.741.965) (53.483.695) (53.349.029) (53.088.345)
150.262.678 149.013.317 132.169.198 133.188.366
Λοιπές Απαιτήσεις
Απαιτήσεις κατά συγγενών εταιρειών 55.723.161 54.449.459 59.980.689 56.563.169
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
Χρεώστες διάφοροι 57.118.956 63.345.991 52.149.968 59.478.893
Απαιτήσεις κατά θυγατρικών/Συμμετοχικού ενδιαφέροντος &
17.007.199 0 24.234.331 4.701.240
λοιπών
Λογαριασμοί διαχείρισης προκαταβολών & πιστώσεων 16.518.536 16.080.958 15.291.880 14.088.163
Μείον Προβλέψεις απομείωσης (54.025.837) (51.093.325) (50.800.034) (48.033.503)
92.342.015 82.783.083 100.856.833 86.797.962
Έξοδα επομένων χρήσεων 20.761.492 13.569.068 20.651.555 13.505.690
Εσοδα χρήσης εισπρακτέαεδουλευμένα 7.154.381 7.811.210 5.169.890 5.388.051
27.915.873 21.380.278 25.821.444 18.893.741
120.257.888 104.163.361 126.678.278 105.691.703
21α. Χρονική απεικόνιση πελατών
Στις 31/12/2022 η χρονική απεικόνιση των πελατών έχει ως εξής:
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
31.12.2022 31.12.2021 31.12.2022 31.12.2021
Δεν είναι σε καθυστέρηση και δεν είναι απομειωμένα 68.400.152 78.896.832 55.740.986 69.414.925
Είναι σε καθυστέρηση αλλά όχι απομειωμένα
3 - 6 μήνες 6.232.398 10.215.814 5.132.398 9.007.152
6 - 12 μήνες 21.676.041 13.637.115 21.676.041 13.637.115
1 - 2 έτη 15.514.427 13.730.052 14.514.427 8.777.223
>2 έτη 38.439.660 32.533.505 35.105.346 32.351.951
150.262.678 149.013.317 132.169.198 133.188.366
Καθώς οι ανωτέρω απαιτήσεις περιλαμβάνουν και απαιτήσεις από το Ελληνικό Δημόσιο οι οποίες είναι βεβαιωμένες και πιστοποιημένες, η Διοίκηση
εκτιμά ότι θα εισπραχθούν στο σύνολό τους.
Η Διοίκηση της ΑΒΑΞ έχει την πεποίθηση ότι το Ελληνικό Δημόσιο είναι αξιόχρεο για τις απαιτήσεις που πηγάζουν από εκτελέσεις έργων, και για αυτό
θα συνεχίσει να συμμετέχει στους διαγωνισμούς του Ελληνικού Δημοσίου, λαμβάνοντας υπόψιν βέβαια την πιθανότητα καθυστέρησης των εισπράξεων.
Οι προβλέψεις απομειώσεων των λοιπών απαιτήσεων του Ομίλου ύψους 54 εκ. αναλύονται ως εξής: € 22,9 εκ. αφορούν απαιτήσεις κατά συγγενών, €
30,2 εκ. αφορούν χρεώστες διάφορους και € 0,9 εκ. αφορούν λογαριασμοί διαχείρισης προκαταβολών & πιστώσεων.
Οι προβλέψεις απομειώσεων των λοιπών απαιτήσεων της Εταιρείας ύψους 50,8 εκ. αναλύονται ως εξής: 22,9 εκ. αφορούν απαιτήσεις κατά συγγενών,
27 εκ. αφορούν χρεώστες διάφορους και 0,9 εκ. αφορούν λογαριασμοί διαχείρισης προκαταβολών & πιστώσεων.
Στις απαιτήσεις από πελάτες της Εταιρίας και του Ομίλου περιλαμβάνεται αναθεωρημένο ποσό 18,8 εκ. το οποίο είναι σε καθυστέρηση πέραν των
πέντε ετών. Το ποσό αυτό αφορά μέρος τιμολογηθέντος ποσού στα πλαίσια σύμβασης που υπεγράφη με την Κυβέρνηση του Λιβάνου στις 12.04.2013,
για την κατασκευή του θερμικού σταθμού παραγωγής ενέργειας Deir Aamar (Phase II), κοντά στην Τρίπολη του Λιβάνου, ο οποίος θα περιελάμβανε την
κατασκευή μονάδας Συνδυασμένου Κύκλου ισχύος 590 MW, με δυνατότητα λειτουργίας με φυσικό αέριο, ελαφρύ και βαρύ πετρέλαιο, και θα αποτελείτο
από 3 αεροστρόβιλους, 3 λέβητες και 1 ατμοστρόβιλο.
Μέχρι το 2015 ο Πελάτης δεν προχώρησε σε πληρωμή, ούτε παρέδωσε το εργοτάξιο το οποίο ήταν κοντά σε πολεμική ζώνη (Τρίπολη) και είχε
καταλειφθεί από τον στρατό του Λιβάνου. Η εταιρεία προχώρησε σε αναστολή των εργασιών κατασκευής του έργου, καθώς επίσης και υπέβαλε στο
Κράτος του Λιβάνου, όπως προέβλεπε το άρθρο 9.2 της BIT μεταξύ Ελλάδας Λιβάνου, το αίτημα φιλικού διακανονισμού (Official Notice for Amicable
Solution) στις 24.02.2015 και μετά, δεύτερο πιο λεπτομερές «Official Notice for Amicable Solution» στις 16.06.2015. Η απαίτηση ανερχόταν σε
51.788.000.
Το 2016 η Εταιρεία μετά από την αποτυχία εξεύρεσης φιλικού διακανονισμού, τον Αύγουστο του 2016, ξεκίνησε ενώπιον του Διεθνούς Κέντρου Επίλυσης
Επενδυτικών Διαφορών (ICSID), διαδικασία Διεθνούς Διαιτησίας έχοντας εγείρει απαίτηση αποζημίωσης έναντι της Κυβέρνησης του Λιβάνου, ποσού
370.570.785 βάσει δικαιωμάτων που προέκυπταν από τη Σύμβαση.
Επειδή η διαδικασία, διαιτησίας ευρίσκετο σε αρχικό στάδιο με καθυστερήσεις 1-2 έτη, η εκτίμηση ανακτησιμότητας από τη Διοίκηση περιορίστηκε μόνο
στο τιμολογημένο μέρος, δηλαδή € 51.788.000 .
149
Το 2017 η απαίτηση των 51.788.000 ευρίσκεται πλέον σε καθυστέρηση μεγαλύτερη των 2 ετών. Επειδή όμως η διαδικασία για την οποία έχει
κατατεθεί η Αίτηση Διαιτησίας, ευρίσκετο ακόμη σε αρχικά στάδια, η εκτίμηση ανακτησιμότητας από τη Διοίκηση, βάσει και της σχετικής επιστολής του
Νομικού Συμβούλου συνέχισε να περιορίζεται μόνο στο τιμολογημένο μέρος, ήτοι 51.788.000.
Το 2018, έγινε πρόταση στην ΑΒΑΞ Α.Ε. να αντικατασταθεί το EPC Contract μεταξύ του κράτους του Λιβάνου και της ΑΒΑΞ, από ένα «PPA» (Long Term
Power Purchase Agreement), το οποίο θα χρηματοδοτούσε την κατασκευή μέσω Ιδιωτών Επενδυτών που θα συμμετείχαν στο σχήμα και εάν
συμφωνούσε η Εταιρεία θα προχωρούσαν σε απόφαση επικύρωσης από το Λιβανικό Υπουργικό Συμβούλιο. Πράγματι η απόφαση από το Λιβανικό
Υπουργικό Συμβούλιο, εκδόθηκε τον Μάιο του 2018.
Λόγω της παρόδου του χρόνου και των καθυστερήσεων πέραν των τριών (3) ετών, η εκτίμηση ανακτησιμότητας από τη Διοίκηση, βάσει και της σχετικής
επιστολής του Νομικού Συμβούλου της απαίτησης περιορίστηκε στα 43.788.000 μετά από πρόβλεψη επισφάλειας 8.000.000.
Το 2019 η συμφωνία για την ίδρυση του «PP επετεύχθη και περιελάμβανε την παράδοση στην ΑΒΑΞ εγγυητικής ύψους 30 εκ. ως εγγύηση για
είσπραξη ποσού 30εκ. με την υπογραφή των εγγράφων και με τη συμφωνία να της δοθούν άλλα € 5 εκ., δώδεκα (12) μήνες μετά την είσπραξη των €
30εκ.
Η Εταιρεία προχώρησε σε αίτηση αναστολής της Διαιτησίας με ημερομηνία λήξης της αναστολής την 31.05.2020.
Η Εταιρεία σύμφωνα με την εκτίμηση της ανακτησιμότητας από τη Διοίκηση, βάσει και της σχετικής επιστολής του Νομικού Συμβούλου κατά την
31.12.2019 περιόρισε την απαίτηση σε € 28.788.000.
Το 2020, μετά την έναρξη των εχθροπραξιών στο Λίβανο, επειδή το ΡΡΑ δεν μπορούσε να υπογραφεί από την Κυβέρνηση του Λιβάνου, η Εταιρεία
αποφάσισε την επανέναρξη της ανασταλείσας διαιτησίας ενώπιο του ICSID.
Μέσα στο 2020 η Εταιρεία υπέβαλε τελικά το πρώτο πλήρες υπόμνημα της (Claimant’s Memorandum).
Λόγω της παρόδου του χρόνου, η Εταιρεία βάσει και της σχετικής επιστολής του Νομικού Συμβούλου περιόρισε την απαίτηση σε 24.788.000, σύμφωνα
με την εκτίμηση της Διοίκησης, για την ανακτησιμότητα της απαίτησης κατά την 31.12.2020.
Το 2021, και συγκεκριμένα στις 23.06.2021, το κράτος του Λιβάνου υπέβαλε το αναλυτικό υπόμνημα του και στις 06.08.2021 τα δύο μέρη υπέβαλαν
ταυτόχρονα αιτήματα προσκόμισης εγγράφων.
Λόγω παρόδου του χρόνου η Εταιρεία περιόρισε την απαίτηση σε 22.788.000 βάσει της εκτίμησης της Διοίκησης, βάσει και της σχετικής επιστολής του
Νομικού Συμβούλου για την ανακτησιμότητα της απαίτησης.
Στις 14.02.2022 η Εταιρεία υπέβαλε την απάντησή της επί του υπομνήματος του κράτους του Λιβάνου.
Στις 12.07.2022 έγινε η τελευταία έγγραφη υποβολή εκ μέρους του Λιβάνου.
Μέσω της διαιτητικής διαδικασίας και μετά τις ακροάσεις των experts, η διεκδίκηση της Εταιρείας ανέρχεται πλέον στο ποσό των 340.924.000. Ο
Λίβανος δεν παρουσίασε μαρτυρικές καταθέσεις ώστε να διαφοροποιηθούν τα ποσά.
Στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις της 30.06.2022 η απαίτηση περιορίστηκε περαιτέρω στα 20.788.000 διενεργώντας πρόβλεψη επισφάλειας λόγω
της παρόδου του χρόνου.
Στις 14.11.2022 έλαβε χώρα το β΄μέρος της ακροαματικής διαδικασίας που αφορούσε στην εξέταση των experts της εταιρείας πλευρά του Λιβάνου δεν
είχε experts).
Στις 12.04.2023 θα υποβάλλοντο τα post hearing briefs των δύο μερών. Η απόφαση του Δικαστηρίου αναμένεται περί τα τέλη του 2023.
Λόγω της παρόδου του χρόνου, η Εταιρεία σύμφωνα με την εκτίμηση της ανακτησιμότητας από τη Διοίκηση, βάσει και της επιστολής του Νομικού
Συμβούλου, περιόρισε την απαίτηση περαιτέρω στα € 18.788.000 για τη χρήση 31.12.2022.
Σχετικά και με την εισπραξιμότητα της απαίτησης μετά από τυχόν απόφαση του ICSID, σε σχέση και με την από 04.04.2022 αναγγελία χρεωκοπίας του
Λιβάνου, η Εταιρεία έλαβε υπόψιν την επιστολή του Νομικού Συμβούλου σύμφωνα με την οποία (συνοπτικά):
1) Το διαιτητικό δικαστήριο (International Centre for the Settlement of Investment Disputes - ICSID) λειτουργεί υπό την αιγίδα της Παγκόσμιας Τράπεζας.
2) Η διαιτησία διέπεται από τη Σύμβαση για την Επίλυση Επενδυτικών Διαφορών μεταξύ Κρατών και Υπηκόων άλλου Κράτους (Σύμβαση Ουάσινγκτον
1965) και οι αποφάσεις του δικαστηρίου είναι τελικές και δεσμευτικές για τα μέρη, τα οποία υποχρεούνται να συμμορφωθούν με αυτήν. Αν ένα κράτος
δεν καταβάλλει την αποζημίωση βάσει της διαιτητικής απόφασης και άρα δε συμμορφωθεί με αυτήν, παραβιάζει διεθνή υποχρέωση που έχει αναλάβει
βάσει διεθνούς συνθήκης και άρα υπέχει διεθνή ευθύνη.
3) Οι διαιτητικές αποφάσεις βάσει της Σύμβασης Ουάσινγκτον, ως τελικές και δεσμευτικές για τα μέρη, δεν προσβάλλονται παρά με αίτηση ακύρωσης
ενώπιον του ίδιου του ICSID ανεξαρτήτως της έδρας της διαιτησίας.
4) Σε περίπτωση που το κράτος του Λιβάνου δεν συμμορφωθεί οικειοθελώς με μια τέτοια απόφαση, η Εταιρεία δικαιούται να προβεί σε αναγνώριση και
εκτέλεση αυτής όχι μόνο στο Λίβανο και στην Ελλάδα, βάσει της Σύμβασης Ουάσινγκτον, στην οποία αμφότερες χώρες είναι μέλη, αλλά και σε όλα τα
υπόλοιπα κράτη-μέλη αυτής , ήτοι σε 158 κράτη.
Επομένως, η Εταιρεία παραμένει στην εκτίμηση της ανακτησιμότητας (βάσει παρόδου του χρόνου μόνο), εφ' όσον με την αναγγελία χρεωκοπίας του
Λιβάνου, βάσει και των ανωτέρω, δεν προκύπτει ανάγκη περαιτέρω απομείωσης.
150
21β. Χρονική απεικόνιση λοιπών απαιτήσεων
Στις 31.12.2022 η χρονική απεικόνιση των λοιπών απαιτήσεων έχει ως εξής:
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
(ποσά σε ευρώ) 31.12.2022 31.12.2021 31.12.2022 31.12.2021
Δεν είναι σε καθυστέρηση και δεν είναι απομειωμένα 51.260.561 42.875.637 43.452.543 32.780.438
Είναι σε καθυστέρηση αλλά όχι απομειωμένα
3 - 6 μήνες 18.250.618 6.666.441 18.460.965 6.721.345
6 - 12 μήνες 18.906.420 18.067.941 19.824.420 18.657.067
1 - 2 έτη 13.045.949 8.430.170 13.758.055 9.060.342
> 2 έτη 18.794.341 28.123.172 31.182.294 38.472.511
120.257.888 104.163.361 126.678.278 105.691.703
Για τα ποσά που ήταν σε καθυστέρηση πέραν των 365 ημερών και που δεν εχουν απομειωθεί, υπάρχουν επαρκείς εξασφαλίσεις.
Οι προβλέψεις απομείωσης για εμπορικές και λοιπές απαιτήσεις αναλύονται ως ακολούθως:
ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΙΑ
Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2020 108.873.985 102.157.551
Πρόσθετες προβλέψεις χρήσεως 6.164.402 5.617.458
Χρησιμοποιηθείσες προβλέψεις (10.461.368) (6.653.161)
Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2021 104.577.020 101.121.848
Πρόσθετες προβλέψεις χρήσεως 3.329.995 3.166.428
Χρησιμοποιηθείσες προβλέψεις (139.213) (139.213)
Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2022 107.767.802 104.149.063
21γ. Χρεώστες διάφοροι/εξέλιξη επίδικων υποθέσεων
(α) Σε ό,τι αφορά στην εκκρεμή δικαστική υπόθεση της Εταιρείας σχετικά με την «Τεχνική Ένωση» και αναφορικά με την
διαιτητική απόφαση 21/2005, η οποία είχε υποχρεώσει αντιδίκους να πληρώσουν προς την Εταιρεία € 16,3 εκ. πλέον τόκων για
έλλειψη καθαρής θέσης της εταιρείας «ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ» την οποία απορρόφησε η Εταιρεία, είναι σε εκκρεμότητα πράξεις της
εκτελεστικής διαδικασίας με πλειστηριασμούς ή κατασχέσεις σε περιουσιακά στοιχεία ιδιοκτησίας της οικογένειας Πρ., για την
είσπραξη, όσο το δυνατό της απαιτήσεως. Μετά το θάνατο του Α. Πρ. παγώνει η πρόοδος της εκτελέσεως, μέχρις ότου προκύψει
η ταυτότητα των κληρονόμων του.
Μετά την απομείωση της απαίτησης, μετά από προβλέψεις βάσει του ΔΛΠ 37, παραμένει υπόλοιπο € 1,82 εκ.
(β) Αγωγή της ΑΘΗΝΑ (πλέον ΑΒΑΞ Α.) κατά της ΔΕΗ ργο θερινόλακκος") και για το oποίο διετάχθει
πραγματογνωμοσύνη η οποία προσδιόρισε το ποσό των € 6.031.637 στις 17.9.2020. Η αγωγή αυτή έγινε δεκτή υπέρ της ΑΘΗΝΑ
για κεφάλαια ύψους 4.757.158 πλέον τόκων, οι οποίοι άρχισαν να τρέχουν από το Δεκεμβρίου του 2009, και οι οποίοι μέχρι
22.01.2021 ανέρχονται σε ποσό € 5.400.000. Η ΔΕΗ άσκησε έφεση που θα δικαστεί μετά από αναβολή στις 18.01.2024.
Η απαίτηση στα βιβλία ανέρχεται σε € 10,2 εκ.
151
22. Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα
31.12.2022 31.12.2021 31.12.2022 31.12.2021
Ταμείο 131.653 117.446 104.787 97.413
Καταθέσεις όψεως και προθεσμίας 84.630.398 100.095.894 80.079.652 95.862.427
84.762.051 100.213.340 80.184.439 95.959.840
22α. Δεσμευμένες καταθέσεις
Μη κυκλοφορούν Ενεργητικό - - - -
Κυκλοφορούν Ενεργητικό 1.863.839 13.877.484 1.863.839 13.877.484
Σύνολο δεσμευμένων καταθέσεων 1.863.839 13.877.484 1.863.839 13.877.484
Σύνολο ταμειακών διαθεσίμων 86.625.890 114.090.824 82.048.279 109.837.324
23. Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις
31.12.2022 31.12.2021 31.12.2022 31.12.2021
Προμηθευτές 121.886.929 136.939.619 108.234.445 120.618.658
Προκαταβολές Πελατών 167.050.733 129.103.361 164.435.497 126.825.008
Λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις 116.038.881 110.171.364 132.008.167 136.308.564
404.976.544 376.214.343 404.678.108 383.752.230
ΧΡΟΝΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΡΟΜΗΘΕΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΟΙΠΩΝ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ (ΧΩΡΙΣ ΤΙΣ ΠΡΟΚΑΤΑΒΟΛΕΣ ΠΕΛΑΤΩΝ)
31.12.2022 31.12.2021 31.12.2022 31.12.2021
0-90 ημ. 116.136.864 133.915.945 110.853.265 130.425.297
91-180 ημ. 23.265.804 19.690.383 24.397.171 21.240.131
181-365 ημ. 44.919.088 19.322.355 48.660.978 20.921.690
366-731 ημ. 19.656.861 23.695.263 20.507.833 26.241.013
>731 ημ. 33.947.194 50.487.035 35.823.365 58.099.091
237.925.811 247.110.983 240.242.612 256.927.222
ΧΡΟΝΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΡΟΚΑΤΑΒΟΛΕΣ ΠΕΛΑΤΩΝ
31.12.2022 31.12.2021 31.12.2022 31.12.2021
0-90 ημ. 23.292.212 2.507.849 22.927.564 2.463.591
91-180 ημ. 7.156.203 94.912.426 7.044.170 93.237.459
181-365 ημ. 30.279.770 2.893.387 29.805.730 2.842.326
366-731 ημ. 95.016.923 14.095.955 93.529.401 13.847.197
>731 ημ. 11.305.625 14.693.743 11.128.631 14.434.435
167.050.733 129.103.361 164.435.497 126.825.008
Λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις
31.12.2022 31.12.2021 31.12.2022 31.12.2021
Ασφαλιστικοί Οργανισμοί 6.075.236 8.083.246 5.462.012 7.466.271
Μερίσματα πληρωτέα 131 138 - -
Υποχρεώσεις προς θυγατρικές - - 32.484.546 35.444.18 2
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
Στον Όμιλο οι δεσμευμένες καταθέσεις προέρχονται από τη μητρική εταιρεία κατά ποσό € 1.863.839
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
Υποχρεώσεις προς συγγενείς/
20.748.550 33.702.789 19.391.140 21.759.844
συμμετοχικού ενδιαφέροντος
Πιστωτές διάφοροι 89.214.964 68.385.190 74.670.469 71.638.268
116.038.881 110.171.364 132.008.167 136.308.564
152
24. Φόρος εισοδήματος
31.12.2022 31.12.2021 31.12.2022 31.12.2021
Φόρος εισοδήματος φορολογητέων κερδών 3.391.236 371.176 3.000.791 -
Αναβαλλόμενος φόρος περιόδου 8.633.467 6.514.153 7.469.915 5.748.923
12.024.704 6.885.329 10.470.706 5.748.923
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
O φορολογικός συντελεστής της Εταιρείας σύμφωνα με το άρθρ. 58 Ν. 4172/2013, όπως τροποποιήθηκε με άρθρ. 120 του ν.
4799/2021 (ΦΕΚ Α΄78/18.05.2021) και ισχύει, ανέρχεται σε 22%.
Οι φορολογικοί έλεγχοι των χρήσεων 2015 έως και 2021 της Εταιρίας και των θυγατρικών της που δραστηριοποιούνται στην
Ελλάδα, διενεργήθηκαν από Ορκωτό Ελεγκτή Λογιστή βάσει των διατάξεων του άρθρου 65Α παρ. 1 Ν.4174/2013 και έλαβαν
Πιστοποιητικά Φορολογικής Συμμόρφωσης με «Συμπέρασμα χωρίς επιφύλαξη». Να σημειωθεί επίσης ότι για τις χρήσεις 2016
και εντεύθεν, ο φορολογικός έλεγχος και η έκδοση Πιστοποιητικού Φορολογικής Συμμόρφωσης από τους Νόμιμους Ελεγκτές,
ισχύουν σε προαιρετική βάση. Ο Όμιλος και η Εταιρία επέλεξαν τη συνέχιση του φορολογικού ελέγχου από τους Ορκωτούς
Ελεγκτές Λογιστές.
Το Κέντρο Ελέγχου Μεγάλων Επιχειρήσεων έχει πραγματοποιήσει φορολογικούς ελέγχους μέχρι και τη χρήση 2016, ενώ για
τις χρήσεις 2017 και 2018 ο εν λόγω έλεγχος βρίσκεται σε εξέλιξη.
Για τη χρήση 2022 η Εταιρία και οι θυγατρικές της που φορολογούνται στην Ελλάδα, έχουν υπαχθεί στο φορολογικό έλεγχο
από Ορκωτό Ελεγκτή Λογιστή βάσει των διατάξεων του αρ.65Α παρ. 1 Ν.4174/2013 όπως τροποποιήθηκε και ισχύει μέχρι
σήμερα. Ο έλεγχος αυτός για τη χρήση 2022 βρίσκεται σε εξέλιξη και το σχετικό φορολογικό πιστοποιητικό προβλέπεται να
χορηγηθεί μετά τη δημοσίευση των χρηματοοικονομικών καταστάσεων της χρήσης 2022. Αν μέχρι την ολοκλήρωση του
φορολογικού ελέγχου προκύψουν πρόσθετες φορολογικές υποχρεώσεις, εκτιμούμε ότι αυτές δεν θα έχουν ουσιώδη επίδραση
στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις.
153
25. Τραπεζικός δανεισμός
Βραχυπρόθεσμος τραπεζικός δανεισμός
31.12.2022 31.12.2021 31.12.2022 31.12.2021
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
Ομολογιακές δανειακές υποχρεώσεις
πληρωτέες στην επόμενη χρήση
47.436.174 50.050.153 47.436.174 47.494.953
Βραχυπρόθεσμες δανειακές υποχρεώσεις 30.684.608 57.428.848 25.642.007 53.150.798
78.120.782 107.479.001 73.078.181 100.645.751
Μακροπρόθεσμες ομολογιακές δανειακές υποχρεώσεις
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
31.12.2022 31.12.2021 31.12.2022 31.12.2021
Ομολογιακές δανειακές υποχρεώσεις 228.278.071 333.380.374 228.278.071 330.923.437
Μακροπρόθεσμες δανειακές υποχρεώσεις 650.000 1.505.219 650.000 1.427.750
228.928.071 334.885.593 228.928.071 332.351.187
Σύνολο δανειακών υποχρεώσεων 307.048.853 442.364.594 302.006.252 432.996.938
Χρονική Ανάλυση Λήξης Μακροπρόθεσμου Δανεισμού
31.12.2022
Μεταξύ 1 & 2
ετών
Μεταξύ 2 & 5
ετών
Πάνω από 5 έτη Σύνολο
Όμιλος 42.775.000 183.153.071 3.000.000 228.928.071
Εταιρία 42.775.000 183.153.071 3.000.000 228.928.071
31.12.2021
Μεταξύ 1 & 2
ετών
Μεταξύ 2 & 5
ετών
Πάνω από 5 έτη Σύνολο
Όμιλος 65.773.810 260.111.783 9.000.000 334.885.593
Εταιρία 63.996.341 259.354.846 9.000.000 332.351.187
Σύμφωνα με τις απλές και ενοποιημένες χρηματοικονομικές καταστάσεις της χρήσης 2022, η Εταιρεία και ο Όμιλος
καλύπτει όλους τους χρηματοοικονομικούς δείκτες ρευστότητας, κεφαλαιακής επάρκειας και κερδοφορίας όπως
τροποποιήθηκαν και ισχύουν μέχρι σήμερα.
Ανάλυση ευαισθησίας σε μεταβολές επιτοκίου
Σύμφωνα με την ανάλυση της ευαισθησίας της χρηματοοικονομικής θέσης του Ομίλου ως προς τις ενδεχόμενες μεταβολές του
επιτοκίου Euribor, η επίδραση του χρηματοοικονομικού κόστους επί των αποτελεσμάτων και των ιδίων κεφαλαίων του
Ομίλου ανέρχεται σε ± 2,51 εκ στο τέλος του 2022 για κάθε μεταβολή κατά ±100 μονάδες βάσης (δηλ +1%) των επιτοκίων
στα οποία είναι εκτεθειμένος ο Όμιλος, έναντι ± 3,81 εκ στο προηγούμενο έτος. Για την Εταιρεία, η αντίστοιχη επίδραση
ανέρχεται σε ± 2,21 εκ στο τέλος του 2022, έναντι ± € 3,49 εκ στο τέλος του 2021.
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
31.12.2022 31.12.2021 31.12.2022 31.12.2021
Βραχυπρόθεσμος Τραπεζικός Δανεισμός 78.120.782 107.479.001 73.078.181 100.645.751
Ομολογιακέςοιπές Μακροπρόθεσμες
Δανειακές Υποχρεώσεις
228.928.071 334.885.593 228.928.071 332.351.187
Ταμειακά Διαθέσιμα & δεσμευμένες
καταθέσεις
86.625.890 114.090.824 82.048.279 109.837.324
Καθαρός Δανεισμός 220.422.962 328.273.770 219.957.973 323.159.614
Υποχρεώσεις από χρηματοδοτικές μισθώσεις
(ΔΠΧΑ 16)
75.782.027 53.160.534 46.499.961 26.138.920
Καθαρές χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις 296.204.990 381.434.305 266.457.933 349.298.535
Επίδραση μεταβολής κατά ±1% στο EURIBOR
Αποτελέσματα χρήσης 2.962.050 3.814.343 2.664.579 3.492.985
Ίδια κεφάλαια 2.962.050 3.814.343 2.664.579 3.492.985
154
25α. Μεταβολή χρηματοοικονομικής δραστηριότητας
Παρακάτω παρατίθεται ανάλυση της μεταβολής των υποχρεώσεων που προέρχονται από τραπεζικές
χρηματοδοτικές δραστηριότητες έτσι όπως έχουν αποτυπωθεί στην κατάσταση ταμειακών ροών:
ΟΜΙΛΟΣ
Μακροπρόθεσμες
Ομολογιακές
Δανειακές
Υποχρεώσεις
Βραχυπρόθεσμες
Δανειακές
Σύνολο
Υποχρεώσεις
01.01.2022 334.885.593 107.479.001 442.364.594
Μη ταμειακές ροές (διακοπείσες
δραστηριότητες)
332.727 - 332.727
Ταμειακές ροές (58.854.075) (76.794.393) (135.648.468)
Ομολογιακές δανειακές υποχρεώσεις
πληρωτέες στην επόμενη χρήση
(47.436.174) 47.436.174 -
31.12.2022 228.928.071 78.120.782 307.048.853
ΕΤΑΙΡΙΑ
Μακροπρόθεσμες
Ομολογιακές
Δανειακές
Υποχρεώσεις
Βραχυπρόθεσμες
Δανειακές
Σύνολο
Υποχρεώσεις
01.01.2022 332.351.187 100.645.751 432.996.938
Μη ταμειακές ροές (διακοπείσες
δραστηριότητες)
1 - 1
Ταμειακές ροές (55.986.943) (75.003.744) (130.990.687)
Ομολογιακές δανειακές υποχρεώσεις
πληρωτέες στην επόμενη χρήση
(47.436.174) 47.436.174 -
31.12.2022 228.928.071 73.078.181 302.006.252
25β. Μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία κατεχόμενα προς πώληση
Η συμμετοχή της μητρικής Εταιρείας στη θυγατρική Volterra (100%) ανέρχεται σε 17.942.051.
155
25γ. Ομάδα διάθεσης περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων κατεχόμενα προς πώληση
ΟΜΙΛΟΣ
31.12.2022
ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ
Ομάδα Διάθεσης Περιουσιακών Στοιχείων κατεχόμενα προς
πώληση
85.061.215
ΠΑΘΗΤΙΚΟ
Ομάδα Διάθεσης Υποχρεώσεων κατεχόμενα προς πώληση 62.412.120
Διακοπείσες δραστηριότητες και ομάδα διάθεσης περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων κατεχομένων προς πώληση
Το 2021 ο Όμιλος έλαβε την απόφαση να απο-επενδύσει από ορισμένες συμμετοχές, όπως η 100% θυγατρική Volterra, η
οποία δραστηριοποιείται στην χονδρική και λιανική αγορά ενέργειας και τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας ΠΕ),
δεδομένων των μη ομαλών και απρόβλεπτων συνθηκών στις διεθνείς αγορές ενέργειας και της ισχυρής ζήτησης για αγορά
έργων ΑΠΕ. Στα πλαίσια αυτά, η Εταιρεία προσέλαβε χρηματοοικονομικό σύμβουλο για την διερεύνηση ενδιαφέροντος από
αγοραστές είτε για το σύνολο του Ομίλου Volterra, είτε ξεχωριστά για τα έργα ΑΠΕ και τις δραστηριότητες στη λιανική &
χονδρική αγορά ηλεκτρισμού και Φυσικού Αερίου. Στη διάρκεια του πρώτου εξαμήνου 2022, η Volterra πώλησε στον Όμιλο
ΔΕΗ την συμμετοχή της σε χαρτοφυλάκιο ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (ΑΠΕ) συνολικής ισχύος 112 MW. Συγκεκριμένα, η
ΔΕΗ Ανανεώσιμες ΑΕ εξαγόρασε το 55% των μετοχών της Volterra K-R ΑΕ και της Volterra ΛΥΚΟΒΟΥΝΙ ΑΕ, στις οποίες ήταν
ήδη μέτοχος σε εκάστη εταιρεία κατά 45% από το 2019. Η Volterra K-R ΑΕ και η Volterra ΛΥΚΟΒΟΥΝΙ ΑΕ κατέχουν εν
λειτουργία αιολικά πάρκα συνολικής ισχύος 69,7 MW στην Αιτωλοακαρνανία και τη Βοιωτία. Επίσης, η ΔΕΗ Ανανεώσιμες ΑΕ
εξαγόρασε το 100% της Ηλιοφάνεια ΑΕ η οποία κατέχει ένα εν λειτουργία φωτοβολταϊκό πάρκο ισχύος 2,7 ΜW στη Βοιωτία,
καθώς και τις εταιρείες Volterra ΔΟΥΚΑΣ ΑΕ και Volterra ΚΟΥΚΟΥΛΙ ΑΕ που έχουν στην κατοχή τους αιολικά πάρκα συνολικής
ισχύος 39,5 ΜW, των οποίων η κατασκευή πρόκειται να ξεκινήσει άμεσα.
Ήδη από τις Ενοποιημένες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις της 31.12.2021, αλλά και τις αντίστοιχες της 30.06.2022,
σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (ΔΠΧΑ 5), ο Όμιλος Volterra κατηγοριοποιήθηκε ως
«Διακοπείσα Δραστηριότητα». Σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 5, τα στοιχεία ενεργητικού της ομάδας διάθεσης περιουσιακών
στοιχείων και υποχρεώσεων, στις ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις αποτυπώνονται στην λογιστική αξία, ενώ
στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις της Εταιρείας αποτυπώνονται στο κόστος κτήσης, δεδομένου ότι η λογιστική αξία
αποτελεί την μικρότερη μεταξύ εύλογης και λογιστικής, όπως προκύπτει από τις σχετικές εκθέσεις αποτίμησης από
Ανεξάρτητους Εκτιμητές.
Βάσει ΔΠΧΑ 5 εμφανίζεται χωριστά και το οικονομικό αποτέλεσμα από την διακοπείσα δραστηριότητα.
Σημειώνεται ότι βάσει ΔΠΧΑ 5 παρέχεται γενικά περίοδος 12 μηνών, για να ολοκληρωθεί η πώληση της διακοπείσας
δραστηριότητας.
Στις 30.06.2022, μετά και τη πώληση των ΑΠΕ, η παραμένουσα ομάδα διάθεσης περιουσιακών στοιχείων αφορά πλέον μόνο
την εμπορία ενέργειας και η αποτύπωση συνεχίζει να γίνεται με τη λογιστική αξία στις ενοποιημένες χρηματοοικονομικές
καταστάσεις και στο κόστος κτήσης στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις της Εταιρείας, εφ' όσον οι αξίες αυτές συνεχίζουν
να είναι μικρότερες της εύλογης αξίας της θυγατρικής, όπως προκύπτει από τις σχετικές εκθέσεις αποτίμησης από
Ανεξάρτητους Εκτιμητές.
Η Διοίκηση ενημερώνει ότι με ημερομηνία αναφοράς 31.12.2022, η πώληση του τομέα της εμπορίας ενέργειας της Volterra
Α.Ε., δεν έχει πραγματοποιηθεί. Η καθυστέρηση οφείλεται στη πρωτοφανή ενεργειακή κρίση στην Ελλάδα και όλη την
Ευρώπη σε συνδυασμό και με τον εξελισσόμενο πόλεμο στην Ουκρανία. Ωστόσο, η διοίκηση επικυρώνει τη σταθερή της
απόφαση και δέσμευση για την πώληση του τομέα εμπορίας ενέργειας της θυγατρικής της και αναφέρει ότι οι συνθήκες
είναι πλέον ώριμες, το ενδιαφέρον των επενδυτών εμφανίζεται ανανεωμένο και προχωρεί στη σχετική εξουσιοδότηση για
την διεξαγωγή των διαπραγματεύσεων, προκειμένου να ολοκληρωθεί η πώληση εντός του Α' Εξαμήνου του 2023.
Στις 31.12.2022, το κριτήριο των 12 μηνών βάσει ΔΠΧΑ 5 δεν ικανοποιείτο. Η καθυστέρηση οφειλόταν στην πρωτοφανή
ενεργειακή κρίση σε συνδυασμό και με τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Όμως η Εταιρεία παρέμεινε σταθερά δεσμευμένη στο σχέδιο πώλησης του τομέα της εμπορίας ρεύματος (ο τομέας των ΑΠΕ
έχει ήδη πωληθεί).
Σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 5, όταν η καθυστέρηση οφείλεται σε γεγονότα ή περιστάσεις που δεν ελέγχει η οικονομική οντότητα
και υπάρχουν επαρκείς αποδείξεις ότι η οικονομική οντότητα παραμένει δεσμευμένη στο σχέδιο για την πώληση του
περιουσιακού στοιχείου (ή της ομάδας εκποίησης) παρέχεται η εξαίρεση των 12 μηνών υπό προϋποθέσεις (§9).
Στην περίπτωσή μας θεωρούμε ότι μας αφορά η περίπτωση Β1γ όπου κατά την αρχική περίοδο του ενός έτους, ανακύπτουν
περιστάσεις που προηγουμένως θεωρούνταν αναπάντεχες και, σαν αποτέλεσμα, ένα μη κυκλοφορούν περιουσιακό στοιχείο
ομάδα εκποίησης) που προηγουμένως κατατασσόταν ως κατεχόμενο προς πώληση δεν έχει πωληθεί μέχρι το τέλος
εκείνης της περιόδου και:
Ι. κατά την αρχική περίοδο του ενός έτους η οικονομική οντότητα έλαβε κάθε μέτρο προκειμένου να ανταποκριθεί στην
αλλαγή των περιστάσεων,
ΙΙ. το μη κυκλοφορούν περιουσιακό στοιχείο ομάδα εκποίησης) είναι ενεργά διαπραγματευόμενο στην αγορά σε τιμή
που είναι λογική, δεδομένης της αλλαγής των περιστάσεων και
ΙΙΙ. πληρούνται τα κριτήρια των παραγράφων 7 και 8.
Συνεπώς, στις 31.12.2022, συνεχίζουν να πληρούνται οι προΰποθέσεις της §9 και Β1γ του ΔΠΧΑ 5 για την ταξινόμηση του
τομέα εμπορίας ενέργειας σε κατεχόμενα προς πώληση.
156
Τα στοιχεία της διακοπείσας δραστηριότητας έχουν ως εξής:
Κατάσταση Αποτελεσμάτων
ΔΙΑΚΟΠΕΙΣΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
Χρήση 1.1-
Χρήση 1.1-
Ποσά σε €
31.12.2022
31.12.2021
Κύκλος Εργασιών 394.239.878 190.577.450
Κόστος Πωληθέντων (381.750.136) (195.537.935)
Μικτό Κέρδος/ (Ζημιά) 12.489.743 (4.960.484)
Κέρδος από πώληση θυγατρικώνΠΕ) 39.095.335 -
Έξοδα διοικητικής λειτουργίας και λοιπά έσοδα/έξοδα (10.058.980) (6.641.861)
Κέρδη/ (Ζημιές) εκμετάλλευσης 41.526.098 (11.602.345)
Χρηματοοικονομικό κόστος δανείων (καθαρό) 1.264.566 (1.925.504)
Κέρδη/ (Ζημιές) προ φόρων 42.790.664 (13.527.849)
Έξοδα φόρου χρήσης (824.456) (872.153)
Καθαρά Κέρδη/ (Ζημιά) για το έτος 41.966.208 (14.400.002)
Μέρισμα προς ΑΒΑΞ (15.000.000) -
Κέρδη/ (Ζημιές) εις νέον 26.966.208 (14.400.002)
Η Εταιρεία την 31.12.2021 δεν αντιλόγισε τις αποσβέσεις του Β' Εξαμήνου 2021 (€ 2,1 εκ.) με αύξηση της αξίας των
παγίων σύμφωνα με τις απαιτήσεις του ΔΠΧΑ 5, δεδομένου ότι η απόφαση για τις διακοπείσες δραστηριότητες λήφθηκε
την 01.07.2021.
Όμως οι θυγατρικές εταιρείες των ΑΠΕ συνέχιζαν να λειτουργούν και να παράγουν ενέργεια, αυξάνοντας την κερδοφορία
των διακοπεισών εργασιών, κατά το β' εξάμηνο του 2021 δηλαδή μετά την απόφαση της 01.07.2021.
Παράλληλα επέρχετο απομείωση της αξίας των μηχανημάτων που χρησιμοποιούντο για την παραγωγή ενέργειας.
Συνεπώς, η Εταιρεία έκρινε και για σκοπούς συντηρητικότητας ότι δεν έπρεπε να παρουσιάζει αυξημένη κερδοφορία
λόγω της συνεχιζόμενης λειτουργίας της Εταιρείας και ταυτόχρονα και λόγω μη απόσβεσης της αξίας των μηχανημάτων,
τα οποία συνέχιζαν να λειτουργούν.
Το ίδιο ισχύει και για την VOLTERRA (εμπορία ενέργειας).
Στις 30.06.2022, η Εταιρεία δεν έχει αφαιρέσει το ποσό των 0,07 εκ., που αφορά τις αποσβέσεις του α' εξαμήνου 2022 της
Volterra (οι ΑΠΕ έχουν ήδη πωληθεί), σύμφωνα με τις απαιτήσεις των προτύπων, γιατί η εταιρεία συνέχιζε να λειτουργεί, να
παράγει κέρδη και να αποσβένει τα πάγιά της.
Στις 31.12.2022, το αντίστοιχο ποσό, δηλαδή οι αποσβέσεις του 2022, ανέρχονται σε 0,16 εκ., οι οποίες δεν έχουν
αφαιρεθεί για τους ίδιους λόγους.
Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης
ΟΜΑΔΑ ΔΙΑΘΕΣΗΣ
Ποσά σε € 31.12.2022 31.12.2021
Ιδιοχρησιμοποιούμενα ενσώματα πάγια στοιχεία 266.714 69.444.452
Άυλα και λοιπά περιουσιακά στοιχεία 908.874 6.314.149
Πελάτες και λοιπές απαιτήσεις 68.231.251 53.047.171
Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα 15.654.376 21.447.958
Σύνολο Ενεργητικού 85.061.215 150.253.729
Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις (50.355.772) (72.725.716)
Μακροπρόθεσμος δανεισμός (358.310) (49.091.075)
Βραχυπρόθεσμος δανεισμός (3.250.000) (7.381.640)
Φόρος εισοδήματος και λοιποί φόροι πληρωτέοι (5.807.105) (11.432.508)
Άλλες χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις (2.640.933) (7.708.818)
Σύνολο Παθητικού (62.412.120) (148.339.756)
Καθαρή θέση ομάδα εκποίησης 22.649.095 1.913.973
Κατάσταση Ταμειακών Ροών 31/12/2022 (Βλ. Κατάσταση Ταμειακών
Ροών 31/12/2022)
Κέρδη / Ζημιά ανά Μετοχή (Βλ. Κατάσταση Αποτελεσμάτων 1/1/2022
157
31/12/2022)
26. Υποχρεώσεις από χρηματοδοτικές μισθώσεις (ΔΠΧΑ 16)
31.12.2022 31.12.2021 31.12.2022 31.12.2021
Βραχυχρόνια υποχρέωση 12.087.691 4.883.951 10.864.151 3.751.120
Μακροχρόνια υποχρέωση 63.694.337 48.276.584 35.635.809 22.387.800
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
Συνολική υποχρέωση χρηματοδοτικής
μίσθωσης
75.782.027 53.160.534 46.499.961 26.138.920
Σύνολο ελάχιστων μελλοντικών καταβολών μισθωμάτων
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
31.12.2022 31.12.2021 31.12.2022 31.12.2021
Όχι πέρα του 1 έτους
15.756.760 7.778.967 13.016.907 4.879.391
Πέρα του 1 έτους και όχι πέραν των 5 ετών 42.154.029 26.689.616 32.358.429 17.232.198
Πέρα των 5 ετών
44.177.613 43.613.043 8.578.932 10.063.375
102.088.402 78.081.626 53.954.268 32.174.964
Μελλοντικές χρεώσεις κόστους
(26.306.374) (24.921.091) (7.454.307) (6.036.044)
χρηματοδότησης (μελλοντικοί τόκοι)
Παρούσα αξία υποχρέωσης 75.782.027 53.160.534 46.499.961 26.138.920
Παρούσα αξία των ελάχιστων μελλοντικών καταβολών μισθωμάτων
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
31.12.2022 31.12.2021 31.12.2022 31.12.2021
Όχι πέρα του 1 έτους
12.087.691 4.883.950 10.864.151 3.751.120
Πέρα του 1 έτους και όχι πέραν των 5 ετών 32.076.829 17.674.829 27.996.684 13.602.603
Πέρα των 5 ετών
31.617.507 30.601.755 7.639.125 8.785.196
Παρούσα αξία υποχρέωσης 75.782.027 53.160.534 46.499.961 26.138.920
Η κίνηση των υποχρεώσεων από χρηματοδοτικές μισθώσεις για την 31.12.2022 και την 31.12.2021 έχει ως κάτωθι:
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
31.12.2022 31.12.2021 31.12.2022 31.12.2021
Εναρξη
53.160.534 57.738.697 26.138.920 29.191.228
Προσθήκες περιόδου
28.217.843 2.550.602 24.599.845 1.385.154
Μισθώματα (αφορούν αποπληρωμή κεφαλαίου)
(5.589.454) (5.579.836) (4.238.804) (3.936.555)
Τροποποίηση όρων σύμβασης
(6.895) (1.548.928) - (500.907)
Επίδραση της εφαρμογής πρακτικής διευκόλυνσης
ΔΠΧΑ 16
- - - -
Υπόλοιπο 75.782.027 53.160.534 46.499.961 26.138.920
Τόκοι leasing περιόδου
(2.950.248) (2.867.746) (1.362.697) (1.343.825)
Μισθώματα (αφορούν αποπληρωμή κεφαλαίου)
(5.589.454) (5.579.836) (4.238.804) (3.936.555)
Σύνολο καταβληθέντων χρηματοδοτικών
μισθωμάτων
(8.539.702) (8.447.582) (5.601.501) (5.280.380)
Η πολιτική του Ομίλου είναι, σχετικά με τις ανάγκες σε νέο εξοπλισμό, να αποκτά τον εξοπλισμό αυτό μέσω συμβάσεων χρηματοδοτικών
μισθώσεων. Ο μέσος χρόνος της μίσθωσης είναι 48 μήνες για την εταιρεία και 57 μήνες για θυγατρικές. Για την περίοδο μέχρι τον
Δεκέμβριο 2022 το μέσο πραγματικό επιτόκιο κυμαινόταν στο 5,0%. Τα επιτόκια είναι σταθερά κατά την ημερομηνία της σύμβασης. Όλες
οι μισθώσεις συνάπτονται σε μια βάση σταθερών πληρωμών και δεν υπάρχουν συμφωνίες για καταβολές ενδεχόμενων μισθωμάτων. Ο
Όμιλος έχει το δικαίωμα να παρατείνει τις συμβάσεις για ορισμένο χρόνο ή να αγοράσει τον εξοπλισμό αντί τιμήματος που καθορίζεται
στην σύμβαση. Όλες οι υποχρεώσεις μισθώσεων είναι εκφρασμένες σε Ευρώ. Οι υποχρεώσεις του Ομίλου από χρηματοδοτικές
μισθώσεις είναι εξασφαλισμένες για τον εκμισθωτή από τη μητρική εταιρεία.
158
27. Προβλέψεις για παροχές εργαζομένων κατά την έξοδο από την υπηρεσία
(ποσά σε €)
Σύμφωνα με την εργατική νομοθεσία οι εργαζόμενοι δικαιούνται αποζημίωση στην περίπτωση απόλυσης ή συνταξιοδότησής τους, ανάλογα με τον μισθό, τα έτη υπηρεσίας και
τον τρόπο της αποχώρησης (απόλυση ή συνταξιοδότηση) του εργαζομένου. Υπάλληλοι που παραιτούνται ή απολύονται αιτιολογημένα δεν δικαιούνται αποζημίωση. Στην
Ελλάδα, υπάλληλοι που συνταξιοδοτούνται δικαιούνται το 40% της αποζημίωσης σύμφωνα με το Ν.2112/1920. Τα συγκεκριμένα προγράμματα αποτελούν προγράμματα
καθορισμένων παροχών σύμφωνα με το Δ.Λ.Π. 19.
Οι εκτιμήσεις για τις υποχρεώσεις καθορισμένων παροχών του Ομίλου σύμφωνα με το Δ.Λ.Π. 19 υπολογίστηκε από ανεξάρτητη εταιρία αναλογιστών. Η κίνηση της καθαρής
υποχρέωσης στην Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης, μετά την υιοθέτηση του αναθεωρημένου Δ.Λ.Π. 19, έχει ως εξής:
ΟΜΙΛΟΣ
31.12.2022 31.12.2021
Ποσά αναγνωρισμένα στην κατάσταση αποτελεσμάτων
Κόστος τρέχουσας απασχόλησης 425.775 307.884
Κόστος προϋπηρεσίας λόγω τροποποίησεων - -
Κόστος Τόκων 30.003 29.345
Κόστος επιπλέον παροχών (7.058) 10.209
Καθαρό έξοδο χρήσης 448.720 347.438
Μεταβολές στην καθαρή υποχρέωση αναγνωρισμένη στον ισολογισμό
Καθαρή υποχρέωση κατά την έναρξη της χρήσης 4.671.899 4.339.509
Καταβληθείσες παροχές (15.623) (59.300)
Διακανονισμοί - -
Σύνολο εξόδου χρήσης που αναγνωρίστηκε στην κατάσταση αποτελεσμάτων 448.720 347.438
Ποσό που καταχωρείται στην κατάσταση λοιπών συνολικών εσόδων (1.860.843) 44.252
Καθαρή αναγνωρισμένη υποχρέωση στο τέλος χρήσης 3.244.153 4.671.899
Μεταβολές παρούσας αξίας δέσμευσης καθορισμένων παροχών
Παρούσα αξία δέσμευσης καθορισμένων παροχών (κατά την έναρξη της οικονομικής περιόδου) 4.671.899 4.339.509
Κόστος τρέχουσας απασχόλησης και τροποποιήσεων 425.775 307.884
Κόστος Τόκων 30.003 29.345
Καταβληθείσες παροχές (15.623) (59.300)
Διακανονισμοί - -
Επιπλέον παροχές (έσοδα/έξοδα) (7.058) 10.209
Αναλογιστικά (κέρδη) / ζημιές περιόδου (1.860.843) 44.252
Παρούσα αξία δέσμευσης καθορισμένων παροχών (κατά την λήξη της οικονομικής περιόδου)
3.244.153 4.671.899
Διακοπείσες δραστηριότητες 67.859 60.733
Παρούσα αξία δέσμευσης καθορισμένων παροχών (κατά την λήξη της οικονομικής περιόδου)
(Συνεχιζόμενες δραστηριότητες)
3.176.294 4.611.166
ΕΤΑΙΡΙΑ
Στον παρακάτω πίνακα αναλύονται τα ποσά για την εταιρεία που αναγνωρίζονται ως προγράμματα συνταξιοδοτικών παροχών και βασίζονται σε ανεξάρτητη αναλογιστική
μελέτη.
31.12.2022 31.12.2021
Ποσά αναγνωρισμένα στη κατάσταση αποτελεσμάτων
Κόστος τρέχουσας απασχόλησης 345.118 229.244
Κόστος προϋπηρεσίας λόγω τροποποίησεων - -
Κόστος Τόκων 24.769 24.441
Κόστος επιπλέον παροχών - 11.486
Καθαρό έξοδο χρήσης 369.887 265.171
Μεταβολές στην καθαρή υποχρέωση αναγνωρισμένη στον ισολογισμό
Καθαρή υποχρέωση κατά την έναρξη της χρήσης 4.148.509 3.849.126
Καταβληθείσες παροχές (15.167) (40.000)
Σύνολο εξόδου χρήσης που αναγνωρίστηκε στην κατάσταση αποτελεσμάτων 369.887 265.171
Ποσό που καταχωρείται στην κατάσταση λοιπών συνολικών εσόδων (1.787.315) 74.212
Καθαρή αναγνωρισμένη υποχρέωση στο τέλος χρήσης 2.715.914 4.148.509
Μεταβολές παρούσας αξίας δέσμευσης καθορισμένων παροχών
Παρούσα αξία δέσμευσης καθορισμένων παροχών (κατά την έναρξη της οικονομικής χρήσης) 4.148.509 3.849.126
Κόστος τρέχουσας απασχόλησης και τροποποιήσεων 345.118 229.244
Κόστος Τόκων 24.769 24.441
Επιπλέον παροχές (έσοδα/έξοδα) - 11.486
Καταβληθείσες παροχές (15.167) (40.000)
Αναλογιστικά (κέρδη) / ζημιές περιόδου (1.787.315) 74.212
Παρούσα αξία δέσμευσης καθορισμένων παροχών (κατά την λήξη της οικονομικής χρήσης)
2.715.914 4.148.509
Οι αναλογιστικές παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν είναι οι εξής:
31.12.2022 31.12.2021
Προεξοφλητικό επιτόκιο 3,0% 1,0%
Μελλοντικές αυξήσεις μισθών 3,0% 2,0%
ΜΤ_ΕΑΕ201 (Τ.Τ.Ε., Επιτροπή
Πιστωτικών & Ασφαλιστικών
Θεμάτων, Συνεδρίαση
49/12.09.2012)
ΜΤ_ΕΑΕ201 (Τ.Τ.Ε., Επιτροπή
Πιστωτικών & Ασφαλιστικών
Θεμάτων, Συνεδρίαση
49/12.09.2012)
Θνησιμότητα
Κινητικότητα προσωπικού:
Ομάδα Ηλικιών
Οικειοθελής Αποχώρηση Οικειοθελής Αποχώρηση
Έως 40 ετών 0% 0%
41-55 0% 0%
55 και άνω 0% 0%
Μέση ηλικία συνταξιοδότησης
Ανδρες - Γυναίκες : 62 ετών Ανδρες - Γυναίκες : 62 ετών
Αριθμός προσωπικού
Ο αριθμός απασχολούμενου προσωπικού την 31.12.2022 στον Όμιλο ανέρχεται σε 1.628 άτομα (έναντι 2.441 στις 31.12.2021) και σε επίπεδο εταιρίας ανέρχεται σε 1.123
(έναντι 2.027 στις 31.12.2021). Στον αριθμό απασχολούμενου προσωπικού δεν περιλαμβάνεται το προσωπικό των Κοινοπραξιών στις οποίες συμμετέχει ο Όμιλος και η
Εταιρία.
159
28. Λοιπές προβλέψεις και λοιπές μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις
31.12.2022 31.12.2021 31.12.2022 31.12.2021
Λοιπές προβλέψεις 12.908.027 16.949.796 12.885.595 15.115.737
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
Λοιπές μακροπρόθεσμες υποχρέωσεις 18.152.774 19.707.036 6.540.041 9.418.300
31.060.801 36.656.832 19.425.636 24.534.037
Υφίστανται εκκρεμείς δικαστικές υποθέσεις και διαιτησίες σχετικά με διαφορές συμβατικών εργασιών και λοιπά θέματα, κατά των
εταιριών του Ομίλου. Για την κάλυψη πιθανής ζημίας από εκκρεμείς δικαστικές υποθέσεις έχει σχηματισθεί πρόβλεψη συνολικού
ποσού € 6.215 χιλ., από το οποίο ποσό € 5.438 χιλ. αφορά προηγούμενες χρήσεις και ποσό € 777 χιλ. αφορά την τρέχουσα χρήση.
Σε περιοδική βάση η Διοίκηση του Ομίλου εξετάζει το στάδιο στο οποίο βρίσκεται κάθε σημαντική υπόθεση και αξιολογεί τον πιθανό
οικονομικό κίνδυνο βασιζόμενη στην άποψη των νομικών της συμβούλων. Εάν η ενδεχόμενη ζημία από οποιεσδήποτε αξιώσεις και
νομικές υποθέσεις θεωρείται πιθανή και το σχετικό ποσό μπορεί να εκτιμηθεί αξιόπιστα, η Διοίκηση του Ομίλου αναγνωρίζει
πρόβλεψη για την εκτιμώμενη ζημιά. Η κρίση της Διοίκησης απαιτείται σε σημαντικό βαθμό τόσο για τον καθορισμό της πιθανότητας,
όσο και για τον καθορισμό του βαθμού στον οποίο ο κίνδυνος μπορεί να εκτιμηθεί αξιόπιστα.
Όταν πρόσθετες πληροφορίες καθίστανται διαθέσιμες, η Διοίκηση του Ομίλου επανεξετάζει τις ενδεχόμενες ή πιθανές υποχρεώσεις
σχετικά με εκκρεμείς αξιώσεις και νομικές υποθέσεις και μπορεί να αναθεωρήσει τις σχετικές εκτιμήσεις. Τέτοιες αναθεωρήσεις στις
εκτιμήσεις της πιθανής υποχρέωσης μπορεί να έχουν σημαντική επίδραση στη χρηματοοικονομική θέση και τα αποτελέσματα του
Ομίλου.
Για δικαστικές υποθέσεις των οποίων η έκβαση δεν είναι δυνατόν να προβλεφθεί στο παρόν στάδιο, δεν σχηματίσθηκε πρόβλεψη στις
χρηματοοικονομικές καταστάσεις. Εκτιμάται όμως ότι τυχόν επιδικασθέντα ποσά δεν θα μεταβάλλουν ουσιωδώς την
χρηματοοικονομική θέση του Ομίλου.
29. Μετοχικό κεφάλαιο
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
31.12.2022 31.12.2021 31.12.2022 31.12.2021
Καταβεβλημένο (Μετοχές 144.321.516 των € 0,30) 43.296.455 43.296.455 43.296.455 43.296.455
Διαφορά από έκδοση μετοχών υπέρ το άρτιο
146.651.671 146.651.671 146.651.671 146.651.671
189.948.126 189.948.126 189.948.126 189.948.126
Η Γενική Συνέλευση των μετόχων την 24.06.2021 ενέκρινε τη θέσπιση προγράμματος τριετούς διάρκειας για τη δωρεάν διάθεση
4.000.000 μετοχών σε συγκεκριμένα στελέχη και λοιπά μέλη του προσωπικού της Εταιρείας, καθώς και σε συγκεκριμένα
συνεργαζόμενα με αυτή πρόσωπα, σύμφωνα με τους όρους του άρθρου 114 Ν. 4548/2018, όπως ισχύει. Οι νέες μετοχές θα εκδοθούν
με κεφαλαιοποίηση αποθεματικού της Εταιρείας. Μέχρι την έκδοση των χρηματοοικονομικών καταστάσεων 31.12.2022, δεν έχουν
εκδοθεί μετοχές στα πλαίσια του εν λόγω προγράμματος, δεδομένου ότι το Δ.Σ. δεν έχει πάρει ακόμα απόφαση για την υλοποίησή του .
30. Λοιπά αποθεματικά
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
31.12.2022 31.12.2021 31.12.2022 31.12.2021
Αποθεματικά αναπροσαρμογής αξίας λοιπών
περιουσιακών στοιχείων
15.727.743 13.172.775 10.427.879 8.391.324
Αποθεματικά αντιστάθμισης ταμιακών ροών 5.561.892 3.941.547 - -
Τακτικό και λοιπά αποθεματικά 18.670.150 17.585.227 14.790.183 14.674.471
39.959.784 34.699.549 25.218.062 23.065.795
Τα αποθεματικά αντιστάθμισης Ταμιακών Ροών (cashflow hedging) αφορούν τα κάτωθι αυτοχρηματοδοτούμενα έργα:
ΑΝΑΛΟΓΙΑ ΟΜΙΛΟΥ
31.12.2022 31.12.2021
Αυτοκινητόδρομος Αιγαίου Α.Ε. 5.561.892 3.941.547
5.561.892 3.941.547
Ο Όμιλος κατά περίπτωση κάνει χρήση σύνθετων χρηματοοικονομικών προϊόντων κατόπιν συνεργασίας με τον τραπεζικό τομέα
προκειμένου να αντισταθμίσει την ταμειακή ροή κυρίως σε συγκεκριμένες επενδύσεις σε αυτοχρηματοδοτούμενα έργα. Το μέρος της
αντιστάθμισης των ταμειακών ροών αυτών των επενδύσεων που ήταν άκρως αποτελεσματικό καταχωρείται απευθείας στα ίδια
κεφάλαια μέσω της κατάστασης μεταβολής των Ιδίων Κεφαλαίων των εταιρειών παραχώρησης, σύμφωνα με τα οριζόμενα στα Διεθνή
Λογιστικά Πρότυπα. Το αναποτελεσματικό μέρος του κέρδους ή της ζημιάς καταχωρείται απευθείας στα αποτελέσματα των εταιριών.
Επομένως ο Όμιλος στις ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις καταχωρεί το μερίδιό του αντίστοιχα με το πώς έχει
καταχωρηθεί στις συνδεδεμένες εταιρείες, σύμφωνα με το ∆ιεθνές Λογιστικό Πρότυπο 28.
160
161
31. Αποθεματικά αναπροσαρμογής χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων σε εύλογη αξία
31.12.2022 31.12.2021 31.12.2022 31.12.2021
Αποθεματικά αναπροσαρμογής
χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων σε
εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων
87.837.596 72.254.545 52.096.477 247.819.045
87.837.596 72.254.545 52.096.477 247.819.045
3. Αποθεματικά από κέρδη εξωτερικού Ν. 4171/61
31.12.2022 31.12.2021 31.12.2022 31.12.2021
Αποθεματικά από κέρδη εξωτερικού Ν. 4171/61 38.676.944 17.489.312 38.676.944 17.489.312
38.676.944 17.489.312 38.676.944 17.489.312
32β. Αποθεματικά άρθρου 48 Ν.4172/2013
31.12.2022 31.12.2021 31.12.2022 31.12.2021
Αποθεματικά άρθρου 48 Ν.4172/2013
(ενδοομιλικά μερίσματα απαλλασσόμενα της
φορολογίας)
270.327.337 235.005.368 253.075.574 235.005.368
270.327.337 235.005.368 253.075.574 235.005.368
33. Μη ελέγχουσες συμμετοχές
ΟΜΙΛΟΣ OMΙΛΟΣ
31.12.2022 31.12.2021
Υπόλοιπο έναρξης 1/1 14.192.033 13.824.986
Προσθήκες / (Μειώσεις) (15.060.743) (1.054.232)
Κίνηση περιόδου 1.772.798 1.421.279
904.088 14.192.033
34. Πληροφοριακοί λογαριασμοί
ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΙΑ
31.12.2022 31.12.2022
Εγγυητικές 642.835.080 591.979.345
Λοιποί λογαριασμοί τάξεως 1.461.615 1.458.925
644.296.696 593.438.270
35. Εμπράγματα βάρη
Στα ποσά που αφορούν τον Όμιλο, το αντίστοιχο ποσό που αφορά τις διακοπείσες δραστηριότητες (Volterra) είναι μηδενικό.
Επί των ακινήτων της Εταιρίας υφίστανται προσημειώσεις υποθήκης ποσού 15.397 χιλ. ευρώ καθώς και επί των ακινήτων του Ομίλου
υφίστανται προσημειώσεις υποθήκης ποσού 33.397 χιλ. ευρώ προς εξασφάλιση απαιτήσεων Ομολογιούχων Τραπεζών για την έκδοση
ομολογιακών δανείων. Επίσης για τον ίδιο λόγο έχουν ενεχυριασθεί υφιστάμενες απαιτήσεις κρατήσεων καλής εκτέλεσης, μελλοντικές
απαιτήσεις από την εκτέλεση έργων καθώς και επίδικες υφιστάμενες απαιτήσεις.
Η Εταιρία έχει δημιουργήσει αποθεματικό από κέρδη εξωτερικού του Ν. 4171/61 ποσού 38.676.944, το οποίο απεικονίζεται
χωριστά από τα Λοιπά Αποθεματικά για σκοπούς αναλυτικότερης πληροφόρησης.
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
36. Συναλλαγές με συνδεδεμένα μέρη
Ποσά κλειόμενης χρήσης 2022
(ποσά σε χιλιάδες €)
Όμιλος
Ο Όμιλος ελέγχεται από την εταιρία ΑΒΑΞ. Τα Μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου και τα συνδεδεμένα με αυτά νομικά πρόσωπα ελέγχουν
περίπου το 60% του μετοχικού κεφαλαίου της Εταιρίας, χωρίς ουσιαστική μεταβολή έναντι του προηγούμενου έτους, ενώ το υπόλοιπο
περίπου 40% των μετοχών κατέχεται από το κοινό. Διάφορες συναλλαγές με συνδεδεμένες επιχειρήσεις λογιστικοποιούνται από την
Εταιρία και τις θυγατρικές της κατά τη διάρκεια του έτους. Οι πωλήσεις και αγορές από και προς συνδεδεμένες επιχειρήσεις γίνονται με τις
πραγματικές τιμές που ισχύουν στην αγορά.
Τα υπόλοιπα των λογαριασμών που εμφανίζονται στο τέλος της χρήσης δεν έχουν καλυφθεί με εγγυήσεις και η τακτοποίηση τους γίνεται
ταμειακά. Για τις χρήσεις 2022 και 2021 ο Όμιλος δεν καταχώρησε πρόβλεψη για επισφαλείς απαιτήσεις από συνδεδεμένες επιχειρήσεις,
καθώς μέχρι σήμερα η πορεία των πληρωμών ήταν χωρίς προβλήματα. Οι συναλλαγές μεταξύ των εταιριών που ανήκουν στον Όμιλο
(ενδοομιλικές) απαλείφονται κατά την ενοποίηση των χρηματοοικονομικών καταστάσεών τους.
Έσοδα Έξοδα Απαιτήσεις Υποχρεώσεις
ΣΤΑΘΜΟΣ ΑΥΤ/ΤΩΝ ΑΓ.ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΠΕΙΡΑΙΑ A.E. 47 - - -
ΟΛΥΜΠΙΑ ΟΔΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ Α.Ε. 8.245 - 296 -
ΟΛΥΜΠΙΑ ΟΔΟΣ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ Α.Ε. 757 - 28 780
ΓΕΦΥΡΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ Α.Ε. 225 0 - -
ΓΕΦΥΡΑ Α.Ε. 4.132 - 2 -
ΑΤΤΙΚΗ ΟΔΟΣ Α.Ε. 8.387 261 1.484 16.029
ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΔΡΟΜΟΣ ΑΙΓΑΙΟΥ Α.Ε. 10.161 0 74 495
ΜΟΡΕΑΣ Α.Ε. 4.353 - 383 -
SALONICA PARK A.E. 35 - 13 -
POLISPARK Α.Ε. 10 - 5 -
ΑΘΗΝΑΪΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ Α.Ε. 122 - - -
METROPOLITAN ATHENS PARK A.E. - - 0 -
ΒΙΟΕΝΕΡΓΕΙΑ Α.Ε. 3 - 55 -
BONATTI J&P-AVAX Srl 117 - 331 -
VOLTERRA A.E. 15.466 1.099 15.000 17.924
ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤ. ΗΛΕΙΑΣ Α.Ε Ε 2.127 - 5.772 6
ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ ΗΛΕΙΑΣ ΑΕ ΕΙΔ.Σ 302 - 574 -
ΠΥΡΑΜΙΣ ATE - 371 - 429
LIMASSOL MARINA LTD - - 22.581 -
J&P (UK) LTD LONDON - - - 31
JCH SERVICES LTD - - - 63
5Ν Α.Ε. 3 - 151 -
ENERSYSTEM FZE - 3.178 - 78
ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ Α.Π.Ε. ΚΥΚΛΑΔΩΝ Α.Ε. 54 - 54 -
J/V J&P-AVAX - J&PARASKEVAIDES OV.LTD (JORDAN) 58 - 333 -
ΚΟΙΝΟΠΡΑΞΙΕΣ 1.282 - 19.186 9.952
Διευθυντικά στελέχη και μέλη της Διοίκησης - 3.606 - 675
55.885 8.516 66.322 46.461
Εταιρία
Έσοδα Έξοδα Απαιτήσεις Υποχρεώσεις
ΕΤΕΘ Α.Ε. 6.076 92 992 7.389
TASK ΑΒΑΞ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ Α.Ε. 190 2.660 - 1.094
ΑΒΑΞ ΙΚΤΕΟ Α.Ε. - 33 - 496
GLAVIAM Ε.Π.Ε. 4 - 5 -
AVAX DEVELOPMENT ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ A.E. 325 - 13.102 3
ΑΘΗΝΑ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ Α.Ε. - - 1 12
ΕΡΓΟΝΕΤ Α.Τ.Ε. 19 - 22 -
MONDO TRAVEL A.E. (ΥΠΟ ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΗ) - - - 71
ΜΑΡΙΝΑ ΑΘΗΝΩΝ Α.Ε. 1.081 - 1.170 45
BONATTI J&P-AVAX Srl 117 - 331 -
ΑΒΑΞ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ Α.Ε. 306 - 237.949 -
VOLTERRA A.E. 15.466 1.099 16.158 18.823
P.S.M. SUPPLIERS LTD 530 - 44 1.860
AVAX INTERNATIONAL LIMITED 26 17.540 948 21.581
GAS AND POWER TECH DMCC 271 431 808 -
CONSPEL (CYPRUS) LIMITED - - 324 -
ΟΛΥΜΠΙΑ ΟΔΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ Α.Ε. 1.830 - 38 -
ΟΛΥΜΠΙΑ ΟΔΟΣ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ Α.Ε. 424 - 25 780
ΓΕΦΥΡΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ Α.Ε. 225 - - -
ΓΕΦΥΡΑ Α.Ε. 4.124 - - -
ΑΤΤΙΚΗ ΟΔΟΣ Α.Ε. 20.055 227 - 15.992
ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΔΡΟΜΟΣ ΑΙΓΑΙΟΥ Α.Ε. 202 0 0 0
ΜΟΡΕΑΣ Α.Ε. 523 - 12 -
POLISPARK Α.Ε. 4 - 4 -
METROPOLITAN ATHENS PARK A.E. - - 0 -
ΒΙΟΕΝΕΡΓΕΙΑ Α.Ε. 2 - 55 -
ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤ. ΗΛΕΙΑΣ Α.Ε Ε 1.748 - 5.772 6
ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ ΗΛΕΙΑΣ ΑΕ ΕΙΔ.Σ 302 - 574 -
ΠΥΡΑΜΙΣ Α.Τ.Ε.Ε. - 371 - 429
LIMASSOL MARINA LTD 14.872 - 22.581 -
J&P (UK) LTD LONDON - - - 31
J/V J&P-AVAX - J&PARASKEVAIDES OV.LTD (JORDAN) 58 - 333 -
ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ Α.Π.Ε. ΚΥΚΛΑΔΩΝ Α.Ε. 54 - 54 -
ΚΟΙΝΟΠΡΑΞΙΕΣ 1.267 - 18.994 9.757
Διευθυντικά στελέχη και μέλη της Διοίκησης - 1.221 - 391
162
70.101 23.674 320.294 78.760
163
36α. Συναλλαγές με συνδεδεμένα μέρη (συνέχεια)
Ποσά κλειόμενης χρήσης 2021
(ποσά σε χιλιάδες €)
Όμιλος
Έσοδα Έξοδα Απαιτήσεις Υποχρεώσεις
ΣΤΑΘΜΟΣ ΑΥΤ/ΤΩΝ ΑΓ.ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΠΕΙΡΑΙΑ A.E. 40 - - 0
ΟΛΥΜΠΙΑ ΟΔΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ Α.Ε. 5.875 - 610 -
ΟΛΥΜΠΙΑ ΟΔΟΣ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ Α.Ε. 1.588 - 20 664
ΓΕΦΥΡΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ Α.Ε. 81 1 23 -
ΓΕΦΥΡΑ Α.Ε. 28 - 1 -
ΑΤΤΙΚΗ ΟΔΟΣ Α.Ε. 6.529 236 2.035 15.702
ΑΤΤΙΚΑ ΔΙΟΔΙΑ Α.Ε. 98 - - -
ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΔΡΟΜΟΣ ΑΙΓΑΙΟΥ Α.Ε. 7.877 0 15 1.350
ΜΟΡΕΑΣ Α.Ε. 4.382 - 457 -
SALONICA PARK A.E. 26 - 13 0
POLISPARK Α.Ε. 6 - 1 -
ΑΘΗΝΑΪΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ Α.Ε. 102 - - 1
METROPOLITAN ATHENS PARK A.E. - - 0 -
ΒΙΟΕΝΕΡΓΕΙΑ Α.Ε. 2 - 55 -
BONATTI J&P-AVAX Srl 136 - 213 3
ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤ. ΗΛΕΙΑΣ Α.Ε Ε 160 - 4.465 9
ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ ΗΛΕΙΑΣ ΑΕ ΕΙΔ.Σ 108 - 154 -
ΠΥΡΑΜΙΣ ATE - 251 - 391
LIMASSOL MARINA LTD - - 12.902 -
J&P (UK) LTD LONDON - - - 31
JCH SERVICES LTD - - - 63
JCH LTD - - - 741
5Ν Α.Ε. 3 - 151 -
ENERSYSTEM FZE - 12.005 - -
ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ Α.Π.Ε. ΚΥΚΛΑΔΩΝ Α.Ε. 3 - 8 -
J/V J&P-AVAX - J&PARASKEVAIDES OV.LTD (JORDAN) - - - 437
ΚΟΙΝΟΠΡΑΞΙΕΣ 2.447 - 23.572 31.388
Διευθυντικά στελέχη και μέλη της Διοίκησης - 3.095 - 759
29.493 15.589 44.695 51.540
Εταιρία
Έσοδα Έξοδα Απαιτήσεις Υποχρεώσεις
ΕΤΕΘ Α.Ε. 118 219 791 8.685
TASK ΑΒΑΞ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ Α.Ε. 158 1.556 - 1.651
ΑΒΑΞ ΙΚΤΕΟ Α.Ε. 4 30 - 462
GLAVIAM Ε.Π.Ε. 4 - - -
AVAX DEVELOPMENT ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ A.E. 310 - 8.648 2
ΑΘΗΝΑ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ Α.Ε. - - 1 14
ΕΡΓΟΝΕΤ Α.Τ.Ε. 23 - - -
MONDO TRAVEL A.E. (ΥΠΟ ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΗ) 7 - - 71
ΜΑΡΙΝΑ ΑΘΗΝΩΝ Α.Ε. 576 - 1.360 45
BONATTI J&P-AVAX Srl 135 - 213 -
ΑΒΑΞ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ Α.Ε. 3 - 56.713 -
VOLTERRA A.E. 330 783 653 2
VOLTERRA ΛΥΚΟΒΟΥΝΙ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ Α.Ε. - - 1 -
ΗΛΙΟΦΑΝΕΙΑ Α.Ε. 8 - - -
AVAX & POWER TECHNOLOGIES CYPRUS - - 6 -
P.S.M. SUPPLIERS LTD 446 - 1 1.913
AVAX INTERNATIONAL LIMITED 52 93.064 997 24.892
GAS AND POWER TECH DMCC 234 446 790 -
CONSPEL (CYPRUS) LIMITED - - 1.039 -
ΟΛΥΜΠΙΑ ΟΔΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ Α.Ε. 1.028 - - -
ΟΛΥΜΠΙΑ ΟΔΟΣ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ Α.Ε. 726 - 19 654
ΓΕΦΥΡΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ Α.Ε. 189 - 23 -
ΓΕΦΥΡΑ Α.Ε. 21 - - -
ΑΤΤΙΚΗ ΟΔΟΣ Α.Ε. 16.803 206 - 15.688
ΑΤΤΙΚΑ ΔΙΟΔΙΑ Α.Ε. 244 - - -
ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΔΡΟΜΟΣ ΑΙΓΑΙΟΥ Α.Ε. 200 0 0 6
ΜΟΡΕΑΣ Α.Ε. 1.226 - - -
POLISPARK Α.Ε. 1 - - -
METROPOLITAN ATHENS PARK A.E. - - 0 -
ΒΙΟΕΝΕΡΓΕΙΑ Α.Ε. 2 - 55 -
ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤ. ΗΛΕΙΑΣ Α.Ε Ε 15 - 4.386 9
ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ ΗΛΕΙΑΣ ΑΕ ΕΙΔ.Σ 108 - 154 -
ΠΥΡΑΜΙΣ Α.Τ.Ε.Ε. - 251 - 391
LIMASSOL MARINA LTD - - 12.902 -
J&P (UK) LTD LONDON - - - 31
J/V J&P-AVAX - J&PARASKEVAIDES OV.LTD (JORDAN) - - - 437
ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ Α.Π.Ε. ΚΥΚΛΑΔΩΝ Α.Ε. 3 - 7 -
ΚΟΙΝΟΠΡΑΞΙΕΣ 2.447 - 23.422 30.615
Διευθυντικά στελέχη και μέλη της Διοίκησης - 1.295 - 391
25.420 97.850 112.181 85.958
37. Κοινοπρακτικά έργα με J&P (Overseas) Ltd
. Οδικά Έργα Κατάρ
1β. Qatar Foundation Stadium
Την 11.10.2018 γνωστοποιήθηκε η κατάθεση αίτησης υπαγωγής της διεθνούς κατασκευαστικής J&P (Overseas) Limited στην έδρα της στο Guernsey σε
καθεστώς εκκαθάρισης. Η Εταιρεία συμμετέχει με την J&P (Overseas) Limited σε τέσσερα κοινοπρακτικά έργα, τρία εξ αυτών στο Κατάρ και ένα στην
Ιορδανία, για τα οποία κατέστη αναγκαία η αναθεώρηση των συμβάσεων συνεργασίας με τους πελάτες και τις συνεργαζόμενες τράπεζες. Η Εταιρεία
κατέβαλε κάθε προσπάθεια να συνεχιστούν και να ολοκληρωθούν τα συγκεκριμένα έργα (πλην των δύο οδικών έργων και του QFS στο QATAR που
έχουν ολοκληρωθεί) με τον αρτιότερο τεχνικό τρόπο, προκειμένου να διασφαλιστεί η μελλοντική παρουσία της στην κατασκευαστική αγορά του
ευρύτερου Αραβικού κόσμου και η πρόσβασή της στο εκεί τραπεζικό σύστημα.
Αναλυτική αναφορά στο ανωτέρω θέμα έγινε στην Ετήσια Έκθεση του Διοικητικού Συμβουλίου για τη χρήση 2018, στην ενότητα «Η. Σημαντικές Εξελίξεις
& Γεγονότα από τη λήξη της χρήσης 2018 μέχρι την ημέρα υποβολής της Έκθεσης».
Ειδικότερα, η κατάσταση για κάθε έργο έχει ως εξής:
Τα έργα έχουν ολοκληρωθεί.
Ο Όμιλος συμπεριέλαβε, με πλήρη ενοποίηση, για πρώτη φορά τις δραστηριότητες στο Κατάρ, μέσω της ενσωμάτωσης της AVAX ME στις
χρηματοοικονομικές καταστάσεις της 30.06.2019, καθώς υποκατέστησε στην ουσία τον όμιλο J&P (Overseas) Ltd, που είχε ήδη τεθεί σε εκκαθάριση,
προκειμένου να διασφαλιστεί η εκτέλεση των τοπικών έργων, με κυριότερο εκείνο του σταδίου (Qatar Foundation Stadium) το οποίο ολοκληρώθηκε
και φιλοξένησε τους αγώνες παγκοσμίου κυπέλλου 2022.
Το έργο του QFS εκτελείτο σε κοινοπρακτική βάση μεταξύ της Εταιρείας και πρώην θυγατρικών της J&P (Overseas) Ltd, οι οποίες πέρασαν στον έλεγχο
της AVAX ME. H Εταιρεία αύξησε έμμεσα τη συμμετοχή της στην εκτέλεση του έργου. Τα υπόλοιπα έργα που αποκτήθηκαν με την εξαγορά αφορούσαν σε
μεγάλου μεγέθους υπεργολαβίες Η/Μ για τρίτους πελάτες στο Κατάρ.
Κατά τη διαδικασία ενσωμάτωσης αναγνωρίστηκαν αρχικά σημαντικές δανειακές υποχρεώσεις και ανεκτέλεστα υπόλοιπα έργων. Ωστόσο, η πορεία
εξέλιξης της εκκαθάρισης της J&P (Overseas) Ltd δυσχέρανε την οικονομική αντιμετώπιση του Ομίλου. Σχετική αναφορά είχε γίνει και στο ενημερωτικό
Δελτίο της Εταιρείας στις 20.01.2020, όπου καταγράφηκε ότι η αδυναμία είσπραξης απαιτήσεων από έργα συνολικού ύψους περίπου $140εκ.
δημιουργούσε συνθήκες προσωρινής ταμειακής στενότητας για τις οποίες η Εταιρεία μελετούσε από το τέλος του 2019 διάφορες πιθανές ενέργειές της,
μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονταν και συζητήσεις με τον τοπικό εταίρο Fahad Trading W.L.L. (ο οποίος κατείχε το 51%), για πλήρη εξαγορά των
εταιρειών αυτών.
Τελικά λόγω της συνεχούς επιδείνωσης της ταμειακής ρευστότητας, η Εταιρεία προχώρησε στη λύση αυτή, δηλαδή αποφάσισε την πώληση των
εταιρειών αυτών στον τοπικό εταίρο με τον οποίο συνήφθη σχέδιο συμφωνητικού πώλησης. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με το σχέδιο συμφωνητικού
πώλησης, ο Όμιλος των εταιρειών της ΑΒΑΞ Α.Ε. θα πρέπει να καταβάλει ως αποζημίωση πώλησης στον τοπικό εταίρο ποσό το οποίο ανέρχεται σε
29,4εκ. (QAR 12κ.), για το οποίο έγινε ήδη πρόβλεψη στις Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις της 31.12.2019 και το οποίο θα τακτοποιηθεί με
καταβολή ποσού 21,0εκ. από την ΑΒΑΞ Α., ενώ το υπόλοιπο ποσό 8,4εκ. θα διατεθεί για συμμετοχή της ΑΒΑΞ Α.Ε. στην αύξηση μετοχικού
κεφαλαίου της AVAX INTERNATIONAL LIMITED” (100% θυγατρική της ΑΒΑΞ Α.Ε.), το οποίο θα καταβληθεί ως αποζημίωση πώλησης για τη διάθεση των
θυγατρικών της AVAX ME στο Κατάρ.
Ο τοπικός εταίρος Fahad Trading WLL, έχει αναλάβει κατ’ ουσία από την αρχή του 2020, πλήρως τη διοίκηση των εν θέματι έργων, έχει την πλήρη και
αποκλειστική επικοινωνία με τις τράπεζες, την επικοινωνία με τους πελάτες και τις εισπράξεις και πληρωμές του έργου, με αποτέλεσμα οι εταιρίες
Conspel Qatar WLL και J&P Qatar WLL καθώς και το έργο ‘Education City Stadium’ (κατά το μερίδιο 24% που αναλογεί στην ΑΒΑΞ ΑΕ) να μην
περιλαμβάνονται στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις του Ομίλου.
Οι προαναφερθείσες εταιρείες και τα έργα που εκτελούν (συμπεριλαμβανομένου του Education City Stadium στο οποίο η ΑΒΑΞ συμμετείχε κατά 24%)
περιλαμβάνονται στο συμφωνητικό πώλησης μεταξύ του Ομίλου ΑΒΑΞ και του τοπικού εταίρου. Το εν λόγω συμφωνητικό πώλησης, για το οποίο έχει
οριστικοποιηθεί και το χρονοδιάγραμμα καταβολής του ποσού των QAR 120 εκ. (€ 29,4 εκ. περίπου), δεν έχει υπογραφεί μέχρι σήμερα. Ο βασικός
λόγος καθυστέρησης οφειλόταν αφ' ενός σε θέματα που σχετίζονταν με την εξάπλωση της πανδημίας COVID-19 και αφ' ετέρου στο γεγονός ότι η Arab
Bank, η οποία χρηματοδοτούσε τα έργα της Conspel Qatar WLL, βρισκόταν σε διαπραγματεύσεις με τον τοπικό εταίρο δεδομένο ότι πρέπει να
προσυπογράψει τη συμφωνία.
Τελικά, έχει επιτευχθεί η σχετική μεταξύ τους συμφωνία και η διαδικασία ανταλλαγής σχεδίων συμφωνητικού μεταξύ των εμπλεκόμενων μερών, έχει
ολοκληρωθεί μέσω τελικού σχεδίου αποδεκτού και από τα δύο μέρη. Μέρος της συμφωνίας αποτελεί και επιστολή της τράπεζας QNB, η οποία
χρηματοδότησε το έργο QFS και στην οποία τράπεζα έχει δοθεί η εταιρική εγγύηση της ΑΒΑΞ για το 25% των υποχρεώσεων της κοινοπραξίας προς τη
τράπεζα.
Η σχετική επιστολή αναφέρει ότι με την ολοκλήρωση των όρων του συμφωνητκού (του πλάνου των πληρωμών των QAR 120 εκ. από την ΑΒΑΞ), όλες οι
υποχρεώσεις της ΑΒΑΞ βάσει της εταιρικής της εγγύησης μεταβιβάζονται στον τοπικό εταίρο. Κατ' αυτό το τρόπο, με την υπογραφή του συμφωνητικού
και με την καταβολή του τιμήματος, παύει οριστικά η εγγύηση της AVAX προς την QNB.
Επειδή υπάρχουν κάποιες αγωγές εναντίον της Κ/Ξ, για τις οποίες έχει εκτιμηθεί ο κίνδυνος και έχουν ληφθεί σχετικές προβλέψεις συνολικού ποσού €
1,2 εκ. (€ 588 χιλ. για τη προηγούμενη χρήση και 614 χιλ. για τη τρέχουσα χρήση), η AVAX απαίτησε ως μέρος της συμφωνίας να αναλάβει ο τοπικός
εταίρος τις υποθέσεις αυτές ή να παρακρατηθεί το ποσό από το συμφωνηθέν προς πληρωμή τίμημα σε περίπτωση που έχει πληρωθεί από την AVAX,
πρόταση η οποία έγινε αποδεκτή από το τοπικό εταίρο .
164
Ταυτόχρονα έχει επιτευχθεί και αποδοχή της όλης συμφωνίας, χωρίς πρόσθετους όρους από την QNB, η οποία προσυπογράφει τη σύμβαση, η οποία
σύμβαση περιέχει και σχετική επιστολή της τράπεζας στα παραρτήματα. Αναμένεται πλέον η ολοκλήρωση της ετοιμασίας των εγγράφων από τους
δικηγόρους ώστε να ξεκινήσει η διαδικασία της καταβολής περίπου 29,4 εκ. (QAR 120 εκ.) σε διάστημα έως περίπου 18 μήνες, σε μηνιαίες δόσεις. Τα
ποσά αυτά έχουν ήδη αναγνωριστεί στα αποτελέσματα των προηγούμενων ετών και η υποχρέωση εμφανίζεται στις λοιπές υποχρεώσεις.
2. Ιορδανία
Το έργο αφορά στην αναβάθμιση του συστήματος διαχείρισης αποσκευών του διεθνούς αεροδρομίου Queen Alia στην πρωτεύουσα Amman, και
αποτελεί επέκταση της παλιότερης σύμβασης που είχε υπογραφεί με την κυβέρνηση της χώρας για την κατασκευή του υπερσύγχρονου αερολιμένα. Η
σύμβαση υπεγράφη την 12.04.2018 αντιπροσωπεύοντας αξία € 24,8 εκατομμυρίων για την Εταιρεία μας, που αντιστοιχεί σε συμμετοχή 50%.
Με τη συμφωνία, η ΑΒΑΞ ΑΕ αναλαμβάνει πλήρως τη συνέχεια του έργου καθώς και την αγορά των χρησιμοποιούμενων πάγιων στοιχείων της J&P
Overseas Ltd (χώρους γραφείων, και περιορισμένο μηχανολογικό εξοπλισμό που απασχολείται αποκλειστικά από το εν θέματι έργο), σύμφωνα με την
αποτίμηση που προέκυψε από την εργασία εκτιμητή της ΑΒΑΞ και της εκκαθαρίστριας της J&P (Overseas) Ltd). Παρατηρείται καθυστέρηση στην
υπογραφή της σύμβασης μεταξύ Εκκαθαριστών, Τραπεζών και της χρηματοδότριας τράπεζας της Παραχώρησης διότι απαιτείται και η σύμφωνη γνώμη
της ARAB Bank η οποία έχει εκδώσει τις εγγυητικές επιστολές της αρχικής σύμβασης του έργου η οποία έχει ολοκληρωθεί και βρίσκεται στη φάση της
συντήρησης (defect liability period). Την ευθύνη αυτή την έχει η ΑΒΑΞ η οποία εκτελεί και την επέκταση της σύμβασης και δεν αναμένεται κατάπτωση
εγγυητικών και τυχόν ζημία της Τράπεζας από το έργο.
Η εμπλοκή προήλθε από την εκχώρηση των εσόδων του μεριδίου της J&P (Overseas) Ltd στην ARAB Bank. Παρ' όλ' αυτά έχει επέλθει η τελική συμφωνία
για τη παροχή συναίνεσης από την ARAB Bank. Στη συνέχεια επειδή οι εκκαθαριστές ζήτησαν να υπογραφεί το Novation Agreement και από τον Κύριο
του Έργου, ο Κύριος του Έργου ανακοίνωσε οτι δεν έλαβε την έγκριση από τους δανειστες του έργου παραχώρησης. Ως εκ τούτου, δεν υπογράφηκε το
Novation Agreement αλλά το έργο εκτελείται κανονικά και εισπράτουμε κανονικά από τον πελάτη.
Οι τραπεζικές εγγυητικές επιστολές προκαταβολής & καλής εκτέλεσης για το έργο, τρέχουσας συνολικής αξίας 12,40 εκατομμυρίων, έχουν εκδοθεί
μόνο από την Εταιρεία μας. Οι εγγυητικές έχουν επιστραφεί και αντικατασταθεί από εγγυητικές καλής λειτουργίας ύψους 2,2 εκ. οι οποίες ισχύουν
μέχρι τον Ιούλιο του 2023 και € 0,2 εκ. μέχρι το Νοέμβριο του 2023 .
165
38. Επιμέτρηση εύλογης αξίας
31.12.2022 οσά σε € '000) ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΙΑ
Στοιχεία Ενεργητικού
Παρακάτω παρουσιάζεται μία σύγκριση ανά κατηγορία των λογιστικών και εύλογων αξιών στοιχείων του ενεργητικού και υποχρεώσεων
του Ομίλου και της Εταιρίας, τα οποία απεικονίζονται στην κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης της 31 Δεκεμβρίου 2022
Ιεραρχία
Εύλογης Αξίας
Εύλογη Αξία Εύλογη Αξία
Ενσώματα πάγια στοιχεία (Οικόπεδα / Κτίρια) 20.159 15.679 2
Δικαιώματα χρήσης περιουσιακών στοιχείων 56.399 21.603 2
Επενδύσεις σε ακίνητα 11.538 2.246 2
Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε εύλογη αξία μέσω λοιπών
132.176 141.045 3
συνολικών εσόδων
Παραγωγή σε εξέλιξη 3.440 1.558 2
31.12.2021 οσά σε € '000) ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΙΑ
Ιεραρχία
Εύλογης Αξίας
Στοιχεία Ενεργητικού
Εύλογη Αξία Εύλογη Αξία
Ενσώματα πάγια στοιχεία (Οικόπεδα / Κτίρια) 19.853 15.508 2
Δικαιώματα χρήσης περιουσιακών στοιχείων 47.670 18.520 2
Επενδύσεις σε ακίνητα 12.855 3.359 2
Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε εύλογη αξία μέσω λοιπών
120.064 399.195 3
συνολικών εσόδων
Παραγωγή σε εξέλιξη 2.924 411 2
Η διοίκηση εκτίμησε ότι τα ταμειακά διαθέσιμα και οι βραχυπρόθεσμες καταθέσεις, οι πελάτες, οι προμηθευτές και οι λοιπές
βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις προσεγγίζουν τη λογιστική τους αξία, κυρίως λόγω των βραχυπρόθεσμων λήξεών τους.
Ιεραρχία Εύλογης Αξίας
Ο Όμιλος και η Εταιρία χρησιμοποιούν την παρακάτω ιεραρχία για τον καθορισμό και τη γνωστοποίηση της εύλογης αξίας των
απαιτήσεων και των υποχρεώσεων ανά μέθοδο αποτίμησης:
Επίπεδο 1: με βάση διαπραγματεύσιμες (μη προσαρμοσμένες) τιμές σε ενεργές αγορές για όμοια περιουσιακά στοιχεία ή υποχρεώσεις.
Επίπεδο 2: με βάση τεχνικές αποτίμησης για τις οποίες όλα τα δεδομένα που έχουν σημαντική επίδραση στην εύλογη αξία είναι ορατά,
είτε άμεσα είτε έμμεσα, ενώ περιλαμβάνει και τεχνικές αποτίμησης με διαπραγματεύσιμες τιμές σε λιγότερο ενεργές αγορές για όμοια ή
παρόμοια περιουσιακά στοιχεία ή υποχρεώσεις.
Επίπεδο 3: με βάση τεχνικές αποτίμησης που χρησιμοποιούν δεδομένα που έχουν σημαντική επίδραση στην εύλογη αξία και δεν
βασίζονται σε εμφανή δεδομένα της αγοράς.
Η Εύλογη αξία των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων αποτελείται από την αξία στην οποία το μέσο θα
μπορούσε να διαπραγματευθεί σε μία τρέχουσα συναλλαγή μεταξύ συναινούντων μερών, διαφορετική από μία αναγκαστική εκκαθάριση
ή πώληση. Οι παρακάτω μέθοδοι και παραδοχές χρησιμοποιήθηκαν για την εκτίμηση των εύλογων αξιών:
Τα ακίνητα προς επένδυση και τα ιδιοχρησιμοποιούμενα πάγια στοιχεία (οικόπεδα / κτίρια) έχουν αποτιμηθεί από ανεξάρτητους
Ορκωτούς Εκτιμητές, την 31.12.2022. Η μέθοδος που χρησιμοποείται είναι η αγοραία αξία (Market Value).
Τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων (Μακροπρόθεσμα και Λοιπά
Χρηματοοικονομικά Στοιχεία Ενεργητικού - Μακροπρόθεσμα) του επιπέδου 3 αφορούν κυρίως επενδύσεις σε εταιρίες παραχώρησης. H
αποτίμηση των πιο σημαντικών εταιριών παραχώρησης πραγματοποιήθηκε από ανεξάρτητους εκτιμητές. Βασίστηκαν σε στοιχεία από
χρηματοοικονομικά μοντέλα, εγκεκριμένων από τις εταιρείες παραχώρησης και τις τράπεζες χρηματοδότησης. O συντελεστής
προεξόφλησης για την 31.12.2022 κυμαίνεται μεταξύ του 7,4% και του 8,9%, αναλογικά του σταδίου ολοκλήρωσης και του βαθμού
ωρίμανσης του εκάστοτε έργου παραχώρησης, και αναλογικά του συνολικού κινδύνου που εκτιμήθηκε σε Ελλάδα και εξωτερικό.
Για τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων, η εκτίμηση γίνεται σε τρέχουσες τιμές
επειδή είναι εισηγμένα και διαπραγματεύονται σε οργανωμένες χρηματιστηριακές αγορές της Ελλάδος και του εξωτερικού
Ο μακροπρόθεσμος και βραχυπρόθεσμος δανεισμός αξιολογείται από τον Όμιλο και την Εταιρία με βάση παραμέτρους όπως επιτόκια,
ειδικούς παράγοντες κινδύνου της χώρας ή τρέχουσες τιμές κατά την ημερομηνία κατάρτισης των χρηματοοικονομικών καταστάσεων.
166
39. Διαχείριση χρηματοοικονομικού κινδύνου
Οι δραστηριότητες του Ομίλου είναι εκτεθειμένες στους ακόλουθους χρηματοτοικονομικούς κινδύνους:
- Πιστωτικός κίνδυνος
- Κίνδυνος Μεταβολής Τιμών
- Επιτοκιακός Κίνδυνος
- Συναλλαγματικός κίνδυνος
- Λοιποί κίνδυνοι από αποτίμηση με τρέχουσες τιμές, και
- Κίνδυνος Ρευστότητας.
Κατωτέρω περιγράφεται ο στόχος, οι πολιτικές και οι διαδικασίες του Ομίλου για τη διαχείριση αυτών των κινδύνων και οι
μέθοδοι που χρησιμοποιούνται για να τους επιμετρήσει. Περαιτέρω ποσοτική πληροφόρηση σχετικά με αυτούς τους
κινδύνους παρουσιάζεται σε διάφορα σημεία στις παρούσες χρηματοτοικονομικές καταστάσεις.
Σε σχέση με το προηγούμενο έτος, δεν έχουν επέλθει σημαντικές μεταβολές στην έκθεση του Ομίλου σε κινδύνους από
χρηματοοικονομικά εργαλεία, τους στόχους τους Ομίλου, τις πολιτικές του και τις διαδικασίες για τη διαχείριση αυτών των
κινδύνων ή τις μεθόδους επιμέτρησής τους.
(i) Κύρια χρηματοοικονομικά εργαλεία
Τα κύρια χρηματοοικονομικά εργαλεία τα οποία χρησιμοποιεί ο όμιλος, εκ των οποίων προκύπτει χρηματοοικονομικός
κίνδυνος, είναι τα εξής:
- Απαιτήσεις από Πελάτες
- Μετρητά και ισοδύναμα
- Επενδύσεις σε εισηγμένες και μη εισηγμένες μετοχικές αξίες
- Υποχρεώσεις προς Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις
- Αλληλόχρεοι τραπεζών
- Τραπεζικά Δάνεια κυμαινόμενου επιτοκίου
- Τραπεζικά Δάνεια σταθερού επιτοκίου
- Συμβάσεις ανταλλαγής επιτοκίων.
(ii) Χρηματοοικονομικά εργαλεία ανά κατηγορία
Για τα Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού και υποχρεώσεις ανά κατηγορία, βλέπε Σημείωση 38.
(iii) Χρηματοοικονομικά εργαλεία μή επιμετρούμενα σε Εύλογη Αξία
Τα χρηματοοικονομικά εργαλεία τα οποία δεν επιμετρούνται στην εύλογη αξία τους περιλαμβάνουν τα μετρητά και τα
ισοδύναμα, τις απαιτήσεις από πελάτες και τις λοιπές απαιτήσεις, τις υποχρεώσεις προς προμηθευτές και λοιπές
υποχρεώσεις, και τα δάνεια.
Λόγω της βραχυπρόθεσμης φύσης τους, η λογιστική αξία των μετρητών και των ισοδύναμων, των απαιτήσεων από πελάτες
και των λοιπών απαιτήσεων, των υποχρεώσεων προς προμυθευτές και των λοιπών υποχρεώσεων, προσεγγίζει την εύλογη
αξία τους.
(iv) Χρηματοοικονομικά εργαλεία επιμετρούμενα σε Εύλογη Αξία
Η ιεραρχία της εύλογης αξίας των χρηματοοικονομικών εργαλείων που επιμετρούνται σε εύλογη αξία παρατίθεται στη
Σημείωση 38. Σημειώνεται ότι δεν υπήρξαν μεταφορές μεταξύ διαφορετικών επιπέδων κατά την τρέχουσα χρήση, και
επίσης δεν υπήρξαν μεταβολές στις τεχνικές αποτίμησης κατά την τρέχουσα χρήση.
Για την συμφωνία της εύλογης αξίας στην αρχή και το κλείσιμο της περιόδου των χρηματοοικονομικών στοιχείων
ενεργητικού του επιπέδου 3, και για την ανάλυση ευαισθησίας σε μία λογική μεταβολή (±1%) του συντελεστή
προεξόφλησης που χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό της εύλογης αξίας των χρηματοοικονομικών στοιχείων
ενεργητικού του επιπέδου 3, βλέπε Σημείωση 15.
167
Γενικοί στόχοι, πολιτικές και διαδικασίες
Το Διοικητικό Συμβούλιο φέρει την συνολική ευθύνη για το προσδιορισμό των στόχων και των πολιτικών της διαχείρισης
κινδύνου του Ομίλου, και έχει εξουσιοδοτήσει την Επιτροπή Στρατηγικού Σχεδιασμού & Διαχείρισης Κινδύνου να
σχεδιάζει και να εφαρμόζει τις διαδικασίες οι οποίες εξασφαλίζουν την αποτελεσματική επίτευξη αυτών των στόχων και
των πολιτικών, αν και διατηρεί την απώτερη ευθύνη για αυτά τα ζητήματα. Το Διοικητικό Συμβούλιο λαμβάνει αναφορές,
μέσω των οποίων ελέγχει την αποτελεσματικότητα των διαδικασιών που έχουν τεθεί σε εφαρμογή, καθώς και την
καταλληλότητα και την διαχείριση των στόχων και των πολιτικών που έχει θέσει. Οι εσωτερικοί ελεγκτές του Ομίλου επίσης
επισκοπούν τις πολιτικές και διαδικασίες διαχείρισης κινδύνου, και υποβάλλουν τα ευρήματά τους στην Επιτροπή Ελέγχου.
Ο ευρύτερος σκοπός του Διοικητικού Συμβουλίου δια μέσου της Επιτροπής Στρατηγικού Σχεδιασμού & Διαχείρισης
Κινδύνου είναι να εισάγει πολιτικές οι οποίες επιδιώκουν την μείωση του κινδύνου στο μέγιστο δυνατό βαθμό χωρίς να
επηρεάζουν υπερβολικά την ανταγωνιστικότητα και την ευελιξία του Ομίλου. Περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με αυτές
τις πολιτικές παρατίθενται κατωτέρω :
Εντός του 2023, η Διοίκηση αποφάσισε τη βλτίωση του συστήματος Διαχείρισης κινδύνου με:
α) ανάπτυξη πολιτικής διαχείρισης κινδύνου του ομίλου
β) συγγραφή εγχειριδίου διαδικασιών διαχείρισης κινδύνου του Ομίλου
γ) μελέτη εκτίμησης κινδύνων και ανάπτυξη μητρώου κινδύνων
δ) διόρισμός Υπεύθυνου διαχείρισης κινδύνου με στήριξή του από συσταθείσα Επιτροπή Διαχείρισης Κινδύνων.
Πιστωτικός Κίνδυνος
Η Επιτροπή Στρατηγικού Σχεδιασμού & Διαχείρισης Κινδύνου έχει υιοθετήσει μία πιστωτική πολιτική σύμφωνα με την
οποία κάθε νέος πελάτης εξετάζεται ατομικά ως προς την πιστοληπτική του ικανότητα πριν του προσφέρει επισήμως τους
τυποποιημένους όρους και συνθήκες πληρωμής και παράδοσης. Όσον αφορά στα δημόσια έργα, μέχρι να επέλθουν
βελτιώσεις στο οικονομικό περιβάλλον, πολιτική του Ομίλου είναι να συμμετάσχει μόνο σε διαγωνισμούς όπου η
χρηματοδότηση είναι εξασφαλισμένη από πόρους της Ευρωπαϊκής Ενωσης.
Μετρητά και Βραχυπρόθεσμες Καταθέσεις
Η Επιτροπή Στρατηγικού Σχεδιασμού & Διαχείρισης Κινδύνου δια μέσου της Χρηματοοικονομικής Λειτουργίας της
παρακολουθεί τις πιστωτικές αξιολογήσεις των αντισυμβαλλομένων της, και έτσι κατά το κλείσιμο χρήσεων δεν αναμένει
ζημιές από αθέτηση υποχρεώσεων των αντισυμβαλλομένων.
Κίνδυνος Αγοράς
Ο κίνδυνος αγοράς προκύπτει από τη χρήση έντοκων, διαπραγματεύσιμων και συναλλαγματικών χρηματοοικονομικών
εργαλείων από τον Όμιλο. Ο κίνδυνος αυτός αφορά στον ενδεχόμενο διακυμάνσεων της εύλογης αξίας των μελλοντικών
ταμειακών εισροών ενός χρηματοοικονομικού εργαλείου λόγω μεταβολών στα επιτόκια (επιτοκιακός κίνδυνος), στις
συναλλαγματικές ισοτιμίες υναλλαγματικός κίνδυνος) ή σε άλλους παράγοντες της αγοράς (λοιποί κίνδυνοι από
αποτίμηση με τρέχουσες τιμές).
Επιτοκιακός Κίνδυνος
Ο Όμιλος είναι εκτεθειμένος σε επιτοκιακό κίνδυνο από τον μακροπρόθεσμο δανεισμό με κυμαινόμενα επιτόκια (Euribor).
Για την ανάλυση ευαισθησίας σε μία λογική μεταβολή (±1%) του επιτοκίου των δανείων, βλέπε Σημείωση 25.
Συναλλαγματικός Κίνδυνος
Βλέπε Σημείωση 9γ.
Λοιποί Κίνδυνοι από Αποτίμηση με Τρέχουσες Τιμές
Ο Όμιλος έχει πραγματοποιήσει μερικές στρατηγικές επενδύσεις στο εξωτερικό μέσω των υποκαταστημάτων του, ή
στρατηγικές μετοχικές θέσεις σε άλλες εταρίες στο εξωτερικό προκειμένου να διευρύνει τις δραστηριότητές του και να
διασπείρει τους σχετικούς κινδύνους. Η Επιτροπή Διαχείρισης Κινδύνου εκτιμά ότι η έκθεση στον κίνδυνο είναι αποδεκτή
με βάση τα δεδομένα του Ομίλου.
Κίνδυνος Ρευστότητας
Πολιτική του Ομίλου είναι η ανά πάσα χρονική στιγμή εξασφάλιση ταμειακής επάρκειας για την κάλυψη των υποχρεώσεων
που προκύπτουν. Για την επίτευξη αυτού του σκοπού, ο Όμιλος επιδιώκει να διατηρεί επαρκές υπόλοιπο σε μετρητά σε
συμφωνηθείσα πιστωτική γραμμή) ώστε να καλύπτει τις αναμενόμενες υποχρεώσεις αναλυτικά για περίοδο ενός μηνός. Η
Οικονομική Διεύθυνση ετοιμάζει αναλυτικό μηνιαίο και συνοπτικό 12μηνο ταμειακό προγραμματισμό, καθώς επίσης και
αναθεωρημένο σε τριμηνιαία βάση συνοπτικό 5ετή προϋπολογισμό και κατάσταση ταμειακών ροών.
168
169
40. Σημαντικά Γεγονότα κατά την κλειόμενη χρήση 2022
Κατά το 2022 υπήρξαν οι παρακάτω σημαντικές εξελίξεις στο σύνολο των εταιρειών του Ομίλου:
Απο-Επένδυση από Δραστηριότητες και Συμμετοχές
Στα πλαίσια της στρατηγικής απο-επένδυσης από ορισμένες μη-βασικές δραστηριότητες και συμμετοχές σε ώριμες
παραχωρήσεις, με στόχο τη βέλτιστη αξιοποίηση των περιουσιακών του στοιχείων, ο Όμιλος στη διάρκεια του έτους προχώρησε
στις παρακάτω συναλλαγές:
i. Χαρτοφυλάκιο έργων ΑΠΕ της θυγατρικής Volterra
Δεδομένων των μη ομαλών και απρόβλεπτων συνθηκών στις διεθνείς αγορές ενέργειας και της ισχυρής ζήτησης για αγορά
έργων ΑΠΕ στα τέλη του 2021 και τις αρχές του 2022, ο Όμιλος έλαβε την απόφαση να απο-επενδύσει από την 100% θυγατρική
Volterra, η οποία δραστηριοποιείται στην χονδρική και λιανική αγορά ενέργειας και τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας ΠΕ). Στα
πλαίσια αυτά, η Εταιρεία προσέλαβε χρηματοοικονομικό σύμβουλο για την διερεύνηση ενδιαφέροντος από αγοραστές είτε για
το σύνολο του Ομίλου Volterra, είτε ξεχωριστά για τα έργα ΑΠΕ και τις δραστηριότητες στη λιανική & χονδρική αγορά
ηλεκτρισμού και Φυσικού Αερίου. Τον Ιούνιο 2022, η Volterra πώλησε στον Όμιλο ΔΕΗ την συμμετοχή της σε χαρτοφυλάκιο
ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (ΑΠΕ) συνολικής ισχύος 112MW.
Η Volterra έχει κατηγοριοποιηθεί ως «Διακοπείσα Δραστηριότητα» στις Ενοποιημένες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις της
31.12.2022 και της συγκρίσιμης ημερομηνίας 31.12.2021, σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς
(ΔΠΧΑ 5). Τα στοιχεία ενεργητικού και παθητικού της ομάδας διάθεσης περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων
αποτυπώνονται στην λογιστική αξία, δεδομένου ότι αποτελεί την μικρότερη μεταξύ εύλογης και λογιστικής αξίας, ενώ χωριστά
εμφανίζεται και το οικονομικό αποτέλεσμα από την διακοπείσα δραστηριότητα.
[βλέπε την σχετική Σημείωση των Οικονομικών Καταστάσεων για περισσότερες λεπτομέρειες]
ii. Συμμετοχή στην Παραχώρηση Γέφυρας Ρίου-Αντιρρίου
Τον Νοέμβριο 2022 ο Όμιλος μεταβίβασε το σύνολο της συμμετοχής του 20,53% στην παραχώρηση της ΓΕΦΥΡΑ ΑΕ και 21,55%
στην ΓΕΦΥΡΑ Λειτουργία ΑΕ προς τους υπόλοιπους μετόχους των εν λόγω εταιρειών (Vinci Concessions SAS και Ακτωρ
Παραχωρήσεις ΑΕ), κατ’ αναλογία της συμμετοχής τους στις εν λόγω εταιρείες, έναντι συνολικού τιμήματος περίπου €60
εκατομμυρίων. Επισημαίνεται ότι εντός του 2022 η Εταιρεία είχε ήδη εισπράξει μέρισμα της τάξης των 4,2 εκατομμυρίων
συνολικά από τις δύο μεταβιβασθείσες συμμετοχές. (Βλ. Σημείωση 14)
Ανάληψη νέων έργων
Το 2022 ήταν μία ιδιαίτερα επιτυχημένη χρονιά ως προς την ανάληψη νέων έργων από τον Όμιλο, δεδομένου ότι στη διάρκειά
του υπεγράφησαν αρχικές και συμπληρωματικές συμβάσεις δημόσιων & ιδιωτικών έργων, υπεργολαβιών και υπηρεσιών
συνολικής αξίας €875 εκατομμυρίων, σε συνέχεια της υπογραφής συμβάσεων συνολικού ύψους 1.090 εκατομμυρίων το 2021.
Τα νέα έργα ενισχύουν περαιτέρω το ανεκτέλεστο υπόλοιπο του Ομίλου ενόψη μίας περιόδου όπου επιταχύνεται γενικότερα ο
ρυθμός εκτέλεσης των έργων του Ομίλου και στήνονται εργοτάξια για την εκκίνηση νέων έργων.
Ανεκτέλεστο Υπόλοιπο Εργων
Το ανεκτέλεστο υπόλοιπο του Ομίλου των υπογεγραμμένων κατασκευαστικών έργων του Ομίλου την 31.12.2022 ανήλθε σε
1.861 εκατομμύρια, έναντι 1.383 εκατομμυρίων στο τέλος του 2021, με τα έργα εσωτερικού να αντιπροσωπεύουν το 98,6%
του συνόλου για το 2022, έναντι 67,1% στο προηγούμενο έτος.
170
Επισημαίνεται ότι το ανεκτέλεστο υπόλοιπο των κατασκευαστικών συμβάσεων του Ομίλου είναι μεν μία ισχυρή ένδειξη, αλλά
όχι ακριβής και δεσμευτική πρόβλεψη για την εξέλιξη των μελλοντικών εσόδων από τη κατασκευαστική δραστηριότητα του
Ομίλου. Ενίοτε προκύπτουν αλλαγές και προσαρμογές στο τεχνικό αντικείμενο των συμβάσεων σχετιζόμενες με διάφορους
εξωγενείς παράγοντες αλλά και δυσχέρειες στην είσπραξη απαιτήσεων και εκπλήρωση των συμβατικών υποχρεώσεων.
Ταυτόχρονα συνεχίζεται η διεκδίκηση και συμβασιοποίηση νέων έργων, τα οποία θα εκτελεστούν στο μεγαλύτερο σκέλος τους
μετά το 2023. Είναι χαρακτηριστικό οτι από την έναρξη του 2023 και μέχρι την έκδοση της παρούσας Οικονομικής Εκθεσης, ο
Όμιλος έχει υπογράψει νέες συμβάσεις με αναλογία συνολικής αξίας €274 εκατομμυρίων. Την τρέχουσα περίοδο υπάρχουν
επίσης συμβάσεις προς υπογραφή με αναλογία αξίας για τον Όμιλο €43 εκατομμυρίων και παράλληλα αναμένονται τα
αποτελέσματα από αρκετούς διαγωνισμούς έργων στους οποίους έχουν υποβληθεί προσφορές, είτε αυτόνομα είτε μέσω
κοινοπρακτικών σχημάτων.
Λαμβάνοντας υπόψιν και τα ανωτέρω, η εκτίμηση της Διοίκησης, είναι ότι η εκτέλεση εργασιών σε επίπεδο Ομίλου το 2023, θα
ανέλθει περίπου σε 416 εκ. σε σχέση με το ανεκτέλεστο, το 2024 σε 550 εκ.,και από 2025 έως και 2028 περίπου € 1.213 εκ.,
σε σχέση πάντα με το ανεκτέλεστο στις 31.12.2022.
Σημαντική Μεταβολή στη Μετοχική Σύνθεση της Εταιρείας
Την 31.08.2022 μεταβιβάστηκε πακέτο 31.810.000 μετοχών (22,0%) της Εταιρείας από την J&P Investments Ltd στις εταιρίες
JCGH Ltd και Honeysuckle Properties Ltd, οι οποίες είναι νομικά πρόσωπα συμφερόντων της οικογενείας του κου Χρ. Ιωάννου,
προέδρου του ΔΣ. Κατόπιν των παραπάνω συναλλαγών, σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν. 3556/2007, ο κος Χρ. Ιωάννου απέκτησε
τον άμεσο και έμμεσο έλεγχο συνολικά 48.096.111 μετοχών, οι οποίες αντιστοιχούν σε ποσοστό 33,326% των δικαιωμάτων
ψήφου της Εταιρείας.
Ενδο-ομιλική Μεταφορά Συμμετοχών σε έργα παραχώρησης
Στα πλαίσια της στρατηγικής για σταδιακή μεταφορά των συμμετοχών του Ομίλου σε έργα παραχώρησης και ΣΔΙΤ στην 100%
θυγατρική «ΑΒΑΞ Παραχωρήσεις Μονοπρόσωπη Α.», εντός του 2022 ολοκληρώθηκε η διαδικασία μεταβίβασης των
συμμετοχών κατά 23,61% στην «Αυτοκινητόδρομος Αιγαίου ΑΕ», και κατά 19,1% στις «Ολυμπία Οδός ΑΕ» και «Ολυμπία Οδός
Λειτουργία ΑΕ».
41. Σημαντικές εξελίξεις & γεγονότα από τη λήξη της χρήσης 2022 μέχρι την ημέρα υποβολής της Έκθεσης
Υπογραφή Σύμβασης για τον οδικό άξονα Μπράλος-Άμφισσα
Τον Φεβρουάριο 2023 η Εταιρεία υπέγραψε την σύμβαση για την κατασκευή του οδικού άξονα Μπράλος Άμφισσα, αξίας
207,2 εκατομμυρίων. Το εν λόγω οδικό τμήμα αποτελεί ένα από τα πιο δύσκολα τμήματα του διαγώνιου άξονα Λαμία-Ιτέα-
Αντίρριο και η υλοποίηση του ανοίγει τον δρόμο για την μελλοντική ολοκλήρωση και των άλλων τμημάτων τα οποία χρίζουν
αναβάθμισης.
Σημαντική Μεταβολή στη Μετοχική Σύνθεση της Εταιρείας
Την 27.03.2023 μεταβιβάστηκε πακέτο 12.263.889 μετοχών (8,5%) της Εταιρείας από την MMLN 12 Limited, της οποίας 100%
μέτοχος είναι ο κος Στέλιος Χριστοδούλου, προς τον ατομικό επενδυτικό λογαριασμό του. Επομένως ο έλεγχος του ανωτέρου
ποσοστού μετοχών και δικαιωμάτων ψήφου του κου Χριστοδούλου μεταβλήθηκε από έμμεσο σε άμεσο.
42. Ενδεχόμενες απαιτήσεις και υποχρεώσεις
(α) Υπάρχουν δικαστικές υποθέσεις εναντίον του Οµίλου για εργατικά ατυχήµατα που συνέβησαν κατά την
εκτέλεση κατασκευαστικών έργων από εταιρίες ή κοινοπραξίες που συµµετέχει ο Όµιλος. Λόγω του ότι ο Όµιλος
είναι ασφαλισµένος έναντι εργατικών ατυχηµάτων, δεν αναµένεται να προκύψει σηµαντική επιβάρυνση,
λαμβανομένων υπόψιν και των σχηματισθείσων προβλέψεων, από ενδεχόµενη αρνητική έκβαση των δικαστικών
αποφάσεων. Οι λοιπές επίδικες ή υπό διαιτησία διαφορές, καθώς και οι εκκρεμείς αποφάσεις των δικαστικών ή
διαιτητικών οργάνων δεν αναμένεται να έχουν σημαντική επίπτωση στην οικονοµική κατάσταση ή λειτουργία του
Ομίλου ή της Εταιρίας. Ο Όμιλος για την κάλυψη πιθανής ζημίας από τις εκκρεμείς δικαστικές υποθέσεις ή υπό
διαιτησία διαφορές, έχει αναγνωρίσει κατά την 31.12.2022 προβλέψεις συνολικού ποσού 6.215 χιλ. από το
οποίο ποσό 5.438 χιλ. αφορά προηγούμενες χρήσεις και ποσό € 777 χιλ. αφορά την τρέχουσα χρήση.
(β) Για τις ελεγμένες και ανέλεγκτες φορολογικές χρήσεις υπάρχει σχετική σημείωση.
(γ) Ο Όμιλος έχει ενδεχόμενες υποχρεώσεις σε σχέση με τράπεζες, λοιπές εγγυήσεις και άλλα θέματα που
προκύπτουν στα πλαίσια της συνήθους δραστηριότητάς του από τα οποία δεν αναμένεται να προκύψουν
ουσιώδεις επιβαρύνσεις. (Βλ. Σημείωση 34)
171
43. ΕΓΚΡΙΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ
Οι ανωτέρω εταιρικές και ενοποιημένες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις για τη χρήση που έληξε την 31.12.2022
εγκρίθηκαν από το Διοικητικό Συμβούλιο της ΑΒΑΞ Α.Ε. την 24.04.2023
Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ &
Ο ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ
Ο ΔΙΕΥΘΥΝΩΝ
Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ
Ο ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΟΣ
ΕΝΤΕΤΑΛΜΕΝΟΣ
ΠΡΟΕΔΡΟΣ &
ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ
ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΤΟΥ
ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟΥ
ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ
ΕΝΤΕΤΑΛΜΕΝΟΣ
ΟΜΙΛΟΥ
ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ
ΧΡΗΣΤΟΣ ΙΩΑΝΝΟΥ
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ
ΑΘΗΝΑ ΗΛΙΑΔΗ
ΓΕΩΡΓΙΟΣ
ΚΟΥΒΑΡΑΣ
ΜΙΤΖΑΛΗΣ
ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ
Α. 0000889746 Α.Δ.Τ. ΑΙ 597426 Α. ΑΝ 033558 Α. 0000550801 Α.Δ.Τ. ΑΙ 109515
172