ΑΒΑΞ Α.Ε.
Ετήσια Οικονομική Έκθεση για τη χρήση
από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2021
(σύμφωνα με το άρθρο 4 του Ν.3556/2007)
ΑΒΑΞ Α.Ε.
Αρ. Γ.Ε.ΜΗ. 913601000 (πρώην αρ.Μ.Α.Ε. 14303/06/Β/86/26)
2
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ
2
Διαδικτυακός τόπος ανάρτησης
6
I) Δηλώσεις των Μελών του Διοικητικού Συμβουλίου
7
IΙ) Ετήσια Έκθεση του Διοικητικού Συμβουλίου
8
ΙΙΙ) Έκθεση Ελέγχου Ανεξάρτητου Ορκωτού Ελεγκτή Λογιστή
84
IV) Ετήσιες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις χρήσης από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2021
92
- Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης
92
- Κατάσταση Αποτελεσμάτων
93
- Κατάσταση Συνολικών Εσόδων
94
- Κατάσταση Ταμιακών Ροών
95
- Κατάσταση Μεταβολών Ιδίων Κεφαλαίων
96
V) Στοιχεία και πληροφορίες
98
Α. ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΑ
98
Α.1 Γενικές πληροφορίες για την Εταιρία και τον Όμιλο
98
Α.2 Φύση δραστηριοτήτων
98
Β. ΠΛΑΙΣΙΟ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ
98
Β.1 Συμμόρφωση με τα Δ.Π.Χ.Α.
99
Β.2 Βάση κατάρτισης των χρηματοοικονομικών καταστάσεων
99
Γ. ΒΑΣΙΚΕΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ
99
Γ.1 Ενοποιήσεις θυγατρικών επιχειρήσεων (Δ.Π.Χ.Α. 10) και Επιχειρηματικές συνενώσεις (Δ.Π.Χ.Α. 3).
99
Γ.2α. Ενσώματα πάγια (Δ.Λ.Π. 16)
106
Γ.2β. Επενδύσεις σε ακίνητα (Δ.Λ.Π. 40)
107
Γ.3. Άυλα στοιχεία ενεργητικού (Δ.Λ.Π. 38)
107
Γ.4. Απομείωση αξίας στοιχείων ενεργητικού (Δ.Λ.Π. 36)
108
Γ.5. Αποθέματα (Δ.Λ.Π. 2)
109
Γ.6. Χρηματοοικονομικά μέσα: Γνωστοποίηση και παρουσίαση (Δ.Λ.Π. 32)
109
Γ.7. Χρηματοοικονομικά μέσα: Γνωστοποιήσεις (Δ.Π.Χ.Α. 7)
109
Γ.8. Προβλέψεις, ενδεχόμενες υποχρεώσεις και ενδεχόμενα περιουσιακά στοιχεία (Δ.Λ.Π. 37)
109
Γ.9. Λογιστική των κρατικών επιχορηγήσεων και γνωστοποίηση της κρατικής υποστήριξης (Δ.Λ.Π. 20)
109
Γ.10. Οι επιδράσεις των μεταβολών στις τιμές του συναλλάγματος (Δ.Λ.Π. 21)
110
Γ.11. Κέρδη ανά μετοχή (Δ.Λ.Π. 33)
110
Γ.12. Διανομή μερισμάτων (Δ.Λ.Π. 10)
110
Γ.13. Φορολογία εισοδήματος & αναβαλλόμενος φόρος (Δ.Λ.Π. 12)
110
Γ.14.Παροχές σε εργαζόμενους (Δ.Λ.Π. 19)
111
Γ.15. Μισθώσεις (Δ.Π.Χ.Α. 16)
112
3
Γ.16. Κόστος δανεισμού (Δ.Λ.Π. 23)
113
Γ.17. Λειτουργικοί τομείς (Δ.Π.Χ.Α. 8)
114
Γ.18. Γνωστοποιήσεις συνδεδεμένων μερών (Δ.Λ.Π. 24)
114
Γ.19. Έσοδα από συμβόλαια με πελάτες (Δ.Π.Χ.Α. 15)
114
Γ.20. Χρηματοοικονομικά μέσα (Δ.Π.Χ.Α. 9)
116
Γ.21. Δεσμευμένες Καταθέσεις
118
Γ.22. Μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία κατεχόμενα προς πώληση και διακοπείσες δραστηριότητες
(Δ.Π.Χ.Α. 5) ……
118
Γ.23. Σημαντικές λογιστικές εκτιμήσεις και κρίσεις
119
Γ.23.1 Απομείωση υπεραξίας και λοιπών μη χρηματοοικονομικών στοιχείων
119
Γ.23.2. Φόρος εισοδήματος
120
Γ.23.3. Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις
120
Γ.23.4. Ζωή ενσώματων ακινητοποιήσεων και υπολειμματικές αξίες
120
Γ.23.5. Πρόβλεψη καθαρής ρευστοποιήσιμης αξίας για αποθέματα
120
Γ.23.6. Προβλέψεις για επισφαλείς απαιτήσεις
120
Γ.23.7. Πρόβλεψη για αποζημίωση προσωπικού
120
Γ.23.8. Ενδεχόμενες υποχρεώσεις
121
Γ.23.9. Έσοδα από συμβόλαια με πελάτες (Δ.Π.Χ.Α. 15)
121
Γ.23.10. Σχήματα υπό κοινό έλεγχο (Δ.Π.Χ.Α. 11)
121
Γ.23.11. Επιμέτρηση εύλογης αξίας (Δ.Π.Χ.Α. 13)
121
Γ.23.12. Παράγωγα και αντισταθμιστική λογιστική
121
Δ. ΝΕΑ ΠΡΟΤΥΠΑ, ΕΡΜΗΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΩΝ ΠΡΟΤΥΠΩΝ
122
Ε. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ
127
1. Κύκλος εργασιών
127
2. Κόστος πωλήσεων
127
3. Λοιπά έσοδα - έξοδα (καθαρά)
127
3α. Διαγραφή επισφαλών απαιτήσεων & λοιπών προβλέψεων
128
4. Έξοδα διοικητικής λειτουργίας
128
5. Έξοδα διαθέσεως
128
6α. Έσοδα χρεογράφων
129
6β. Μερίδιο κερδών / (ζημιών) από συγγενείς εταιρίες
129
7. Χρηματοοικονομικό κόστος
129
8. Έξοδα φόρου χρήσης
129
9α. Πληροφόρηση κατά τομέα - Επιχειρηματικοί τομείς
130
9β. Πληροφόρηση κατά τομέα - Γεωγραφικοί τομείς
132
9γ. Ανάλυση ευαισθησίας σε μεταβολές συναλλάγματος
134
4
10. Ιδιοχρησιμοποιούμενα ενσώματα πάγια στοιχεία
135
10α. Δικαιώματα χρήσης περιουσιακών στοιχείων
137
11. Ακίνητα για επένδυση
138
11α. Καθαρά κέρδη ή ζημιές από προσαρμογές εύλογων αξιών για τα ακίνητα επένδυσης
139
12. Άυλα περιουσιακά στοιχεία
140
13. Συμμετοχές σε επιχειρήσεις
141
14. Σχήματα υπό κοινό έλεγχο (Κατασκευαστικές κοινοπραξίες)
142
15. Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων
142
16. Λοιπά στοιχεία παγίου ενεργητικού & λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις
145
17. Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις
145
18. Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις
146
19. Αποθέματα
146
20. Συμβατικά περιουσιακά στοιχεία
147
21. Πελάτες και λοιπές απαιτήσεις
148
22. Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα
150
23. Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις
150
24. Φόρος εισοδήματος και λοιποί φόροι πληρωτέοι
151
25. Τραπεζικός δανεισμός
152
25α. Μεταβολή χρηματοοικονομικής δραστηριότητας
153
25β. Μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία κατεχόμενα προς πώληση…..
153
25γ. Ομάδα διάθεσης περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων
154
26. Υποχρεώσεις από μισθώσεις
156
27. Προβλέψεις για παροχές εργαζομένων κατά την έξοδο από την υπηρεσία
157
28. Λοιπές προβλέψεις και λοιπές μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις
158
29. Μετοχικό κεφάλαιο
158
30. Λοιπά αποθεματικά
158
31. Αποθεματικά αναπροσαρμογής χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων σε εύλογη αξία
158
32α. Αποθεματικά άρθρου 48. 4172/2013
159
32β. Αποθεματικά από κέρδη εξωτερικού Ν. 4171/61…
159
33. Μη ελέγχουσες συμμετοχές
159
34. Πληροφοριακοί λογαριασμοί
159
35. Εμπράγματα βάρη
159
36. Συναλλαγές με συνδεδεμένα μέρη
160
36α. Συναλλαγές με συνδεδεμένα μέρη (συνέχεια)
161
37. Κοινοπρακτικά έργα με J&P (Overseas) Ltd
162
5
38. Επιμέτρηση εύλογης αξίας
163
39. Διαχείριση χρηματοοικονομικού κινδύνου
164
40. Σημαντικά γεγονότα
166
41. Σημαντικές εξελίξεις & γεγονότα από τη λήξη της χρήσης 2021 μέχρι την ημέρα υποβολής της Έκθεσης
169
42. Ενδεχόμενες απαιτήσεις και υποχρεώσεις
170
43. Έγκριση χρηματοοικονομικών καταστάσεων
171
6
ΕΤΗΣΙΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ
ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟΣ ΤΟΠΟΣ ΑΝΑΡΤΗΣΗΣ ΤΩΝ ΕΤΑΙΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ
ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ
Βεβαιώνεται ότι οι συνημμένες Ετήσιες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις, οι οποίες αποτελούν αναπόσπαστο
μέρος της ετήσιας οικονομικής έκθεσης του άρθρου 4 του Ν. 3556/2007, είναι εκείνες που εγκρίθηκαν από το
Διοικητικό Συμβούλιο της «ΑΒΑΞ Α.Ε.» στις 26.04.2022 και έχουν δημοσιοποιηθεί με την ανάρτησή τους στο
διαδίκτυο, στη διεύθυνση www.avax.gr, καθώς και στον διαδικτυακό χώρο του Χ.Α. όπου και θα παραμείνουν στην
διάθεση του επενδυτικού κοινού για χρονικό διάστημα τουλάχιστον δέκα (10) ετών από την ημερομηνία της
συντάξεως και δημοσιοποιήσεώς τους. Στη διεύθυνση www.avax.gr αναρτώνται και οι Ετήσιες Χρηματοοικονομικές
Καταστάσεις των θυγατρικών εταιρειών του Ομίλου.
7
ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
(σύμφωνα με το άρθρο 4 παρ. 2γ του Ν.3556/2007)
Ως εκτελεστικά μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της ΑΒΑΞ Α.Ε. (η «Εταιρεία»), και εξ όσων γνωρίζουμε, οι
1. Ιωάννου Χρήστος, Πρόεδρος και Εντεταλμένος Σύμβουλος
2. Κουβαράς Κωνσταντίνος, Αναπληρωτής Πρόεδρος και Εντεταλμένος Σύμβουλος
3. Μιτζάλης Κωνσταντίνος, Διευθύνων Σύμβουλος
δηλώνουμε ότι:
• οι ετήσιες χρηματοοικονομικές καταστάσεις για την περίοδο από 01.01.2021 έως 31.12.2021 οι οποίες καταρτίσθηκαν
σύμφωνα με τα ισχύοντα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Πληροφόρησης, απεικονίζουν κατά τρόπο αληθή τα
στοιχεία του ενεργητικού και του παθητικού, την καθαρή θέση και τα αποτελέσματα χρήσεως της Εταιρείας, καθώς και των
επιχειρήσεων που περιλαμβάνονται στην ενοποίηση του Ομίλου εκλαμβανομένων ως σύνολο,
• η Ετήσια Έκθεση του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας απεικονίζει κατά τρόπο αληθή την εξέλιξη, τις επιδόσεις και τη
θέση της Εταιρείας, καθώς και των επιχειρήσεων που περιλαμβάνονται στην ενοποίηση του Ομίλου εκλαμβανομένων ως
σύνολο, συμπεριλαμβανομένης της περιγραφής των κυριοτέρων κινδύνων και αβεβαιοτήτων που αντιμετωπίζουν, καθώς
και τις λοιπές πληροφορίες που απαιτούνται σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παράγραφο 2 του άρθρου 4 του Ν.3556/2007.
Μαρούσι, 26 Απριλίου 2022
Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ & ΕΝΤΕΤΑΛΜΕΝΟΣ
ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ
Ο ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΠΡΟΕΔΡΟΣ & ΕΝΤΕΤΑΛΜΕΝΟΣ
ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ
O ΔΙΕΥΘΥΝΩΝ
ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ
ΙΩΑΝΝΟΥ ΧΡΗΣΤΟΣ
ΚΟΥΒΑΡΑΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ
ΜΙΤΖΑΛΗΣ
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ
Δ.Τ.A. 889746
Α.Δ.Τ. ΑI 597426
Α.Δ.Τ. AN 033558
8
ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 01.01.2021 - 31.12.2021
[σύμφωνα με το άρθρο 4 του Ν.3556/2007, την Απόφαση 8/754/14.04.2016 του Διοικητικού Συμβουλίου της Επιτροπής
Κεφαλαιαγοράς, το άρθρο 2 του Ν.3873/2010, το άρθρο 1 του Ν.4403/2016, το άρθρο 2 του Ν. 4336/2015 και τα άρθρα 150-
154 του Ν.4548/2018]
Κυρίες και Κύριοι Μέτοχοι,
η παρούσα Ετήσια Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου για την χρήση 2021 συντάχθηκε σύμφωνα με την εταιρική
και χρηματιστηριακή νομοθεσία και τις αποφάσεις της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς κατά τρόπο ώστε να απεικονίζει την
πραγματική εξέλιξη και τις επιδόσεις του Ομίλου ΑΒΑΞ κατά το 2021, καθώς και τους κυριότερους κινδύνους και αβεβαιότητες
που αντιμετωπίζει.
Λειτουργώντας συνοδευτικά προς τις χρηματοοικονομικές καταστάσεις που περιλαμβάνονται στην Ετήσια Οικονομική Έκθεση
2021, η Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου παρουσιάζει μία ισορροπημένη και ολοκληρωμένη ανάλυση των
δραστηριοτήτων του Ομίλου. Προς τούτο, παρατίθενται χρηματοοικονομικά και μη-χρηματοοικονομικά βασικά στοιχεία για τις
επιδόσεις του Ομίλου και της Εταιρείας κατά το 2021, πληροφορίες για τα γεγονότα που επηρεάζουν τον επιχειρηματικό Όμιλο
και τους κινδύνους που αναγνωρίζονται, εκτιμήσεις για την προβλεπόμενη πορεία και εξέλιξη των κλάδων δραστηριότητας του
Ομίλου, και στοιχεία για τις συναλλαγές με συνδεδεμένα μέρη. Επίσης, συμπεριλαμβάνεται Έκθεση Εταιρικής Διακυβέρνησης
και Επεξηγηματική Έκθεση για το μετοχικό κεφάλαιο της Εταιρείας, σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία.
Δεδομένου ότι πέρα από τις χρηματοοικονομικές καταστάσεις της μητρικής εταιρείας ΑΒΑΞ ΑΕ συντάσσονται και ενοποιημένες
χρηματοοικονομικές καταστάσεις σε επίπεδο ομίλου, η παρούσα Ετήσια Έκθεση Διαχείρισης είναι ενιαία με κύριο σημείο
αναφοράς τα ενοποιημένα χρηματοοικονομικά στοιχεία του Ομίλου ΑΒΑΞ AE. Αναφορά στα εταιρικά χρηματοοικονομικά
στοιχεία της ΑΒΑΞ AE γίνεται μόνο όπου έχει κριθεί σκόπιμο ή αναγκαίο για την καλύτερη κατανόηση του περιεχομένου της
Έκθεσης.
Α. Σημαντικά Γεγονότα κατά την κλειόμενη χρήση 2021
Κατά το 2021 υπήρξαν οι παρακάτω σημαντικές εξελίξεις στο σύνολο των εταιρειών του Ομίλου:
Διακοπή δραστηριότητας κλάδου ενέργειας
Τέλη του 2021 ο Όμιλος αναθεώρησε το στρατηγικό του πλάνο, λαμβάνοντας απόφαση απο-επένδυσης από ορισμένες
συμμετοχές όπως η 100% θυγατρική Volterra, η οποία δραστηριοποιείται στην χονδρική και λιανική αγορά ενέργειας και τις
Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ). Η ανατίμηση του φυσικού αερίου στη διάρκεια του 2021 είχε ως αποτέλεσμα τη
σημαντική αύξηση στη τιμή εκκαθάρισης της εγχώριας αγοράς ενέργειας. Η τήρηση του κώδικα προμήθειας είχε ως επίπτωση
την καθυστέρηση στην εναρμόνιση των χρεώσεων των πελατών, προκαλώντας σημαντικές ζημιές στον Όμιλο. Η μεγάλη
αύξηση του κύκλου εργασιών της Volterra και η άνοδος των τιμών αγοράς είχε ως επακόλουθο την εκτίναξη του απαιτούμενου
9
κεφαλαίου κίνησης σε επίπεδο το οποίο η Volterra αδυνατούσε να διαχειριστεί και χρειάστηκε σημαντική στήριξη από την
μητρική Εταιρεία.
Ενόψει των ανωτέρω, η Εταιρεία έλαβε απόφαση αποεπένδυσης από την αγορά ενέργειας και τις δραστηριότητες της Volterra,
συμπεριλαμβανομένων των κερδοφόρων θυγατρικών της στον χώρο των ΑΠΕ, προκειμένου να ενισχύσει την ρευστότητά της.
Προς τούτο προχώρησε στη σύναψη σύμβασης με χρηματοοικονομικό σύμβουλο για την διερεύνηση ενδιαφέροντος από
αγοραστές είτε για το σύνολο του Ομίλου Volterra, είτε ξεχωριστά για τα έργα ΑΠΕ και τις δραστηριότητες στη λιανική &
χονδρική αγορά ηλεκτρισμού & Φυσικού Αερίου. Σε κάθε περίπτωση, πρόθεση και στόχος της Διοίκησης είναι η προάσπιση
των συμφερόντων των μετόχων της Εταιρείας.
Συνεπώς, στις Ενοποιημένες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις της 31.12.2021, σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα
Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (ΔΠΧΑ 5), ο Όμιλος Volterra (που περιλαμβάνει την παραγωγή ενέργειας από έργα ΑΠΕ και την
εμπορία ενέργειας), κατηγοριοποιήθηκε ως «Διακοπείσα Δραστηριότητα». Σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 5, τα στοιχεία ενεργητικού
της ομάδας διάθεσης περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων αποτυπώνονται στην λογιστική αξία, δεδομένου ότι αποτελεί
την μικρότερη μεταξύ εύλογης και λογιστικής. Παράλληλα, εμφανίζεται χωριστά και το αποτέλεσμα από την διακοπείσα
δραστηριότητα στην ενοποιημένη κατάσταση αποτελεσμάτων του Ομίλου για το 2021 και το συγκρίσιμο έτος 2020. Από τα
Διεθνή Λογιστικά Πρότυπα (ΔΠΧΑ 5) παρέχεται γενικά περίοδος 12 μηνών, για να ολοκληρωθεί η πώληση της διακοπείσας
δραστηριότητας.
[βλέπε τη σχετική Σημείωση των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων για περισσότερες λεπτομέρειες]
Μεταβολές σε διοικητικά όργανα και επιτροπές
Η Ετήσια Γενική Συνέλευση των μετόχων της Εταιρείας που πραγματοποιήθηκε την 24.06.2021 εξέλεξε νέο Διοικητικό
Συμβούλιο και νέα Επιτροπή Ελέγχου, ενώ επίσης συστήθηκε ενιαία Επιτροπή Υποψηφιοτήτων & Αποδοχών των μελών του ΔΣ,
σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν.4706/2020. Και τα τρία διοικητικά όργανα εξελέγησαν με τριετή θητεία έως 23.06.2024.
[βλέπε ενότητα «Ι. Έκθεση Εταιρικής Διακυβέρνησης» για περισσότερες λεπτομέρειες]
Ανάληψη νέων έργων
Στη διάρκεια του 2021, ο Όμιλος υπέγραψε αρχικές και συμπληρωματικές συμβάσεις δημόσιων & ιδιωτικών έργων,
υπεργολαβιών και υπηρεσιών συνολικού ύψους €1.025 εκ. Η σημαντικότερη νέα σύμβαση αφορούσε στα έργα πολιτικού
μηχανικού και τα ηλεκτρομηχανολογικά της νέας Γραμμής 4 του Αττικού Μετρό, ενώ αρκετές συμβάσεις αφορούσαν σε
κατασκευή δικτύων φυσικού αερίου σε διάφορες πόλεις της χώρας, και λοιπά ιδιωτικά και δημόσια έργα.
Μεταβολή μισθώματος Μαρίνας Αθηνών
Μέσω δικαστικής διαδικασίας, η Εταιρεία πέτυχε τη μείωση του ετήσιου μισθώματος της Μαρίνας Αθηνών, στην οποία
συμμετέχει με ποσοστό 99,84%, από €3 εκ σε €2 εκ, περικόπτοντας τις μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις χρηματοδοτικής
μίσθωσης κατά €13 εκ λόγω μείωσης της παρούσας αξίας των πληρωμών μισθωμάτων σύμφωνα με το πρότυπο ΔΠΧΑ 16.
10
Επιτροπή ESG / Βιώσιμης Ανάπτυξης
Η Εταιρεία συγκρότησε επιτροπή για θέματα ESG / Βιώσιμης Ανάπτυξης, προκειμένου να υπάρχει συστηματική και εις βάθος
προσέγγιση του θέματος της αειφόρου ανάπτυξης, και να βελτιώσει το κοινωνικο-οικονομικό αποτύπωμα που προκαλείται
στην οικονομία και την κοινωνία από τις άμεσες, τις έμμεσες και τις επαγόμενες δράσεις και τα κατασκευαστικά έργα της. Τα
στελέχη που απαρτίζουν την επιτροπή προέρχονται από τις διευθύνσεις QSHE & Sustainability, Προμηθειών, Ανθρώπινου
Δυναμικού, Επενδυτικών Σχέσεων, Εσωτερικού Ελέγχου, Προστασίας προσωπικών Δεδομένων, Εταιρικής Επικοινωνίας και από
τα τμήματα Διεύθυνσης, Σχέσεων με Τράπεζες και Ασφάλισης Κινδύνων Ομίλου της Διεύθυνσης Χρηματοοικονομικής
Διαχείρισης.
Δικαστικές εξελίξεις
α. Στην εκκρεμή δικαστική υπόθεση της Εταιρείας σχετικά με την «Τεχνική Ένωση» και αναφορικά με την διαιτητική απόφαση
21/2005, η οποία είχε υποχρεώσει τους αντιδίκους να πληρώσουν προς την Εταιρεία €16,3 εκ, πλέον τόκων για έλλειψη
καθαρής θέσης της εταιρείας «ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ» την οποία απορρόφησε η Εταιρεία, είναι σε εκκρεμότητα πράξεις της
εκτελεστικής διαδικασίας με πλειστηριασμούς ή κατασχέσεις σε περιουσιακά στοιχεία ιδιοκτησίας της οικογένειας των πρώην
μετόχων της Τεχνική Ένωση για την είσπραξη, όσο το δυνατό της απαιτήσεως. Μετά το θάνατο του ιδιοκτήτη παγώνει η
πρόοδος της εκτελέσεως, μέχρις ότου προκύψει η ταυτότητα των κληρονόμων του.
β. Η Εταιρεία διέγραψε ποσό €22,3 εκ από τις απαιτήσεις από συμβατικά περιουσιακά στοιχεία (κατασκευαστικά συμβόλαια),
το οποίο δεν είχε τιμολογηθεί, κατόπιν δικαστικών εξελίξεων στη διαδικασία παλαιότερης προσφυγής κοινοπραξίας κατά του
Ελληνικού Δημοσίου για το έργο "Επέκταση του άξονα ΠΑΘΕ στο τμήμα Σκάρφεια-Λαμία-Ράχες». Με αυτό το τρόπο
επηρεάστηκε ο κύκλος εργασιών κατά €22,3 εκ και το αποτέλεσμα μετά φόρων κατά €19,1 εκ. Το ποσό αυτό δεν λαμβάνεται
στο υπολογισμό του EBITDA, διότι δεν αποτελεί διαγραφή τιμολογημένης απαίτησης.
γ. Αγωγή της Εταιρείας κατά της ΔΕΗ για έργο στον Αθερινόλακκο Κρήτης έγινε δεκτή για ποσό ύψους €4.757.158 πλέον τόκων,
οι οποίοι υπολογίζονται από το Δεκέμβριο του 2009 και ήδη ανέρχονται σε ποσό €5.400.000. Η ΔΕΗ άσκησε έφεση που θα
δικαστεί τον Νοέμβριο 2022.
Επίδραση πανδημίας covid-19
Η Ελληνική οικονομία επέστρεψε σε τροχιά ανάπτυξης το 2021 μετά την κρίση της πανδημίας του Covid-19. Βάσει των
εκτιμήσεων της EUROSTAT, η οικονομική δραστηριότητα της Ελλάδος για το 2021 κατέγραψε άνοδο 8,3% στον ΑΕΠ συγκριτικά
με το 2020, ενώ ο δείκτης παραγωγής στις κατασκευές παρουσίασε βελτίωση κατά 6% σε σχέση με το προηγούμενο έτος,
σύμφωνα με την Ελληνική Στατιστική Αρχή. Η μείωση των περιοριστικών μέτρων λόγω του εκτεταμένου εμβολιασμού έχει
επηρεάσει θετικά την ελληνική Οικονομία και συνεπακόλουθα και τις δραστηριότητες του Ομίλου.
Στις Παραχωρήσεις, η σταδιακή κατάργηση των περιορισμών των μετακινήσεων αύξησε την κυκλοφορία κατά 15% το 2021 σε
σχέση με το προηγούμενο έτος. Οι μεγαλύτερες αυξήσεις παρατηρήθηκαν στην Εγνατία Οδό και στην Αττική Οδό κατά 22% και
17% αντίστοιχα. Συνεπώς υπήρξε και η αντίστοιχη αύξηση των εσόδων. Επίσης το αποθεματικό εύλογης αξίας των συμμετοχών
αυξήθηκε κατά € 27,5 εκ. για την εταιρεία και κατά € 29,6 εκ. για τον Όμιλο. Παρόλα αυτά ακόμα δεν έχουν επανέλθει στα προ
11
covid επίπεδα του 2019. Λόγω της ομαλοποίησης των δραστηριοτήτων μαζί με τα ταμειακά διαθέσιμα και τους αποθεματικούς
λογαριασμούς που διατηρούν τα έργα, οι δανειακές υποχρεώσεις αναμένονται να εξυπηρετηθούν εντός του προβλεπόμενου
χρονικού περιθωρίου. Λόγω της πανδημίας covid-19, τα μερίσματα που εισέπραξε ο Όμιλος από τις συμμετοχές τους σε
παραχωρήσεις οδικών αξόνων το 2021 (τα οποία αφορούσαν σε κέρδη του 2020), είναι μειωμένα κατά €20 εκ περίπου έναντι
του 2020 (τα οποία αφορούσαν σε κέρδη του 2019).
Στον Κατασκευαστικό τομέα συνεχίζουν να παρατηρούνται καθυστερήσεις στα υπό εκτέλεση έργα ενώ παράλληλα συνεχίζουν
να καθυστερούν και οι διαδικασίες στις αναθέσεις νέων έργων. Παράλληλα παρατηρούνται αυξήσεις στο κόστος των υλικών
αλλά και στο κόστος μεταφοράς, οι οποίες στο εσωτερικό στα Δημόσια Έργα αντιμετωπίζονται επαρκώς με τις συμβατικές
αναθεωρήσεις τιμών ενώ στο εξωτερικό, που δεν προβλέπονται αναθεωρήσεις τιμών, οι όποιες αυξήσεις συμπεριλαμβάνονται
στο κόστος παραγωγής. Παρ’ όλα αυτά έχουν κατατεθεί σχετικά claims προς τους πελάτες για καθυστερήσεις στα έργα και
επιβάρυνση του κόστους λόγω της πανδημίας τα οποία αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης της Εταιρείας και των
πελατών. Τα υφιστάμενα έργα του εξωτερικού αναμένονται να ολοκληρωθούν εντός του 2022.
[Για τις επιπτώσεις των αυξήσεων τιμών σε υλικά και καύσιμα, βλέπε σημείωση «Επίδραση ανατιμήσεων υλικών, μεταφορικών
εξόδων και καυσίμων»]
Στα πλαίσια στήριξης των Επιχειρήσεων από την Ελληνική Κυβέρνηση, πραγματοποιήθηκε μείωση υποχρεώσεων στις
μισθώσεις ακινήτων του Ομίλου ύψους €1.276.380 για το 2021.
Η εξάπλωση της πανδημίας Covid-19 επηρέασε σημαντικά όλο το έτος 2021. Εντός του 2021 έχουν ληφθεί αλλά και έχουν
εντατικοποιηθεί τα μέτρα προστασίας του προσωπικού και των συνεργατών, τόσο στα εργοτάξια όσο και στα γραφεία των
εταιρειών του Ομίλου. O Όμιλος ΑΒΑΞ, με αίσθημα ευθύνης παρακολουθεί τις εξελίξεις προκειμένου να ανταποκρίνεται
κατάλληλα σε όλα τα επίπεδα ώστε να διασφαλιστεί η υγεία των εργαζομένων του και η, κατά το δυνατόν, ομαλή
επιχειρηματική λειτουργία του και κυρίως ως προς τις ταμιακές ροές και τις συμβατικές υποχρεώσεις από την εκτέλεση των
έργων.
Επίδραση ανατιμήσεων υλικών, μεταφορικών εξόδων και καυσίμων
Μέχρι σήμερα, και δεδομένου ότι η αγορά συνεχίζει να παρουσιάζει δυσκολίες σχετικά με τις αυξήσεις τιμών πρώτων υλών
λόγω των επιπτώσεων του covid-19 και πρόσφατα λόγω του πολέμου στην Ουκρανία, οι επιπτώσεις στα αποτελέσματα της
Εταιρείας είναι σημαντικές. Τα υλικά, οι ανατιμήσεις των οποίων επηρεάζουν την Εταιρεία, τα υποκαταστήματά της στο
εξωτερικό και τις κοινοπραξίες μέσω των οποίων εκτελούνται τα έργα, αφορούν στον σίδηρο, τον χαλκό, το αλουμίνιο, τον
ηλεκτρομηχανολογικό εξοπλισμό, την άσφαλτο, κλπ. Οι τιμές προμήθειας ξεκίνησαν να αυξάνονται από τους τελευταίους
μήνες του 2020 μέχρι και σήμερα, χωρίς να υπάρχουν ενδείξεις ότι το φαινόμενο αυτό θα αντιστραφεί τους επόμενους μήνες.
Οι αυξήσεις τιμών κυμαίνονται μεταξύ 25% και 70%.
Τα έργα της Εταιρείας στο εξωτερικό δεν καλύπτονται από αναθεωρήσεις τιμών, και εκτιμάται ότι η επίδραση στο μεικτό
αποτέλεσμα της Εταιρείας ανέρχεται σε €26 εκ τουλάχιστον. Το ποσό αυτό αφορά το οδικό έργο στην Κροατία, τα κτηριακά
έργα Casino Resort και Trilogy στην Κύπρο, το ενεργειακό έργο στο Ιράκ και τον αγωγό φυσικού αερίου IGB στη Βουλγαρία. Στο
12
εσωτερικό, η επίδραση αφορά κυρίως στο έργο στο σταθμό ενέργειας στον Αγιο Δημήτριο της ΔΕΗ και ανέρχεται σε
τουλάχιστον €4 εκ.
Δεδομένου ότι τα υφιστάμενα έργα θα ολοκληρωθούν μέχρι το 3
ο
τρίμηνο του 2022, έχει απορροφηθεί περίπου το 70% των
ανατιμήσεων με ημερομηνία αναφοράς την 31.12.2021. Παρ’ όλα αυτά, έχουν κατατεθεί αιτήματα αποζημίωσης (claims) και
διεξάγονται διαπραγματεύσεις με τους πελάτες καθότι οι συνθήκες δεν αφορούν σε κανονικές αυξήσεις τιμών αλλά σε
έκτακτες καταστάσεις (force majeure). Τα ποσά αποζημίωσης που τυχόν προκύψουν από τις διαπραγματεύσεις αναμένεται να
επηρεάσουν τα αποτελέσματα του 2022.
Για τα δημόσια έργα, στις συμβάσεις προβλέπονται όροι για την αναπροσαρμογή τιμών. Δεδομένου όμως ότι οι αναθεωρήσεις
αφορούν σε εργασίες οι οποίες περιλαμβάνουν εργατικά, μισθώσεις, καύσιμα και υλικά τα οποία βασίζονται στον μέσο όρο
ανατιμήσεων, οι αναπροσαρμογές είναι μικρότερες των πραγματικών αυξήσεων καθώς μέχρι στιγμής αφορούν μόνο σε υλικά
και καύσιμα. Γίνεται προσπάθεια και διαπραγματεύσεις με τα αρμόδια υπουργεία ούτως ώστε αυτά τα υλικά με την μεγάλη
ανατίμηση να πληρώνονται απολογιστικά. Για τα νέα έργα τα οποία δεν είναι δημόσια, πραγματοποιούνται διαπραγματεύσεις
ώστε οι συμβάσεις να περιλαμβάνουν όρους αναθεώρησης τιμών.
Δανεισμός από Αττική Οδό
Η Εταιρεία συμμετείχε στην διαδικασία για τη λήψη δανείου συνολικού ύψους €82,8 εκ από την Αττική Οδό, κατά αναλογία με
τη συμμετοχή της στην εταιρεία παραχώρησης, όπως προβλέπεται από τη σχετική σύμβαση παραχώρησης.
Ανάπτυξη Ακινήτου από θυγατρική ΑΒΑΞ Development
Η θυγατρική ΑΒΑΞ Development συμφώνησε με την Dimand Α.Ε. την απόκτηση συμμετοχής 15% και 55% αντίστοιχα στην
εταιρεία 3V ΑΕ, η οποία διαθέτει στο Νέο Φάληρο οικόπεδο επιφανείας 18.730τμ με οικοδομική άδεια για την ανέγερση
κτιριακού συγκροτήματος 57.450τμ. Επί του ακινήτου θα αναπτυχθεί κατόπιν επανασχεδιασμού ένα συγκρότημα μικτής
οικιστικής και εμπορικής χρήσης με σκοπό την εκμετάλλευσή του.
Β. Κυριότεροι Κίνδυνοι & Αβεβαιότητες για το 2022
1. Οικονομικές & Πολιτικές Εξελίξεις
Η εκδήλωση της πανδημίας covid-19 στις αρχές του 2020 και τα επακόλουθα μέτρα για την αποφυγή της εξάπλωσής της
ανέτρεψαν την πορεία δυναμικής ανάκαμψης της χώρας η οποία ξεκίνησε το 2019, μετά από μία δεκαετία οικονομικής
καχεξίας. Το 2021 η παγκόσμια και η Ελληνική οικονομία επανήλθαν σε τροχιά ανόδου καθώς η παγκόσμια
οικονομία και οι επιχειρήσεις προσαρμόστηκαν στα νέα δεδομένα και παρουσίασαν αξιόλογη οικονομική ανάπτυξη. Η
ενεργειακή κρίση που εξελίχθηκε στο β’ εξάμηνο του 2021, και κυρίως η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία στα τέλη του
Φεβρουαρίου του τρέχοντος έτους, ανέτρεψε την αισιοδοξία για περαιτέρω ισχυρή ανάπτυξη και το 2022. Η επιδείνωση της
ενεργειακής κρίσης εξ’ αιτίας των εχθροπραξιών στην Ουκρανία, η λήψη ιδιαίτερα αυστηρών οικονομικών κυρώσεων από τον
Δυτικό κόσμο κατά της Ρωσίας και επιχειρήσεων Ρωσικών συμφερόντων, η διατάραξη της αγροτικής παραγωγής σε κρίσιμα
13
διατροφικά προϊόντα στην περιοχή της Ανατολικής Ευρώπης, και η γεωπολιτική αστάθεια σε παγκόσμια κλίμακα καθώς
εμπλέκονται ισχυρές στρατιωτικές δυνάμεις με πυρηνική τεχνογνωσία, έχουν δημιουργήσει απότομες πληθωριστικές συνθήκες
και αβεβαιότητα για την πορεία των μακροοικονομικών δεδομένων. Η σύγκρουση στην Ουκρανία έχει ουσιαστικά
ναρκοθετήσει την αναμενόμενη ανάκαμψη της παγκόσμιας οικονομίας, τουλάχιστον για το τρέχον έτος, και ανατρέπει τα
γεωπολιτικά και ενεργειακά δεδομένα, τουλάχιστον σε βραχυπρόθεσμο και μεσοπρόθεσμο ορίζοντα.
2. Κίνδυνοι και Αβεβαιότητες
Οι δραστηριότητες του Ομίλου υπόκεινται σε διάφορους κινδύνους και αβεβαιότητες, οι οποίες σχετίζονται με τη φύση των
εργασιών, τις επικρατούσες γεωπολιτικές, πιστωτικές και συναλλαγματικές συνθήκες, τις σχέσεις με τους πελάτες, τους
προμηθευτές και τους υπεργολάβους. Σε μεγάλο βαθμό, ο κίνδυνος που απορρέει από αυτές τις σχέσεις και συναλλαγές είναι
προβλέψιμος ή μπορεί να αντιμετωπισθεί με την επιλογή της κατάλληλης πολιτικής διαχείρισής τους λόγω της συσσωρευμένης
εμπειρίας των στελεχών και των θεσμικών διαδικασιών του Ομίλου. Το ζητούμενο πάντα είναι ο κίνδυνος να αμβλύνεται και να
περιορίζεται σε ανεκτά πλαίσια και διαχειρίσιμα επίπεδα για τη λειτουργία του Ομίλου. Κανένα όμως σύστημα και πολιτική
διαχείρισης κινδύνου δεν μπορεί να προσφέρει απόλυτη ασφάλεια και να αποκλείσει κάθε κίνδυνο, καθώς το συνεχώς
μεταβαλλόμενο διεθνές πολιτικό και οικονομικό περιβάλλον μπορεί να ανατρέψει όλες τις καταστάσεις που θεωρούνται
δεδομένες και διαχειρίσιμες εκ των προτέρων.
Οι παράγοντες των βασικότερων κινδύνων και αβεβαιοτήτων, οι πολιτικές διαχείρισης αυτών καθώς και η επίπτωσή τους στις
δραστηριότητες του Ομίλου έχουν ως εξής:
α. Κλιματικά Ζητήματα
H κοινωνική και πολιτική ανταπόκριση στην συντελούμενη ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή αναπόφευκτα θα έχει αντίκτυπο
στις επιχειρηματικές δραστηριότητες του Ομίλου, στα πλαίσια της συμμετοχής του στην Ελληνική και την διεθνή οικονομία. Οι
κατευθυντήριες γραμμές για τη δημοσιοποίηση χρηματοοικονομικών πληροφοριών σχετικά με το κλίμα οι οποίες εκδόθηκαν
από την Ευρωπαϊκή Ενωση, προσδιορίζουν δύο βασικές πηγές κινδύνων που σχετίζονται με την κλιματική αλλαγή:
i. Κινδύνους σχετιζόμενους με τη μετάβαση σε μια οικονομία χαμηλότερου ανθρακικού αποτυπώματος, όπως ενδέχεται να
προκύψουν από την υιοθέτηση στρατηγικών και τη λήψη αποφάσεων για την πρόληψη και τον μετριασμό της επίδρασης
της κλιματικής αλλαγής. Ενδεικτικά, αναφέρεται η θέσπιση ρυθμιστικών κινήτρων και κυρώσεων, τα συστήματα
τιμολόγησης άνθρακα, οι λύσεις ενεργειακής απόδοσης, και τα προϊόντα και υπηρεσίες χαμηλού ανθρακικού
αποτυπώματος, και γενικά πολιτικών οι οποίες ενδέχεται να επηρεάσουν κατά έμμεσο τρόπο ορισμένες λειτουργίες και
την αξία κάποιων περιουσιακών στοιχείων του Ομίλου.
ii. Κινδύνους σχετιζόμενους με τις φυσικές επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, οι οποίοι περιλαμβάνουν κινδύνους που
προκαλούνται από τις μεταβολές στις μέσες θερμοκρασίες και την ολοένα και συχνότερη εκδήλωση ακραίων καιρικών
φαινομένων και φυσικών καταστροφών. Αυτά τα καιρικά φαινόμενα και αποκλίσεις από τις κλιματικές σταθερές δύνανται
να επηρεάσουν την ομαλή λειτουργία του Ομίλου, παρεμποδίζοντας την απρόσκοπτη πρόοδο των εργασιών του σε
εργοτάξια εξωτερικών χώρων, καθώς επίσης την προμήθεια και μεταφορά των αναγκαίων υλικών.
14
Η Διοίκηση του Ομίλου καλείται να παρακολουθεί, να αξιολογεί και να ανταποκρίνεται στους παραπάνω κινδύνους,
προκειμένου να μετριάσει τις τυχόν αρνητικές επιδράσεις στα οικονομικά δεδομένα και τις εργασίες του Ομίλου, ενώ
παράλληλα οφείλει να λαμβάνει τα κατάλληλα μέτρα ώστε να συμμετάσχει στην ευρύτερη προσπάθεια μείωσης της
περιβαλλοντικής επίπτωσης των δραστηριοτήτων του Ομίλου.
β. Πολεμική σύγκρουση στην Ουκρανία
Ο Όμιλος δεν παρουσιάζει έκθεση στις αγορές της Ουκρανίας και της Ρωσίας καθώς η περιοχή της Ανατολικής Ευρώπης δεν
αποτελεί στρατηγική επιλογή για την δραστηριοποίηση στο χώρο των κατασκευών ή άλλων επιχειρηματικών κινήσεων. Το
συνολικό αποτύπωμα των διεθνών κυρώσεων κατά της Ρωσίας δεν είναι δυνατόν ακόμη να προσδιορισθεί και να
ποσοτικοποιηθεί, αλλά η όποια επίδραση για τον Όμιλο θα αφορά σε έμμεσες μόνο επιπτώσεις μέσα από τις διεθνείς εξελίξεις
στη διαμόρφωση των τιμών των πρώτων υλών, του ενεργειακού κόστους και των διεθνών μεταφορών.
γ. Διεθνής άνοδος τιμών δομικών υλικών, μεταφοράς και καυσίμων
Η σταδιακή επιστροφή των παγκόσμιων αγορών στην κανονικότητα το 2021, μετά τις δραστικές μεταβολές που προκάλεσε η
επιδημία covid-19 το 2020, είχε ορισμένες παρενέργειες καθώς ορισμένοι κλάδοι κινούνται πλέον με διαφορετική
επιχειρηματική προσέγγιση και ρυθμούς από την υπόλοιπη οικονομία. Μία τέτοια συνέπεια ήταν η σταδιακή άνοδος των τιμών
σε συγκεκριμένα δομικά υλικά, το κόστος μεταφοράς τους και τα καύσιμα, οδηγώντας σε αύξηση του κόστους εκτέλεσης των
έργων. Οι πιέσεις στο κόστος κατασκευής δεν είναι ομοιόμορφες και οριζόντιες, καθώς δεν έχουν επηρεαστεί οι τιμές σε όλα τα
υλικά και όλες τις γεωγραφικές αγορές με τον ίδιο τρόπο. Τα έργα που βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο ολοκλήρωσης δεν
αναμένεται να επηρεασθούν σημαντικά.
Στην Ελλάδα, η κυβέρνηση έχει ήδη ξεκινήσει τις διαδικασίες για την εξομάλυνση των πληθωριστικών πιέσεων στο κόστος των
έργων δημοσίου ενδιαφέροντος, καθώς επίσης όσων δημόσιων έργων και ΣΔΙΤ βρίσκονται στη διαδικασία δημοπράτησής τους.
Παράλληλα προωθείται η δημιουργία παρατηρητηρίου τιμών και η ίδρυση εταιρείας προδιαγραφών και τιμολόγησης τεχνικών
έργων και μελετών προκειμένου οι αναπροσαρμογές να γίνονται αυτόματα.
Μετά από επαφές με τους αρμόδιους κυβερνητικούς παράγοντες, ο κατασκευαστικός κλάδος αναμένει τις αρχικές
παρεμβάσεις του κράτους να πραγματοποιηθούν στην κατεύθυνση της αύξησης των πληρωμών που εγκρίνονται για τα
δημόσια έργα, και στη συνέχεια να προχωρήσει η εξεύρεση πόρων για την προσαρμογή των προϋπολογισμών των έργων,
εκτελούμενων και υπό δημοπράτηση. στο πλαίσιο των δημοσιονομικών δυνατοτήτων της χώρας.
Η επίπτωση στο μεικτό αποτέλεσμα του Ομίλου έχει σε μεγάλο βαθμό απορροφηθεί και ενσωματωθεί στα οικονομικά
αποτελέσματα του 2021, όμως παραμένει ένα μέρος της ανατίμησης το οποίο θα επιβαρύνει το αποτέλεσμα του 2022.
[βλέπε τη σχετική παράγραφο «Επίδραση ανατιμήσεων υλικών και καυσίμων» στην ενότητα «Α. Σημαντικά Γεγονότα κατά την
κλειόμενη χρήση 2021» για περισσότερες λεπτομέρειες]
15
δ. Πιστωτικός κίνδυνος & Απώλειες
Η Επιτροπή Στρατηγικού Σχεδιασμού & Διαχείρισης Κινδύνου του Ομίλου έχει υιοθετήσει μία πιστωτική πολιτική σύμφωνα με
την οποία κάθε νέος πελάτης εξετάζεται ατομικά ως προς την πιστοληπτική του ικανότητα πριν του προσφέρει επισήμως τους
τυποποιημένους όρους και συνθήκες πληρωμής και παράδοσης. Όσον αφορά στα δημόσια έργα, μέχρι να επέλθουν βελτιώσεις
στο οικονομικό περιβάλλον, πολιτική του Ομίλου είναι να συμμετάσχει μόνο σε διαγωνισμούς όπου η χρηματοδότηση είναι
εξασφαλισμένη από πόρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ο Όμιλος ανά πάσα χρονική στιγμή εκτελεί ένα μεγάλο αριθμό έργων στην Ελλάδα και το εξωτερικό, με πελάτες τους οποίους
επιλέγει ούτως ώστε να είναι κατά τεκμήριο φερέγγυοι και αξιόπιστοι. Στην εγχώρια αγορά, παραδοσιακά ο μεγαλύτερος
πελάτης είναι το Ελληνικό Δημόσιο, καθώς ο ιδιωτικός τομέας ιστορικά δεν έχει ισχυρή παρουσία στην υλοποίηση κτηριακών
εγκαταστάσεων και υποδομών στα οποία εξειδικεύεται ο Όμιλος. Η συμμετοχή σε έργα αυτοχρηματοδότησης με τη μορφή
παραχώρησης λειτουργίας και Σύμπραξης Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ) έχει περιορίσει τη συμμετοχή του Ελληνικού
Δημοσίου στα γενικότερα έσοδα του Ομίλου. Με την εξαίρεση του μεγάλου έργου της Γραμμής 4 του Αττικού Μετρό που έχει
αναλάβει η Εταιρεία, τα επόμενα χρόνια αναμένεται να αυξηθεί η συμμετοχή έργων ΣΔΙΤ και παραχώρησης στη συνολική
δραστηριότητα. Στις διεθνείς αγορές, ο Όμιλος εκτελεί έργα κυρίως για τον ιδιωτικό τομέα. Υπό αυτό το πρίσμα της διασποράς
του πελατολογίου του, ο Όμιλος παρουσιάζει μέτριου επιπέδου συγκέντρωση πιστωτικού κινδύνου.
Λόγω της διεθνούς πρακτικής για τον κλάδο των κατασκευών, οι συναλλαγές του Ομίλου αναγκαστικά διασφαλίζονται σε
μεγάλο βαθμό με τη διαμεσολάβηση του τραπεζικού τομέα και διεθνών εταιριών ασφάλισης πιστώσεων για την έκδοση
εγγυήσεων σε κάθε στάδιο της διαδικασίας εκτέλεσης των υπογεγραμμένων συμβάσεων, από τη συμμετοχή στο διαγωνισμό
έως την λήψη προκαταβολής, την τμηματική υλοποίηση του έργου και την τελική παράδοσή του.
Για τη διενέργεια της πρόβλεψης απομείωσης των απαιτήσεων από πελάτες και λοιπούς εμπορικούς χρεώστες, ο Όμιλος
προσδιορίζει το επίπεδο επισφάλειας ανά πελάτη με κριτήρια την χρονική ενηλικίωση των ανείσπρακτων υπολοίπων και την
ευρύτερη φερεγγυότητά του.
Τοιουτοτρόπως, επιτυγχάνει ρεαλιστική απεικόνιση των σχετικών κονδυλίων στις χρηματοοικονομικές του καταστάσεις και
διατηρεί σε ελεγχόμενα επίπεδα τις τυχόν αρνητικές επιπτώσεις στις επόμενες οικονομικές περιόδους.
ποσά σε € ‘000
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΕΙΑ
31.12.2021
31.12.2020
31.12.2021
31.12.2020
Απαιτήσεις από Πελάτες (Α)
149.013
161.937
133.188
135.853
Ληξιπρόθεσμες Απαιτήσεις από Πελάτες πέραν των 2
ετών (Β)
32.534
44.422
32.352
44.233
Ποσοστό Απαιτήσεων από Πελάτες πέραν των 2 ετών
21,8%
27,4%
24,3%
32,6%
16
επί συνόλου (B / A)
ε. Κίνδυνος Μεταβολής Τιμών:
Ο Όμιλος εκτίθεται σε μεταβλητότητα των τιμών των πρώτων υλών και λοιπών υλικών που προμηθεύεται, στις περισσότερες
περιπτώσεις των οποίων έχουν διεθνώς καθοριζόμενες τιμές («commodities»), όπως για παράδειγμα το τσιμέντο, ο μεταλλικός
οπλισμός και τα καύσιμα. Ο Όμιλος ελέγχει κεντρικά τις προμήθειες υλικών για τις ανάγκες των εταιρειών που ελέγχει,
προκειμένου να επιτύχει οικονομίες κλίμακος και να «κλειδώσει» την τιμή προμήθειας μέσω προ-αγοράς μεγάλων ποσοτήτων.
στ. Κίνδυνος Ρευστότητας
Ο κίνδυνος ρευστότητας αναφέρεται στο ενδεχόμενο ανεπάρκειας των άμεσα ρευστοποιήσιμων περιουσιακών στοιχείων του
ενεργητικού να καλύψουν τις βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις κατά την ημερομηνία λήξης τους. Όπως προκύπτει από τον
παρακάτω πίνακα, στο τέλος του 2021 ο Όμιλος παρουσιάζει θετικό καθαρό κυκλοφορούν ενεργητικό, μειωμένο έναντι του
προηγούμενου έτους.
ποσά σε € ‘000
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΕΙΑ
2021
2020
2021
2020
Κυκλοφορούν Ενεργητικό, πλην ταμειακών διαθεσίμων & Βραχ.
Δεσμευμένων Καταθέσεων (Α)
444.945
529.241
425.069
485.200
Βραχυπρόθεσμες Υποχρεώσεις, πλην τραπεζικών δανείων και
υποχρεώσεων από μισθώσεις (Β)
386.453
440.501
392.085
375.932
Καθαρό Κυκλοφορούν Ενεργητικό (Α – Β)
58.492
88.740
32.984
109.268
Πολιτική του Ομίλου είναι η ανά πάσα χρονική στιγμή εξασφάλιση ταμειακής επάρκειας για την κάλυψη των υποχρεώσεων
που προκύπτουν. Για την επίτευξη αυτού του σκοπού, ο Όμιλος επιδιώκει να διατηρεί επαρκές υπόλοιπο σε μετρητά (ή σε
συμφωνηθείσα πιστωτική γραμμή) ώστε να καλύπτει τις αναμενόμενες υποχρεώσεις αναλυτικά για περίοδο ενός μηνός. Η
Οικονομική ∆ιεύθυνση ετοιμάζει αναλυτικό μηνιαίο και συνοπτικό 12μηνο ταμειακό προγραμματισμό, καθώς επίσης και
αναθεωρημένο σε τριμηνιαία βάση συνοπτικό 5ετή προϋπολογισμό και κατάσταση ταμειακών ροών.
Βασικό κριτήριο για την αξιολόγηση της πορείας της ρευστότητας είναι η ανάλυση της χρονικής ενηλικίωσης ή «ληκτότητας»
των χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων του Ομίλου, από την ημερομηνία σύνταξης των χρηματοοικονομικών καταστάσεων
έως την χρονική ωρίμανση αυτών των υποχρεώσεων.
17
Οι παρακάτω πίνακες αναλύουν τα στοιχεία «ληκτότητας» των υποχρεώσεων του Ομίλου και της Εταιρείας κατά την
31.12.2021 και την συγκρίσιμη ημερομηνία του 2020.
Χρονική Ανάλυση Λήξης «Δανειακών Υποxρεώσεων και Leasing»
ποσά σε € ‘000
ΟΜΙΛΟΣ
< 1 έτος
1 - 5 έτη
> 5 έτη
Σύνολο
31.12.2021
Ομολογιακά & Λοιπά Μακροπρόθεσμα Δάνεια
0
325.886
9.000
334.886
Βραχυπρόθεσμα Δάνεια
57.429
0
0
57.429
Μακροπρόθεσμα Δάνεια –βραχυπρ. σκέλος
50.050
0
0
50.050
Leasing Εξοπλισμού & ΔΠΧΑ 16
4.884
17.675
30.602
53.161
Σύνολο
112.363
343.561
39.602
495.525
31.12.2020
Ομολογιακά & Λοιπά Μακροπρόθεσμα Δάνεια
0
410.211
50.807
461.018
Βραχυπρόθεσμα Δάνεια
48.217
0
0
48.217
Μακροπρόθεσμα Δάνεια –βραχυπρ. σκέλος
47.875
0
0
47.875
Leasing Εξοπλισμού & ΔΠΧΑ 16
8.028
17.211
32.500
57.739
Σύνολο
104.120
427.422
83.307
614.849
ποσά σε € ‘000
ΕΤΑΙΡΕΙΑ
< 1 έτος
1 - 5 έτη
> 5 έτη
Σύνολο
31.12.2021
Ομολογιακά & Λοιπά Μακροπρόθεσμα Δάνεια
0
323.351
9.000
332.351
Βραχυπρόθεσμα Δάνεια
53.151
0
0
53.151
18
Μακροπρόθεσμα Δάνεια –βραχυπρ. σκέλος
47.495
0
0
47.495
Leasing Εξοπλισμού & ΔΠΧΑ 16
3.751
13.603
8.785
26.139
Σύνολο
104.397
336.954
17.785
459.136
31.12.2020
Ομολογιακά & Λοιπά Μακροπρόθεσμα Δάνεια
0
384.493
21.936
406.429
Βραχυπρόθεσμα Δάνεια
38.325
0
0
38.325
Μακροπρόθεσμα Δάνεια –βραχυπρ. σκέλος
43.977
0
0
43.977
Leasing Εξοπλισμού & ΔΠΧΑ 16
4.545
13.633
11.014
29.191
Σύνολο
86.847
398.126
32.950
517.923
Χρονική Ανάλυση «Προμηθευτών & Λοιπών Βραχυπρόθεσμων Υποχρεώσεων»
ποσά σε € ‘000
< 1 έτος
1 - 2 έτη
> 2 έτη
Σύνολο
ΟΜΙΛΟΣ
31.12.2021
172.928
23.695
50.487
247.111
31.12.2020
180.044
53.039
74.053
307.135
ΕΤΑΙΡΕΙΑ
31.12.2021
172.587
26.241
58.099
256.927
31.12.2020
135.595
47.606
69.212
252.413
Χρονική Ανάλυση «Προκαταβολών Πελατών»
ποσά σε € ‘000
< 1 έτος
1 - 2 έτη
> 2 έτη
Σύνολο
19
ΟΜΙΛΟΣ
31.12.2021
100.313
14.096
14.694
129.103
31.12.2020
49.159
57.326
7.669
114.154
ΕΤΑΙΡΕΙΑ
31.12.2021
98.543
13.847
14.434
126.825
31.12.2020
48.646
56.728
7.589
112.963
Οι παρακάτω πίνακες αναλύουν τα στοιχεία «ληκτότητας» των απαιτήσεων του Ομίλου και της Εταιρείας κατά την 31.12.2021
και την συγκρίσιμη ημερομηνία του 2020.
Χρονική Ανάλυση «Απαιτήσεων από Πελάτες»
ποσά σε € ‘000
Δεν είναι σε
Καθυστέρηση
Σε Καθυστέρηση
<1 έτος
Σε Καθυστέρηση
>1 έτος <2 έτη
Σε Καθυστέρηση
>2 έτη
Σύνολο
Όχι απομειωμένα
Όχι απομειωμένα
Όχι απομειωμένα
Όχι απομειωμένα
ΟΜΙΛΟΣ
31.12.2021
78.897
23.853
13.730
32.534
149.013
31.12.2020
93.163
14.698
9.654
44.422
161.937
ΕΤΑΙΡΕΙΑ
31.12.2021
69.415
22.644
8.777
32.352
133.188
31.12.2020
69.341
12.625
9.654
44.233
135.853
20
Χρονική Ανάλυση «Λοιπών Απαιτήσεων»
ποσά σε € ‘000
Δεν είναι σε
Καθυστέρηση
Σε Καθυστέρηση
<1 έτος
Σε Καθυστέρηση
>1 έτος <2 έτη
Σε Καθυστέρηση
>2 έτη
Σύνολο
Όχι απομειωμένα
Όχι απομειωμένα
Όχι απομειωμένα
Όχι απομειωμένα
ΟΜΙΛΟΣ
31.12.2021
42.876
24.734
8.430
28.123
104.163
31.12.2020
77.072
49.377
21.245
20.886
168.582
ΕΤΑΙΡΕΙΑ
31.12.2021
32.780
25.378
9.060
38.473
105.692
31.12.2020
46.540
56.356
24.954
28.384
156.235
ζ. Κίνδυνος Ταμειακών Ροών
Ο Όμιλος κατά περίπτωση κάνει χρήση σύνθετων χρηματοοικονομικών προϊόντων κατόπιν συνεργασίας με τον τραπεζικό
τομέα προκειμένου να αντισταθμίσει την ταμειακή ροή κυρίως σε συγκεκριμένες επενδύσεις σε αυτοχρηματοδοτούμενα έργα.
Το μέρος της αντιστάθμισης των ταμειακών ροών αυτών των επενδύσεων που ήταν αποτελεσματικό καταχωρείται απευθείας
στα ίδια κεφάλαια μέσω της κατάστασης μεταβολής των Ιδίων Κεφαλαίων των εταιρειών παραχώρησης, σύμφωνα με τα
οριζόμενα στα Διεθνή Λογιστικά Πρότυπα. Το αναποτελεσματικό μέρος του κέρδους ή της ζημιάς καταχωρείται απευθείας στα
αποτελέσματα των εταιριών. Επομένως, ο Όμιλος στις ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις καταχωρεί το μερίδιό
του αντίστοιχα με το πώς έχει καταχωρηθεί στις συνδεδεμένες εταιρείες, σύμφωνα με το ∆ιεθνές Λογιστικό Πρότυπο 28.
η. Συναλλαγματικός Κίνδυνος
Ο Όμιλος εισπράττει μεγάλο μέρος των εσόδων του από την εκτέλεση έργων στο εξωτερικό, και αρκετά σημαντικό μέρος των
εσόδων αυτών προέρχεται από χώρες εκτός της ζώνης του ευρώ. Στις περιπτώσεις εκτέλεσης έργων εκτός Ευρωζώνης, ο Όμιλος
φροντίζει κατά το δυνατόν να συνδέει τις απαιτήσεις σε ξένο νόμισμα με υποχρεώσεις στο αντίστοιχο νόμισμα,
αντισταθμίζοντας στην πράξη ένα τμήμα του σχετικού συναλλαγματικού κινδύνου. Παράλληλα, ο Όμιλος προβαίνει σε πολύ
περιορισμένη χρηματοοικονομική αντιστάθμιση («hedging») απαιτήσεων και υποχρεώσεων σε ξένο νόμισμα, μέσω
κατάλληλων συμβάσεων με πιστωτικά ιδρύματα, δεδομένου ότι δεν είναι προβλέψιμες οι ακριβείς ημερομηνίες
διεκπεραίωσης των συναλλαγών αυτών.
21
Σύμφωνα με την ανάλυση της ευαισθησίας της χρηματοοικονομικής θέσης του Ομίλου ως προς τις ενδεχόμενες μεταβολές των
συναλλαγματικών ισοτιμιών, η επιβάρυνση των αποτελεσμάτων και των ιδίων κεφαλαίων του Ομίλου με συναλλαγματικό
κόστος ανέρχεται σε ±€0,43 εκ στο τέλος του 2021 για κάθε μεταβολή κατά ±5% των συναλλαγματικών ισοτιμιών στις οποίες
είναι εκτεθειμένος ο Όμιλος, έναντι ±€0,19 εκ στο προηγούμενο έτος. Επισημαίνεται ότι η επίδραση στα αποτελέσματα και τα
ίδια κεφάλαια του Ομίλου από μεταβολές συναλλαγματικών ισοτιμιών για το 2021, προερχόταν σχεδόν αποκλειστικά από το
δολάριο ΗΠΑ, νόμισμα το οποίο χρησιμοποιείται στα εκτελούμενα ενεργειακά έργα του εξωτερικού, ενώ μικρότερη επίπτωση
έχει η Βρετανική Λίρα και το Κροατικό Κούνα. H συνολική συναλλαγματική έκθεση του Ομίλου είναι γενικά περιορισμένη, όπως
άλλωστε προκύπτει και από το προαναφερθέν ποσό που προέκυψε από την ανάλυση συναλλαγματικής ευαισθησίας.
θ. Ασφαλιστικός Κίνδυνος
Η Εταιρεία και οι θυγατρικές της καλύπτονται από αναγνωρισμένες ασφαλιστικές εταιρίες έναντι βασικών κινδύνων που
απορρέουν από την επιχειρηματική τους δραστηριότητα, σχετιζόμενων με βλάβες και ζημιές του μηχανολογικού εξοπλισμού,
ατυχημάτων του προσωπικού, αλλά και γεγονότων ανωτέρας βίας. Η ασφαλιστική κάλυψη διέπεται από τους συνήθεις όρους
των επιμέρους συμβολαίων και κρίνεται επαρκής στο σύνολό της. Οι βασικές ασφαλίσεις παρέχουν πλήρη κάλυψη της
αναπόσβεστης λογιστικής αξίας των παγίων στοιχείων του ενεργητικού από καταστροφικούς και λοιπούς κινδύνους, με
έμφαση στον μηχανικό εξοπλισμό στην Ελλάδα και το εξωτερικό, αλλά και τα εκτελούμενα έργα, κατά περίπτωση. Τα
επιμέρους ασφαλιστήρια συμβόλαια των έργων καλύπτουν και την αστική ευθύνη της Εταιρείας έναντι Τρίτων.
ι. Γεωπολιτικός Κίνδυνος
Ο γεωπολιτικός κίνδυνος είναι υπαρκτός σε όλη την περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια
Αφρική καθώς βρίσκονται σε εξέλιξη διάφορες συγκρούσεις και αναταραχές οι οποίες συνδέονται με την ανατροπή παλαιών
πολιτικών καθεστώτων, την ανάδειξη νέων φανατικών θρησκευτικών ομάδων και τη διαμάχη για τον έλεγχο φυσικών πόρων
και πλούτου.
Η διεθνής δραστηριότητα και επέκταση του Ομίλου εκτός Ευρώπης κατά το δυνατόν επικεντρώνεται σε χώρες με μειωμένο
γεωπολιτικό κίνδυνο, δεδομένου ότι πλέον ακολουθείται αυτόνομη διεθνής επιχειρηματική πορεία μετά την θέση σε
εκκαθάριση του ομίλου Ιωάννου & Παρασκευαΐδη το 2018, με τον οποίον συνεργαζόμασταν σε αυτές τις τοπικές αγορές.
Στις απαιτήσεις από πελάτες της Εταιρίας και του Ομίλου περιλαμβάνεται αναθεωρημένο ποσό € 22,8 εκ. το οποίο είναι σε
καθυστέρηση πέραν των τεσσάρων ετών. Το ποσό αυτό αφορά μέρος τιμολογηθέντος ποσού στα πλαίσια σύμβασης τεχνικού
έργου στο Λίβανο από τη συνολική απαίτηση για την οποία έχει κατατεθεί Αίτηση Διαιτησίας ενώπιον του Διεθνούς Κέντρου
Επίλυσης Επενδυτικών Διαφορών (ICSID) η οποία είχε ανασταλεί μέχρι 31.05.2020 στο πλαίσιο διαπραγματεύσεων για
εξωδικαστική επίλυση της διαφοράς. Ενώ η προσπάθεια φιλικής διευθέτησης της διαφοράς συνεχίζεται η εταιρεία αποφάσισε
την επανέναρξη της ανασταλείσας διαιτησίας ενώπιον του ICSID. Η Εταιρία υπέβαλε τελικά το πρώτο πλήρες υπόμνημά της
(Claimant's Memorandum) στο Διαιτητικό Δικαστήριο στις 22 Ιουνίου 2020. Στις 23.06.2021 υπέβαλε το κράτος του Λιβάνου το
αναλυτικό υπόμνημα του και στις 06.08.2021, τα δύο μέρη υπέβαλαν ταυτόχρονα αιτήματα προσκόμισης εγγράφων. Στις
14.02.2022 η εταιρεία υπέβαλε την απάντησή της επί του υπομνήματος του κράτους του Λιβάνου και αντέκρουσε το expert
report που προσκομίσθηκε από τον Λίβανο. Στις 12.07.2022 αναμένεται η τελευταία έγγραφη υποβολή εκ μέρους του Λιβάνου.
22
[βλέπε τις αναλυτικές σημειώσεις της Οικονομικής Έκθεσης 2021 για περισσότερες λεπτομέρειες]
κ. Χρηματοπιστωτικός Κίνδυνος
Ο Όμιλος χρηματοδοτεί τα πάγια στοιχεία του ενεργητικού του με μακροπρόθεσμα ομολογιακά δάνεια και τις εργασίες του με
κεφάλαια κίνησης, ενώ επίσης υποβάλλει τραπεζικές εγγυητικές επιστολές προκειμένου να συμμετάσχει σε διαγωνισμούς
έργων και να διασφαλίζει την απρόσκοπτη εκτέλεση των έργων των πελατών του. Οι όροι και η τιμολόγηση αυτών των
χρηματοοικονομικών προϊόντων, δηλ τα επιτόκια δανεισμού και οι προμήθειες έκδοσης εγγυητικών επιστολών, απορρέουν
από διεθνείς και εγχώριες συνθήκες ρευστότητας οι οποίες δεν ελέγχονται από τον Όμιλο, παρά την διατήρηση καλών σχέσεων
με το εγχώριο τραπεζικό σύστημα εν γένει.
Ο συνολικός δανεισμός του Ομίλου, συμπεριλαμβανομένου του leasing, την 31.12.2021 ανερχόταν σε €495,4 εκ έναντι €614,8
εκ στο τέλος του 2020, με το μακροπρόθεσμο σκέλος του να αποτελεί το 77% του συνόλου το 2021 έναντι 83% το 2020. Σε
επίπεδο μητρικής εταιρείας, ο συνολικός δανεισμός και οι υποχρεώσεις από leasing ανερχόταν σε €459,1 εκ στο τέλος του 2021
έναντι €517,9 εκ ένα έτος νωρίτερα.
Σύμφωνα με την ανάλυση της ευαισθησίας της χρηματοοικονομικής θέσης του Ομίλου ως προς τις ενδεχόμενες μεταβολές του
επιτοκίου Euribor, η επίδραση του χρηματοοικονομικού κόστους επί των αποτελεσμάτων και των ιδίων κεφαλαίων του Ομίλου
ανέρχεται σε ±€3,81 εκ στο τέλος του 2021 για κάθε μεταβολή κατά ±100 μονάδες βάσης (δηλ ±1%) των επιτοκίων στα οποία
είναι εκτεθειμένος ο Όμιλος, έναντι ±€5,12 εκ στο προηγούμενο έτος. Για την Εταιρεία, η αντίστοιχη επίδραση ανέρχεται σε
±€3,49 εκ στο τέλος του 2021, έναντι ±€4,32 εκ στο τέλος του 2020.
3. Μερισματική Πολιτική
Λόγω της ύπαρξης συσσωρευμένων ζημιών από προηγούμενες χρήσεις, η διοίκηση της Εταιρείας προτείνει στους μετόχους τη
μη διανομή μερίσματος κατά την Ετήσια Τακτική Γενική Συνέλευση για τα πεπραγμένα του 2021, η οποία έχει προγραμματιστεί
να πραγματοποιηθεί την 23.06.2022.
4. Ίδιες Μετοχές
Στο τέλος της χρήσης 2021, τόσο η μητρική εταιρεία όσο και οι θυγατρικές της δεν κατέχουν ίδιες μετοχές. Οι γενικές
συνελεύσεις των μετόχων της μητρικής εταιρείας ΑΒΑΞ ΑΕ και των θυγατρικών της ουδέποτε έχουν λάβει σχετική απόφαση για
την αγορά ιδίων μετοχών, και δεν έχουν πραγματοποιηθεί σχετικές συναλλαγές.
Γ. Σημαντικές Συναλλαγές της Εταιρείας με Συνδεδεμένα Μέρη
Οι σημαντικότερες συναλλαγές της Εταιρείας κατά την περίοδο 01.01.2021-31.12.2021 με συνδεδεμένα με αυτή μέρη κατά την
έννοια του ΔΛΠ 24, αφορούν συναλλαγές με θυγατρικές της (συνδεδεμένες με αυτή επιχειρήσεις), οι οποίες εμφανίζονται στον
κατωτέρω πίνακα:
Όμιλος (ποσά σε χιλιάδες €)
Έσοδα
Έξοδα
Απαιτήσεις
Υποχρεώσεις
23
ΣΤΑΘΜΟΣ ΑΥΤ/ΤΩΝ ΑΓ.ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΠΕΙΡΑΙΑ A.E.
40
-
-
0
ΟΛΥΜΠΙΑ ΟΔΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ Α.Ε.
5.875
-
610
-
ΟΛΥΜΠΙΑ ΟΔΟΣ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ Α.Ε.
1.588
-
20
664
ΓΕΦΥΡΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ Α.Ε.
81
1
23
-
ΓΕΦΥΡΑ Α.Ε.
28
-
1
-
ΑΤΤΙΚΗ ΟΔΟΣ Α.Ε.
6.529
236
2.035
15.702
ΑΤΤΙΚΑ ΔΙΟΔΙΑ Α.Ε.
98
-
-
-
ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΔΡΟΜΟΣ ΑΙΓΑΙΟΥ Α.Ε.
7.877
0
15
1.350
ΜΟΡΕΑΣ Α.Ε.
4.382
-
457
-
SALONICA PARK A.E.
26
-
13
0
POLISPARK Α.Ε.
6
-
1
-
ΑΘΗΝΑΪΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ Α.Ε.
102
-
-
1
ΒΙΟΕΝΕΡΓΕΙΑ Α.Ε.
2
-
55
-
BONATTI J&P-AVAX Srl
136
-
213
3
ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ ΗΛΕΙΑΣ Α.Ε Ε.Σ
160
-
4.465
9
ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ ΗΛΕΙΑΣ ΑΕ ΕΙΔ.Σ
108
-
154
-
ΠΥΡΑΜΙΣ ATE
-
251
-
391
LIMASSOL MARINA LTD
-
-
12.902
-
J&P (UK) LTD LONDON
-
-
-
31
JCH SERVICES LTD
-
-
-
63
JCH LTD
-
-
-
741
5Ν Α.Ε.
3
-
151
-
ENERSYSTEM FZE
-
12.005
-
-
ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ Α.Π.Ε. ΚΥΚΛΑΔΩΝ Α.Ε.
3
-
8
-
J/V J&P-AVAX – J&PARASKEVAIDES OV.LTD (JORDAN)
-
-
-
437
ΚΟΙΝΟΠΡΑΞΙΕΣ
2.447
-
23.572
31.388
Διευθυντικά στελέχη και μέλη της Διοίκησης
-
3.095
-
759
24
29.493
15.589
44.695
51.540
Εταιρεία (ποσά σε χιλιάδες €)
Έσοδα
Έξοδα
Απαιτήσεις
Υποχρεώσεις
ΕΤΕΘ Α.Ε.
118
219
791
8.685
TASK ΑΒΑΞ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ A.E.
158
1.556
-
1.651
ΑΒΑΞ ΙΚΤΕΟ Α.Ε.
4
30
-
462
GLAVIAM ΕΠΕ
4
-
-
-
AVAX DEVELOPMENT ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ Α.Ε.
310
-
8.648
2
ΑΘΗΝΑ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ Α.Ε.
-
-
1
14
ΕΡΓΟΝΕΤ Α.Τ.Ε.
23
-
-
-
MONDO TRAVEL Α.Ε. (ΥΠΟ ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΗ)
7
-
-
71
ΜΑΡΙΝΑ ΑΘΗΝΩΝ Α.Ε.
576
-
1.360
45
BONATTI J&P-AVAX Srl
135
-
213
-
ΑΒΑΞ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΕ
3
-
56.713
-
VOLTERRA A.E.
330
783
653
2
VOLTERRA ΛΥΚΟΒΟΥΝΙ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ A.E.
-
-
1
-
ΗΛΙΟΦΑΝΕΙΑ ΑΕ
8
-
-
-
AVAX & POWER TECHNOLOGIES CYPRUS
-
-
6
-
PSM SUPPLIERS LTD
446
-
1
1.913
AVAX INTERNATIONAL LTD
52
93.064
997
24.892
GAS AND POWER TECH DMCC
234
446
790
-
CONSPEL (CYPRUS) LIMITED
-
-
1.039
-
ΟΛΥΜΠΙΑ ΟΔΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ Α.Ε.
1.028
-
-
-
ΟΛΥΜΠΙΑ ΟΔΟΣ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ Α.Ε.
726
-
19
654
ΓΕΦΥΡΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ Α.Ε.
189
-
23
-
ΓΕΦΥΡΑ Α.Ε.
21
-
-
-
25
ΑΤΤΙΚΗ ΟΔΟΣ Α.Ε.
16.803
206
-
15.688
ΑΤΤΙΚΑ ΔΙΟΔΙΑ Α.Ε.
244
-
-
-
ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΔΡΟΜΟΣ ΑΙΓΑΙΟΥ Α.Ε.
200
0
0
6
ΜΟΡΕΑΣ Α.Ε.
1.226
-
-
-
POLISPARK Α.Ε.
1
-
-
-
ΒΙΟΕΝΕΡΓΕΙΑ Α.Ε.
2
-
55
-
ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ ΗΛΕΙΑΣ Α.Ε Ε.Σ
15
-
4.386
9
ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ ΗΛΕΙΑΣ ΑΕ ΕΙΔ.Σ
108
-
154
-
ΠΥΡΑΜΙΣ ATE
-
251
-
391
LIMASSOL MARINA LTD
-
-
12.902
-
J&P (UK) LTD LONDON
-
-
-
31
J/V J&P-AVAX - J&PARASKEVAIDES OV.LTD (JORDAN)
-
-
-
437
ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ Α.Π.Ε. ΚΥΚΛΑΔΩΝ Α.Ε.
3
-
7
-
ΚΟΙΝΟΠΡΑΞΙΕΣ
2.447
-
23.422
30.615
Διευθυντικά στελέχη και μέλη της Διοίκησης
-
1.295
-
391
25.420
97.850
112.181
85.958
Δ. Επεξηγηματική Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου
(σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 4 του Ν.3556/2007, όπως ισχύει)
Η παρούσα επεξηγηματική έκθεση του Διοικητικού Συμβουλίου περιέχει τις προβλεπόμενες πληροφορίες σύμφωνα με την
παράγραφο 7 του άρθρου 4 του Ν.3556/2007, και υποβάλλεται στην Ετήσια Τακτική Γενική Συνέλευση των μετόχων της
Εταιρείας, σύμφωνα με τις διατάξεις της παραγράφου 8 του άρθρου 4 του Ν.3556/2007 και του Ν.4548/2018 (άρθρο 188).
Διάρθρωση μετοχικού κεφαλαίου
Το μετοχικό κεφάλαιο της Εταιρείας την 31.12.2021 ανέρχεται σε €43.296.454,80, και διαιρείται σε 144.321.516 κοινές
ονομαστικές μετοχές, ονομαστικής αξίας € 0,30 η κάθε μία, ο δε συνολικός αριθμός δικαιωμάτων ψήφου επί κοινών
ονομαστικών μετοχών της Εταιρείας ανέρχεται σε 144.321.516. Όλες οι μετοχές είναι κοινές ονομαστικές με δικαίωμα ψήφου,
εισηγμένες σε άυλη μορφή προς διαπραγμάτευση στο Χρηματιστήριο Αθηνών.
Περιορισμοί στην μεταβίβαση μετοχών της Εταιρείας
26
Η μεταβίβαση των μετοχών της Εταιρείας γίνεται όπως ορίζει η σχετική χρηματιστηριακή νομοθεσία και δεν υφίστανται
περιορισμοί από το Καταστατικό της.
Επισημαίνεται πάντως ότι τα ανεξάρτητα μη εκτελεστικά μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας δεν μπορούν, μεταξύ
άλλων, να κατέχουν μετοχές της σε ποσοστό πάνω από 0,5% του καταβλημένου μετοχικού κεφαλαίου, σύμφωνα με το άρθρο 9
του Ν. 4706/2020.
Επίσης, σύμφωνα με το άρθρο 19 του Κανονισμού 596/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, σε
συνδυασμό με τον κατ’ εξουσιοδότηση Κανονισμό 2016/522 και τον Εκτελεστικό Κανονισμό 2016/523 της Ευρωπαϊκής
Επιτροπής, τα πρόσωπα που ασκούν διευθυντικά καθήκοντα και οι έχοντες στενό δεσμό με αυτά τα πρόσωπα, οφείλουν να
γνωστοποιούν τις συναλλαγές που διενεργούνται, άμεσα ή έμμεσα, για λογαριασμό τους και σχετίζονται με τις μετοχές ή
χρεωστικούς τίτλους της Εταιρείας ή παράγωγα ή άλλα χρηματοοικονομικά μέσα που είναι συνδεδεμένα με αυτά μετά τη
συμπλήρωση του ποσού των €5.000 (χωρίς συμψηφισμό) σε κάθε ημερολογιακό έτος.
Σημαντικές άμεσες ή έμμεσες συμμετοχές κατά την έννοια των διατάξεων των άρθρων 9 έως 11 του Ν.3556/2007
Σύμφωνα με το επίσημο μετοχολόγιο της Εταιρείας, την 26.04.2022 οι παρακάτω μέτοχοι κατείχαν ποσοστό άνω του 5% επί του
μετοχικού κεφαλαίου της Εταιρείας:
Όνομα Μετόχου
Συμμετοχή
Απώτεροι Μέτοχοι – φυσικά πρόσωπα
Joannou & Paraskevaides (Investments) Ltd
23,773%
Μέλη κυρίως των οικογενειών
Ιωάννου και Παρασκευαΐδη
Κωνσταντίνος Μιτζάλης
16,309%,
(πλέον 0,845% σε Κοινή
Επενδυτική Μερίδα)
Ο ίδιος
CSME Holdings Ltd
11,285%
Μέλη της οικογένειας Ιωάννου
MMLN 12 Ltd
8,532%
Στέλιος Χριστοδούλου
Savetrans Holdings Ltd
7,829%
Κωνσταντίνος Κουβαράς & Τερέζα Κουβαρά
Λοιποί Μέτοχοι, <5% έκαστος
31.427%
Κάτοχοι κάθε είδους μετοχών που παρέχουν ειδικά δικαιώματα ελέγχου
Δεν υφίστανται.
27
Περιορισμοί στο δικαίωμα ψήφου
Το Καταστατικό της Εταιρείας δεν προβλέπει περιορισμούς στο δικαίωμα ψήφου.
Συμφωνίες μεταξύ των μετόχων της Εταιρείας
Δεν είναι γνωστή στην Εταιρεία η ύπαρξη συμφωνιών μεταξύ των μετόχων της, οι οποίες συνεπάγονται περιορισμούς στη
μεταβίβαση των μετοχών της ή στην άσκηση δικαιωμάτων ψήφου.
Κανόνες διορισμού και αντικατάσταση μελών του Διοικητικού Συμβουλίου & τροποποίηση του καταστατικού
Οι κανόνες που προβλέπονται από το Καταστατικό της Εταιρείας τόσο για το διορισμό και την αντικατάσταση μελών του
Διοικητικού της Συμβουλίου όσο και για τις τροποποιήσεις του, δεν διαφοροποιούνται από τα προβλεπόμενα του Ν.4548/2018.
Αρμοδιότητα του Διοικητικού Συμβουλίου ή ορισμένων μελών του για έκδοση νέων μετοχών ή την αγορά ιδίων μετοχών
Σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν.4548/2018, το Διοικητικό Συμβούλιο κάθε εισηγμένης στο Χρηματιστήριο Αθηνών εταιρείας
εξουσιοδοτείται με απόφαση της Γενικής Συνελεύσεως των μετόχων της να αυξάνει το μετοχικό της κεφάλαιο μέσω έκδοσης
νέων μετοχών και να αποκτά ίδιες μετοχές μέσω του Χρηματιστηρίου Αθηνών μέχρι ποσοστού 10% του συνόλου των μετοχών
της για συγκεκριμένα χρονικά διαστήματα. Το Καταστατικό της Εταιρείας δεν διαφοροποιείται από την σχετική νομοθεσία στην
παροχή των παραπάνω αρμοδιοτήτων. Δεν υπάρχουν σε ισχύ αποφάσεις της Γενικής Συνελεύσεως των μετόχων της Εταιρείας
για αγορά ιδίων μετοχών.
Η Γενική Συνέλευση των μετόχων την 24.06.2021 ενέκρινε τη θέσπιση προγράμματος τριετούς διάρκειας για τη δωρεάν
διάθεση 4.000.000 μετοχών σε συγκεκριμένα στελέχη και λοιπά μέλη του προσωπικού της Εταιρείας, καθώς και σε
συγκεκριμένα συνεργαζόμενα με αυτή πρόσωπα, σύμφωνα με τους όρους του άρθρου 114 Ν. 4548/2018, όπως ισχύει. Οι νέες
μετοχές θα εκδοθούν με κεφαλαιοποίηση αποθεματικού της Εταιρείας. Μέχρι την έκδοση της παρούσας Έκθεσης, δεν έχουν
εκδοθεί μετοχές στα πλαίσια του εν λόγω προγράμματος.
Σημαντικές συμφωνίες που έχει συνάψει η Εταιρεία και οι οποίες τίθεται σε ισχύ, τροποποιούνται ή λήγουν σε περίπτωση
αλλαγής στον έλεγχο της Εταιρείας κατόπιν δημόσιας πρότασης και τα αποτελέσματα της συμφωνίας αυτής
Δεν υφίστανται.
Συμφωνίες που η Εταιρεία έχει συνάψει με τα μέλη του Διοικητικού της Συμβουλίου ή με το προσωπικό της, οι οποίες
προβλέπουν αποζημίωση σε περίπτωση παραίτησης ή απόλυσης χωρίς βάσιμο λόγο ή τερματισμό της θητείας ή
απασχόλησης τους εξαιτίας δημόσιας πρότασης
Δεν υφίστανται.
Ε. Εργασιακά και Περιβαλλοντικά Θέματα
28
Ο Όμιλος έχει πολυσχιδή δραστηριότητα και οι εργασίες του απλώνονται σε αρκετές χώρες εκτός Ελλάδος, απασχολώντας
προσωπικό που διαθέτει μεγάλη γκάμα από δεξιότητες, ακαδημαϊκές γνώσεις και τεχνική και επιστημονική κατάρτιση. Σε όλες
τις ιεραρχικές βαθμίδες του ανθρώπινου δυναμικού υπάρχει συνεχής εκπαίδευση και κατάρτιση, είτε από στελέχη του Ομίλου
είτε από εξωτερικούς εκπαιδευτικούς φορείς, προκειμένου να βελτιώνεται η απόδοση αλλά και η ικανοποίηση του
προσωπικού. Στο ανθρώπινο δυναμικό επίσης προσφέρονται μία σειρά από πρόσθετες παροχές, όπως ομαδικό πρόγραμμα
ιδιωτικής ιατροφαρμακευτικής ασφάλισης, πέρα από τα νόμιμα εργασιακά δικαιώματα.
Οι κατασκευές, ως κύρια δραστηριότητα του Ομίλου, είναι στενά συνδεδεμένες με το φυσικό περιβάλλον, τόσο του αστικού
χώρου όσο και απομακρυσμένων γεωγραφικών περιοχών. Η Εταιρεία εφαρμόζει σύστημα περιβαλλοντικής διαχείρισης
σύμφωνα με το διεθνές πρότυπο ISO 14001 και υποστηρίζει έμπρακτα τόσο την τήρηση των περιβαλλοντικών όρων σε επίπεδο
έργου όσο και τη βελτίωση των περιβαλλοντικών επιδόσεων γενικά για το ευρύτερο περιβάλλον και την κοινωνία, βάσει των
διαδικασιών και των πολιτικών που έχει υιοθετήσει.
Παράλληλα ο όμιλος έχει εντάξει τις αρχές της Βιώσιμης Ανάπτυξης στη στρατηγική του, λειτουργώντας υπό όρους ESG και
παρακολουθώντας δείκτες οι οποίοι καταγράφουν τις επιδόσεις του σε θέματα περιβάλλοντος, κοινωνικής ευθύνης και
εταιρικής διακυβέρνησης.
Η Εταιρεία το 2018 απέκτησε πιστοποιητικό ISO 50001 για την εφαρμογή Συστήματος Διαχείρισης Ενέργειας στην έδρα της και
σε εργοτάξια, ενώ υπέβαλε ενεργειακή έκθεση στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας σύμφωνα με την Νομοθεσία:
ΟΔΗΓΙΑ 2012/27/ΕΕ , Ν. 4342/2015 , Άρθρο 48 του Ν. 4409/2016 (ΦΕΚ Α' 136) , την υπ' αριθμ. οικ. 175275/22.05.2018
Απόφαση του Υπουργού και του Αν. Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΦΕΚ Β΄ 1927/30.05.2018), την υπ' αριθμ. οικ.
97536/326/28.12.2018 Απόφαση του Υπουργού και του Αν. Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΦΕΚ Β΄ 6136/31.12.2018).
Επιπρόσθετα η εταιρεία το 2019 απέκτησε πιστοποιητικό ISO 37001 για την Εφαρμογή Συστήματος Διαχείρισης κατά της
Δωροδοκίας, ενώ έχει προχωρήσει στην ανάπτυξη Διαδικασιών για την Εφαρμογή Συστήματος Διαχείρισης Ασφάλειας
Πληροφοριών με στόχο σύντομα να πιστοποιηθεί ως προς ISO 27001:2013.
ΣΤ. Χρηματοοικονομικοί και Μη-Χρηματοοικονομικοί Βασικοί Δείκτες Επιδόσεων
1. Βασικά Χρηματοοικονομικά Μεγέθη Ομίλου
Τα βασικά ενοποιημένα χρηματοοικονομικά μεγέθη του Ομίλου από συνεχιζόμενες δραστηριότητες κατά τη χρήση 2021 και
την προηγούμενη αυτής τετραετία έχουν ως εξής:
ποσά σε € ‘000
2017
2018
2019
2020
2021
Κύκλος Εργασιών
673.077
538.386
575.927
462.736
592.215
μεταβολή έτους
24,4%
(20,0%)
7,0%
(19,7%)
28,0%
Μεικτά Αποτελέσματα
36.783
31.240
42.588
53.250
31.631
29
μεταβολή έτους
20,6%
(15,1%)
36,3%
25,0%
(40,6%)
Κέρδη / (Ζημιές) πρό φόρων
(2.360)
(8.345)
(11.237)
7.140
(26)
μεταβολή έτους
96,0%
(253,7%)
34,7%
-
-
Καθαρά Κέρδη / (Ζημιές) μετά από φόρους
(10.552)
(24.460)
(17.625)
10.475
2.007
μεταβολή έτους
75,6%
(131,8%)
27,9%
-
-
Σημείωση: Τα στοιχεία έχουν αναμορφωθεί για λόγους συγκρισιμότητας λόγω της διακοπής δραστηριοτήτων το 2019 και το
2021.
Οι επιδόσεις του Ομίλου σε ενοποιημένη βάση από συνεχιζόμενες δραστηριότητες κατά την κλειόμενη χρήση 2021 και τη
συγκρίσιμη χρήση 2020 προσδιορίζονται σύμφωνα με τους παρακάτω αριθμοδείκτες:
2020
2021
Επεξήγηση
Αριθμοδείκτες Χρηματοοικονομικής Διάρθρωσης
Κυκλοφορούν Ενεργητικό / Σύνολο Ενεργητικού
50,6%
46,7%
Κατανομή στοιχείων ενεργητικού
Πάγιο Ενεργητικό / Σύνολο Ενεργητικού
49,4%
40,7%
Ίδια Κεφάλαια / Σύνολο Υποχρεώσεων
8,2%
10,2%
Κεφαλαιακή Μόχλευση
Σύνολο Υποχρεώσεων / Σύνολο Παθητικού
92,4%
90,8%
Κατανομή στοιχείων παθητικού
Ίδια Κεφάλαια / Σύνολο Παθητικού
7,6%
9,2%
Ίδια Κεφάλαια / Πάγιο Ενεργητικό
15,4%
22,7%
Χρηματοδότηση παγίων στοιχείων
από ίδια κεφάλαια
Κυκλοφορούν Ενεργητικό / Βραχυπρόθεσμες Υποχρεώσεις
112,5%
112,1%
Κυκλοφοριακή ρευστότητα
Καθαρό Κυκλοφορούν Ενεργητικό / Κυκλοφορούν Ενεργητικό
11,1%
10,8%
Κάλυψη ενεργητικού από
κεφάλαιο κίνησης
Αριθμοδείκτες Χρηματοοικονομικής Απόδοσης
Καθαρά Αποτελέσματα Προ Φόρων / Σύνολο Κύκλου Εργασιών
1,5%
0,0%
Περιθώριο κέρδους πρό φόρων
Καθαρά Αποτελέσματα Προ Φόρων / Ίδια Κεφάλαια
7,8%
0,0%
Απόδοση ιδίων κεφαλαίων
Μεικτά Αποτελέσματα / Σύνολο Κύκλου Εργασιών
11,5%
5,3%
Μικτό περιθώριο κέρδους
30
Σημείωση: Τα στοιχεία 2020 έχουν αναμορφωθεί για λόγους συγκρισιμότητας λόγω διακοπής δραστηριοτήτων το 2021
2. Αποτελέσματα 2021
Στα οικονομικά αποτελέσματα του Ομίλου το 2021 η δραστηριότητα της ενέργειας κατηγοριοποιείται ως διακοπείσα λόγω της
απόφασης πώλησης της 100% θυγατρικής Volterra, περιλαμβανομένων των συμμετοχών της σε έργα ΑΠΕ. Συγκεκριμένα, η
διακοπείσα δραστηριότητα το 2021 είχε συμμετοχή €190,6 εκ στον κύκλο εργασιών και ζημιογόνο αποτέλεσμα μετά φόρων
ύψους €14,4 εκ, παράγοντας αρνητικό EBITDA €7,1 εκ.
Επίσης, τα αποτελέσματα του 2021 επιβαρύνθηκαν με έκτακτες και μη οργανικές χρεώσεις λόγω διαγραφής επισφαλών
απαιτήσεων και άλλων προβλέψεων ύψους €15,7 εκ, ενώ το 2020 η αντίστοιχη επιβάρυνση για διαγραφές είχε ανέλθει σε
€17,1 εκ, καθώς ο Όμιλος συνεχίζει την πολιτική εξυγίανσης του ισολογισμού του.
Σε επίπεδο Ομίλου, ο συνολικός κύκλος εργασιών από συνεχιζόμενες δραστηριότητες το 2021 αυξήθηκε σε €592,2 εκ έναντι
€462,7 το 2020.
Το μεικτό κέρδος των ενοποιημένων αποτελεσμάτων από συνεχιζόμενες δραστηριότητες ανήλθε σε €31,6 εκ το 2021 έναντι
€53,2 εκ το 2020, με το σχετικό περιθώριο κέρδους να περιορίζεται στο 5,3% έναντι 11,5% του 2020. Η πτώση στη μεικτή
κερδοφορία οφείλεται στο αυξημένο κόστος των εκτελούμενων κατασκευαστικών έργων λόγω της ανατίμησης των υλικών και
των καυσίμων, η πλειονότητα των οποίων ολοκληρώνεται εντός του 2022.
Το καθαρό αποτέλεσμα μετά φόρων από συνεχιζόμενες δραστηριότητες του 2021 ήταν κερδοφόρο κατά €2,0 εκ έναντι
κέρδους €10,9 εκ το 2020.
Το αποτέλεσμα EBITDA, δηλαδή προ φόρων, χρηματοοικονομικών εξόδων και αποσβέσεων, από τις συνεχιζόμενες
δραστηριότητες του Ομίλου εμφάνισε κέρδος ύψους €51,0 εκ το 2021, μειωμένο έναντι των €62,3 εκ του προηγούμενου έτους.
Το καθαρό χρηματοοικονομικό κόστος του Ομίλου μειώθηκε σε €22,3 εκ το 2021 από €24,3 εκ στο προηγούμενο έτος,
ακολουθώντας την πτωτική τάση του συνολικού δανεισμού του Ομίλου, συμπεριλαμβανομένου του leasing, ο οποίος
περιορίστηκε από €614,8 εκ στο τέλος του 2020 σε €495,5 εκ στο τέλος του 2021. Ο καθαρός δανεισμός του Ομίλου μειώθηκε
σε €328,3 εκ στα τέλη του 2021 από €453,8 εκ στο τέλος του 2020, λόγω της μείωσης του δανεισμού και της ταυτόχρονης
αύξησης των ταμειακών διαθεσίμων και δεσμευμένων καταθέσεων στη διάρκεια του έτους. Στη διάρκεια του 2021, ο
τραπεζικός δανεισμός της Εταιρίας μειώθηκε κατά €55,7 εκ ενώ σε επίπεδο Ομίλου μειώθηκε κατά €114,7 εκ από τα οποία τα
€56,3 εκ αφορούν στον δανεισμό της διακοπείσας δραστηριότητας του ενεργειακού τομέα.
Η διοίκηση δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στην προσεκτική διαχείριση του ταμειακού προγραμματισμού, ταυτόχρονα όμως
πραγματοποιούνται συνεχώς επενδύσεις κυρίως σε έργα παραχώρησης, ενώ απαιτούνται και σημαντικά κεφάλαια κίνησης για
την έναρξη νέων έργων. Καταγράφεται γενικότερη πορεία συγκράτησης του δανεισμού του Ομίλου, με τη συμμετοχή εσόδων
μερισμάτων από τις εταιρίες παραχώρησης στις οποίες συμμετέχει.
31
Σύμφωνα με τα απλά και ενοποιημένα χρηματοοικονομικά αποτελέσματα της χρήσης 2021, η Εταιρεία καλύπτει τους
χρηματοοικονομικούς δείκτες ρευστότητας, κεφαλαιακής επάρκειας και κερδοφορίας (πλην ορισμένων για τους οποίους
παραχωρήθηκαν απαλλαγές / waiver από τους Ομολογιούχους), οι οποίοι περιλαμβάνονται στις συμβάσεις με Ελληνικές
τράπεζες για την έκδοση κοινοπρακτικών ομολογιακών δανείων ύψους €238 εκατομμυρίων και €187 εκατομμυρίων, και εντός
του 2022 τροποποιήθηκαν ως προς το χρονοδιάγραμμα αποπληρωμής και το επιτοκιακό περιθώριο.
Την 31.12.2021 ο Όμιλος ταξινόμησε αξία ύψους €150,3 εκ στο ενεργητικό της κατάστασης χρηματοοικονομικής του θέσης ως
ομάδα διάθεσης περιουσιακών στοιχείων κατεχόμενων προς πώληση λόγω της διακοπής της δραστηριότητας του κλάδου
ενέργειας, σύμφωνα με το IFRS 5. Αντίστοιχα, στους λογαριασμούς του παθητικού καταχώρησε αξία ύψους €148,3 εκ ως
ομάδα διάθεσης υποχρεώσεων κατεχόμενων προς πώληση.
Τα βασικά κονδύλια του κυκλοφορούντος ενεργητικού, όπως οι απαιτήσεις από πελάτες και κατασκευαστικά συμβόλαια,
κινήθηκαν πτωτικά καθώς ο όμιλος συνεχίζει την πολιτική λογιστικοποίησης προβλέψεων σημαντικού ύψους σε κάθε περίοδο.
Οι δεσμευμένες καταθέσεις του Ομίλου προέρχονται από το Υποκατάστημα της μητρικής εταιρείας στο Ιράκ, και παρουσιάζουν
μείωση σύμφωνα με την πορεία εκτέλεσης του ενεργειακού έργου στην περιοχή της Βαγδάτης.
Οι μη-δανειακές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις προς προμηθευτές και λοιπούς πιστωτές του Ομίλου μειώθηκαν στη διάρκεια
του 2021, φτάνοντας τα €376,2 εκ στο τέλος του έτους από €421,3 εκ στο τέλος του 2020, λόγω της μη-ταμειακής μείωσης του
σχετικού κονδυλίου κατά €74,5 εκ από την διακοπείσα δραστηριότητα και την αύξηση κατά €45 εκ των συνεχιζόμενων
δραστηριοτήτων.
Η αξία των συμμετοχών του Ομίλου σε παραχωρήσεις μειώθηκε οριακά κατά τη διάρκεια του 2021, φτάνοντας τα €340,4 εκ
στο τέλος του έτους έναντι €341,3 εκ το 2020. Για σκοπούς αναλυτικής πληροφόρησης επισημαίνεται ότι στον μη-ενοποιημένο
ισολογισμό της Εταιρείας η αποτίμηση των επενδύσεων σε παραχωρήσεις γίνεται στην εύλογη αξία τους (fair value), όπως
προκύπτει από Εκθέσεις Ανεξάρτητων Εκτιμητών. Στον ενοποιημένο ισολογισμό του Ομίλου, οι επενδύσεις αυτές ενοποιούνται
με τη μέθοδο της καθαρής θέσης, πλην των συμμετοχών κάτω του 20% (ο Αυτοκινητόδρομος Μορέας και η Ολυμπία Οδός, οι
οποίες απεικονίζονται και στον ενοποιημένο ισολογισμό με τις εύλογες αξίες τους). Ως αποτέλεσμα, ποσό εύλογης αξίας € 176
εκ δεν αντικατοπτρίζονται στον ενοποιημένο ισολογισμό και αφορά τη διαφορά μεταξύ εύλογης αξίας των συμμετοχών που
ενοποιούνται και της αξίας που περιλαμβάνεται στον Ισολογισμό, διότι οι συμμετοχές αυτές (πλην των όσων αναφέρονται
ανωτέρω) ενοποιούνται με την καθαρή θέση.
Η ανάλυση των χρηματοοικονομικών αποτελεσμάτων του Ομίλου ανά τομέα δραστηριότητας για το 2021 έχει ως εξής:
ποσά σε ευρώ
Κατασκευές
Παραχωρήσεις
Λοιπές Δραστη-
ριότητες
Σύνολο [συνεχιζόμενες
δραστηριότητες]
Διακοπείσες
Δραστηριότητες
Καθαρές Πωλήσεις ανά
Τομέα
575.320.318
4.012.752
12.881.460
592.214.529
190.577.450
Μεικτό Κέρδος
27.552.566
860.421
3.218.185
31.631.172
(4.960.484)
32
Κέρδος Εκμετάλλευσης
(9.859.554)
31.326.920
760.754
22.228.120
(11.602.345)
Χρημ/κά Αποτελέσματα
(22.254.347)
(1.925.504)
Κέρδη / (Ζημές) προ Φόρων
(26.227)
(13.527.849)
Φόρος
2.033.663
(872.153)
Κέρδη / (Ζημές) μετά
Φόρων
2.007.436
(14.400.002)
Αποσβέσεις
10.828.279
1.282.432
910.600
13.021.311
3.975.724
Κέρδη Προ Φόρων,
χρηματοδοτικών εξόδων,
επενδυτικών
αποτελεσμάτων,
αποσβέσεων και
απομειώσεων
16.702.277
32.609.351
1.671.354
50.982.981
(7.082.676)
Η ανάλυση των χρηματοοικονομικών αποτελεσμάτων του Ομίλου ανά γεωγραφικό τομέα για το 2021 έχει ως εξής:
ποσά σε ευρώ
Ελλάδα
Εξωτερικό
Σύνολο
[συνεχιζόμενες
δραστηριότητες]
Διακοπείσες
δραστηριότητες
Καθαρές Πωλήσεις ανά Τομέα
168.406.553
423.807.976
592.214.529
190.577.450
Μεικτό Κέρδος
(8.530.357)
40.161.529
31.631.172
(4.960.484)
Κέρδος Εκμετάλλευσης
977.416
21.250.704
22.228.120
(11.602.345)
Χρημ/κά Αποτελέσματα
(16.527.893)
(5.726.454)
(22.254.347)
(1.925.504)
Κέρδη / (Ζημές) προ Φόρων
(15.550.477)
15.524.249
(26.227)
(13.527.849)
Φόρος
2.269.103
(235.440)
2.033.663
(872.153)
Κέρδη / (Ζημές) μετά Φόρων
(13.281.374)
15.288.810
2.007.436
(14.400.002)
33
Αποσβέσεις
10.150.256
2.871.054
13.021.311
3.975.724
Κέρδη Προ Φόρων, χρηματοδοτικών εξόδων,
επενδυτικών αποτελεσμάτων, αποσβέσεων και
απομειώσεων
25.451.026
25.531.956
50.982.981
(7.082.676)
Σε επίπεδο μητρικής Εταιρείας, ο κύκλος εργασιών το 2021 παρουσίασε σημαντική άνοδο σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Ο
κύκλος εργασιών του 2021 έφτασε τα €560,9 εκ από €444,0 εκ το 2020. Το μεικτό κέρδος όμως περιορίστηκε σε €18,1 εκ το
2021 από €38,2 εκ στο προηγούμενο έτος, καθότι το κόστος πωλήσεων αυξήθηκε υπέρμετρα σε σχέση με τον όγκο της
δραστηριότητας, φτάνοντας τα €542,8 εκ το 2021 έναντι €405,8 εκ το 2020. Η αύξηση του κόστους πωλήσεων της μητρικής
Εταιρείας οφείλεται στην σημαντική ανατίμηση των υλικών, του εξοπλισμού, των καυσίμων και των μεταφορικών στη διάρκεια
του έτους, οδηγώντας το μεικτό περιθώριο κέρδους της Εταιρείας στο 3,2% το 2021 από 8,6% το 2020.
Το κονδύλι των κερδών από συγγενείς εταιρείες της μητρικής Εταιρείας κινήθηκε πτωτικά το 2021 φτάνοντας τα €18,9 εκ έναντι
€40,0 εκ το 2020, λόγω είσπραξης μειωμένων μερισμάτων για το προηγούμενο έτος από τις παραχωρήσεις στις οποίες
συμμετέχει λόγω των περιοριστικών μέτρων για τον covid-19 τα οποία περιόρισαν την κυκλοφορία οχημάτων.
Το αποτέλεσμα προ φόρων, χρηματοδοτικών εξόδων, επενδυτικών αποτελεσμάτων και συνολικών αποσβέσεων της μητρικής
Εταιρείας το 2021 κατέγραψε κέρδος €20,1 εκ έναντι €60,4 εκ κατά το προηγούμενο έτος.
3. Δραστηριότητα ανά κλάδο
Κλάδος Κατασκευών
Το 2021, ο κλάδος κατασκευών του Ομίλου συνέχισε να έχει σημαντική δραστηριότητα καθώς η διαδικασία τροφοδοσίας με
δομικά υλικά και συνολικά η παραγωγή έργων προσαρμόστηκε στα νέα παγκόσμια δεδομένα που προέκυψαν μετά την
επιβολή περιορισμών στις μεταφορές και τη λειτουργία των επιχειρήσεων το 2020 για την αντιμετώπιση της πανδημίας covid-
19. Όμως οι εξελίξεις στις τιμές των καυσίμων και των πρώτων υλών κατά το 2021 επηρέασαν αρνητικά το μεικτό αποτέλεσμα
των έργων, οδηγώντας σε ζημιογόνο αποτέλεσμα. Μετά τη διακοπή της δραστηριότητας της ενέργειας, ο κατασκευαστικός
κλάδος πλέον εισφέρει το 97% των συνολικών εσόδων του Ομίλου, με την αναλογία εσόδων από διεθνή και εγχώρια έργα να
διαμορφώνεται περίπου στο 3 προς 1.
Ενεργειακά (Σταθμοί Ενέργειας & LNG)
Τα κυριότερα ενεργειακά έργα του Ομίλου σε εξέλιξη το 2021 ήταν η μελέτη & κατασκευή σταθμού ενέργειας ισχύος 1.650MW
στο Ιράκ, η μελέτη & κατασκευή συστήματος αποθείωσης καυσαερίων στη λιγνιτική μονάδα V ισχύος 375ΜWe του σταθμού
παραγωγής ενέργειας του Αγίου Δημητρίου στην Κοζάνη, και ο αγωγός φυσικού αερίου IGΒ για τη διασύνδεση των δικτύων
φυσικού αερίου Ελλάδας και Βουλγαρίας. Ο Όμιλος ευελπιστεί ότι η εμπειρία από τα εκτελούμενα έργα, αλλά και όσα
ολοκληρώθηκαν πρόσφατα όπως ο αγωγός φυσικού αερίου ΤΑΡ στη Βόρεια Ελλάδα, ο τερματικός σταθμός LNG στη Μάλτα, η
34
προηγούμενη μονάδα παραγωγής ενέργειας ισχύος 1.500MW στο Ιράκ και η 3
η
δεξαμενή LNG στη Ρεβυθούσα, θα βοηθήσει
στην διεκδίκηση και άλλων ανάλογων έργων, κυρίως στο εξωτερικό όπου η ζήτηση για μελέτη & κατασκευή από
εξειδικευμένους κατασκευαστές είναι πολύ υψηλή. Οι εξελίξεις στην αγορά της ενέργειας και η επιτακτική ανάγκη των δυτικών
οικονομιών να απεξαρτηθούν ενεργειακά από τις εισαγωγές Ρωσικού φυσικού αερίου αναμένεται να δώσει σημαντική ώθηση
στην κατασκευή τερματικών σταθμών και χώρων αποθήκευσης LNG, και ακόμη περισσότερες διασυνδέσεις με αγωγούς
φυσικού αερίου.
Παραχωρήσεις
Ο Όμιλος περιλαμβάνει στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις του χαμηλά ποσά εσόδων από τις παραχωρήσεις στις οποίες
συμμετέχει, διότι δεν κάνει ολική ενοποίησή τους πλην της Μαρίνας Αθηνών. Στα αποτελέσματα 2021 του Ομίλου
περιλαμβάνεται το μερίδιο κερδών από συγγενείς εταιρείες για τη συμμετοχή του στις παραχωρήσεις, όπως της Αττικής Οδού,
της Γέφυρας Ρίου-Αντιρρίου, του Αυτοκινητόδρομου Αιγαίου, της Ολυμπίας Οδού, του Αυτοκινητόδρομου Μορέα, κλπ.
Σε γενικές γραμμές, η πορεία των παραχωρήσεων οδικού χαρακτήρα κινείτο ανάλογα με τις μακροχρόνιες προβλέψεις λόγω
του κομβικού χαρακτήρα τους στις τοπικές μεταφορές και την κυκλοφορία οχημάτων, μέχρι την λήψη μέτρων απαγόρευσης
της κυκλοφορίας τον Μάρτιο του 2020 για την αντιμετώπιση της πανδημίας covid-19. Το 2021, η κίνηση στις εν λόγω
παραχωρήσεις παρουσίασε ανάκαμψη έναντι του 2020 καθώς υπήρξε σταδιακή άρση των περιορισμών κυκλοφορίας. Στο
σύνολο των οδικών αξόνων της χώρας η μεταβολή της αθροιστικής κυκλοφορίας το 2021 έναντι του 2019 (έτος αναφοράς προ
πανδημίας) έφτασε το -12%, καταγράφοντας όμως σημαντική βελτίωση έναντι της μεταβολής -24% που είχε καταγραφεί το
2020 έναντι του 2019.
Αξίζει να σημειωθεί πάντως ότι σταδιακά στη διάρκεια του 2021 ενισχυόταν ο ρυθμός ανάκαμψης της κυκλοφορίας οχημάτων
στους οδικούς άξονες της χώρας. Στο β’ εξάμηνο μάλιστα του 2021, η κίνηση σε όλους τους οδικούς άξονες, με την εξαίρεση
της Εγνατίας Οδού, ήταν ελαφρώς ανώτερη της αντίστοιχης περιόδου του 2019. Ειδικά στην Αττική Οδό, στο σύνολο του 2021
οι διελεύσεις οχημάτων ήταν -11% έναντι του 2019, αλλά στο β’ εξάμηνο του έτους ήταν +1% σε σχέση με την συγκρίσιμη
περίοδο του 2019, παρότι η κίνηση επιβατών στο αεροδρόμιο Ελ. Βενιζέλος ακόμη υπολείπεται σημαντικά των δεδομένων του
2019. Η μέση ημερήσια κίνηση στην Αττική Οδό το 2021 ανήλθε σε 210χιλ περίπου οχήματα, έναντι περίπου 180χιλ το 2020 και
236χιλ το 2019. Στο β’ εξάμηνο του 2021, η μέση ημερήσια κίνηση στην Αττική Οδό ξεπέρασε τις 241χιλ διελεύσεις οχημάτων.
Οι παραχωρησιούχες εταιρίες, τα οικονομικά αποτελέσματα των οποίων επηρεάστηκαν αρνητικά από τα κυβερνητικά μέτρα
απαγόρευσης κυκλοφορίας, έχουν απαιτήσει αποζημίωση για διαφυγόντα έσοδα, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα από τις
σχετικές συμβάσεις παραχώρησης. Σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα, τα έσοδα και τα μερίσματα αυτών των παραχωρήσεων
αναμένεται να εξελιχθούν σύμφωνα με την οικονομική κατάσταση στη χώρα μας, χωρίς πρόβλημα είσπραξης μερισμάτων.
Ακίνητα
Η δραστηριότητα της ανάπτυξης ακινήτων του Ομίλου προωθείται μέσω της θυγατρικής ΑΒΑΞ Development AE. Τα τελευταία
χρόνια λόγω της κρίσης στην αγορά ακινήτων η Εταιρεία δεν είχε προχωρήσει στην ανάπτυξη νέων ακινήτων, εστιάζοντας στην
35
προώθηση των διαδικασιών αδειοδότησης δόμησης για ορισμένες ιδιόκτητες εκτάσεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό, και την
περιστασιακή πώληση κάποιων από τις διαθέσιμες κατοικίες που είχαν αναπτυχθεί τα προηγούμενα έτη.
Το 2021 η ΑΒΑΞ Development επαναδραστηριοποιήθηκε σε μεγάλο βαθμό, συμμετέχοντας στις εξελίξεις της εγχώριας αγοράς.
Ειδικότερα, ξεκίνησε την ανάπτυξη οικοπέδου 2.200τμ για δημιουργία συγκροτήματος οικιστικής χρήσης στα Νότια προάστια
της Αθήνας, ενώ παράλληλα προχώρησε τον σχεδιασμό και ανάπτυξη συγκροτημάτων παραθεριστικών κατοικιών στα Χανιά
Κρήτης. Επίσης η ΑΒΑΞ Development γνωστοποίησε τη συμμετοχή της με ποσοστό 15% σε συνεργασία με την Dimand ΑΕ, στο
έργο ανάπτυξης ενός οικοπέδου 18.730τμ στο Νέο Φάληρο για τη δημιουργία κτιριακών συγκροτημάτων επιφάνειας 57.450τμ
μεικτής οικιστικής και εμπορικής χρήσης, με ιδιαίτερη θέα στον Σαρωνικό Κόλπο και εξαιρετικές δυνατότητες πρόσβασης. Η
εταιρεία επίσης παρακολουθεί τις εξελίξεις για την συμμετοχή στα έργα ανάπτυξης του Ελληνικού, σε συνδυασμό με τη
μητρική ΑΒΑΞ και διεθνείς συνεργάτες.
Facility Management
Στον τομέα του Facility Management ο Όμιλος δραστηριοποιείται μέσω της θυγατρικής Task ΑΒΑΞ AE, η οποία διαθέτει ένα
καλό πελατολόγιο τόσο στον ιδιωτικό όσο και στο δημόσιο τομέα. Η Εταιρεία εκτελεί πάσης φύσεως εργασίες για τη διαχείριση
και συντήρηση εγκαταστάσεων, επιχειρήσεων και κτιρίων. Οι προοπτικές δείχνουν θετικές καθώς η στόχευση του
πελατολογίου αποτρέπει την αναγκαιότητα για υψηλές επισφάλειες και βασίζεται σε μακροχρόνιες συμβάσεις και σχέσεις με
τον πελάτη.
ΣΤ. Εναλλακτικοί Δείκτες Μέτρησης Απόδοσης
Στην παρούσα Οικονομική Έκθεση παρατίθενται ορισμένοι Εναλλακτικοί Δείκτες Μέτρησης της Απόδοσης (ΕΔΜΑ / «Alternative
Performance Measures», βάσει των ESMA Guidelines on Alternative Performance Measures της 05.10.2015), εκτός Διεθνών
Προτύπων Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (Δ.Π.Χ.Α.) που απορρέουν από τις χρηματοοικονομικές καταστάσεις του Ομίλου. Οι
ΕΔΜΑ δεν υποκαθιστούν άλλα χρηματοοικονομικά μεγέθη και ιστορικούς χρηματοοικονομικούς δείκτες του Ομίλου που έχουν
υπολογισθεί σύμφωνα με τα οριζόμενα στα Δ.Π.Χ.Α., αλλά χρησιμοποιούνται για λόγους καλύτερης κατανόησης των
χρηματοοικονομικών επιδόσεων του Ομίλου από το επενδυτικό κοινό.
Οι ΕΔΜΑ έχουν ως στόχο να ενισχύσουν τη διαφάνεια και να προάγουν τη χρησιμότητα καθώς και την ορθή και πλήρη
πληροφόρηση του επενδυτικού κοινού, παρέχοντας ουσιαστική συμπληρωματική πληροφορία, εξαιρώντας στοιχεία που
ενδεχομένως να διαφοροποιούνται από το λειτουργικό αποτέλεσμα ή τις ταμειακές ροές.
Οι ΕΔΜΑ που χρησιμοποιούνται κατά την δημοσίευση των Ετήσιων Οικονομικών Εκθέσεων του Ομίλου είναι οι εξής:
1. Κέρδη προ φόρων, τόκων και αποσβέσεων (EBITDA)
ποσά σε € ‘000
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΕΙΑ
36
2021
2020
2021
2020
Κέρδη / (Ζημίες) προ φόρων, από συνεχιζόμενες
δραστηριότητες (Α)
(26)
7.140
(24.437)
12.200
Χρηματοοικονομικά Αποτελέσματα (Β)
(22.254)
(24.281)
(19.931)
(20.800)
Επενδυτικά Αποτελέσματα / Προσαρμογή για Μη Ταμειακά
Αποτελέσματα (Γ)
(11.758)
(15.636)
(15.734)
(13.399)
Αποσβέσεις (Δ)
16.997
15.262
8.853
9.004
EBITDA, Κέρδη προ φόρων, τόκων και αποσβέσεων από
συνεχιζόμενες δραστηριότητες (Α - Β – Γ + Δ)
50.983
62.318
20.081
60.403
Σημείωση: Τα στοιχεία 2020 έχουν αναμορφωθεί για λόγους συγκρισιμότητας λόγω διακοπής δραστηριοτήτων το 2021
Τα Κέρδη προ φόρων, τόκων και αποσβέσεων (EBITDA) ορίζονται και υπολογίζονται βάσει της Εγκυκλίου αρ. 34 της Επιτροπής
Κεφαλαιαγοράς ως εξής: Αποτελέσματα προ φόρων, χρηματοδοτικών και επενδυτικών αποτελεσμάτων και συνολικών
αποσβέσεων (EBITDA) = Κέρδη / (Ζημίες) προ φόρων +/- Χρηματοοικονομικά και επενδυτικά αποτελέσματα + Συνολικές
αποσβέσεις (ενσωμάτων και άυλων περιουσιακών στοιχείων). Η κερδοφορία EBITDA χρησιμοποιείται ευρέως από τους
χρηματοοικονομικούς αναλυτές και τις τράπεζες προκειμένου να εκτιμηθεί η δυνατότητα εξυπηρέτησης του δανεισμού των
επιχειρήσεων από την παραγόμενη ταμειακή ροή.
2. Δείκτης Κεφαλαιακής Μόχλευσης
ποσά σε € ‘000
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΕΙΑ
2021
2020
2021
2020
Καθαρός Δανεισμός, προσαρμοσμένος λόγω εξαίρεσης project
financing και leasing εκτός τραπεζών (Α)
261.013
412.214
330.674
411.684
Ίδια Κεφάλαια, προσαρμοσμένα λόγω εξαίρεσης project
financing και leasing εκτός τραπεζών (Β)
110.403
90.527
304.160
293.814
Κεφαλαιακή Μόχλευση ( Α / Β )
2,36
4,55
1,09
1,40
Ο δείκτης κεφαλαιακής μόχλευσης υπολογίζεται ως ο λόγος του αθροίσματος των καθαρών Βραχυπρόθεσμων και
Μακροπρόθεσμων Δανείων τέλους χρήσης προς το Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων τέλους χρήσης. Ο δείκτης εξετάζει τη σχέση
μεταξύ δανειακών και ιδίων κεφαλαίων προκειμένου να εκτιμηθεί κατά πόσον η επιχείρηση είναι επαρκώς κεφαλαιοποιημένη
37
ή παρουσιάζει υπερβολική εξάρτηση από τραπεζικό δανεισμό και ξένα κεφάλαια. Στους παραπάνω υπολογισμούς ο καθαρός
δανεισμός έχει προσαρμοσθεί για τα δάνεια με τη μορφή project financing και το μη τραπεζικό leasing προκειμένου να υπάρχει
πιο ρεαλιστική απεικόνιση των υποχρεώσεων του Ομίλου για τις συνεχιζόμενες δραστηριότητες του.
3. Καθαρές Χρηματοοικονομικές Υποχρεώσεις (Καθαρός Δανεισμός)
ποσά σε € ‘000
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΕΙΑ
2021
2020
2021
2020
Ομολογιακά Δάνεια
(333.380)
(457.831)
(330.923)
(404.243)
Project Financing
(1.505)
(3.187)
(1.428)
(2.186)
Μακροπρόθεσμος Δανεισμός - βραχυπρόθεσμο σκέλος
(50.050)
(47.875)
(47.945)
(43.977)
Leasing
(53.161)
(57.739)
(26.139)
(29.191)
Βραχυπρόθεσμος Δανεισμός
(57.429)
(48.217)
(53.151)
(38.325)
Συνολικός Δανεισμός (Α)
(495.525)
(614.849)
(459.136)
(517.923)
Ταμειακά Διαθέσιμα & Δεσμευμένες Καταθέσεις, από
συνεχιζόμενες δραστηριότητες (Β)
114.091
103.262
109.837
86.227
Καθαρές Χρηματοοικονομικές Υποχρεώσεις (Καθαρός
Δανεισμός), από συνεχιζόμενες δραστηριότητες (Α + Β)
(381.434)
(511.587)
(349.299)
(431.695)
Σημείωση: Τα στοιχεία 2020 έχουν αναμορφωθεί για λόγους συγκρισιμότητας λόγω διακοπής δραστηριοτήτων το 2021
Οι Καθαρές Χρηματοοικονομικές Υποχρεώσεις (Καθαρός Δανεισμός) υπολογίζεται με την αφαίρεση των Καθαρών Διαθεσίμων
και των Δεσμευμένων Καταθέσεων από το Σύνολο του Βραχυπρόθεσμου και Μακροπρόθεσμου Δανεισμού και το Leasing. Ως
δείκτης μέτρησης απόδοσης, ο καθαρός δανεισμός δίνει μία άμεση εικόνα της δυνατότητας μίας επιχείρησης να αποπληρώσει
όλο ή μέρος του δανεισμού της κάνοντας χρήση μόνο των ταμειακών διαθεσίμων και δεσμευμένων καταθέσεών της.
4. Ελεύθερη Ταμειακή Ροή
ποσά σε € ‘000
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΕΙΑ
2021
2020
2021
2020
Λειτουργική Ταμειακή Ροή, από συνεχιζόμενες
δραστηριότητες (Α)
53.540
(69.923)
73.936
(59.237)
38
Καθαρή Επενδυτική Ταμειακή Ροή, από συνεχιζόμενες
δραστηριότητες (Β)
75.058
36.750
29.119
32.388
Ελεύθερη Ταμειακή Ροή, από συνεχιζόμενες δραστηριότητες
(Α + Β)
128.598
(33.173)
103.055
(26.898)
Σημείωση: Τα στοιχεία 2020 έχουν αναμορφωθεί για λόγους συγκρισιμότητας λόγω διακοπής δραστηριοτήτων το 2021
Η Ελεύθερη Ταμειακή Ροή υπολογίζεται με την προσθήκη της Λειτουργικής και της Καθαρής Επενδυτικής Ταμειακής Ροής. Ως
χρηματοοικονομικό μέγεθος, η ελεύθερη ταμειακή ροή απεικονίζει τα μετρητά που παράγει μία επιχείρηση από την τακτική
λειτουργία της μετά την πληρωμή για επενδύσεις σε στοιχεία ενεργητικού. Η παραγωγή θετικής ελεύθερης ταμειακής ροής
επιτρέπει την χρηματοδότηση νέων δραστηριοτήτων και την μείωση του δανεισμού, ενώ κάθε αρνητικό αποτέλεσμα πρέπει να
καλυφθεί με την άντληση νέων κεφαλαίων από τους μετόχους και το τραπεζικό σύστημα.
5. Δείκτης Κάλυψης Χρηματοοικονομικού Κόστους
ποσά σε € ‘000
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΕΙΑ
2021
2020
2021
2020
EBITDA, προσαρμοσμένο λόγω εξαίρεσης project financing και
leasing εκτός τραπεζών (Α)
43.858
61.033
20.081
60.805
Καθαρό Χρηματοοικονομικό Κόστος, προσαρμοσμένο λόγω
εξαίρεσης project financing και leasing εκτός τραπεζών (Β)
16.321
24.432
19.906
20.815
Κάλυψη Χρηματοοικονομικού Κόστους ( Α / Β )
2,69
2,50
1,05
2,92
Ο δείκτης κάλυψης του χρηματοοικονομικού κόστους απεικονίζει τη δυνατότητα της επιχείρησης να καλύπτει το τρέχον κόστος
εξυπηρέτησης του δανεισμού της μέσα από την παραγωγή λειτουργικής κερδοφορίας. Στους παραπάνω υπολογισμούς
απεικονίζεται το EBITDA του Ομίλου και της Εταιρείας προσαρμοσμένο για τα δάνεια με τη μορφή project financing και το μη
τραπεζικό leasing προκειμένου να υπάρχει πιο ρεαλιστική απεικόνιση των υποχρεώσεων του Ομίλου για τις συνεχιζόμενες
δραστηριότητες του.
Ζ. Εκτιμήσεις & Προοπτικές για το 2022
Έχοντας καταγράψει ρυθμό ανάπτυξης 8,3% του ΑΕΠ το 2021, η Ελληνική οικονομία αναμένεται και το 2022 να συνεχίσει να
ανακάμπτει από την αναπάντεχη ύφεση κατά 9% που προκάλεσε η πανδημία covid-19 το 2020. Εν τούτοις οι αρμόδιοι φορείς
στην Ελλάδα και το εξωτερικό που παρακολουθούν την πορεία της Ελληνικής οικονομίας, το τελευταίο διάστημα έχουν
χαμηλώσει τον πήχη των προβλέψεων για τον ρυθμό ανάπτυξης του 2022 έναντι των αρχικών εκτιμήσεων.
39
Έχοντας σε μεγάλο βαθμό προσαρμοσθεί στα νέα δεδομένα που δημιούργησε η πανδημία κυρίως ως προς τις μεταφορές και
την παραγωγική διαδικασία, η Ελληνική και η παγκόσμια οικονομία πλέον δοκιμάζεται από την εντεινόμενη κρίση στις αγορές
ενέργειας και τις ανατιμήσεις σε βασικά είδη διατροφής και σε πρώτες ύλες και δομικά υλικά λόγω της εμπόλεμης κατάστασης
στην Ουκρανία. Αυτό το μείγμα δυσμενών εξελίξεων αναμένεται να ασκήσει σημαντική πίεση στο διαθέσιμο εισόδημα των
νοικοκυριών.
Το συνολικό κόστος στον ρυθμό ανάπτυξης της Ελλάδος από τις εξελίξεις στην αγορά ενέργειας και τις επιπτώσεις της Ρωσικής
εισβολής στην Ουκρανία θα κινηθεί μεταξύ μίας και δύο εκατοστιαίων μονάδων, σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις του
οικονομικού επιτελείου της Ελληνικής κυβέρνησης. Παράλληλα θα διευρυνθεί κατά τουλάχιστον μία εκατοστιαία μονάδα το
δημοσιονομικό έλλειμμα και θα καταγραφεί έξαρση του πληθωρισμού σε μεγάλο μονοψήφιο ποσοστό, μετά από αρκετά
χρόνια χαμηλής μεταβλητότητας ή και αρνητικής πορείας του δείκτη τιμών καταναλωτή.
Στην Έκθεση του Διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος, η οποία ενσωματώνει και τις αντίστοιχες προβλέψεις της Ευρωπαϊκής
Κεντρικής Τράπεζας, διατυπώνεται πτωτική αναθεώρηση του προβλεπόμενου ρυθμού ανάπτυξης του Ακαθάριστου Εγχώριου
Προϊόντος (ΑΕΠ) της Ελλάδας για το 2022 στο 3,8% έναντι αρχικής εκτίμησης ανάπτυξης 4,8% διατυπωμένης προ της
εκδήλωσης των εχθροπραξιών στην Ουκρανία, σύμφωνα με την παραδοχή του βασικού σεναρίου για λήξη της κρίσης το
ερχόμενο καλοκαίρι. Εφόσον επικρατήσει το δυσμενές σενάριο, σύμφωνα με το οποίο η κρίση στις διεθνείς τιμές ενέργειας και
τροφίμων θα παραταθεί και μετά το καλοκαίρι, με περαιτέρω επιδείνωση του κλίματος εμπιστοσύνης και αναταραχή των
χρηματοπιστωτικών αγορών, τότε η επίπτωση στον ρυθμό ανάπτυξης του ΑΕΠ θα ανέλθει σε 2 εκατοστιαίες μονάδες, οπότε το
ΑΕΠ θα αναπτυχθεί κατά 2,8%. Αντίστοιχα, η πρόβλεψη για τον πληθωρισμό έχει αναβαθμιστεί σε 5,1% κατά μέσο όρο στο
2022, σε σύγκριση με 4,1% προ πολέμου, αλλά στο δυσμενές σενάριο η πρόβλεψη ανεβαίνει στο 7,1%.
Ειδικότερα σε ότι αφορά στον Όμιλο ΑΒΑΞ, το 2022 εκτιμάται ότι θα καταγραφεί περαιτέρω βελτίωση στις οικονομικές
επιδόσεις, με δυναμική ανάπτυξη της κατασκευαστικής δραστηριότητας και ενίσχυση της κερδοφορίας, ιδίως αν μετριασθεί
σύντομα ο γεωπολιτικός κίνδυνος που πηγάζει από την περιοχή της Ανατολικής Ευρώπης, βοηθώντας την εξομάλυνση στις
αγορές ενέργειας, μεταφορών και δομικών υλικών. Τα περισσότερα έργα που είχαν αναληφθεί τα προηγούμενα χρόνια
ολοκληρώνονται μέχρι τα μέσα του τρέχοντας έτους, και πλέον τα έργα που εισέρχονται πλέον σε φάση υλοποίησης και η
συνεχιζόμενη ενίσχυση του ανεκτέλεστου υπολοίπου με νέα ποιοτικά έργα θέτουν τις βάσεις για μακροπρόθεσμη ανάπτυξη
του Ομίλου.
Η. Σημαντικές Εξελίξεις & Γεγονότα από τη λήξη της χρήσης 2021 μέχρι την ημέρα υποβολής της Έκθεσης
Ανάληψη νέων έργων
Από τις αρχές του 2022, η Εταιρεία έχει υπογράψει ορισμένες νέες συμβάσεις και έχει ανακηρυχθεί προτιμητέος ανάδοχος σε
σχετικούς διαγωνισμούς, αναπληρώνοντας επαρκώς το ανεκτέλεστο υπόλοιπο του Ομίλου σε μία περίοδο όπου επιταχύνεται
συνολικά ο ρυθμός εκτέλεσης έργων. Τα σημαντικότερα από αυτά τα έργα είναι τα παρακάτω:
i. Ανατολική Περιφερειακή Οδός Θεσσαλονίκης (ΣΔΙΤ), ανακήρυξη ως προτιμητέου αναδόχου σε κοινοπραξία 50%-50% με
τον Όμιλο Μυτιληναίου, συνολικού προϋπολογισμού περίπου €380 εκ
40
ii. Αναβάθμιση ηλεκτρονικών συστημάτων σηματοδότησης και αλλαγών τροχιάς στο σιδηροδρομικό τμήμα Θεσσαλονίκη-
Ειδομένη, υπογραφή σύμβασης σε κοινοπραξία με την ALSTOM Transport SA, συνολικής αξίας περίπου €41 εκ
iii. Κατασκευαστικά έργα υποδομών Α’ φάσης του Ellinikon Project, ανακήρυξη ως κύριου αναδόχου
iv. Συντήρηση και Λειτουργία του Κέντρου Επεξεργασίας Λυμάτων Ψυτάλλειας (ΚΕΛΨ) για 5ετή περίοδο, υπογραφή
σύμβασης σε κοινοπραξία με τις εταιρείες Άκτωρ και ΕΡΓΟΤΕΜ στην οποία η Εταιρεία έχει ποσοστό 40%, μετά από μακρά
διαδικασία προσφυγών στον διαγωνισμό που διενεργήθηκε από την ΕΥΔΑΠ το 2019
Θ. Μη Χρηματοοικονομική Πληροφόρηση
Η εταιρία ΑΒΑΞ Α.Ε. ιδρύθηκε το 1986 και έκτοτε αποτελεί ένα ισχυρό κατασκευαστικό σχήμα, με συνεχή επιχειρηματική και
οικονομική ανάπτυξη στην Ελλάδα , με σημαντική παρουσία στα μεγαλύτερα έργα της χώρας, αλλά και στη διεθνή αγορά. Η
Εταιρία στα χρόνια της δραστηριοποίησης της στον κατασκευαστικό κλάδο έχει αναπτύξει συγκεκριμένη κουλτούρα
εστιάζοντας στη υπεύθυνη δραστηριοποίηση και βιώσιμη ανάπτυξη.
Οι αρχές της Βιώσιμης Ανάπτυξης συνιστούν αναπόσπαστο στοιχείο της φιλοσοφίας που διέπει την επιχειρηματική
συμπεριφορά της ΑΒΑΞ και αναγνωρίζονται ως πηγή δημιουργίας αξίας. Στόχος της Εταιρίας είναι, μέσω των δραστηριοτήτων
της, να δημιουργεί προστιθέμενη αξία για όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη της.
Η στρατηγική προσέγγιση της Εταιρίας αποτυπώνεται στους άξονες Βιώσιμης Ανάπτυξης που έχει καθορίσει και
περιγράφονται παρακάτω:
• Τεχνογνωσία, εξειδίκευση και υπεύθυνη δραστηριοποίηση στην αγορά: Η ΑΒΑΞ στοχεύει στην ικανοποίηση των πελατών
της, προσφέροντας υψηλής ποιότητας κατασκευαστικές υπηρεσίες. Αναλαμβάνει απαιτητικά έργα, μεγάλης εμβέλειας και
επενδύει σε καινοτόμο εξοπλισμό και τεχνογνωσία, βελτιώνοντας τη θέση της στο συνεχώς εξελισσόμενο και
ανταγωνιστικό επιχειρηματικό περιβάλλον.
• Φροντίδα για τους εργαζόμενους: Η ΑΒΑΞ προσφέρει ευκαιρίες συνεχούς εκπαίδευσης και ανάπτυξης στους
εργαζομένους, εφαρμόζει πολιτικές δίκαιης ανταμοιβής και δεν επιτρέπει τις διακρίσεις. Στην Εταιρία τηρούνται όλα τα
απαραίτητα μέτρα για την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων, σε όλες τις δραστηριότητές της, δίνοντας ταυτόχρονα
έμφαση στην ανάπτυξης κουλτούρας ασφάλειας.
• Περιβαλλοντική υπευθυνότητα: Η Εταιρία, με απόλυτο σεβασμό στο φυσικό περιβάλλον, πραγματοποιεί συστηματικές
ενέργειες προκειμένου να ελαχιστοποιούνται οι περιβαλλοντικές της επιπτώσεις, σε όλες τις δραστηριότητες και τα έργα
που αναλαμβάνει. Εφαρμόζοντας την αρχή της πρόληψης, υλοποιεί προγράμματα για τη βέλτιστη διαχείριση των πόρων,
την ορθή διαχείριση των αποβλήτων, αλλά και την ευαισθητοποίηση των εργαζομένων.
• Κοινωνική συνεισφορά: Η Εταιρία σχεδιάζει και υλοποιεί δράσεις που ανταποκρίνονται σε βασικές ανάγκες των
ευαίσθητων κοινωνικών ομάδων και τοπικών κοινωνιών, πλησίον των περιοχών στις οποίες δραστηριοποιείται.
Ενθαρρύνει επίσης τον εθελοντισμό και υποστηρίζει ζητήματα εκπαίδευσης, πολιτισμού, προστασίας του περιβάλλοντος
και κοινωνικής πρόνοιας.
41
Επιχειρηματικό μοντέλο
Η ΑΒΑΞ έχει ενσωματώσει στο επιχειρηματικό μοντέλο και τη στρατηγική της παράγοντες, όπως η άμεση ανταπόκριση στις
τάσεις της αγοράς και στις ανάγκες των πελατών, η διατήρηση άριστων σχέσεων με τους συνεργάτες της, καθώς και η
εφαρμογή τεχνολογικών καινοτομιών. Μέσω των πρακτικών αυτών η Εταιρία στοχεύει στη βελτίωση των εταιρικών της
επιδόσεων και στη δημιουργία αξίας για όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη της.
Η συμβολή της ABAΞ στους Παγκόσμιους Στόχους για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη
Η Εταιρία μέσω της δραστηριότητάς της και των έργων που αναλαμβάνει, συμβάλλει ουσιαστικά στην επίτευξη μερικών από
τους Παγκόσμιους Στόχους για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη (SDGs), με στόχο την αντιμετώπιση των πλέον σύγχρονων προκλήσεων. Η
ΑΒΑΞ αποσκοπεί να συμβάλλει στην εκπλήρωσή τους μέσω των έργων της, της αναγνώρισης των ουσιαστικών της θεμάτων και
της παρακολούθησης συγκεκριμένων δεικτών. Ειδικότερα, οι Παγκόσμιοι Στόχοι στην επίτευξη των οποίων η Εταιρία μπορεί να
συμβάλλει θετικά σε κάθε άξονα Βιώσιμης Ανάπτυξης, είναι:
Διαχείριση θεμάτων Βιώσιμης Ανάπτυξης – Πολιτικές και Συστήματα
42
Με γνώμονα τη Διαφάνεια σε όλες τις συναλλαγές, με σεβασμό στο Περιβάλλον, με ορθολογική χρήση της Ενέργειας και με
μέριμνα για την Υγεία και Ασφάλεια, η ΑΒΑΞ ενσωματώνει τις αξίες της σε όλο το φάσμα των δραστηριοτήτων της. Παράλληλα
με την οικονομική ανάπτυξη και αδιάλειπτη λειτουργία της, έχει αναπτύξει μηχανισμούς και εφαρμόζει διαδικασίες για την
αποτελεσματική διαχείριση των θεμάτων βιώσιμης ανάπτυξης.
Ειδικότερα, έχει θεσπίσει συγκεκριμένες πολιτικές και εφαρμόζει κατάλληλα συστήματα διαχείρισης που στηρίζουν την
υπεύθυνη λειτουργία και καθορίζουν τον τρόπο με τον οποίο επιτυγχάνονται οι στόχοι της Εταιρίας. Συγκεκριμένα η ΑΒΑΞ
μεταξύ άλλων, έχει θεσπίσει και εφαρμόζει τις παρακάτω πολιτικές και κώδικες:
• Εσωτερικός Κανονισμός Λειτουργίας
• Πολιτική Ασφάλειας και Υγείας
• Πολιτική Περιβάλλοντος
• Πολιτική Διαχείρισης της Ενέργειας
• Πολιτική για την Ποιότητα
• Κώδικας Ηθικής και Δεοντολογίας
• Πολιτική κατά της Δωροδοκίας.
Αναλυτικά στοιχεία σχετικά με τις πολιτικές της Εταιρείας περιλαμβάνονται στην εταιρική ιστοσελίδα: https://avax.gr/dilwseis-
politikis-etairias/
Η ολοκληρωμένη διαχείριση των σημαντικών θεμάτων της Εταιρίας πραγματοποιείται μέσω των Συστημάτων Διαχείρισης που
εφαρμόζει. Στο σύνολο των δραστηριοτήτων του Ομίλου εφαρμόζονται τα ακόλουθα πιστοποιημένα συστήματα:
• Σύστημα Διαχείρισης Ποιότητας, σύμφωνα με το πρότυπο ΙSO 9001.
• Σύστημα Περιβαλλοντικής Διαχείρισης, σύμφωνα με το πρότυπο ISO 14001.
• Σύστημα Υγείας και Ασφάλειας στην εργασία, σύμφωνα με το πρότυπο ISO 45001.
• Σύστημα Διαχείρισης της Ενέργειας, σύμφωνα με το πρότυπο ISO 50001.
• Σύστημα διαχείρισης κατά της δωροδοκίας σύμφωνα με το πρότυπο ISO 37001.
Καθώς τα θέματα αειφορίας και βιωσιμότητας βρίσκονται όλο και περισσότερο στο επίκεντρο, η ΑΒΑΞ συγκρότησε επιτροπή
για θέματα ESG / Βιώσιμης Ανάπτυξης, η οποία θεσμοθετήθηκε εντός του 2021 και αποτελείται από στελέχη των κυριότερων
τμημάτων της Εταιρίας. Στόχος της επιτροπής είναι να υπάρχει συστηματική και σε βάθος προσέγγιση των σχετικών θεμάτων,
παρακολουθώντας αποτελεσματικά και βελτιώνοντας το κοινωνικο‐οικονομικό αποτύπωμα που προκαλείται στην οικονομία
και την κοινωνία από τις άμεσες, τις έμμεσες και τις επαγόμενες δραστηριότητές της και τα κατασκευαστικά της έργα.
Επιπρόσθετα, η Εταιρία διαθέτει ομάδα Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης, η οποία παρακολουθεί και καταγράφει το ετήσιο πλάνο
δράσεων σχετικά με ζητήματα βιωσιμότητας και υποβάλει προτάσεις, με στόχο τη δημιουργία αξίας για όλες τις ομάδες
ενδιαφερομένων μερών.
Στις ενότητες που ακολουθούν παρουσιάζονται συνοπτικά τα αποτελέσματα των πολιτικών και διαδικασιών που εφαρμόζει η
ΑΒΑΞ παραθέτοντας σχετικές αναφορές για την περιβαλλοντική και κοινωνική της επίδοση (παρουσίαση σχετικών μη
χρηματοοικονομικών δεικτών).
43
Περιβαλλοντικά θέματα
Η δέσμευση της ΑΒΑΞ για συνεχή βελτίωση των περιβαλλοντικών της επιδόσεων στηρίζεται στην υιοθέτηση περιβαλλοντικής
πολιτικής και στην εφαρμογή μίας ολοκληρωμένης περιβαλλοντικής διαχείρισης. Για την υλοποίηση της περιβαλλοντικής
πολιτικής και την επίτευξη των στόχων που απορρέουν από αυτήν, η Εταιρία εφαρμόζει Σύστημα Περιβαλλοντικής Διαχείρισης
το οποίο πιστοποιείται κατά ISO 14001. Σε αυτό το πλαίσιο, αναπτύσσει και εφαρμόζει περιβαλλοντικά προγράμματα, ενώ
παράλληλα επενδύει συστηματικά σε υποδομές περιβαλλοντικής προστασίας.
Σε όλα τα έργα, από το στάδιο κατασκευής μέχρι το στάδιο της αποκατάστασης και επαναφοράς, το σύνολο των θεμάτων που
αφορούν στο περιβάλλον και την προστασία του, αποτελούν ύψιστη προτεραιότητα για την Εταιρεία. Σε αυτό το πλαίσιο,
φροντίζουμε για την εκπαίδευση και συνεχή ενημέρωση των εργαζομένων σχετικά με περιβαλλοντικά θέματα, και παράλληλα
υλοποιούμε συγκεκριμένες ενέργειες με σκοπό την αποτελεσματική διαχείριση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων.
Επιπλέον, η ΑΒΑΞ, εφαρμόζει Σύστημα Διαχείρισης Ενέργειας σύμφωνα με το πρότυπο ISO 50001, για όλες τις δραστηριότητες
της και λαμβάνοντας υπόψη τη διεθνή πρωτοβουλία του Greenhouse Gas Protocol, καταγράφει, ελέγχει και πραγματοποιεί
ενέργειες ώστε να μειώνει τη χρήση της ενέργειας (π.χ. αντικατάσταση παλαιότερων λαμπτήρων με νεότερους τεχνολογίας
LED, εγκατάσταση μετρητών παρακολούθησης ηλεκτρικής ενέργειας, πρόγραμμα ευαισθητοποίησης εργαζομένων κ.ά.)
Βάσει της Πολιτικής Περιβάλλοντος της Εταιρίας, εφαρμόζονται διαδικασίες για τον καθορισμό των Περιβαλλοντικών Στόχων,
οι οποίοι είναι σαφείς, μετρούμενοι, επιτεύξιμοι και χρονικά καθορισμένοι. Λειτουργώντας με αυτόν τον τρόπο, η Εταιρία
αναγνωρίζει έγκαιρα τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις που ενδέχεται να δημιουργηθούν και τις διαχειρίζεται με
αποτελεσματικότητα. Ειδικότερα και σχετικά με την ορθή διαχείριση και μείωση της κατανάλωσης της ενέργειας, η προσέγγιση
της Εταιρίας περιλαμβάνει την πιστοποίησή της βάσει του διεθνούς προτύπου ISO 50001 και την Πολιτική Διαχείρισης της
Ενέργειας, η οποία εφαρμόζεται από το 2020. Βάσει αυτής, η ΑΒΑΞ δεσμεύεται, μεταξύ άλλων, για:
✓ Την επίτευξη συνεχής βελτίωσης της ενεργειακής επίδοσης και του Συστήματος Διαχείρισης Ενέργειας της Εταιρείας.
✓ Τη θέσπιση και αναθεώρηση σκοπών και στόχων σε θέματα διαχείρισης ενέργειας.
✓ Τη συνεισφορά στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, με την βελτίωση στην ενεργειακή απόδοση και την
εξοικονόμηση φυσικών πόρων σε ολόκληρο τον κύκλο ζωής των υπηρεσιών της Εταιρίας.
✓ Την προμήθεια προϊόντων και υπηρεσιών υψηλής ενεργειακής απόδοσης.
✓ Τον σχεδιασμό που αφορά την βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης.
✓ Τη συνεχή εκπαίδευση, επιμόρφωση και παρακίνηση του προσωπικού, σε θέματα διαχείρισης ενέργειας.
✓ Τη συνεχή παρακολούθηση, ανάλυση και αξιολόγηση της ενεργειακής επίδοσης και του Συστήματος Διαχείρισης Ενέργειας
της Εταιρίας.
Διαχείριση περιβαλλοντικών θεμάτων σε όλα τα έργα
Καταναλώσεις ηλεκτρικής ενέργειας (MWh)
2020
2021
2021 έναντι 2020
Κεντρικά Γραφεία
1.821
2.070
12,0%
Κεντρικό Συνεργείο
76
75
- 1,3%
44
Σε κάθε έργο και περιοχή όπου δραστηριοποιείται η ΑΒΑΞ, θέτει ως πρωταρχικό της μέλημα την ελαχιστοποίηση της
περιβαλλοντικής επιβάρυνσης, έτσι, σε περίπτωση που σημειωθεί κάποιο περιβαλλοντικό συμβάν, η Εταιρία θέτει άμεσα σε
λειτουργία σχετικό σχέδιο επέμβασης και τον συντονισμό της ομάδας Κατάστασης Έκτακτης Ανάγκης (ΚΕΑ). Οι ομάδες ΚΕΑ
απαρτίζονται συνήθως από 4 ή 5 εργαζόμενους στο εκάστοτε έργο, συμπεριλαμβανομένους του υπεύθυνου / ομαδάρχη της
ομάδας.
Επιπρόσθετα, ο Μηχανικός Περιβάλλοντος και ο υπεύθυνος μηχανικός του έργου, συμβάλλουν τα μέγιστα στην ορθή
διαχείριση κάποιου περιστατικού. Ο Μηχανικός Περιβάλλοντος ή ο υπεύθυνος μηχανικός καθοδηγεί και συντονίζει την ομάδα
ΚΕΑ και λαμβάνει όλα τα απαραίτητα μέτρα, ώστε να εξασφαλίσει την αναστολή/παύση του συμβάντος ή τον περιορισμό της
έκτασής του.
Επιπλέον, σε όλα τα έργα της Εταιρίας, καταγράφεται και παρακολουθείται συστηματικά η κατανάλωση της ενέργειας, οι
άμεσες και έμμεσες εκπομπές, καθώς και η χρήση νερού. Το νερό που χρησιμοποιείται κατά την παραγωγική διαδικασία στις
εγκαταστάσεις των έργων, προέρχεται από το δίκτυο ύδρευσης της εκάστοτε περιοχής, γεωτρήσεις και λοιπά. Τέλος, η
διαχείριση των αποβλήτων (επικίνδυνων και μη) πραγματοποιείται μόνο σε συνεργασία με κατάλληλα αδειοδοτημένες
εταιρίες διαχείρισης.
Εργασιακά θέματα
Οι εργαζόμενοι της Εταιρίας αποτελούν το πλέον σημαντικό κεφάλαιο στη λειτουργία και την ανάπτυξη της. Σε συνδυασμό με
την αποτελεσματική εφαρμογή των πολιτικών της, η Εταιρία εφαρμόζει Κώδικα Επιχειρηματικής Ηθικής και Δεοντολογίας,
μέσω του οποίου καθορίζεται το πλαίσιο αρχών λειτουργίας της, καθώς και το βασικό εργαλείο για τη διαμόρφωση ενιαίας
εταιρικής κουλτούρας. Στο πλαίσιο αυτό, η Εταιρία δίνει ιδιαίτερη έμφαση:
• Στη στελέχωση μέσα από αξιοκρατικά συστήματα επιλογής και αξιολόγησης, σύμφωνα με τις ανάγκες και τις απαιτήσεις
κάθε εργασιακού πεδίου,
• στην παροχή ίσων ευκαιριών στην εκπαίδευση και την εξέλιξη της επαγγελματικής σταδιοδρομίας του κάθε εργαζομένου,
• στην αξιοκρατική και αντικειμενική αξιολόγηση των εργαζομένων,
• στην αποτελεσματική διαχείριση της υγείας και της ασφάλειας, μέσω περαιτέρω ενίσχυσης της κουλτούρας πρόληψης και
• στην προστασία όλων των εργαζόμενων και συνεργατών από τις επιπτώσεις της πανδημίας Covid-19.
Βασικά στοιχεία ανθρώπινου δυναμικού*
Κατανομή ανθρώπινου δυναμικού ανά φύλο (μισθωτοί)
2020
2021
Άνδρες
585
761
Γυναίκες
152
172
Σύνολο
737
933
% γυναικών στο σύνολο του ανθρώπινου δυναμικού
20,6%
18,5%
Ηλικιακή κατανομή εργαζομένων (μισθωτοί)
2020
2021
45
*αφορούν στην Εταιρία
Η ΑΒΑΞ φροντίζει για τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των εργαζομένων της μέσω παροχών, οι οποίες λειτουργούν ως μέσο
ενδυνάμωσης των σχέσεων του ανθρώπινου δυναμικού με την Εταιρία. Πέραν των αμοιβών που καθορίζονται από το νόμο, η
Εταιρία προσφέρει στους ανθρώπους της μία σειρά πρόσθετων παροχών, βάσει ίσης μεταχείρισης, σε όλες τις κατηγορίες
εργαζομένων, όπως:
• Ιδιωτική ιατροφαρμακευτική και νοσηλευτική κάλυψη, για τους εργαζόμενους και τα μέλη των οικογενειών τους
• Άτοκα δάνεια και προκαταβολές μισθοδοσίας για κάλυψη εκτάκτων αναγκών
• Τράπεζα αίματος, μέσω του προγράμματος εθελοντικής αιμοδοσίας, για τους εργαζόμενους και τα μέλη των οικογενειών
τους
• Μερική επιχορήγηση μεταπτυχιακών τίτλων σπουδών
• Διάθεση μασκών και αντισηπτικών κάθε μήνα
• Ιατρικός Σύμβουλος κάθε εβδομάδα
Η Εταιρία υιοθετεί επίσης, ανάλογα με τη θέση και ιεραρχική βαθμίδα, πολιτική κάλυψης παροχής επικοινωνιών (κινητή
τηλεφωνία), Πολιτική κάλυψης δαπανών μετακινήσεων στελεχών, καθώς και Πολιτική δαπανών ταξιδίων (π.χ. στόλος
εταιρικών και leasing αυτοκινήτων, e-pass).
Εκπαίδευση και ανάπτυξη
Η ΑΒΑΞ υποστηρίζει τη συνεχή ανάπτυξη και συστηματική αναβάθμιση των δεξιοτήτων των εργαζομένων της και προσφέρει
δυνατότητα εκπαίδευσης μέσω ενδο-εταιρικών και διεπιχειρησιακών σεμιναρίων, μεταπτυχιακών προγραμμάτων και
συμμετοχής σε συνέδρια. Η θεματολογία των εκπαιδευτικών προγραμμάτων επικεντρώνεται κυρίως σε θέματα
περιβαλλοντικής διαχείρισης έργου, εφαρμογής προγράμματος ποιότητας, μέτρων ασφαλείας, πρώτων βοηθειών, διαχείρισης
κινδύνων, καθώς και σε θέματα ενημέρωσης σχετικά με την προστασία προσωπικών δεδομένων (GDPR).
< 30 ετών
23
51
30 – 50 ετών
404
508
> 50 ετών
310
374
Κατανομή ανθρώπινου δυναμικού ανά φύλο (ΑΠΔ)
2020
2021
Άνδρες
204
168
Γυναίκες
30
37
Σύνολο
234
205
Ηλικιακή κατανομή εργαζομένων (ΑΠΔ)
2020
2021
< 30 ετών
2
3
30 – 50 ετών
132
125
> 50 ετών
100
77
46
Επιπρόσθετα, η ΑΒΑΞ, στηρίζοντας έμπρακτα τη νέα γενιά παρέχει τη δυνατότητα σε νέους να κάνουν την πρακτική τους στις
εγκαταστάσεις της, με στόχο να γνωρίσουν από κοντά το εργασιακό περιβάλλον, να εκπαιδευτούν και να αποκτήσουν
εργασιακή εμπειρία.
Ίσες ευκαιρίες και σεβασμός στα ανθρώπινα δικαιώματα
Βασική αξία της Εταιρίας αποτελεί η εδραίωση ενός εργασιακού περιβάλλοντος ίσων ευκαιριών χωρίς περιθώρια διακρίσεων,
όπου κάθε εργαζόμενος απολαμβάνει ίδια δικαιώματα και αντιμετωπίζεται δίκαια. Η Εταιρία ενσωματώνει στις εταιρικές της
αξίες τις 10 Αρχές του Οικουμενικού Συμφώνου του ΟΗΕ που περιλαμβάνουν ειδικότερα την προστασία των ανθρωπίνων
δικαιωμάτων και των δικαιωμάτων στην εργασία, τη διασφάλιση και προαγωγή της ευημερίας σε όλες τις ηλικίες, την ισότητα
των φύλων, τη μείωση της ανισότητας εντός και μεταξύ των χωρών. Ο Κώδικας Ηθικής και Δεοντολογίας της ΑΒΑΞ αναφέρεται
στις παραπάνω αξίες και δίνει κατευθυντήριες οδηγίες προς στους εργαζομένους καλλιεργώντας τον Σεβασμό και την
Προστασία των Ανθρώπινων Δικαιωμάτων.
Αντιμετώπιση πανδημίας Covid-19
Η ΑΒΑΞ ανέλαβε άμεση δράση κατά τη διάρκεια της πανδημίας Covid-19, αναπτύσσοντας ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο
ανταπόκρισης. Στο πλαίσιο της ετήσιας Γραπτής Εκτίμησης Επαγγελματικού Κινδύνου (ΓΕΕΚ) που υλοποιείται για τα κτίρια
γραφείων της Εταιρίας, καθώς και για το σύνολο των έργων, η Εταιρία έλαβε όλα τα απαιτούμενα μέτρα ελέγχου και πρόληψης
των επιπτώσεων της πανδημίας, ενώ προέβη στην ανάπτυξη συγκεκριμένης διαδικασίας διαχείρισης ύποπτου και πιθανού
κρούσματος, εντός και εκτός του χώρου της Εταιρίας. Διατήρησε συνεχή επικοινωνία με το σύνολο των εργαζομένων, στους
οποίους επικοινωνήθηκαν τα μέτρα πρόληψης για ατομική και επαγγελματική προστασία, που συνέταξε η Εταιρία.
Επιπρόσθετα, η Εταιρία πραγματοποίησε συνεργασία με ειδικά κέντρα για τη διεξαγωγή μοριακών τεστ Covid-19 σε
εργαζομένους και συνεργάτες, σε περίπτωση που αυτό κρινόταν απαραίτητο από τους ιατρούς εργασίας.
Υγεία και Ασφάλεια στην εργασία
Για την αποτελεσματική διαχείριση των σχετικών θεμάτων εφαρμόζεται ολοκληρωμένο Σύστημα Διαχείρισης της Υγείας και
Ασφάλειας στην Εργασία (ΣΔΥΑΕ), πιστοποιημένο σύμφωνα με το διεθνές πρότυπο ISO 45001. Διαχρονικός στόχος και
δέσμευση για όλους αποτελεί η συνεχής και καθημερινή η προσπάθεια για την ελαχιστοποίηση των εργατικών ατυχημάτων, σε
όλα τα εργοτάξια και τομείς δραστηριότητας της ΑΒΑΞ. Προς αυτή την κατεύθυνση, η Εταιρία επενδύει συστηματικά σε
εκπαιδεύσεις, έργα αναβάθμισης της ασφάλειας, ιατρικές υπηρεσίες κ.ά.
Στο πλαίσιο του Συστήματος Διαχείρισης για την Υγεία και Ασφάλεια στην εργασία, και με απώτερο στόχο «Μηδέν ατυχήματα»,
η Εταιρία εφαρμόζει συγκεκριμένη διαδικασία διαχείρισης συμβάντων, με σκοπό τον καθορισμό ενός αποτελεσματικού
μηχανισμού για τη διαχείριση των ατυχημάτων που ενδέχεται να προκύψουν κατά τη διάρκεια των έργων (στα εργοτάξια) ή σε
άλλες εγκαταστάσεις. Επιπλέον, σε κάθε εργοτάξιο, αρμόδιος για τα θέματα υγείας και ασφάλειας είναι ο Τεχνικός Ασφαλείας,
ο οποίος πραγματοποιεί επιθεωρήσεις στις εγκαταστάσεις, φροντίζει για την εκπαίδευση των εργαζομένων, καθώς και για την
επίλυση τυχόν ζητημάτων που προκύπτουν, πάντα σε συνεργασία με τον υπεύθυνο του εργοταξίου.
47
Ιατρικός σύμβουλος: Από το 2013, η ΑΒΑΞ έχει εφαρμόσει τον θεσμό του ιατρικού συμβούλου, ως μία επιπλέον παροχή προς
τους εργαζομένους της. Ο ιατρικός σύμβουλος επισκέπτεται τα κεντρικά γραφεία της Εταιρίας μία φορά την εβδομάδα,
δίνοντας τη δυνατότητα σε όλους τους εργαζομένους να τον επισκεφτούν, να εξεταστούν και να ζητήσουν τη συμβουλή του.
Αξίζει να σημειωθεί πως η Εταιρία διαθέτει στα κεντρικά της γραφεία, άρτια εξοπλισμένο ιατρείο, το οποίο και επισκέπτεται ο
ιατρικός σύμβουλος.
Η Εταιρία δίνει μεγάλη βαρύτητα στην εκπαίδευση και συμμετοχή των εργαζομένων της στα συναφή θέματα. Για την
παρακολούθηση και αξιολόγηση της επίδοσης στον τομέα της υγείας και Ασφάλειας στην εργασία, η Εταιρία χρησιμοποιεί
διεθνώς εφαρμόσιμους και μετρήσιμους δείκτες.
LTIFR: Lost Time Incident Frequency Rate (αριθμός συμβάντων ασφαλείας με απουσία από την εργασία ενός πλήρους
ωραρίου*106 / ανθρωποώρες εργασίας)
SR: Severity Rate (αριθμός ημερολογιακών ημερών απουσίας εξαιτίας ατυχημάτων *106/ ανθρωποώρες εργασίας)
*Οι συγκεκριμένοι δείκτες αφορούν στο σύνολο της Εταιρίας (εγκαταστάσεις και έργα σε εξέλιξη κατά την περίοδο αναφοράς).
Σχέσεις με πελάτες και διασφάλιση της ποιότητας
Σχέσεις με πελάτες
Oι μακροχρόνιες σχέσεις εμπιστοσύνης που έχει αναπτύξει η ΑΒΑΞ με τους πελάτες της τόσο σε εθνικό, όσο και διεθνές
επίπεδο, καθώς και τα υψηλά επίπεδα ικανοποίησης αυτών μετά το τέλος υλοποίησης των έργων, αποτελούν ένα από τα
βασικότερα συστατικά της επιτυχημένης της πορείας. Τα περισσότερα έργα θα πρέπει να πληρούν συγκεκριμένες
προϋποθέσεις και απαιτήσεις που οι ίδιοι οι πελάτες – κύριοι των έργων έχουν ορίσει. Επιπλέον, με την παράδοση των έργων
στα οποία πελάτες είναι δημόσιοι φορείς, αποστέλλεται πρωτόκολλο καλής εκτέλεσης έργου, καθώς η Εταιρία ενδιαφέρεται να
καταγράφει την ικανοποίησή τους. Παράπονα που ενδέχεται να προκύψουν, επικοινωνούνται απευθείας στους Διευθυντές
Έργων, οι οποίοι είναι αρμόδιοι για τη διαχείρισή τους, μέσω ηλεκτρονικής αλληλογραφίας ή/και τηλεφωνικής επικοινωνίας.
Σημαντικό στοιχείο για την επιτυχή έκβαση και παράδοση των έργων, αποτελεί επίσης και η άριστη επιλογή των κατάλληλων
συνεργατών (μελετητές, αρχιτεκτονικά γραφεία, πολιτικοί μηχανικοί και συνεργάτες άλλων ειδικοτήτων). Η ΑΒΑΞ, προσβλέπει
από όλους τους συνεργάτες, καθώς και τα μέλη κοινοπρακτικών σχημάτων να συμμερίζονται τις αξίες της και να
συμμορφώνονται με κάθε ισχύουσα νομοθεσία.
Διασφάλιση της ποιότητας
Η ΑΒΑΞ αναπτύσσει πολιτικές και διαδικασίες για όλες τις δραστηριότητές της, ελέγχει την αποτελεσματικότητα της εφαρμογής
τους και παρεμβαίνει βελτιωτικά. Στην Εταιρία εφαρμόζεται Πολιτική Ποιότητας, η οποία συμβάλλει στη διατήρηση και
Δείκτες υγείας και ασφάλειας*
2020
2021
Δείκτης συχνότητας συμβάντων (LTIFR)
6,01
2,06
Δείκτης σοβαρότητας συμβάντων (SR)
87,18
16,12
Θανατηφόρα συμβάντα
0
0
48
εφαρμογή ενός αποδοτικού και αποτελεσματικού Συστήματος Διαχείρισης Ποιότητας, σε συμμόρφωση με τις απαιτήσεις του
διεθνούς προτύπου ISO 9001. Το Σύστημα Διαχείρισης έχει σχεδιαστεί ώστε να καλύπτει όλες τις λειτουργίες διαχείρισης της
Εταιρίας και έχει, μεταξύ άλλων, σαν στόχο:
✓ Τη διατήρηση και βελτίωση της φήμης της για την ποιοτική διαχείριση των εργασιών της.
✓ Την εκτέλεση των έργων που αναλαμβάνει σύμφωνα με τις απαιτήσεις και προσδοκίες των πελατών, πάντα με βάση
ισχύοντες κανονισμούς, τα πρότυπα, τη νομοθεσία, κ.λπ.
✓ Την αξιοποίηση της αποκτώμενης τεχνογνωσίας και τη διερεύνηση της γνώσης μέσω συστηματικής εκπαίδευσης των
εργαζομένων.
Υπεύθυνη διαχείριση της προμηθευτικής αλυσίδας
Οι σχέσεις της ΑΒΑΞ με τους προμηθευτές και εργολήπτες σε ολόκληρο το φάσμα των δραστηριοτήτων και λειτουργιών της
Εταιρίας είναι σύμφωνες με τις αρχές της δικαιοσύνης, της διαφάνειας, της εμπιστοσύνης, της ειλικρίνειας και της
ακεραιότητας. Καθώς η διαφύλαξη των σχέσεων με τους πελάτες και η διαρκής βελτίωση των υπηρεσιών της Εταιρίας αποτελεί
προτεραιότητα για την ΑΒΑΞ, η Εταιρία δίνει ιδιαίτερη έμφαση στις σχέσεις που αναπτύσσει με τους προμηθευτές της και
μεγάλη σημασία στην επιλογή τους, καθώς και την προμήθεια υλικών από τοπικούς προμηθευτές, όπου αυτό είναι εφικτό.
Σε αυτό το πλαίσιο, η Εταιρία έχει υιοθετήσει και εφαρμόζει διαδικασία προμηθειών. Η Εταιρία δίνει ιδιαίτερη έμφαση στον
τρόπο επιλογής των προμηθευτών της, καθώς στοχεύει στην ανάπτυξη μακροχρόνιων σχέσεων με αυτούς. Εκτός από τις α’ και
β΄ ύλες, η Εταιρία προμηθεύεται μηχανικό εξοπλισμό, απαραίτητο για την εκτέλεση των έργων. Η προμήθεια μηχανικού
εξοπλισμού καθορίζεται από τη διαδικασία διαχείρισης μηχανημάτων που έχει ως στόχο τον καθορισμό των ενεργειών, μέσω
των οποίων διασφαλίζεται ότι ο μηχανικός εξοπλισμός που χρησιμοποιείται από την Εταιρία αφενός διαχειρίζεται και
συντηρείται κατάλληλα με τις βέλτιστες δυνατές περιβαλλοντικές επιδόσεις, αφετέρου απασχολείται αποδοτικά στα έργα που
αναλαμβάνονται.
Σε κάθε έργο που η Εταιρία αναλαμβάνει, οι ακριβείς προδιαγραφές τόσο των α’ και β΄ υλών, όσο και του μηχανικού
εξοπλισμού είναι σαφώς διατυπωμένες από τον πελάτη – κύριο του έργου και στο πλαίσιο αυτό, η Εταιρία, μέσω της
εφαρμογής της διαδικασίας προμηθειών, διασφαλίζει ότι τα υλικά που ενσωματώνονται στα έργα, πληρούν πάντα τις εκάστοτε
προδιαγραφές.
Αξιολόγηση προμηθευτών: Οι προμηθευτές α΄ και β’ υλών, καθώς και μηχανικού εξοπλισμού, σε περίπτωση που δεν έχουν
συνεργαστεί ξανά με την Εταιρία, αξιολογούνται την πρώτη φορά μέσω ερωτηματολογίου και με συγκεκριμένα κριτήρια
αξιολόγησης. Εφόσον η αξιολόγησή τους είναι θετική, καταχωρούνται ως εγκεκριμένοι προμηθευτές στο ERP της Εταιρίας. Κατά
τη διάρκεια του 2021, αξιολογήθηκαν 189 προμηθευτές, βάσει εργασιακών και κοινωνικών κριτηρίων (ποσοστό επι του
συνόλου 86,7%).
Για την επιλογή και παρακολούθηση της απόδοσης των υπεργολάβων εφαρμόζεται διαδικασία διαχείρισης υπεργολάβων, στην
οποία συμπεριλαμβάνεται η αξιολόγησή τους και καταχώρησή τους στο ERP της Εταιρίας. Ανάλογα με τις απαιτήσεις των
έργων και την κρισιμότητα των εργασιών, δύναται να διεξάγονται στα έργα επιτόπου επιθεωρήσεις 2ου μέρους, από τους
μηχανικούς ποιότητας.
49
Αξίζει να σημειωθεί πως το 60-70% των μεγάλων προμηθευτών της Εταιρίας (προμηθευτές σκυροδέματος, μεταλλικών
τμημάτων, ασφάλτου) έχουν υιοθετήσει πρακτικές Βιώσιμης Ανάπτυξης στο σύνολο των δραστηριοτήτων τους.
Κοινωνικά θέματα
Η κοινωνική δέσμευση της ΑΒΑΞ, επιδρά στο σύνολο των ενεργειών της και ενισχύει τον υπεύθυνο τρόπο με τον οποίο
λειτουργεί, ενισχύοντας τόσο την επιχειρηματική της ανάπτυξη, όσο και την παραγωγή αξίας προς τα ενδιαφερόμενα μέρη της.
Η Εταιρία υποστηρίζει τις τοπικές κοινωνίες και αναπτύσσει σχέσεις συνεργασίας, ώστε να αντιλαμβάνεται έγκαιρα τις ανάγκες
και τις ανησυχίες των κατοίκων τους. Στηρίζει επίσης έμπρακτα τις ευπαθείς κοινωνικές ομάδες και παρέχει χορηγίες και
δωρεές τόσο σε φορείς, όσο και σε διάφορες δράσεις των τοπικών κοινοτήτων, καλύπτοντας ένα σημαντικό πλαίσιο αναγκών.
Ειδικότερα, οι κοινωνικές δράσεις της Εταιρίας κατανέμονται στους ακόλουθους άξονες:
• Δράσεις ανάδειξης της Πολιτιστικής Κληρονομιάς
• Δράσεις για την υγεία και τις ευπαθείς κοινωνικές ομάδες
• Δράσεις για την προστασία του περιβάλλοντος
• Υποστήριξη εκδηλώσεων και συνεδρίων.
Η Εταιρία μέσω της δραστηριότητάς της παράγει πολλαπλά οφέλη για το κοινωνικό σύνολο. Εκτός από την καταβολή των
μισθών και των λοιπών παροχών προς τους εργαζομένους της, καταβάλλονται στην πολιτεία οι αναλογούντες φόροι και
εισφορές, πραγματοποιούνται συνεχείς επενδύσεις και πληρωμές προς τους συνεργαζόμενους προμηθευτές υλικών και
υπηρεσιών. Με τον τρόπο αυτό, η συνολική θετική επίδραση της Εταιρίας στην τοπική καθώς και την ευρύτερη κοινωνία είναι
πολύ σημαντική.
Διαχείριση κινδύνων
Η ΑΒΑΞ δραστηριοποιείται σε ένα οικονομικό και κοινωνικό περιβάλλον το οποίο χαρακτηρίζεται από διάφορους κινδύνους,
χρηματοοικονομικούς και μη. Στο πλαίσιο αυτό, έχει θεσπίσει διαδικασίες για τον έλεγχο και διαχείριση τόσο των
χρηματοοικονομικών κινδύνων, όσο και των μη χρηματοοικονομικών κινδύνων. Μία βασική κατηγορία μη χρηματοοικονομικών
κινδύνων συνιστούν οι λειτουργικοί κίνδυνοι, οι κίνδυνοι αυτοί που σχετίζονται άμεσα με τις λειτουργίες της Εταιρίας. Τέτοιοι
κίνδυνοι είναι οι περιβαλλοντικοί κίνδυνοι και κίνδυνοι σχετικοί με την Υγεία και Ασφάλεια στην εργασία. Η διαχείριση των
κινδύνων αυτών κρίνεται ως πολύ σημαντική από τη Διοίκηση της Εταιρίας δεδομένου ότι ενέχουν τον κίνδυνο να επηρεάσουν,
άμεσα ή έμμεσα, την ομαλή λειτουργία της. Ο εσωτερικός κανονισμός λειτουργίας της Εταιρίας περιγράφει με σαφήνεια τις
περιοχές κινδύνων και περιλαμβάνει συγκεκριμένες διαδικασίες οι οποίες έχουν αναπτυχθεί με βάση την Αρχή της Πρόληψης
για τη διαχείριση των θεμάτων Υγείας, Ασφάλειας και περιβάλλοντος.
Επιπρόσθετα, στο πλαίσιο των πιστοποιημένων Συστημάτων Διαχείρισης που εφαρμόζει η ΑΒΑΞ, σε ετήσια βάση διενεργείται
σχετική αξιολόγηση για τους συναφείς κινδύνους. Με στόχο τη μείωση της πιθανότητας αλλά και της σημαντικότητας
επέλευσης των κινδύνων στους συγκεκριμένους τομείς, η Εταιρία λαμβάνει προληπτικά μέτρα, σχεδιάζει και υλοποιεί
συγκεκριμένα προγράμματα και δράσεις και παρακολουθεί την επίδοσή της μέσω σχετικών δεικτών (ποιότητας,
περιβάλλοντος, υγείας και ασφάλειας στην εργασία) που έχει θέσει.
50
Αναλυτικά σχετικά με το σύνολο των χρηματοοικονομικών κινδύνων της ΑΒΑΞ περιλαμβάνονται στη σχετική ενότητα της
παρούσας Έκθεσης Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου.
Καταπολέμηση της διαφθοράς και θέματα σχετικά με τη δωροδοκία
Η ΑΒΑΞ αναγνωρίζει την αναγκαιότητα λήψης προληπτικών μέτρων για την καταπολέμηση ενδεχόμενων κινδύνων που
προκύπτουν από θέματα που σχετίζονται με τη διαφάνεια και τη διαφθορά. Στο πλαίσιο αυτό, η Εταιρία εφαρμόζει Σύστημα
Διαχείρισης Κατά της Δωροδοκίας, σύμφωνα με τις απαιτήσεις του Διεθνούς Προτύπου ISO 37001, αξιολογώντας διαρκώς τη
διακινδύνευση που αφορά σε ζητήματα κατά της Δωροδοκίας τα οποία μπορεί να εμφανίζονται κατά τη διάρκεια της εκτέλεσης
των δραστηριοτήτων της και μέσω αυτής. Επιπλέον, μέσω της εφαρμογής του Συστήματος ιεραρχούνται και αξιολογούνται
αποτελεσματικά οι κίνδυνοι και οι ευκαιρίες που παρουσιάζονται, ενώ βελτιώνεται το σύνολο των διαδικασιών που
εφαρμόζονται.
Ως αποτέλεσμα των πολιτικών και σχετικών πρακτικών που εφαρμόζει η Εταιρία, το 2021, όπως και τα προηγούμενα έτη δεν
έχει παρουσιαστεί / σημειωθεί κανένα περιστατικό διαφθοράς / δωροδοκίας.
ΣΗΜΕΙΩΣΗ:
Οι μη χρηματοοικονομικοί δείκτες που παρουσιάζονται στην παρούσα έκθεση, είναι σε συμφωνία με τις κατευθυντήριες
οδηγίες για την έκδοση Απολογισμών Βιωσιμότητας (Sustainability Reporting Guidelines) του οργανισμού Global Reporting
Initiative (GRI Standards). Αναλυτική αναφορά σχετικά με τα παραπάνω, περιλαμβάνεται στον Ετήσιο Απολογισμό Βιώσιμης
Ανάπτυξης της Εταιρίας, ο οποίος αναρτάται στο site: https://avax.gr/viosimi-anaptyxi/ekthesis-eterikis-ypefthynotitas/).
Ευρωπαϊκή Ταξινομία
O Κανονισμός για την Ταξινομία αποτελεί βασικό μέρος του σχεδίου δράσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την ανακατεύθυνση
των ροών κεφαλαίων προς μια πιο βιώσιμη οικονομία. Η Ταξινομία της ΕΕ είναι ένα σύστημα ταξινόμησης δραστηριοτήτων που
μπορούν, υπό ορισμένες προϋποθέσεις να θεωρηθούν περιβαλλοντικά βιώσιμες ή δραστηριότητες που διευκολύνουν τη
μετάβαση στη βιωσιμότητα. Εντός του νομοθετικού πλαισίου, οι εταιρίες και οι οργανισμοί μπορούν να προσελκύσουν
επενδύσεις ώστε να επεκτείνουν περεταίρω τις βιώσιμες δραστηριότητές τους καθώς και να τις εξελίξουν, υπό την προϋπόθεση
ότι πληρούν ορισμένα κριτήρια. Η ευθυγράμμιση με τα εν λόγω κριτήρια παρακολουθείται συνεχώς, τα σχετικά δεδομένα
δημοσιεύονται σε ετήσια βάση και περιλαμβάνονται στο μη οικονομικό τμήμα των ετήσιων οικονομικών καταστάσεων.
Η ενότητα αυτή περιλαμβάνεται για πρώτη φορά στην Έκθεση (Κατάσταση) Μη Χρηματοοικονομικής Πληροφόρησης, όπως
προβλέπεται από τον Κανονισμό (ΕΕ) 2020/852. Οι πληροφορίες που παρουσιάζονται ακολουθούν τις απαιτήσεις του
Κανονισμού και των κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων που έχουν εκδοθεί έως τη στιγμή της δημοσίευσης. Οι σχετικές οδηγίες
αφήνουν περιθώριο προς ερμηνεία και εξελίσσονται συνεχώς για να προσαρμοστούν στις ανάγκες της διαδικασίας.
Επακολούθως, ο Όμιλος ΑΒΑΞ θα παρακολουθεί τις εξελίξεις και θα προσαρμόζει ανάλογα την προσέγγισή της ως προς τις
παραδοχές και τη μεθοδολογία που εφαρμόζεται.
Επιλέξιμη για την ταξινομία οικονομική δραστηριότητα είναι η οικονομική δραστηριότητα που περιγράφεται στις κατ’
εξουσιοδότηση πράξεις για τη συμπλήρωση του Κανονισμού για την Ταξινομία. Οι Βασικοί Δείκτες Επιδόσεων («ΒΔΕ»)
51
συμπεριλαμβάνουν τον ΒΔΕ κύκλου εργασιών, τον ΒΔΕ των κεφαλαιουχικών δαπανών και τον ΒΔΕ λειτουργικών δαπανών. Για
την περίοδο αναφοράς 2021, οι ΒΔΕ που σχετίζονται με τις επιλέξιμες για την ταξινομία οικονομικές δραστηριότητες, σύμφωνα
με το Αρ. 8 του Κανονισμού για την Ταξινομία και το Αρ. 10 (2) του Κατ’ Εξουσιοδότηση Κανονισμού στο Αρ. 8 είναι οι εξής:
Επιλέξιμο
Μη επιλέξιμο
%
%
Κύκλος
εργασιών
38,67%
61,33%
Κεφ. Δαπάνες
13,48%
86,52%
Λειτ. Δαπάνες
67,42%
32,58%
1. Ποιοτικές πληροφορίες
Λογιστική Πολιτική
I. ΒΔΕ κύκλου εργασιών: Το ποσοστό των επιλέξιμων για την ταξινομία οικονομικών δραστηριοτήτων από το σύνολο
του κύκλου εργασιών έχει υπολογιστεί ως το μέρος του καθαρού κύκλου εργασιών από υπηρεσίες που συνδέονται με
επιλέξιμες για την ταξινομία οικονομικές δραστηριότητες (αριθμητής), διά του καθαρού ύψους κύκλου εργασιών
(παρονομαστής), και τα δύο για το οικονομικό έτος 2021. Ο παρονομαστής του ΒΔΕ κύκλου εργασιών έχει βασιστεί
στο καθαρό ύψος κύκλου εργασιών, συμφωνά με το (ΔΛΠ) 1.82 (α). Συγκεκριμένα, o συνολικός κύκλος εργασιών του
Όμιλου ΑΒΑΞ παρουσιάζεται στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων χρήσης.
II. ΒΔΕ κεφαλαιουχικών δαπανών: Ο ΒΔΕ κεφαλαιουχικών δαπανών ορίζεται ως οι επιλέξιμες για την ταξινομία
κεφαλαιουχικές δαπάνες (αριθμητής) διά το σύνολο των κεφαλαιουχικών δαπανών (παρονομαστής). Σχετικά με την
περίοδο αναφοράς (2021), παραθέτουμε στον αριθμητή μόνο τις κεφαλαιουχικές δαπάνες που αφορούν επιλέξιμες
για την Ταξινομία δραστηριότητες, καθώς δεν υπάρχουν προς το παρόν σχέδια κεφαλαιουχικών δαπανών για την
αναβάθμιση επιλέξιμων για την Ταξινομία οικονομικών δραστηριοτήτων ώστε να πληρούν τα κριτήρια ευθυγράμμισης
ή να επεκταθούν τυχόν ευθυγραμμισμένες δραστηριότητες. Επιπλέον, δεν έχουμε παραθέσει αγορές από προϊόντα
επιλέξιμων για την Ταξινομία δραστηριοτήτων και επιμέρους μέτρα τα οποία διευκολύνουν ορισμένες δραστηριότητες
καθώς επί του παρόντος δεν υπάρχουν βάσιμες δηλώσεις για ευθυγράμμιση με την Ταξινομία από τους προμηθευτές
52
μας και δεν είμαστε υποχρεωμένοι να εκτιμήσουμε την ευθυγράμμιση με την Ταξινομία των ατομικών μας μέτρων για
τους σκοπούς της απλοποιημένης αναφοράς. Το σύνολο των κεφαλαιουχικών δαπανών αποτελείται από τις
προσθήκες στα ιδιοχρησιμοποιούμενα ενσώματα και ασώματα πάγια περιουσιακά στοιχεία καθώς και σε περιουσιακά
στοιχεία με δικαίωμα χρήσης κατά τη διάρκεια της χρήσης, πριν από αποσβέσεις και τυχόν επιμετρήσεις και
απομειώσεις, συμπεριλαμβανομένου αυτών που προέκυψαν από επανεκτιμήσεις και απομειώσεις. Το σύνολο των
κεφαλαιουχικών δαπανών του Ομίλου προκύπτει από τη Κατάσταση Ταμειακών Ροών.
III. ΒΔΕ λειτουργικών δαπανών: Ορίζονται ως οι επιλέξιμες για την ταξινομία λειτουργικές δαπάνες (αριθμητής) δια το
σύνολο των λειτουργικών δαπανών (παρονομαστής). Ο ορισμός του Ευρωπαϊκού Συστήματος Ταξινόμησης για τις
σχετικές λειτουργικές δαπάνες περιλαμβάνει δαπάνες για έρευνα και ανάπτυξη, ανακαίνιση κτιρίων, τη συντήρηση
και την επισκευή, καθώς και οποιεσδήποτε άλλες άμεσες δαπάνες που σχετίζονται με την καθημερινή συντήρηση των
ενσώματων παγίων. Το σύνολο των λειτουργικών δαπανών αποτελείται από άμεσες μη κεφαλαιουχικές δαπάνες
επισκευής και συντήρησης καθώς επίσης και του εξόδου των μισθώσεων με διάρκεια μικρότερη των 12 μηνών
(παρονομαστής). Δεν περιλαμβάνονται δαπάνες σχετικές με την καθημερινή λειτουργία των ενσώματων παγίων όπως
π.χ. α’ ύλες, κόστος εργαζομένων για λειτουργία μηχανημάτων, ηλεκτρικό ρεύμα ή υγρά απαραίτητα για τη λειτουργία
των ενσώματων παγίων, κλπ. Ομοίως με τις κεφαλαιουχικές δαπάνες παραπάνω, για την περίοδο αναφοράς 2021
παραθέτουμε στον αριθμητή μόνο τις λειτουργικές δαπάνες που αφορούν επιλέξιμες για την Ταξινομία
δραστηριότητες, καθώς δεν υπάρχουν προς το παρόν σχέδια λειτουργικών δαπανών για την αναβάθμιση επιλέξιμων
για την Ταξινομία οικονομικών δραστηριοτήτων ώστε να πληρούν τα κριτήρια ευθυγράμμισης ή να επεκταθούν τυχόν
ευθυγραμμισμένες δραστηριότητες. Επιπλέον, δεν έχουμε παραθέσει αγορές από προϊόντα επιλέξιμων για την
Ταξινομία δραστηριοτήτων και επιμέρους μέτρα τα οποία διευκολύνουν ορισμένες δραστηριότητες καθώς επί του
παρόντος δεν υπάρχουν βάσιμες δηλώσεις για ευθυγράμμιση με την Ταξινομία από τους προμηθευτές μας και δεν
είμαστε υποχρεωμένοι να εκτιμήσουμε την ευθυγράμμιση με την Ταξινομία των ατομικών μας μέτρων για τους
σκοπούς της απλοποιημένης αναφοράς.
Οι χρηματοοικονομικές καταστάσεις του Ομίλου ΑΒΑΞ έχουν συνταχθεί σύμφωνα με τα Διεθνή Λογιστικά Πρότυπα
(ΔΛΠ) / Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς («ΔΠΧΑ») όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή
Ένωση (Ε.Ε.). Οι λογιστικές αρχές που σχετίζονται με την κατάρτιση της παρούσας έκθεσης παρουσιάζονται στην
Ενότητα Γ. στην «Ετήσια Οικονομική Έκθεση της Οικονομικής Χρήσης από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2021».
2. Υποδομές που διευκολύνουν τις οδικές μεταφορές και τις δημόσιες μεταφορές
Περιγραφή δραστηριότητας κατά την Ταξινομία:
Η δραστηριότητα περιλαμβάνει την κατασκευή, εκσυγχρονισμό, συντήρηση και λειτουργία αυτοκινητοδρόμων, οδών αστικού
και υπεραστικού δικτύου, άλλων αμαξιτών οδών και πεζοδρόμων, επιφανειακών έργων σε οδούς αστικού και υπεραστικού
δικτύου, γεφυρών ή σηράγγων και κατασκευή διαδρόμων αεροδρομίων, συμπεριλαμβανομένης της παροχής αρχιτεκτονικών
υπηρεσιών, υπηρεσιών μηχανικού, υπηρεσιών κατάρτισης σχεδίων, υπηρεσιών επιθεώρησης κτιρίων και υπηρεσιών
53
τοπογράφησης και χαρτογράφησης και παρόμοιων υπηρεσιών, καθώς και της διενέργειας φυσικών, χημικών και άλλων
αναλυτικών δοκιμών όλων των τύπων υλικών και προϊόντων, και εξαιρουμένης της εγκατάστασης οδικού φωτισμού και
ηλεκτρικών σηματοδοτών.
Περιγραφή επιλέξιμης δραστηριότητας της ΑΒΑΞ:
Ο Όμιλος, έχοντας μεγάλη εμπειρία στις κατασκευές αυτοκινητοδρόμων και υποδομών οδικού δικτύου γενικότερα, κατά το
2021 δραστηριοποιήθηκε σε πληθώρα έργων για την αναβάθμιση και επέκταση του εθνικού δικτύου της Ελλάδας καθώς
επίσης και σε αντίστοιχα έργα στο εξωτερικό. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται ενδεικτικά έργα στο Πέταλο Μαλιακού, στην
εθνική οδό Κορίνθου-Πατρών, έργα για την επέκταση του διαδρόμου στο αεροδρόμιο «Μακεδονία» καθώς και η κατασκευή
γέφυρας στο Ston της Κροατίας, τα οποία περιλαμβάνουν ένα εύρος εργασιών συμπληρωματικών των υποδομών.
3. Κατασκευή νέων κτιρίων
Περιγραφή δραστηριότητας κατά την Ταξινομία:
Η δραστηριότητα περιλαμβάνει την ανάπτυξη κατασκευαστικών έργων για κτίρια κατοικιών και μη, με τη συγκέντρωση
οικονομικών, τεχνικών και υλικών μέσων για την υλοποίηση των κατασκευαστικών έργων με σκοπό τη μεταγενέστερη πώληση,
καθώς και κατασκευή ολόκληρων κτιρίων κατοικιών ή μη, για ίδιο λογαριασμό προς πώληση ή έναντι αμοιβής ή βάσει
σύμβασης.
Περιγραφή επιλέξιμης δραστηριότητας της ΑΒΑΞ:
Κατά το 2021 πραγματοποιήθηκε από τον Όμιλο σειρά έργων ανέγερσης κτιρίων για κατοικίες και άλλες χρήσεις με εξέχον έργο
την ανέγερση του συγκροτήματος «City of Dreams – Mediterranean Integrated Casino Resort» στα περίχωρα της Λεμεσού στην
Κύπρο. Επιπλέον έργα που συμπεριλαμβάνονται σε αυτή τη δραστηριότητα είναι η ανέγερση του κολεγιακού συγκροτήματος
«Ανατολία» στην περιοχή της Θεσσαλονίκης και η ανέγερση πολυτελών κατοικιών στον περιβάλλοντα χώρο της Μαρίνας
Λεμεσού στην Κύπρο.
4. Υποδομές σιδηροδρομικών μεταφορών
Περιγραφή δραστηριότητας κατά την Ταξινομία:
Η δραστηριότητα περιλαμβάνει την κατασκευή, εκσυγχρονισμό, λειτουργία και συντήρηση σιδηροδρομικών γραμμών και
υπόγειων σιδηροδρόμων, καθώς και γεφυρών και σηράγγων, σταθμών, τερματικών σταθμών, εγκαταστάσεων σιδηροδρομικών
υπηρεσιών, συστημάτων ασφάλειας και διαχείρισης της κυκλοφορίας, συμπεριλαμβανομένης της παροχής αρχιτεκτονικών
υπηρεσιών, υπηρεσιών μηχανικού, υπηρεσιών κατάρτισης σχεδίων, υπηρεσιών επιθεώρησης κτιρίων και υπηρεσιών
54
τοπογράφησης και χαρτογράφησης και παρόμοιων υπηρεσιών, καθώς και της διενέργειας φυσικών, χημικών και άλλων
αναλυτικών δοκιμών όλων των τύπων υλικών και προϊόντων.
Περιγραφή επιλέξιμης δραστηριότητας της ΑΒΑΞ:
Ο Όμιλος, στα πλαίσια της κατασκευαστικής του δραστηριότητας, έχει αναλάβει την υλοποίηση διαφόρων έργων του
σιδηροδρομικού δικτύου της χώρας όπως μεταξύ άλλων επέκταση των γραμμών μετρό σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, τη διπλή
σιδηροδρομική γραμμή υψηλών ταχυτήτων Τιθορέα–Δομοκός και τη σιδηροδρομική σήραγγα Παναγοπούλας στην
Πελοπόννησο. Τα έργα αυτά περιλαμβάνουν όλες τις σχετικές εργασίες που απαιτούνται για την ολοκλήρωση υποδομών
σιδηροδρομικών μεταφορών όπως διάνοιξη σηράγγων, κατασκευή σταθμών, εγκαταστάσεων σιδηροδρομικών υπηρεσιών,
κλπ. τα οποία εμπίπτουν στη δραστηριότητα αυτή.
5. Παραγωγή άλλων τεχνολογιών χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών
Περιγραφή δραστηριότητας κατά την Ταξινομία:
Η δραστηριότητα περιλαμβάνει την παραγωγή τεχνολογιών που αποσκοπούν σε σημαντικές μειώσεις των εκπομπών αερίων
του θερμοκηπίου σε άλλους τομείς της οικονομίας που δεν καλύπτονται από άλλες δραστηριότητες στο πλαίσιο της
Ταξινομίας.
Περιγραφή επιλέξιμης δραστηριότητας της ΑΒΑΞ:
Ο Όμιλος στα πλαίσια σύμβασης με τη ΔΕΗ έχει αναλάβει την προμήθεια και εγκατάσταση συστήματος αποθείωσης
καυσαερίων σε σταθμό παραγωγής ενέργειας της ΔΕΗ το οποίο θα έχει τη δυνατότητα να απομακρύνει σημαντικό ποσοστό
διοξειδίου του θείου που παράγεται από τη λειτουργία του σταθμού. Στο έργο αυτό η ΑΒΑΞ παρέχει το σχεδιασμό, την
προμήθεια των υλικών και εξοπλισμού/μηχανημάτων που απαιτούνται καθώς και την τεχνογνωσία για την εγκατάστασή τους
ως ολοκληρωμένο πλέον σύστημα στο σταθμό παραγωγής του Αγίου Δημητρίου.
6. Λοιπές Επιλέξιμες Δραστηριότητες
Κατά το 2021 ο Όμιλος, στα πλαίσια της κατασκευαστικής του δραστηριότητας ανέλαβε και υλοποίησε ένα ευρύ φάσμα
μικρότερων σε έκταση έργων που εντάσσονται στις δραστηριότητες της Ταξινομίας ΕΕ. Τα εν λόγω έργα, μεταξύ άλλων
αφορούσαν: τη μελέτη και κατασκευή μονάδας επεξεργασίας απορριμμάτων στο νομό Ηλείας, συμπληρωματικά έργα
ολοκλήρωσης της μαρίνας του Φαλήρου, συμπληρωματικά έργα υποδομών στο αεροδρόμιο Μακεδονία της Θεσσαλονίκης,
εργασίες στο Κέντρο Επεξεργασίας Λυμάτων Ψυττάλειας στην Αττική, κλπ. Ταυτόχρονα, μέσω της θυγατρικής εταιρίας ΑΒΑΞ
Development, ο Όμιλος δραστηριοποιείται στον τομέα των κτηματομεσιτικών δραστηριοτήτων (Real Estate) και συγκεκριμένα
στην απόκτηση, ανάπτυξη, διαχείριση και πώληση ακινήτων. Τέλος, στον Όμιλο ανήκει με ποσοστό συμμετοχής 45% η εταιρία
Βιοενέργεια ΑΕ, η οποία λειτουργεί σταθμό παραγωγής ενέργειας μέγιστης ισχύος 2MW στο ΧΥΤΑ Βόλου, με χρήση βιοαερίου
55
το οποίο αποτελεί μορφή βιοενέργειας και εντάσσεται στην αντίστοιχη δραστηριότητα Ταξινομίας. Με βάσει τα ανωτέρω,
κρίνουμε ότι οι οικονομικές δραστηριότητες του Ομίλου για την περίοδο 2021 εντάσσονται επιπλέον στις κάτωθι
δραστηριότητες της Ταξινομίας:
• 4.8. – Παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από βιοενέργεια
• 5.1 – Κατασκευή, επέκταση και λειτουργία συστημάτων συλλογής, επεξεργασίας και παροχής νερού,
• 5.3 – Κατασκευή, επέκταση και λειτουργία συστημάτων συλλογής και επεξεργασίας λυμάτων,
• 5.6 – Αναερόβια χώνευση ιλύος καθαρισμού λυμάτων
• 5.7 – Αναερόβια χώνευση βιολογικών αποβλήτων,
• 5.8 – Κομποστοποίηση βιολογικών αποβλήτων,
• 5.9 – Ανάκτηση υλικών από μη επικίνδυνα απόβλητα,
• 6.16 – Υποδομές πλωτών μεταφορών,
• 6.17 – Υποδομές αεροδρομίων,
• 7.2 – Ανακαίνιση υφιστάμενων κτιρίων και
• 7.7 – Απόκτηση και ιδιοκτησία κτιρίων
Το τμήμα του κύκλου εργασιών, των κεφαλαιουχικών και λειτουργικών εξόδων που συνδέονται με αυτές τις δραστηριότητες
έχει συμπεριληφθεί στους ΒΔΕ της παρούσας έκθεσης σύμφωνα με τις οδηγίες υπολογισμού όπως αυτές έχουν δημοσιευθεί με
τον Κατ’ Εξουσιοδότηση Κανονισμό 2178/2021/ΕΕ.
7. Επιπλέον αναφορά δραστηριοτήτων
Πέραν των ανωτέρω αποφασίσαμε να συμπεριλάβουμε οικειοθελώς στην έκθεσή μας τα στοιχεία που αφορούν τη
δραστηριότητα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ορυκτά αέρια καύσιμα στην οποία ο Όμιλος εντάσσεται μέσω του
κατασκευαστικού τομέα που αναλαμβάνει την ανέγερση σταθμών παραγωγής ενέργειας με τη χρήση φυσικού αερίου.
Η απόφασή μας αυτή βασίστηκε στον Κατ’ Εξουσιοδότηση Κανονισμό που εγκρίθηκε επί της αρχής από την Ευρωπαϊκή
Επιτροπή στις 2/2/2022 και βρίσκεται ήδη σε διαβούλευση από τα νομοθετικά όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά τη
δημοσίευση της παρούσας έκθεσης, με ενδεχόμενη υποχρεωτική εφαρμογή από την 1/1/2023. Ο Όμιλος ΑΒΑΞ δημοσιεύει τις
ακόλουθες πληροφορίες οικειοθελώς και με την επιφύλαξη αλλαγών στο περιεχόμενο και τον τρόπο εφαρμογής του εν λόγω
Κανονισμού αναγνωρίζοντας ότι το πλαίσιο της Ταξινομίας ΕΕ είναι ένα δυναμικό πλαίσιο το οποίο εξελίσσεται διαρκώς.
8. Παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από ορυκτά αέρια καύσιμα
Ανάλυση επιλεξιμότητας δραστηριότητας
Κύκλος Εργασιών
Επιλέξιμο
44,06%
Κεφ. Δαπάνες
Επιλέξιμο
1,98%
Λειτ. Δαπάνες
Επιλέξιμο
1,80%
56
Περιγραφή δραστηριότητας κατά την Ταξινομία:
Η δραστηριότητα περιλαμβάνει την κατασκευή ή λειτουργία εγκαταστάσεων ηλεκτροπαραγωγής οι οποίες παράγουν ηλεκτρική
ενέργεια από ορυκτά αέρια καύσιμα. Αυτή η δραστηριότητα δεν περιλαμβάνει την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από
αποκλειστική χρήση ανανεώσιμων μη ορυκτών αερίων και υγρών καυσίμων και βιοενέργεια.
Περιγραφή επιλέξιμης δραστηριότητας της ΑΒΑΞ:
Ο Όμιλος, στα πλαίσια της κατασκευαστικής του δραστηριότητας, βρίσκεται στη διαδικασία υλοποίησης έργου κατασκευής
σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με χρήση φυσικού αερίου στο Ιράκ. Το συγκεκριμένο έργο, το οποίο βρίσκεται στα
περίχωρα της πρωτεύουσας, Βαγδάτης αποτελεί συνολικά το μεγαλύτερο έργο κατασκευής σταθμών παραγωγής ενέργειας
που έχει ως ανάδοχο ελληνική εταιρία και στο οποίο η ΑΒΑΞ εκτός από την κατασκευή θα παρέχει και τη μελέτη και την
προμήθεια εξοπλισμού/μηχανημάτων και υλικών που απαιτούνται για την αποπεράτωση του.
9. Ελάχιστες διασφαλίσεις
Η εφαρμογή των αρχών της Βιώσιμης Ανάπτυξης αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της δραστηριότητας του κατασκευαστικού
κλάδου, ενώ για την ΑΒΑΞ αποτελεί κάτι παραπάνω από οδηγό στη διαδικασία λήψης αποφάσεων και τη χάραξη της
επιχειρηματικής στρατηγικής της.
Σε αυτό το πλαίσιο, η Εταιρία θέτει ως στρατηγικό της στόχο την υπεύθυνη δραστηριοποίηση και την παραγωγή προστιθέμενης
αξίας για όλες τις ομάδες ενδιαφερομένων μερών της.
Η Εταιρία μέσω της δραστηριότητάς της και των έργων που αναλαμβάνει, συμβάλλει ουσιαστικά στην επίτευξη μερικών από
τους Παγκόσμιους Στόχους για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη (SDGs) για την επίτευξη των πλέον σύγχρονων προκλήσεων.
Τη βασική επίβλεψη για τα θέματα που αφορούν στους παραπάνω άξονες έχει η Επιτροπή ESG / Βιώσιμης Ανάπτυξης της
ΑΒΑΞ, η οποία αποτελείται από στελέχη των κυριότερων τμημάτων του Ομίλου. Μεταξύ άλλων, η Επιτροπή παρακολουθεί και
προτείνει βελτιώσεις, στα σημεία που κρίνει απαραίτητο, σχετικά με τις δράσεις και το κοινωνικο‐οικονομικό αποτύπωμα του
Ομίλου.
Η ΑΒΑΞ δίνει ιδιαίτερη έμφαση στη συνεχή ανάπτυξη των εργαζομένων, την αξιοκρατική τους αξιολόγηση, την προστασία των
ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των δικαιωμάτων στην εργασία, τη διασφάλιση και προαγωγή της ευημερίας όλων των
εργαζομένων, ανεξαρτήτως θέσης και ιεραρχικής βαθμίδας, την ισότητα των φύλων και το σεβασμό στη διαφορετικότητα. Οι
παραπάνω αξίες συμπεριλαμβάνονται στον Εσωτερικό Κανονισμό Λειτουργίας και τον Κώδικα Επιχειρηματικής Δεοντολογίας
και Ηθικής της Εταιρίας, οι οποίοι παρέχουν κατάλληλες οδηγίες σε όλους τους εργαζόμενους καλλιεργώντας το σεβασμό των
ανθρωπίνων και εργασιακών δικαιωμάτων.
Ο Κώδικας Επιχειρηματικής Δεοντολογίας και Ηθικής της Εταιρίας, έχει αναπτυχθεί με βάση τις κατευθυντήριες Οδηγίες του
ΟΟΣΑ για Πολυεθνικές Επιχειρήσεις.
57
Ι. Έκθεση Εταιρικής Διακυβέρνησης
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
Εισαγωγή
1. Κώδικας Εταιρικής Διακυβέρνησης
1.1 Γνωστοποίηση συμμόρφωσης της Εταιρείας με τις πρακτικές εταιρικής διακυβέρνησης που περιγράφονται στον Κώδικα
Εταιρικής Διακυβέρνησης της
1.2 Αποκλίσεις από τον Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης και αιτιολόγηση αυτών. Ειδικές διατάξεις του Κώδικα που δεν
εφαρμόζει η Εταιρεία και εξήγηση των λόγων της μη εφαρμογής
1.3 Πρακτικές εταιρικής διακυβέρνησης που εφαρμόζει η Εταιρεία επιπλέον των προβλέψεων του νόμου
1.4 Εφαρμογή Ν.4548/2018 περί Πολιτικής Αποδοχών και Έκθεσης Αποδοχών
1.5 Πολιτική Καταλληλότητας των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου
1.6 Έκθεση Ανεξάρτητων Μη Εκτελεστικών Μελών ΔΣ προς τη Γενική Συνέλευση των Μετόχων
1.7 Εσωτερικός Κανονισμός Λειτουργίας
2. Διοικητικό Συμβούλιο
2.1 Σύνθεση και τρόπος λειτουργίας του Διοικητικού Συμβουλίου
2.2 Συνοπτικά Βιογραφικά Σημειώματα των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου
2.3 Συνοπτικά Βιογραφικά Σημειώματα των κύριων Διευθυντικών Στελεχών της Εταιρείας
2.4 Επιτροπή Στρατηγικού Σχεδιασμού και Διαχείρισης Κινδύνων (Συμβούλιο Διεύθυνσης)
2.5 Επιτροπή Ελέγχου
2.6 Επιτροπή Υποψηφιοτήτων και Αποδοχών Μελών ΔΣ
2.7 Επιτροπή Διεκδίκησης Εργων
2.8 Επιτροπή Βιώσιμης Ανάπτυξης / ESG
2.9 Συμμετοχή Μελών των Διοικητικών Επιτροπών στις συνεδριάσεις των αρμοδίων οργάνων
2.10 Κατοχή Μετοχών της Εταιρείας από Μέλη ΔΣ και Κύρια Διευθυντικά Στελέχη
2.11 Πεπραγμένα Επιτροπών Ελέγχου και Υποψηφιοτήτων & Αποδοχών Μελών ΔΣ
58
2.12 Έκθεση Αποδοχών
3. Γενική Συνέλευση των μετόχων
3.1 Τρόπος Λειτουργίας της Γενικής Συνέλευσης και βασικές εξουσίες αυτής
3.2 Δικαιώματα των μετόχων και τρόπος άσκησής τους
4. Κύρια χαρακτηριστικά των συστημάτων εσωτερικού ελέγχου και διαχείρισης κινδύνων της Εταιρείας σε σχέση με τη
διαδικασία σύνταξης των χρηματοοικονομικών καταστάσεων
4.1 Σύστημα Εσωτερικού Ελέγχου
4.2 Συστήματα Εσωτερικού Ελέγχου και Διαχείρισης Κινδύνων της Εταιρείας και του Ομίλου σε σχέση με την διαδικασία
σύνταξης των χρηματοοικονομικών καταστάσεων (εταιρικών και ενοποιημένων).
5. Λοιπά διαχειριστικά, εποπτικά όργανα ή επιτροπές της Εταιρείας
6. Πρόσθετα πληροφοριακά στοιχεία.
ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Ο όρος «εταιρική διακυβέρνηση» (corporate governance) περιγράφει τον τρόπο με τον οποίο οι εταιρείες διοικούνται και
ελέγχονται. Η εταιρική διακυβέρνηση αρθρώνεται ειδικότερα ως ένα σύστημα σχέσεων ανάμεσα στη Διοίκηση της εταιρείας,
το Διοικητικό Συμβούλιου (Δ.Σ.), τους μετόχους της και άλλα ενδιαφερόμενα μέρη, συνιστά τη δομή μέσω της οποίας
προσεγγίζονται και τίθενται οι στόχοι της Εταιρείας, εντοπίζονται οι βασικοί κίνδυνοι που αυτή αντιμετωπίζει κατά της
λειτουργίας της, προσδιορίζονται τα μέσα επίτευξης των εταιρικών στόχων, οργανώνεται το σύστημα διαχείρισης κινδύνων και
καθίσταται δυνατή η παρακολούθηση της απόδοσης της Διοίκησης κατά τη διαδικασία εφαρμογής των παραπάνω.
Η αποτελεσματική εταιρική διακυβέρνηση διαδραματίζει ουσιαστικό και πρωτεύοντα ρόλο στην προώθηση της
ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων και, στην ενδυνάμωση των εσωτερικών δομών της λειτουργίας τους, ενώ η αυξημένη
διαφάνεια που προάγει έχει ως αποτέλεσμα τη βελτίωση στο σύνολο της οικονομικής τους δραστηριότητας με προφανές
όφελος για τους μετόχους αλλά και για τους λοιπούς εμπλεκόμενους (stakeholders).
Η παρούσα Έκθεση Εταιρικής Διακυβέρνησης αποτελεί ειδικό τμήμα της Ετήσιας Έκθεσης του Διοικητικού Συμβουλίου,
σύμφωνα με το άρθρο 152 του Ν.4548/2018 αλλά και την παράγραφο 3 του άρθρου 18 του Ν.4706/2020.
Η Εταιρεία έχει προσαρμόσει το καταστατικό της προς τις διατάξεις του ισχύοντα νόμου περί ανωνύμων εταιρειών,
Ν.4548/2018.
1. Κώδικας Εταιρικής Διακυβέρνησης
Η εταιρεία εφαρμόζει τις αρχές εταιρικής διακυβέρνησης, όπως αυτές ορίζονται από το σχετικό νομοθετικό πλαίσιο (άρθρο 37
του Ν.3693/2008, άρθρο 152 του Ν.4548/2018, όπως ισχύει σήμερα, και Ν.4706/2020).
59
1.1 Γνωστοποίηση συμμόρφωσης της Εταιρείας με τις πρακτικές εταιρικής διακυβέρνησης που περιγράφονται στον Κώδικα
Εταιρικής Διακυβέρνησης της
Η δήλωση αυτή αφορά το σύνολο των αρχών και πρακτικών της Εταιρείας και γίνεται για τη συμμόρφωση με το Ν.3873/2010
και το Ν.4548/2018, άρθρο 152.
Η Εταιρεία συμμορφώνεται οικειοθελώς με τις πρακτικές εταιρικής διακυβέρνησης που περιγράφονται στο Κώδικα Εταιρικής
Διακυβέρνησής της, ο οποίος είναι αναρτημένος στον ιστότοπο της Εταιρείας www.avax.gr. Η Εταιρεία έχει υιοθετήσει τον
ανανεωμένο Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης, ο οποίος δημοσιεύθηκε από τον Σύνδεσμο Επιχειρήσεων & Βιομηχανιών (ΣΕΒ)
και το Ελληνικό Συμβούλιο Εταιρικής Διακυβέρνησης (ΕΣΕΔ) το 2021.
Με τον όρο εταιρική διακυβέρνηση εννοούμε το σύστημα σχέσεων ανάμεσα στη Διοίκηση της Εταιρείας, το Διοικητικό
Συμβούλιο, τους Μετόχους της και άλλα ενδιαφερόμενα μέρη. Η εταιρική διακυβέρνηση συνιστά τη δομή μέσω της οποίας
προσεγγίζονται και τίθενται οι στόχοι της Εταιρείας, εντοπίζονται οι βασικοί κίνδυνοι που αυτή αντιμετωπίζει κατά την
λειτουργία της, προσδιορίζονται τα μέσα επίτευξης των εταιρικών στόχων, οργανώνεται το σύστημα διαχείρισης κινδύνων και
καθίσταται δυνατή η παρακολούθηση της απόδοσης και αποτελεσματικότητας της Διοίκησης κατά την εφαρμογή των
ανωτέρω.
Το Νομικό πλαίσιο που διέπει τον Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης της ΑΒΑΞ είναι:
i. Ο Ν.3693/2008 που επιβάλει την σύσταση επιτροπής ελέγχου καθώς και διάφορες σημαντικές υποχρεώσεις
γνωστοποίησης όσον αφορά το ιδιοκτησιακό καθεστώς και τη διακυβέρνηση μιας Εταιρείας
ii. Ο Ν.3873/2010 που ενσωμάτωσε στην ελληνική έννομη τάξη την υπ’ αριθ. 2006/46/EC οδηγία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
λειτουργώντας με τον τρόπο αυτό ως υπενθύμιση της ανάγκης θέσπισης Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης και
αποτελώντας ταυτόχρονα τον θεμέλιο λίθο του.
iii. Ο Ν.3884/2010 και ο Ν.4548/2018 που αφορά στα δικαιώματα μετόχων και τις πρόσθετες εταιρικές υποχρεώσεις
γνωστοποίησης προς τους μετόχους στα πλαίσια της προετοιμασίας της Γενικής Συνέλευσης.
iv. O Ν.4548/2018, που επικαιροποιεί τις υποχρεώσεις των εισηγμένων εταιρειών για την λειτουργία διαφόρων διοικητικών
επιτροπών αλλά και την έκδοση Έκθεσης Αμοιβών.
v. Ο Ν.4706/2020, ο οποίος τέθηκε σε ισχύ τον Ιούλιο του 2021 σε αντικατάσταση του Ν.3016/2002, που αφορά στα ποιοτικά
χαρακτηριστικά των μελών των Διοικητικών Συμβουλίων των εισηγμένων εταιρειών, και εισάγει την υποχρέωση
υιοθέτησης μίας σειράς κανονιστικών κειμένων και διοικητικών επιτροπών.
Η Εταιρεία μέσα από τον κώδικα εταιρικής διακυβέρνησης, εκπληρώνει όχι μόνο τη συμμόρφωση με την κείμενη νομοθεσία
αλλά και αναπτύσσει εταιρική κουλτούρα που θεμελιώνεται στις αξίες της επιχειρηματικής ηθικής, της προάσπισης των
συμφερόντων των μετόχων καθώς και όλων των ενδιαφερόμενων μερών.
1.2 Αποκλίσεις από τον ΚΕΔ και αιτιολόγηση αυτών. Ειδικές διατάξεις του Κώδικα που δεν εφαρμόζει η ΑΒΑΞ και εξήγηση
των λόγων της μη εφαρμογής.
60
Βάσει του Ν.4548/2018, άρθρο 152 όπως ισχύει σήμερα, σημαντικό στοιχείο του Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης αποτελεί η
υιοθέτηση του προτύπου της εξήγησης της μη συμμόρφωσης της Εταιρείας με συγκεκριμένες ειδικές πρακτικές του ΚΕΔ της.
Αυτό σημαίνει ότι η κείμενη νομοθεσία καθώς και ο Κώδικας Εταιρικής Διακυβέρνησης της Εταιρείας ακολουθεί την
προσέγγιση «συμμόρφωση ή εξήγηση» και απαιτεί είτε τη συμμόρφωση με το σύνολο των ειδικών πρακτικών του ΚΕΔ, είτε την
παράθεση των μερών του ΚΕΔ από τα οποία αποκλίνει και σχετική αιτιολόγηση των λόγων απόκλισης.
Σε σχέση με τις εν λόγω πρακτικές και αρχές του Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης της υφίστανται κατά την παρούσα χρονική
στιγμή ορισμένες αποκλίσεις, για τις οποίες ακολουθεί ανάλυση καθώς και επεξήγηση των λόγων που τις δικαιολογούν.
i. Διασφάλιση κριτηρίων πολυμορφίας μεταξύ των ανώτατων ή ανώτερων διευθυντικών στελεχών, με ανάλογη στοχοθέτηση
και χρονοδιάγραμμα επίτευξης
Τα ανώτατα ή και ανώτερα διευθυντικά στελέχη τίθενται στη διάθεση της Εταιρείας για την εκπλήρωση των σκοπών της και
την εξυπηρέτηση των αναγκών της. Ως εκ τούτου, και δεδομένου ότι η Εταιρεία δραστηριοποιείται κατ’ εξοχήν στον
κατασκευαστικό κλάδο, η επιλογή των κατάλληλων στελεχών με προσόντα και εμπειρία στην ανάληψη, διαχείριση και
εκτέλεση τεχνικών έργων, βασίζεται στη γνώση, εξειδίκευση, ικανότητα και αντίληψη και όχι στο φύλο που επιτάσσουν τα
κριτήρια πολυμορφίας. Κατά συνέπεια, δεν δύναται να υπάρξει στοχοθέτηση και χρονοδιάγραμμα επίτευξης των
παραπάνω κριτηρίων. Παρ’ όλα αυτά, η Εταιρεία μεριμνά για την επιλογή των ανωτέρω στελεχών της, με την τήρηση της
βέλτιστης δυνατής ισορροπίας κριτηρίων πολυμορφίας, κατ’ επιταγήν του Νόμου και τυπικών και ουσιαστικών προσόντων.
ii. Διασφάλιση επαρκούς χρόνου εκτέλεσης καθηκόντων των μελών του ΔΣ, θέτοντας περιορισμό στη συμμετοχή σε
διοικητικά όργανα άλλων μη συνδεδεμένων εταιρειών
Η επιλογή των μελών του Δ.Σ. της εταιρείας γίνεται με κριτήριο τη γνώση και την εμπειρία τους όπως και την εξοικείωσή
τους με το αντικείμενο δραστηριότητας της εταιρείας. Η άσκηση των καθηκόντων τους καθώς και η παροχή των υπηρεσιών
τους στη διοίκηση της εταιρείας αποτελεί πρώτιστη προτεραιότητα και λαμβάνει χώρα ακώλυτα και ανεπηρέαστα από την
όποια συμμετοχή τους σε διοικητικά όργανα μη συνδεδεμένων εταιρειών.
1.3 Πρακτικές Εταιρικής Διακυβέρνησης που εφαρμόζει η Εταιρεία επιπλέον των προβλέψεων του νόμου.
Οι πρακτικές εταιρικής διακυβέρνησης, τις οποίες εφαρμόζει η Εταιρεία είναι σύμφωνες με τις διατάξεις του νόμου και
αναφέρονται στον Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης. Επιπλέον, η Εταιρεία έχει διαχωρίσει τα καθήκοντα του Προέδρου από
αυτά του Διευθύνοντος Συμβούλου, και εφαρμόζει ένα ολοκληρωμένο σύστημα εσωτερικού ελέγχου στην Εταιρεία σύμφωνα
με τα διεθνή πρότυπα και το ισχύον κανονιστικό πλαίσιο.
Επιπροσθέτως, έχει θεσπίσει Κώδικα Δεοντολογίας και Κανονισμό Εσωτερικής Λειτουργίας, με σκοπό να εφαρμόσει τα
πρότυπα που επιβάλει η σύγχρονη διακυβέρνηση των εταιριών και ο αποτελεσματικός Εσωτερικός Έλεγχος. Η Επιτροπή
Ελέγχου και η Επιτροπή Ανάδειξης Υποψηφιοτήτων και Αποδοχών των μελών του ΔΣ διαθέτουν επίσης δικό τους κανονισμό
λειτουργίας.
Η σύνθεση του Διοικητικού Συμβουλίου καλύπτει την κατ’ ελάχιστον 25% δια νόμου συμμετοχή κάθε φύλου επί του συνολικού
αριθμού των Μελών του Διοικητικού Συμβουλίου, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 3 του Ν.4706/2020.
61
Σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν.3016/2002 και του Ν.4706/2020, από τα Μη Εκτελεστικά Μέλη τουλάχιστον δύο θα πρέπει να
είναι Ανεξάρτητα. Στο δεκαμελές Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας συμμετέχουν πέντε Μη Εκτελεστικά Μέλη, εκ των οποίων
τέσσερα είναι και Ανεξάρτητα.
Η θητεία των Μελών του Διοικητικού Συμβουλίου και των διοικητικών επιτροπών είναι τριετής.
1.4 Εφαρμογή Ν.4548/2018 περί Πολιτικής Αποδοχών και Έκθεσης Αποδοχών
Σε συμμόρφωση με το Ν.4548/2018, η Εταιρεία έχει θεσπίσει επίσημη Πολιτική Αποδοχών για τα μέλη του Διοικητικού της
Συμβουλίου, το κείμενο της οποίας εγκρίθηκε από τους μετόχους στην Ετήσια Τακτική Γενική Συνέλευση της 01.09.2020.
Η Εταιρεία συντάσσει ετησίως Έκθεση Αποδοχών και την θέτει προς συζήτηση στην ετήσια τακτική γενική συνέλευση ως
αντικείμενο της ημερήσιας διάταξης για την κλειόμενη χρήση. Η Έκθεση Αποδοχών περιέχει επισκόπηση του συνόλου των
πάσης φύσεων αποδοχών των μελών του διοικητικού συμβουλίου, σύμφωνα με τη νομοθεσία και την εγκεκριμένη πολιτική
αποδοχών.
1.5 Πολιτική Καταλληλότητας των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου
Η Εταιρεία έχει συντάξει Πολιτική Καταλληλότητας των μελών της διοίκησης, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 3 του
Ν.4706/2020 και την Εγκύκλιο 60/18.09.2020 της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, η οποία εγκρίθηκε από τους μετόχους κατά την
Ετήσια Τακτική Γενική Συνέλευση της 24.06.2021. Το λόγω κείμενο παρέχει τις κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με το σύνολο
των αρχών και κριτηρίων που εφαρμόζονται τουλάχιστον κατά την επιλογή, αντικατάσταση και ανανέωση της θητείας των
μελών του ΔΣ, στο πλαίσιο της αξιολόγησης της ατομικής και συλλογικής καταλληλότητας. H Πολιτική Καταλληλότητας
αποσκοπεί στη διασφάλιση της ποιοτικής στελέχωσης, αποτελεσματικής λειτουργίας και εκπλήρωσης του ρόλου του ΔΣ με
βάση τη γενικότερη στρατηγική και τις μεσομακροπρόθεσμες επιχειρηματικές επιδιώξεις της Εταιρείας με στόχο την προαγωγή
του εταιρικού συμφέροντος.
1.6 Έκθεση Ανεξάρτητων Μη Εκτελεστικών Μελών ΔΣ προς την Γενική Συνέλευση των Μετόχων
Τα ανεξάρτητα μη εκτελεστικά μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας υποβάλλουν Έκθεση στην Ετήσια Γενική
Συνέλευση των Μετόχων, αρχής γενομένης από την χρήση 2021 σύμφωνα με την απαίτηση του Ν.4706/2020 (άρθρο 9
παράγραφος 5). Στην εν λόγω έκθεση εκφράζεται γνώμη για τα ποιοτικά χαρακτηριστικά της διοίκησης που ασκείται από τα
εκτελεστικά μέλη του ΔΣ, ως προς την εφαρμογή ορθής πρακτικής της εταιρικής διακυβέρνησης και την διασφάλιση των
συμφερόντων των μετόχων, αλλά και των υπολοίπων εσωτερικών και εξωτερικών ενδιαφερόμενων μερών. Επίσης, παρατίθεται
άποψη για την πληρότητα και ορθότητα του περιεχομένου της Έκθεσης Διαχείρισης του ΔΣ και της Δήλωσης Εταιρικής
Διακυβέρνησης οι οποίες περιλαμβάνονται στην Ετήσια Οικονομική Έκθεση.
1.7 Εσωτερικός Κανονισμός Λειτουργίας
Η Εταιρεία έχει εγκρίνει Εσωτερικό Κανονισμό Λειτουργίας, με σκοπό την διασφάλιση της αποτελεσματικής και σωστής
λειτουργία της, σύμφωνα με τις απαιτήσεις του άρθρου 37 του Ν.3693/2008, του άρθρου 152 του Ν.4548/2018, όπως ισχύει
σήμερα, και κυρίως του Ν.4706/2020 για την εταιρική διακυβέρνηση, σε συνδυασμό με τις αποφάσεις της Επιτροπής
Κεφαλαιαγοράς περί εταιρειών εισηγμένων στο Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών και τις αρχές που θέτει το ΔΣ της Εταιρείας. Ο
62
Εσωτερικός Κανονισμός Λειτουργίας περιλαμβάνει την περιγραφή των οργάνων διοίκησης της Εταιρείας, τη σύνθεσή τους και
τις αρμοδιότητές τους, καθώς και την περιγραφή της οργανωτικής δομής των διοικητικών υπηρεσιών που αναφέρονται στη
Διοίκηση της Εταιρείας και των αρμοδιοτήτων τους. Περιλαμβάνει επίσης τις διαδικασίες πρόσληψης και αξιολόγησης της
απόδοσης των διευθυντικών στελεχών της Εταιρείας, καθώς και τις βασικές αρχές λειτουργίας της υπηρεσίας εσωτερικού
ελέγχου και του κώδικα συναλλαγών επί κινητών αξιών της Εταιρείας. Ο Εσωτερικός Κανονισμός Λειτουργίας είναι
αναρτημένος στην ιστοσελίδα της Εταιρείας www.avax.gr
2. Διοικητικό Συμβούλιο & διοικητικές επιτροπές
2.1 Σύνθεση και τρόπος λειτουργίας του Διοικητικού Συμβουλίου
Το Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας εξελέγη με τριετή θητεία την 24.06.2021, ήτοι έως 24.06.2024, και την 31.12.2021
απαρτίζεται από τους κάτωθι :
1
Χρήστος Ιωάννου
Πρόεδρος, Εκτελεστικό Μέλος
2
Κωνσταντίνος Κουβαράς
Αναπληρωτής Πρόεδρος, Εκτελεστικό Μέλος
3
Αικατερίνη Πιστιόλη
Αντιπρόεδρος, Μη Εκτελεστικό Μέλος
4
Κωνσταντίνος Μιτζάλης
Διευθύνων Σύμβουλος
5
Κωνσταντίνος Λυσαρίδης
Εκτελεστικό Μέλος
6
Αντώνης Μιτζάλης
Εκτελεστικό Μέλος
7
Χρίστος Σιάτης
Ανεξάρτητο, Μη Εκτελεστικό Μέλος
8
Αλέξιος Σωτηρακόπουλος
Ανεξάρτητο, Μη Εκτελεστικό Μέλος
9
Μιχαήλ Χατζηπαύλου
Ανεξάρτητο, Μη Εκτελεστικό Μέλος
10
Θοδώρα Μονοχάρτζη
Ανεξάρτητο, Μη Εκτελεστικό Μέλος
Από τα 10 μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου την 31.12.2021, πέντε (5) είναι Εκτελεστικά, ένα (1) είναι Μη Εκτελεστικό, και
τέσσερα (4) είναι Μη Εκτελεστικά και Ανεξάρτητα:
• Τα μέλη 1 (Πρόεδρος), 2 (Αναπληρωτής Πρόεδρος), 4 (Διευθύνων Σύμβουλος), 5 (Μέλος) και 6 (Μέλος) είναι Εκτελεστικά
• Το μέλος 3 (Αντιπρόεδρος) είναι Μη Εκτελεστικό
• Τα μέλη 7 έως 10 είναι Μη Εκτελεστικά και Ανεξάρτητα
• Τα μέλη 1, 2, 4 και 5 συμμετέχουν στην Επιτροπή Στρατηγικού Σχεδιασμού και Διαχείρισης Κινδύνων
• Τα μέλη 3, 7 και 8 συμμετέχουν στην Επιτροπή Ελέγχου
• Τα μέλη 3, 9 και 10 συμμετέχουν στην Επιτροπή Υποψηφιοτήτων και Αποδοχών Μελών ΔΣ
Οι αρμοδιότητες των εκτελεστικών μελών καθορίζονται και περιγράφονται αναλυτικά σε σχετικό πρακτικό του Διοικητικού
Συμβουλίου.
63
Τα μη εκτελεστικά και τα ανεξάρτητα μέλη είναι επιφορτισμένα με την εποπτεία των εταιρικών δραστηριοτήτων. Επιλέγονται
μεταξύ επαγγελματικώς καταξιωμένων ατόμων στον επιχειρηματικό και στον ακαδημαϊκό χώρο, τα οποία διαθέτουν εγχώρια
και διεθνή εμπειρία, με κριτήρια το μορφωτικό τους επίπεδο και το κοινωνικό τους κύρος. Συνεπώς, τα μέλη αυτά, κατά
τεκμήριο, είναι σε θέση να έχουν μια αμερόληπτη σφαιρική θεώρηση και να είναι εκφραστές αντικειμενικών απόψεων για τα
εταιρικά πράγματα.
Το Διοικητικό Συμβούλιο ενεργώντας συλλογικά έχει τη διοίκηση και διαχείριση των εταιρικών υποθέσεων. Αποφασίζει γενικά
για κάθε ζήτημα που αφορά την Εταιρεία και ενεργεί κάθε πράξη, εκτός από εκείνες για τις οποίες είτε από το Νόμο, είτε από
το καταστατικό είναι αρμόδια η Γενική Συνέλευση των μετόχων.
Συλλογική ενέργεια του Διοικητικού Συμβουλίου απαιτείται στις παρακάτω περιπτώσεις:
• Οι, σύμφωνα με το νόμο, απαιτούσες συλλογική ενέργεια του Διοικητικού Συμβουλίου.
• Η πώληση ή άλλως διάθεση μετοχών της Εταιρείας, η εξαγορά οποιασδήποτε επιχείρησης ή η πρόταση συγχώνευσης της
Εταιρείας με άλλη επιχείρηση.
• Η πώληση ή αγορά από την Εταιρεία περιουσιακών στοιχείων (κινητών ή ακινήτων) με αξία ίση ή μεγαλύτερη του
1.000.000 Ευρώ.
• Η κατάρτιση συμβάσεων ή η ανάληψη υποχρεώσεων με αξία ίση ή μεγαλύτερη των 3.000.000 Ευρώ.
• Η παροχή δανείων, πιστώσεων ή άλλης χρηματοοικονομικής διευκόλυνσης, εγγύησης, αποζημίωσης ή άλλης ασφάλειας σε
τρίτο φυσικό ή νομικό πρόσωπο εκτός της συνήθους πορείας των συναλλαγών της Εταιρείας με αξία ίση ή μεγαλύτερη των
Ευρώ 3.000.000, καθώς και η παροχή εμπορικής πίστωσης σε πελάτες εκτός της συνήθους πολιτικής της Εταιρείας με αξία
ίση ή μεγαλύτερη των Ευρώ 3.000.000.
• Η σύναψη δανειακών συμβάσεων ποσού ίσου ή μεγαλύτερου των Ευρώ 3.000.000.
• Η δημιουργία εμπράγματων βαρών επί περιουσιακών στοιχείων της Εταιρείας για ποσό ίσο ή μεγαλύτερο των Ευρώ
3.000.000.
• Η μεταβολή στις λογιστικές αρχές που ακολουθεί σήμερα η Εταιρεία.
• Η σύναψη ή ουσιαστική τροποποίηση σημαντικών συμβάσεων ή σύναψη συμβάσεων με μη εμπορικούς όρους εφόσον
αυτές έχουν αξία ίση ή μεγαλύτερη των Ευρώ 3.000.000.
Το Διοικητικό Συμβούλιο κατ’ έτος συντάσσει έκθεση στην οποία αναφέρονται αναλυτικά οι συναλλαγές της Εταιρείας με τις
συνδεδεμένες με αυτήν επιχειρήσεις. Η έκθεση αυτή γνωστοποιείται στις εποπτικές αρχές.
Το Διοικητικό Συμβούλιο δικαιούται με ειδικές αποφάσεις του να αναθέτει εκάστοτε την άσκηση όλων ή μέρους των
αρμοδιοτήτων και εξουσιών του, που προβλέπονται από το καταστατικό της Εταιρείας και τον νόμο ως και την εκπροσώπηση
της Εταιρείας, ανεξαρτήτως ποσού, σε μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου, υπαλλήλους της Εταιρείας ή τρίτους, ενεργούντες
από κοινού ή κατ’ ιδίαν έκαστος ορίζοντας ταυτόχρονα της έκταση των εξουσιών τους.
64
Όλες οι πρακτικές που διέπουν το ρόλο και της αρμοδιότητες του Διοικητικού Συμβουλίου περιλαμβάνονται στην Εταιρική
Διακυβέρνηση της Εταιρείας.
Το ΔΣ της Εταιρείας επανεξετάζει τουλάχιστον σε ετήσια βάση ανά οικονομικό έτος την πλήρωση των προϋποθέσεων
ανεξαρτησίας των ανεξάρτητων μη εκτελεστικών μελών του, όπως διατυπώνονται στην παράγραφο 1 του άρθρου 9 του
Ν.4706/2020. Ειδικότερα, ένα μέλος του ΔΣ θεωρείται ανεξάρτητο εφόσον κατά τον ορισμό και κατά τη διάρκεια της θητείας
του δεν κατέχει άμεσα ή έμμεσα ποσοστό δικαιωμάτων ψήφου μεγαλύτερο του 0,5% του μετοχικού κεφαλαίου της Εταιρείας
και είναι απαλλαγμένο από οικονομικές, επιχειρηματικές, οικογενειακές ή άλλου είδους σχέσεις εξάρτησης, οι οποίες μπορούν
να επηρεάσουν τις αποφάσεις του και την ανεξάρτητη και αντικειμενική κρίση του. Εφόσον κατά τον έλεγχο της πλήρωσης των
προϋποθέσεων του Ν.4706/202, ή σε οποιαδήποτε στιγμή διαπιστωθεί ότι οι προϋποθέσεις έπαψαν να συντρέχουν στο
πρόσωπο ανεξάρτητου μη εκτελεστικού μέλους, το Διοικητικό Συμβούλιο προβαίνει στις δέουσες ενέργειες αντικατάστασής
του. Οι εν λόγω προϋποθέσεις καλύπτονταν για τα 4 ανεξάρτητα, μη εκτελεστικά μέλη του ΔΣ της Εταιρείας από την
συγκρότηση του διοικητικού οργάνου σε σώμα, μετά την εκλογή του τον Ιούνιο του 2021, και συνεχίζουν να καλύπτονται μέχρι
την ημερομηνία έκδοσης της παρούσας Έκθεσης.
2.2 Συνοπτικά Βιογραφικά Σημειώματα των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου
Χρήστος Ιωάννου : Γεννήθηκε το 1972 στην Λευκωσία της Κύπρου. Το 1990 αποφοίτησε από το Κολέγιο Αθηνών, το 1994 έλαβε
πτυχίο ΒΑ στα Μαθηματικά από το πανεπιστήμιο Cornell και το 1998 μεταπτυχιακό MBA από το ΜΙΤ Sloan School of
Management. Ο κος Ιωάννου είναι Πρόεδρος της Donkey Hotels και μέλος του Chancellor’s Court of Benefactors στο
Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης και στο MIT Sloan Executive Board.
Κωνσταντίνος Κουβαράς : Είναι διπλωματούχος Πολιτικός Μηχανικός Α.Π.Θ. με μεγάλη εμπειρία στην κατασκευή και εποπτεία
μεγάλων τεχνικών έργων από το 1968. Γεννήθηκε στην Άρτα.
Αικατερίνη Πιστιόλη : Γεννήθηκε το 1971 στην Αθήνα. Το 1990 αποφοίτησε από το Κολλέγιο Αθηνών και το 1996 πήρε το
πτυχίο του Ηλεκτρολόγου Μηχανικού (Dipl.Ing.) από το πολυτεχνείο του Μονάχου (TUM). Από το 1996 έως το 1998 εργάστηκε
ως μηχανικός στην εταιρία PHILIPP HOLZMAN AG στο Βερολίνο. Από το 1998, επιστρέφοντας στη Ελλάδα, εργάστηκε σε πλήθος
Έργων της ΠΥΡΑΜΙΣ ΑΤΕΕ, συμμετέχοντας και στο ΔΣ και καταλαμβάνοντας τη θέση της Προέδρου και Διευθύνουσας
Συμβούλου της εταιρίας από το Δεκέμβριο του 2016 έως και σήμερα. Συμμετέχει και στο Διοικητικό Συμβούλιο της GREEN TOP
Ενεργειακή ΑΕ.
65
Κωνσταντίνος Μιτζάλης : Είναι διπλωματούχος Πολιτικός Μηχανικός Α.Π.Θ. με μεγάλη εμπειρία στην κατασκευή και εποπτεία
μεγάλων τεχνικών έργων. Ήταν κύριος μέτοχος της εταιρείας ΕΤΕΘ Α.Ε. από το 1978 όπου κατέχει τη θέση του Προέδρου και
του Διευθύνοντα Συμβούλου. Γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη.
Κωνσταντίνος Λυσαρίδης : Είναι διπλωματούχος Πολιτικός Μηχανικός Α.Π.Θ. (1969) με μεγάλη εμπειρία στην κατασκευή και
εποπτεία μεγάλων τεχνικών έργων. Ήταν βασικό στέλεχος της εταιρείας ΕΤΕΘ Α.Ε. από το 1970, όπου κατέχει την θέση του
Αντιπροέδρου και Γενικού Διευθυντή. Γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη.
Αντώνης Μιτζάλης : Γεννήθηκε στην Θεσσαλονίκη το 1984. Είναι Διπλ. Πολιτικός Μηχανικός (Δομοστατικός). Εργάζεται στον
όμιλο ΑΒΑΞ από τον Σεπτέμβριο του 2009. Από τον Αύγουστο του 2014 διατελεί μέλος του ΔΣ της Θυγατρικής ΕΤΕΘ. Είναι
κάτοχος πτυχίου BEng in Civil Engineering από το Πανεπιστήμιο του East London και MSc in Structural Engineering από το
Πανεπιστήμιο του Surrey.
Χρίστος Σιάτης : Έχει διατελέσει υψηλόβαθμο στέλεχος διεθνών ελεγκτικών εταιρειών, διαθέτει μακρά εμπειρία στην ελεγκτική
και τις αναδιαρθρώσεις λειτουργικού και χρηματοοικονομικού χαρακτήρα.
Αλέξιος Σωτηρακόπουλος : Είναι Δικηγόρος, μέλος του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών, πτυχιούχος της Νομικής Σχολής του
Πανεπιστημίου Αθηνών, με εξειδίκευση στο Εμπορικό Δίκαιο και ιδιαίτερα στο Εταιρικό Δίκαιο.
Μιχαήλ Χατζηπαύλου : Είναι οικονομολόγος πτυχιούχος του London School of Economics, Ορκωτός Ελεγκτής Αγγλίας &
Ουαλίας (FCA), διάκριση CFA από το ίδιο Ινστιτούτο και μέλος του Σώματος Ορκωτών Ελεγκτών‐Λογιστών Ελλάδας (ΣΟΕΛ). Εκ
των ιδρυτών και τ. Πρόεδρος / CEO της Deloitte Ελλάδος, ξεκίνησε την καριέρα του στην Ελλάδα με το Ελεγκτικό Τμήμα και
ακολούθως προχώρησε στην δημιουργία και ανάπτυξη του Συμβουλευτικού Τμήματος (Management Consulting) και του
Τμήματος Χρηματοοικονομικών Υπηρεσιών (Financial Advisory) της εταιρείας. Διετέλεσε ορκωτός ελεγκτής σε διάφορες
εταιρείες & τράπεζες, υπεύθυνος σε συμβουλευτικά έργα εταιρικής διακυβέρνησης, οργάνωσης & αναδιάρθρωσης
επιχειρήσεων, σε περισσότερες από 150 αποτιμήσεις τραπεζών & εταιριών, καθώς και σε πολυάριθμες εξαγορές &
συγχωνεύσεις. Από το 2016 είναι CEO στην εταιρεία Fukuro Capital Advisors Ltd, συμβουλεύοντας κυρίως επενδυτές του
εξωτερικού, ενώ διετέλεσε Πρόεδρος Δ.Σ στην εισηγμένη ΑΕΕΑΠ Trastor και στον Alpha TV Κύπρου.
Θεοδώρα Μονοχάρτζη : Είναι δικηγόρος, Ελληνίδα υπήκοος, με σπουδές στη Νομική Σχολή του Εθνικού και Καποδιστριακού
Πανεπιστημίου Αθηνών από όπου αποφοίτησε το 1988. Κατά τα έτη 1988‐1990 πραγματοποίησε μεταπτυχιακές σπουδές και
έλαβε μεταπτυχιακό τίτλο Master από το Πανεπιστήμιο του Ανοβέρου, Γερμανίας, με αντικείμενο ειδίκευσης το Ευρωπαϊκό
Κοινοτικό, Εταιρικό και Εργατικό Δίκαιο, ενώ η μεταπτυχιακή της διατριβή ήταν στο Εργατικό Δίκαιο και, συγκεκριμένα,
συγκριτική μελέτη του δικαίου της απεργίας στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής έννομης τάξης. Από το 1990 είναι δικηγόρος Αθηνών,
μέλος του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών, με ιδιαίτερη εξειδίκευση στο Αστικό, Εταιρικό, Εργατικό και Τραπεζικό Δίκαιο καθώς
και το Δίκαιο της Ενέργειας καθώς επίσης, και στην επίλυση διαφορών που άπτονται πολύπλοκων νομικών ζητημάτων σχετικών
με όλους τους τομείς λειτουργίας των επιχειρήσεων, ενώπιον των αρμοδίων δικαστηρίων. Από το έτος 2004 είναι εταίρος στη
δικηγορική εταιρεία «Σαραντίτης Δικηγορική Εταιρεία» ενώ από το 1991 μέχρι το 2004 ήταν συνεργάτης στο δικηγορικό
66
γραφείο «Σαραντίτης & Συνεργάτες». Επί σειρά ετών, είναι επικεφαλής του Τμήματος Δικαστικών Αντιδικιών (Dispute
Resolution) της δικηγορικής εταιρείας και, ως δικηγόρος στον Άρειο Πάγο από το 1999, χειρίζεται σημαντικές υποθέσεις
ιδιωτών και μεγάλων ομίλων. Είναι επικεφαλής του Τμήματος Δικαίου της Ενέργειας της εν λόγω εταιρείας, ενεργώντας ως
νομικός σύμβουλος επιχειρήσεων και κοινοπραξιών που δραστηριοποιούνται στην ανάπτυξη έργων, ειδικότερα στον τομέα των
ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
Από τα παραπάνω βιογραφικά σημειώματα, προκύπτει ότι η σύνθεση του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας
αντικατοπτρίζει τις γνώσεις, τις δεξιότητες και την πείρα που απαιτούνται για την άσκηση των αρμοδιοτήτων του, σύμφωνα με
την Πολιτική Καταλληλότητας που έχει εγκριθεί αλλά και το επιχειρηματικό μοντέλο και τη στρατηγική της Εταιρείας.
2.3 Συνοπτικά Βιογραφικά Σημειώματα των κύριων Διευθυντικών Στελεχών της Εταιρείας
Αναγνώστου Παναγιώτης, Διευθυντής Τεχνολογιών και Συστημάτων
Γεννήθηκε στο Σικάγο των ΗΠΑ το 1977. Είναι κάτοχος πτυχίου HND in Computer Systems από το Highbury College, BSc in
Computer Science Engineering από το University of Sunderland και MBA in Management of Information Systems από το Institut
Universitaire Kurt Bosch. Εργάζεται στον όμιλο ΑΒΑΞ από το 1996. Από το 2020 είναι Διευθυντής Τεχνολογιών και Συστημάτων.
Ηλιάδη Αθηνά, Διευθύντρια Χρηματοοικονομικής Διαχείρισης Ομίλου
Είναι απόφοιτη του τμήματος Χημικού του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών με MBA στην Διοίκηση
Επιχειρήσεων και κάτοχος επαγγελματικών τίτλων, Charter Certified Accountant (FCCA), Certified Internal Auditor (CIA) και
Certified Data Protection Officer (TLIV AUSTRIA), Certified IFRS (ACCA - ΣΟΕΛ), Certified IFRS (ICAEW). Έχει άδεια ασκήσεως
επαγγέλματος Ορκωτού Ελεγκτή Λογιστή (ΣΟΕΛ), πιστοποιητικό Άσκησης Λογιστικού και Ελεγκτικού Επαγγέλματος Κύπρου
(ΣΕΛΚ), και είναι μέλος του Ελληνικού Ινστιτούτου Εσωτερικών Ελεγκτών (ΕΙΕΕ). Έλαβε μέρος ως εισηγήτρια, σε σεμινάρια και
συνέδρια, στην Ελλάδα & Κύπρο. Το 1984 αρχίζει η σταδιοδρομία της στην Κύπρο ως Διευθύντρια Ποιοτικού Ελέγχου και μετά
ως Διευθύντρια Παραγωγής σε μεγάλη γαλακτοβιομηχανία. Το 1992 συνεχίζει στην Ελλάδα ως ελεγκτής και consultant σε
Ελεγκτικούς Οίκους, και ως Οικονομική Διευθύντρια σε πιστωτικά ιδρύματα έως το 1998 όπου αναλαμβάνει την Οικονομική
Διεύθυνση του Ομίλου ΑΒΑΞ. Διατελεί μέλος Διοικητικού Συμβουλίου σε εταιρίες του Ομίλου στην Ελλάδα και το εξωτερικό.
Μεταξύ άλλων διετέλεσε διευθυντής έργου στην υλοποίηση ολοκληρωμένης εφαρμογής ERP στο κλάδο κατασκευών, έχει
ασχοληθεί λεπτομερώς με την εταιρική διακυβέρνηση, διαδικασίες, συστήματα ελέγχου και υπηρεσίες Εσωτερικού Ελέγχου για
το εσωτερικό, αλλά και το εξωτερικό, Ευρώπη και Μέση Ανατολή. Επίσης, το 2008 - 2009 διετέλεσε σύμβουλος του Υπουργείου
Οικονομικών σε θέματα οργάνωσης υπηρεσίας Εσωτερικού Ελέγχου σε Δημόσιους Οργανισμούς.
Κατσιγιάννης Δημοσθένης, Διευθυντής Γραφείου Διευθύνοντος Συμβούλου
Είναι Πολιτικός Μηχανικός, απόφοιτος του ΕΜΠ και κάτοχος MBA από το Strathclyde Business School. Από το 1994
απασχολείται στον κατασκευαστικό τομέα, με την κατασκευή και εποπτεία τεχνικών έργων, ενώ διετέλεσε Γενικός Γραμματέας
Περιβάλλοντος (2004-2006) και Γενικός Γραμματέας Δημοσίων Έργων (2006-2009). Εργάζεται στον όμιλο ΑΒΑΞ από το 2009,
ενώ από το 2020 ανέλαβε τα καθήκοντα του επικεφαλής του Γραφείου Διευθύνοντος Συμβούλου της Εταιρείας.
67
Κούμενος Ιωάννης, Διευθυντής Ανθρώπινου Δυναμικού
Είναι Διπλωματούχος Ηλεκτρολόγος Μηχανικός της Πολυτεχνικής Σχολής του Πανεπιστημίου Πατρών, με μεταπτυχιακό τίτλο
σπουδών στη Διοίκηση Επιχειρήσεων (ΜΒΑ) από το University of Sheffield (UK), κατέχει τον τίτλο του European Project
Manager από το Πανεπιστήμιο της Βρέμης (Γερμανία) και είναι πιστοποιημένος στις Δημόσιες Σχέσεις από την
Ελληνοαμερικανική Ένωση. Διετέλεσε Διευθύνων Σύμβουλος σε θυγατρική της ΑΒΑΞ (Mondo Travel), Διευθυντικό στέλεχος
στην κατασκευή της Γέφυρας Ρίου-Αντιρρίου (Head of HR) και σε μεγάλες βιομηχανικές μονάδες (Διευθυντής Εργοστασίου της
Pepsico-Ηβη, Διευθυντής Παραγωγής & Τεχνικός διευθυντής στην Conitex Sonoco Ελλάς-πρώην ΕΒΙΕΝ ΑΕ), έχοντας επίσης
διατελέσει Επιστημονικός Συνεργάτης στην Πολυτεχνική Σχολή του ΑΠΘ, καθώς και επιβλέπων μηχανικός σε έργα ΔΕΗ. Έχει
παρακολουθήσει πλήθος σεμιναρίων επί διοικητικών και τεχνικών θεμάτων, ενώ υπήρξε εισηγητής σε πολλά συνέδρια και
σεμινάρια σε τεχνικά θέματα, σε θέματα Διοικητικά-Οργανωτικά & ανάπτυξης Ανθρώπινου Δυναμικού, έχοντας παράλληλα
πολλές δημοσιεύσεις σε εφημερίδες και περιοδικά. Υπήρξε επί 10ετία αρθρογράφος στην ημερήσια εφημερίδα
«ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ». Υπήρξε μέλος Διοικητικού & Εποπτικού Συμβουλίου του Οικοδομικού Συνεταιρισμού Διπλωματούχων
Μηχανικών ΤΕΕ, τμήματος Κεντρικής Μακεδονίας. Διετέλεσε Πρόεδρος της Ελληνικής Ομοσπονδίας Μπριτζ, Πρόεδρος του
Ροταριανού Ομίλου Κηφισιάς και βοηθός Διοικητή της Ελληνικής Περιφέρειας Ρόταρυ (2470). Είναι μέλος του Συνδέσμου
Διοίκησης Ανθρώπινου Δυναμικού Ελλάδας και πρόσφατα ορίστηκε Αναπληρωματικό μέλος της Διοικούσας Επιτροπής του
Ταμείου Μηχανικών Εργοληπτών Δημόσιων Έργων (ΤΜΕΔΕ).
Κωνσταντάρου Ρόη, Διευθύντρια Ποιότητας- Υγείας και Ασφάλειας- Περιβάλλοντος και Αειφόρου Ανάπτυξης
Είναι Διπλ. Πολιτικός Μηχανικός και τα τελευταία 20 έτη ανήκει στο δυναμικό του ομίλου ΑΒΑΞ Α.Ε. ως Διευθύντρια του
Τμήματος Διαχείρισης Ποιότητας-Ασφαλείας και Υγείας-Περιβάλλοντος και Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης για τον όμιλο. Το
τμήμα μεριμνά για την προετοιμασία και την υποστήριξη εφαρμογής διαδικασιών οργάνωσης των έργων από το στάδιο
προετοιμασίας της προσφοράς, στη συνέχεια στην κατασκευή έως και την τελική παράδοση στον πελάτη. Οι διαδικασίες
αφορούν σε μεθοδολογίες Ποιοτικού Ελέγχου (Quality Plans), εφαρμογής και παρακολούθησης Μέτρων Ασφαλείας και Υγείας
(Safety Plans /Risk Assessments), παρακολούθηση και υποστήριξη Περιβαλλοντικών Προγραμμάτων (Environmental Plans /Risk
Assessments), καθώς και σχετικών αδειοδοτήσεων. Παράλληλα ασχολείται με την οργάνωση και την υλοποίηση των
προγραμμάτων ΕΚΕ της ΑΒΑΞ Α.Ε. υιοθετώντας καλές πρακτικές που σχετίζονται με τον άνθρωπο, την κοινωνία, την αγορά και
το περιβάλλον. Σημαντικό κομμάτι της ενασχόλησης του τμήματος κατέχουν τα θέματα Βιώσιμης Ανάπτυξης μέσα στα πλαίσια
του ESG που λειτουργεί ο όμιλος καθώς και στην υποστήριξη εφαρμογής συστημάτων LEED, BREEAM, Estidama κλπ. κατά την
κατασκευή των έργων. Η παραπάνω δραστηριότητα του τμήματος αφορά σε όλο το εύρος εργασιών του ομίλου ΑΒΑΞ, εντός
και εκτός ελληνικών συνόρων.
Παπασταματίου Κλεοπάτρα, Υπεύθυνη Νομικής Υπηρεσίας
68
Δικηγόρος, Πτυχιούχος της Νομικής Σχολής Ε.Κ.Π.Α. Εγγεγραμμένη στο Δικηγορικό Σύλλογο Αθηνών από το έτος 1988.
Παράλληλα με την άσκηση ελευθέρου επαγγέλματος έχει διατελέσει νομικός Σύμβουλος σε κατασκευαστικές εταιρείες από
τον Αύγουστο 1989 έως σήμερα. Διαθέτει αξιοσημείωτη εμπειρία στο εταιρικό δίκαιο, εμπορικό δίκαιο, δίκαιο δημοσίων έργων
και προμηθειών. Γλώσσες: Αγγλικά.
Τασάκος Γεώργιος, Διευθυντής Έργων Δικτύων
Είναι Διπλωματούχος Πολιτικός Μηχανικός, μέλος του ΤΕΕ. Εργάζεται στην ΑΒΑΞ από το 1995 ως Μηχανικός Έργου. Το 1997
από τη θέση του Τεχνικού Διευθυντή, από το 2000 ως Διευθυντής Έργων Φυσικού Αερίου και από το 2020 ως Διευθυντής
Έργων Δικτύων συμμετέχει στην κατασκευή αντίστοιχων Έργων. Από το 2002 έως σήμερα εργάζεται ως Επικεφαλής Τμήματος
στην εκτέλεση ενεργειακών και υδραυλικών Έργων. Από το 2016 έως το 2020 συμμετείχε στο Δ.Σ της Εταιρείας BONATTI J&P
AVAX S.r.l, που είχε αναλάβει την κατασκευή των τμημάτων 2 & 3 του αγωγού φυσικού αερίου ΤΑΡ. Από το 2020 είναι
επικεφαλής του Τομέα Έργων Δικτύων της ΑΒΑΞ.
2.4 Επιτροπή Στρατηγικού Σχεδιασμού και Διαχείρισης Κινδύνων (Συμβούλιο Διεύθυνσης)
Η Επιτροπή Στρατηγικού Σχεδιασμού και Διαχείρισης Κινδύνων (Συμβούλιο Διεύθυνσης) συγκροτείται από τα κάτωθι τέσσερα
(4) Εκτελεστικά Μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας:
1
Κωνσταντίνος Κουβαράς
Πρόεδρος
2
Κωνσταντίνος Μιτζάλης
Μέλος
3
Κωνσταντίνος Λυσαρίδης
Μέλος
4
Χρήστος Ιωάννου
Μέλος
Το Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας δύναται με νεώτερη απόφαση να αποφασίζει την αλλαγή του αριθμού των μελών της
Επιτροπής Στρατηγικού Σχεδιασμού και Διαχείρισης Κινδύνων και την αντικατάσταση μελών της.
Οι αποφάσεις στην Επιτροπή Στρατηγικού Σχεδιασμού και Διαχείρισης Κινδύνων λαμβάνονται με απόλυτη πλειοψηφία των
μελών της.
Η θητεία του Συμβουλίου Διεύθυνσης λήγει με την λήξη της θητείας του Διοικητικού Συμβουλίου. Επομένως η θητεία των
ανωτέρω μελών του Συμβουλίου είναι τριετής και λήγει την 24.06.2024.
Αρμοδιότητες της Επιτροπής Στρατηγικού Σχεδιασμού και Διαχείρισης Κινδύνων:
• Εν γένει στρατηγική της Εταιρείας και επιχειρηματικά σχέδια
• Ανάπτυξη σε νέους επιχειρηματικούς τομείς ή σε νέες χώρες όπου δεν δραστηριοποιείται η Εταιρεία
• Εξαγορές και συγχωνεύσεις
69
• Καθορισμός μερισματικής πολιτικής της Εταιρείας
• Διαμόρφωση και τροποποίηση του οργανογράμματος της Εταιρείας και η υποβολή του στο Διοικητικό Συμβούλιο προς
έγκριση
• Αλλαγές στο επίπεδο στελεχών πρώτης γραμμής (ήτοι στελέχη που απευθύνονται στον Διευθύνοντα Σύμβουλο) μετά από
εισήγηση του Διευθύνοντα Συμβούλου
• Περιοδικός έλεγχος της πορείας των εργασιών της Εταιρείας και της υλοποίησης των στόχων που έχουν τεθεί από
υπηρεσιακά και επενδυτικά προγράμματα της Εταιρείας και τυχόν αναγκαίες διορθωτικές αποφάσεις και ενέργειες
• Λήψη αποφάσεων για όποια άλλα θέματα παραπέμπονται στο Συμβούλιο Διεύθυνσης με αποφάσεις του Διοικητικού
Συμβουλίου ή από το Διευθύνοντα Σύμβουλο ή από τους Εντεταλμένους Συμβούλους.
• Άσκηση κάθε αρμοδιότητας που θα του εκχωρείται ρητά από το Διοικητικό Συμβούλιο με σχετικές αποφάσεις του.
• Η εισήγηση του καθορισμού των αντικειμενικών στόχων και επιχειρηματικών κινδύνων της Εταιρείας, για την εκπόνηση
σχεδίων δράσεως και τον έλεγχο των αποτελεσμάτων
• Η διαμόρφωση και τροποποίηση του Εσωτερικού Κανονισμού της Εταιρείας και η υποβολή του προς έγκριση από το
Διοικητικό Συμβούλιο
• Τροποποίηση στο κανονισμό λειτουργίας της Επιτροπής Στρατηγικού Σχεδιασμού και Διαχείρισης Κινδύνων καταρτίζεται
και εγκρίνεται με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου.
2.5 Επιτροπή Ελέγχου
Η σύνθεση της Επιτροπής Ελέγχου την 31.12.2021 είχε ως εξής:
1
Χρίστος Σιάτης
Πρόεδρος
Ανεξάρτητο, Μη Εκτελεστικό Μέλος ΔΣ
2
Αικατερίνη Πιστιόλη
Μέλος
Μη Εκτελεστικό Μέλος ΔΣ
3
Αλέξιος Σωτηρακόπουλος
Μέλος
Ανεξάρτητο, Μη Εκτελεστικό Μέλος ΔΣ
Η Γενική Συνέλευση των μετόχων της εταιρείας που συνεδρίασε την 24.06.2021 όρισε τα μέλη της Επιτροπής Ελέγχου για τριετή
θητεία σύμφωνα με το άρθρο 44 του νόμου 4449/2017, με το οποίο τίθεται σε εφαρμογή η Οδηγία 56/16.04.2014 της
Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Στις ευρύτατες ελεγκτικές της δικαιοδοσίες περιλαμβάνονται, η άσκηση εποπτείας επί των εργασιών
της Υπηρεσίας Εσωτερικού Ελέγχου της Εταιρείας, η οποία υπάγεται ιεραρχικά σε αυτήν, και η παρακολούθηση της
αποτελεσματικής λειτουργίας του συστήματος εσωτερικού ελέγχου.
Επισημαίνεται ότι τα ανωτέρω στελέχη διαθέτουν αποδεδειγμένα επαρκή γνώση στον τομέα που δραστηριοποιείται η
εταιρεία, ενώ ο Πρόεδρος της Επιτροπής Ελέγχου, κ. Σιάτης διαθέτει αποδεδειγμένα επαρκή γνώση στη λογιστική και
ελεγκτική. Το βιογραφικό σημείωμα του κ. Σιάτη παρατίθεται στην ιστοσελίδα της Εταιρείας (www.avax.gr).
70
Τα καθήκοντα και οι αρμοδιότητες της Ελεγκτικής Επιτροπής και ο κανονισμός λειτουργίας της αναλύονται στον Κώδικα
Εταιρικής Διακυβέρνησης, ο οποίος έχει αναρτηθεί στον ιστότοπο της Εταιρείας www.avax.gr
Ο Ν.3693/2008, αντικαταστάθηκε από το Ν.4449/2017 (ΦΕΚ Α 7/24.01.2017) «Υποχρεωτικός έλεγχος των ετήσιων και των
ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων, δημόσια εποπτεία επί του ελεγκτικού έργου και λοιπές διατάξεις».
Σύμφωνα με το νεότερο νόμο, ως προς τα θέματα της Επιτροπής Ελέγχου, τα μέλη αυτής είναι μη εκτελεστικά, η δε εποπτεία
της τήρησης των διατάξεων σχετικά με την εν λόγω Επιτροπή, ασκείται πλέον από την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς. Η Εταιρεία
προσαρμόσθηκε άμεσα στις διατάξεις του νέου νόμου.
H Ελεγκτική Επιτροπή πραγματοποιεί τουλάχιστον 4 τακτικές συνεδριάσεις ετησίως για την παρακολούθηση των συστημάτων
εσωτερικού ελέγχου και της διαχείρισης κινδύνων της Εταιρείας, καθώς και έκτακτες, όποτε κρίνεται αναγκαίο.
Στις συνεδριάσεις της Ελεγκτικής Επιτροπής με το τμήμα Εσωτερικού Ελέγχου μπορούν να παρίστανται και οι Εξωτερικοί
Ορκωτοί Ελεγκτές της Εταιρείας.
2.6 Επιτροπή Υποψηφιοτήτων και Αποδοχών Μελών ΔΣ
Η Εταιρεία έχει συστήσει τριμελή ενιαία Επιτροπή Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων των μελών του ΔΣ, σύμφωνα με τις διατάξεις
του άρθρου 10 παρ. 2 Ν. 4706/2020, η οποία την 31.12.2021 απαρτίζεται από τα εξής στελέχη του Ομίλου:
1
Μιχαήλ Χατζηπαύλου
Πρόεδρος
Ανεξάρτητο, Μη Εκτελεστικό Μέλος ΔΣ
2
Αικατερίνη Πιστιόλη
Μέλος
Μη Εκτελεστικό Μέλος ΔΣ
3
Θεοδώρα Μονοχάρτζη
Μέλος
Ανεξάρτητο, Μη Εκτελεστικό Μέλος ΔΣ
2.7 Επιτροπή Διεκδίκησης Εργων
Η Εταιρεία έχει συστήσει τριμελή Επιτροπή Διεκδίκησης Έργων, στο πλαίσιο των διατάξεων του Καταστατικού της Εταιρείας,
του άρθρου 87 του Ν.4548/2018 αλλά και της εφαρμογής βέλτιστων αρχών και κανόνων εταιρικής διακυβέρνησης. Το νέο
θεσμικό όργανο της Εταιρείας λειτουργεί με γνώμονα την αποτελεσματική λειτουργία των εταιρικών οργάνων και της
εφαρμογής του συνόλου των αρχών, των τεχνικών και οργανωτικών μέτρων και διαδικασιών που έχει υιοθετήσει η Εταιρεία για
την αποτελεσματική συμμόρφωσή της προς τους κανόνες ανταγωνισμού.
Η Επιτροπή Διεκδίκησης Έργων ανέλαβε από το Διοικητικό Συμβούλιο τις εξουσίες διαχείρισης και εκπροσώπησης της
Εταιρείας που σχετίζονται με τη συμμετοχή σε διαδικασίες ανάθεσης δημοσίων συμβάσεων και την εν γένει διεκδίκηση
δημοσίων και ιδιωτικών έργων, και όπως ειδικότερα καθορίζεται στη σχετική απόφαση του ΔΣ. Η Επιτροπή την 31.12.2021
απαρτίζεται από τα εξής στελέχη του Ομίλου:
71
1
Κωνσταντίνος Λυσαρίδης
Εκτελεστικό Μέλος ΔΣ
2
Αθηνά Ηλιάδη
Οικονομική Διευθύντρια Ομίλου
3
Ζωή Λυσαρίδου
Διευθύντρια Δημοπρασιών
2.8 Επιτροπή ESG / Βιώσιμης Ανάπτυξης
Το θέμα της Βιώσιμης Ανάπτυξης περιλαμβάνεται στις προτεραιότητες των προηγμένων κρατών, μέσω κανονισμών παροχής
κινήτρων και αντικινήτρων προς στις επιχειρήσεις, ενώ ο Ευρωπαϊκός Κανονισμός (ΕΕ) 2019/2088 επιδρά στις σχέσεις των
επιχειρήσεων με τα Χρηματοπιστωτικά Ιδρύματα και τις Ασφαλιστικές εταιρείες μέσω του καθορισμού κανόνων για την
Βιώσιμη Ανάπτυξη.
Στα πλαίσια αυτά, προκειμένου να υπάρχει συστηματική και εις βάθος προσέγγιση του θέματος της αειφόρου ανάπτυξης, και
να βελτιώσει το κοινωνικο-οικονομικό αποτύπωμα που προκαλείται στην οικονομία και την κοινωνία από τις άμεσες, τις
έμμεσες και τις επαγόμενες δράσεις και τα κατασκευαστικά έργα της, η Εταιρεία έχει συγκροτήσει επιτροπή για θέματα ESG /
Βιώσιμης Ανάπτυξης, αποτελούμενη από τα παρακάτω στελέχη:
Διεύθυνση / Τμήμα
Θέματα Αειφόρου Ανάπτυξης
Ονοματεπώνυμο
Υπεύθυνου
QSHE & Sustainability
Ασφάλεια και Υγιεινή, Διαδικασίες στα Έργα,
Περιβαλλοντολογικά
Ρόη Κωνσταντάρου
Προμηθειών
Εφοδιαστική Αλυσίδα
Γεράσιμος Ζησιμάτος
Ανθρώπινου Δυναμικού
Ανθρώπινα Δικαιώματα, Εργασιακά, Κοινωνικά
Γιάννης Κούμενος
Επενδυτικών Σχέσεων
Γνωστοποιήσεις προς Επενδυτές
& Χρηματιστήριο Αθηνών
Άγγελος Κιοσκλής
Εσωτερικού Ελέγχου
Εταιρική Διακυβέρνηση
Γιώργος Κολιόπουλος &
Κλαίρη Βογιατζή
Χρηματοοικονομική Διαχείριση
/ Διεύθυνση
Διαδικασίες, μη χρηματοοικονομική αναφορά ως
μέρος των χρηματοοικονομικών αναφορών
Αθηνά Ηλιάδη
Χρηματοοικονομική Διαχείριση
/ Σχέσεις με Τράπεζες
Εισαγωγή στο Δείκτη FTSE 4 Good
Δημήτρης Ηλιάδης
Χρηματοοικονομική Διαχείριση
/Ασφάλιση Κινδύνων Ομίλου
Ασφάλιση κινδύνων με επίπτωση στο περιβάλλον,
στο προσωπικό και στη κοινωνία
Μαρία Κιουμουρτζίδου
Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων
Ασφάλεια Προσωπικών Δεδομένων
Μαίρη Μαγκωνάκη
72
Εταιρικής Επικοινωνίας
Δημοσιοποίηση Δράσεων
Ματθαίος Βάλβης
Τον γενικό συντονισμό της Επιτροπής έχει η κα Ρόη Κωνσταντάρου και κάθε μέλος της έχει την επιμέλεια και τον έλεγχο των
ζητημάτων της αρμοδιότητάς του.
Η μετοχή της Εταιρείας περιλαμβάνεται στη σύνθεση του Δείκτη ESG του Χρηματιστηρίου Αθηνών, αποτελώντας μία από τις 49
εταιρίες που καλύπτουν τις αυστηρές προϋποθέσεις οι οποίες έχουν τεθεί, σύμφωνα με την τελευταία αναθεώρηση του δείκτη
τον Δεκέμβριο του 2021.
2.9 Συμμετοχή Μελών των Διοικητικών Επιτροπών στις συνεδριάσεις των αρμοδίων οργάνων
Ο παρακάτω πίνακας παρέχει πληροφορίες σχετικά με τη συμμετοχή των μελών στις συνεδριάσεις του ΔΣ, της Επιτροπής
Ελέγχου και της Επιτροπής Υποψηφιοτήτων και Αποδοχών Μελών ΔΣ, κατά τη διάρκεια του 2021, σύμφωνα με τα οριζόμενα
στο άρθρο 18, παράγραφος 3 του Ν.4706/2020. Επισημαίνεται ότι η Επιτροπή Υποψηφιοτήτων & Αμοιβών Μελών ΔΣ ξεκίνησε
τη λειτουργία της κατόπιν έγκρισης των μετόχων στη γενική συνέλευση της 24.06.2021. Επίσης, δύο μέλη του ΔΣ προστέθηκαν
στη σύνθεσή του με απόφαση της ίδιας γενικής συνέλευσης.
Διοικητικό
Σύμβούλιο
Επιτροπή
Ελέγχου
Επιτροπή Υποψηφιοτήτων
& Αμοιβών Μελών ΔΣ
Χρήστος Ιωάννου
90
Κωνσταντίνος Κουβαράς
92
Αικατερίνη Πιστιόλη *
19
5
8
Κωνσταντίνος Μιτζάλης
92
Κωνσταντίνος Λυσαρίδης
92
Αντώνης Μιτζάλης **
43
Χρίστος Σιάτης
91
5
Αλέξιος Σωτηρακόπουλος
92
5
Μιχαήλ Χατζηπαύλου *
64
8
Θεοδώρα Μονοχάρτζη **
43
8
* Είναι μόνιμοι κάτοικοι εξωτερικού. Λόγω της διετούς πανδημίας και των γνωστών προβλημάτων στις μετακινήσεις, η
παρουσία τους στις συνεδριάσεις του ΔΣ της Εταιρείας ήταν σχετικά περιορισμένη.
** Εξελέγησαν την 24.06.2021
2.10 Κατοχή Μετοχών της Εταιρείας από Μέλη ΔΣ και Κύρια Διευθυντικά Στελέχη
Ο παρακάτω πίνακας παρέχει πληροφορίες σχετικά με τον αριθμό μετοχών της Εταιρείας τις οποίες κατέχει κάθε μέλος του ΔΣ
και κάθε κύριο διευθυντικό στέλεχος της Εταιρείας κατά την 31.12.2021, και την περίοδο έκδοσης της παρούσας Οικονομικής
Έκθεσης, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 18, παράγραφος 3 του Ν.4706/2020.
73
Ιδιότητα
31.12.2021
26.04.2022
Χρήστος Ιωάννου
Πρόεδρος ΔΣ
Μερική συμμετοχή σε
διάφορα νομικά
πρόσωπα, τα οποία
ελέγχουν συνολικά
50.596.111 μετοχές
Μερική συμμετοχή σε
διάφορα νομικά
πρόσωπα, τα οποία
ελέγχουν συνολικά
50.596.111 μετοχές
Κωνσταντίνος Κουβαράς
Αναπληρωτής Πρόεδρος ΔΣ
Μέσω νομικού
προσώπου, το οποίο
ελέγχει πλήρως
11.298.955 μετοχές
Μέσω νομικού
προσώπου, το οποίο
ελέγχει πλήρως
11.298.955 μετοχές
Αικατερίνη Πιστιόλη
Αντιπρόεδρος ΔΣ
275.000
275.000
Κωνσταντίνος Μιτζάλης
Διευθύνων Σύμβουλος
Συνολικά 23.537.570
μετοχές, μέσω ατομικού
λογαριασμού και Κοινής
Επενδυτικής Μερίδας
Συνολικά 23.537.570
μετοχές, μέσω ατομικού
λογαριασμού και Κοινής
Επενδυτικής Μερίδας
Κωνσταντίνος Λυσαρίδης
Μέλος ΔΣ
1.375.289
1.375.289
Αντώνης Μιτζάλης
Μέλος ΔΣ
0
0
Χρίστος Σιάτης
Μέλος ΔΣ
0
0
Αλέξιος Σωτηρακόπουλος
Μέλος ΔΣ
0
0
Μιχαήλ Χατζηπαύλου
Μέλος ΔΣ
0
0
Θεοδώρα Μονοχάρτζη
Μέλος ΔΣ
0
0
Αναγνώστου Παναγιώτης
Διευθυντής Τεχνολογιών και
Συστημάτων
0
0
Ηλιάδη Αθηνά
Διευθύντρια Χρηματοοικονομικής
Διαχείρισης Ομίλου
0
0
Κατσιγιάννης Δημοσθένης
Διευθυντής Γραφείου Διευθύνοντος
Συμβούλου
0
0
Κούμενος Ιωάννης
Διευθυντής Ανθρώπινου Δυναμικού
0
0
Κωνσταντάρου Ρόη
Διευθύντρια Ποιότητας- Υγείας και
Ασφάλειας- Περιβάλλοντος και
Αειφόρου Ανάπτυξης
0
0
Παπασταματίου
Κλεοπάτρα
Υπεύθυνη Νομικής Υπηρεσίας
0
0
Τασάκος Γεώργιος
Διευθυντής Εργων Δικτύων
0
0
74
2.11 Πεπραγμένα Επιτροπών Ελέγχου και Υποψηφιοτήτων και Αποδοχών Μελών ΔΣ
Οι διοικητικές επιτροπές Ελέγχου και Υποψηφιοτήτων & Αποδοχών Μελών ΔΣ κατά τη διάρκεια της χρήσης 2021 προώθησαν
την χρηστή εταιρική διακυβέρνηση της Εταιρείας, λειτουργώντας κατ’ αυτόν τον τρόπο ενισχυτικά προς το έργο της
εκτελεστικής διοίκησης του Ομίλου και την προάσπιση των συμφερόντων των μετόχων. Σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο
18, παράγραφος 3 του Ν.4706/2020, ακολουθεί συνοπτική παράθεση των πεπραγμένων των δύο επιτροπών για το 2021:
Επιτροπή Ελέγχου
Κατά το 2021, η Επιτροπή Ελέγχου συνεδρίασε 5 φορές, ήτοι: 01.02.2021, 29.03.2021, 22.04.2021, 27.09.2021, 16.12.2021 με
όλα της τα μέλη, πλέον των εσωτερικών ελεγκτών της Εταιρείας, να παρίστανται σε όλες τις συνεδριάσεις, καθώς και βασικά
διευθυντικά στελέχη σε ορισμένες.
Εξετάστηκαν, μεταξύ άλλων, θέματα που αφορούσαν τον Εξωτερικό Έλεγχο και την Διαδικασία Χρηματοοικονομικής
Πληροφόρησης, όπως :
α) Η διαδικασία χρηματοοικονομικής πληροφόρησης και η αξιολόγηση των οικονομικών καταστάσεων της Εταιρείας ως προς
την ακρίβεια, πληρότητα και την συνέπεια τους
β) Η επίβλεψη των επίσημων ανακοινώσεων που αφορούν την χρηματοοικονομική απόδοση της Εταιρείας και η εξέταση των
βασικών σημείων των χρηματοοικονομικών καταστάσεων που εμπεριέχουν σημαντικές κρίσεις και εκτιμήσεις από πλευράς
Διοίκησης κ.α.
Η Επιτροπή Ελέγχου εξέτασε την εφαρμογή της ακολουθούμενης Στρατηγικής Βιώσιμης Ανάπτυξης που εφαρμόζεται από τον
Όμιλο σε όλα τα επίπεδα και τους τομείς δραστηριοποίησής του καθώς και ότι στους στόχους του Ομίλου έχουν
συμπεριληφθεί ουσιαστικά θέματα όπως η απασχόληση και η υγεία & ασφάλειας των εργαζομένων, η εταιρική διακυβέρνηση,
η προστασία του περιβάλλοντος, η μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος κ.α.
Επιπλέον, παρακολούθησε την αποτελεσματικότητα των συστημάτων εσωτερικού ελέγχου και διαχείρισης κινδύνων της
Εταιρείας, ώστε να διασφαλίζεται πως οι κυριότεροι κίνδυνοι προσδιορίζονται, αντιμετωπίζονται και δημοσιοποιούνται με
ορθό τρόπο. Παράλληλα επόπτευσε και αξιολόγησε την επάρκεια του έργου της Μονάδας Εσωτερικού Ελέγχου και των
εκθέσεων που αυτή συνέταξε, εξασφαλίζοντας την ανεξαρτησία, την εύρυθμη λειτουργία και την απρόσκοπτη και πλήρη
πρόσβαση αυτής σε πληροφορίες σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα για την επαγγελματική εφαρμογή του εσωτερικού ελέγχου,
αλλά και το ισχύον νομικό και κανονιστικό πλαίσιο. Τέλος προχώρησε σε ενημέρωση του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας
αναφορικά με τους τομείς που η Επιτροπή Ελέγχου, κατά την άσκηση του έργου της, θεώρησε ότι υπάρχουν ουσιώδη θέματα.
Επιτροπή Υποψηφιοτήτων & Αποδοχών μελών ΔΣ
Η Επιτροπή Αποδοχών & Υποψηφιοτήτων του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας «ΑΒΑΞ Α.Ε.» (Επιτροπή Α&Υ) ορίσθηκε
από τη Γενική Συνέλευση της Εταιρείας της 24ης Ιουνίου 2021 και με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της ίδιας
ημερομηνίας απαρτίζεται από τους εξής:
75
▪ Μιχάλης Χατζηπαύλου – Πρόεδρος
▪ Αικατερίνη Πιστιόλη – Μέλος
▪ Θεοδώρα Μονοχάρτζη – Μέλος
Κατά τη διάρκεια του 2021, η Επιτροπή συνεδρίασε σε πλήρη σύνθεση, είτε με φυσική παρουσία είτε μέσω τηλεδιάσκεψης στις
14.09.2021, 18.10.2021, 22.10.2021, 04.11.2021, 10.11.2021, 02.12.2021, 07.12.2021 και 08.12.2021.
Σκοπός της Επιτροπής ήταν η δημιουργία του νέου Κανονισμού Λειτουργίας της Επιτροπής Αποδοχών & Υποψηφιοτήτων και
της Πολιτικής Αποδοχών, καθώς και Προτάσεις Αποδοχών για τα πρόσωπα που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής, σύμφωνα με
τα προβλεπόμενα στις διατάξεις των άρθρων 110, 111 & 112 του Ν. 4548/2018, όπως ισχύει και των άρθρων 10, 11 & 12 του Ν.
4706/2020.
Εκτός από τις παραπάνω διατάξεις, λήφθηκαν υπόψη επίσης και τα εξής: η Εγκύκλιος αρ. 60/18.09.2020 της Επιτροπής
Κεφαλαιαγοράς με κατευθυντήριες γραμμές για την Πολιτική Καταλληλόλητας των Μελών Δ.Σ. Εισηγμένης Εταιρείας σύμφωνα
με το άρθρο 3 του Ν. 4706/2020, οι διατάξεις του Νέου Ελληνικού Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης 2021 του Ελληνικού
Συμβουλίου Εταιρικής Διακυβέρνησης (ΕΣΕΔ), καθώς επίσης και μελέτη συγκρίσιμων Κανονισμών Λειτουργίας, Πολιτικής
Αποδοχών & Εκθέσεων Αποδοχών άλλων εισηγμένων εταιρειών, είτε του ίδιου κλάδου είτε άλλων κλάδων με στόχο τη
βελτιστοποίηση των δικών μας παραδοτέων.
Ειδικότερα, για τη διαμόρφωση της Πολιτικής Αποδοχών έχουν ληφθεί υπόψη οι βέλτιστες πρακτικές που ισχύουν για τις
εισηγμένες εταιρείες με βάση τα οριζόμενα στη σχετική νομοθεσία, οι διατάξεις του Καταστατικού και ο Κώδικας Εταιρικής
Διακυβέρνησης της Εταιρείας και οι διατάξεις του Ελληνικού Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης 2021, αντικατοπτρίζοντας
ταυτόχρονα τις ισχύουσες συμφωνίες της Εταιρείας ως προς τις αποδοχές των μελών του Δ. Σ.
Προσχέδια του Κανονισμού Λειτουργίας της Επιτροπής Αποδοχών & Υποψηφιοτήτων & της Πολιτικής Αποδοχών, πριν την
προώθηση τους προς έγκριση από το ΔΣ, συζητήθηκαν διεξοδικά με τον Πρόεδρο του ΔΣ της Εταιρείας στα πλαίσια της δικής
του αρμοδιότητας όσον αφορά τα γενικότερα θέματα προσαρμογής της Εταιρείας στους κανόνες Εταιρικής Διακυβέρνησης.
Τα τελικά παραδοτέα της Επιτροπής μας παρουσιάστηκαν στο Δ.Σ. της 16.12.2021 όπου και έτυχαν ομόφωνης έγκρισης και
υιοθέτησης.
2.12 Έκθεση Αποδοχών
Το ΔΣ της Εταιρείας συντάσσει Έκθεση Αποδοχών των μελών του για τις καταβληθείσες αποδοχές εντός της κλειόμενης χρήσης,
σύμφωνα με το άρθρο 112 του Ν.4548/2018 και την Πολιτική Αποδοχών της Εταιρείας, η οποία υποβάλλεται προς συζήτηση
στην επόμενη Ετήσια Τακτική Γενική Συνέλευση των μετόχων, ως αντικείμενο της ημερήσιας διάταξης. Επισημαίνεται ότι
ψήφος των μετόχων όσον αφορά την Έκθεση Αποδοχών είναι συμβουλευτική. Το διοικητικό συμβούλιο οφείλει να επεξηγεί
στην έκθεση αποδοχών, τον τρόπο με τον οποίο ελήφθη υπόψη το ανωτέρω αποτέλεσμα της ψηφοφορίας κατά την τακτική
γενική συνέλευση.
3. Γενική Συνέλευση των μετόχων
3.1 Τρόπος Λειτουργίας της Γενικής Συνέλευσης και βασικές εξουσίες αυτής
76
Η Γενική Συνέλευση των μετόχων είναι το ανώτατο όργανο της Εταιρείας, και δικαιούται να αποφασίζει για κάθε εταιρική
υπόθεση και ν’ αποφαίνεται για όλα τα ζητήματα, που υποβάλλονται σ’ αυτήν. Ειδικότερα η Γενική Συνέλευση είναι
αποκλειστικώς αρμόδια να αποφασίζει για:
α) τροποποιήσεις του Καταστατικού. Ως τροποποιήσεις νοούνται και οι αυξήσεις ή μειώσεις του μετοχικού κεφαλαίου, εκτός
από τις περιπτώσεις που αναφέρονται στο άρθρο έξι (6) του Καταστατικού καθώς και τις επιβαλλόμενες από τις διατάξεις
άλλων νόμων,
β) την εκλογή των Ελεγκτών,
γ) την έγκριση ή μεταρρύθμιση του ισολογισμού και των ετησίων χρηματοοικονομικών καταστάσεων της Εταιρείας,
δ) τη διάθεση των ετησίων κερδών,
ε) τη συγχώνευση, διάσπαση, μετατροπή, αναβίωση της Εταιρείας,
στ) τη μετατροπή των μετοχών της Εταιρείας ,
ζ) την παράταση ή συντόμευση της διάρκειας της Εταιρείας,
η) τη λύση της Εταιρείας και το διορισμό εκκαθαριστών,
θ) την εκλογή μελών του Διοικητικού Συμβουλίου, εκτός από την περίπτωση του άρθρου 11 του Καταστατικού και
ι) την έγκριση της εκλογής σύμφωνα με το Καταστατικό, των προσωρινών συμβούλων σε αντικατάσταση συμβούλων που
παραιτήθηκαν, πέθαναν ή εξέπεσαν κατ’ άλλο τρόπο από το αξίωμά τους.
Οι αποφάσεις της Γενικής Συνέλευσης είναι υποχρεωτικές και για τους μετόχους που είναι απόντες ή διαφωνούν.
Η Γενική Συνέλευση των μετόχων, συγκαλείται πάντοτε από το Διοικητικό Συμβούλιο και συνέρχεται τακτικά στην έδρα της
Εταιρείας ή στην περιφέρεια άλλου Δήμου εντός του νομού της έδρας, ή άλλου δήμου όμορου της έδρας, τουλάχιστον μια
φορά σε κάθε εταιρική χρήση, το αργότερο έως τη δεκάτη (10η) ημερολογιακή ημέρα του ένατου μήνα μετά τη λήξη κάθε
εταιρικής χρήσης.
Το Διοικητικό Συμβούλιο μπορεί να συγκαλεί σε έκτακτη συνεδρίαση την Γενική Συνέλευση των μετόχων, όταν το κρίνει
σκόπιμο ή αν το ζητήσουν μέτοχοι που εκπροσωπούν το κατά νόμο και το Καταστατικό απαιτούμενο ποσοστό.
Οι αποφάσεις της Γενικής Συνελεύσεως λαμβάνονται με απόλυτη πλειοψηφία των ψήφων, που εκπροσωπούνται σ’ αυτή.
Εξαιρετικώς όταν πρόκειται για αποφάσεις που αφορούν: α) τη μεταβολή της εθνικότητας της Εταιρείας, β) τη μεταβολή της
έδρας της Εταιρείας, γ) τη μεταβολή του σκοπού ή του αντικειμένου της επιχειρήσεως της Εταιρείας, δ) τη μετατροπή των
μετοχών της Εταιρείας , ε) την επαύξηση των υποχρεώσεων των μετόχων, στ) την αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου με
εξαίρεση τις αυξήσεις του άρθρου 6 του Καταστατικού ή επιβαλλόμενη από διατάξεις νόμων, ή γενομένη με κεφαλαιοποίηση
αποθεματικών ή μείωση του μετοχικού κεφαλαίου, εκτός αν γίνεται σύμφωνα με τις οικείες διατάξεις του Ν. 4548/2018, ζ) την
έκδοση ομολογιακού δανείου κατά τις διατάξεις των άρθρων 59 και επόμενα του Ν. 4548/2018, η) τη μεταβολή του τρόπου
διαθέσεως των κερδών, θ) τη συγχώνευση, διάσπαση, μετατροπή, αναβίωση της Εταιρείας, ι) την παράταση ή μείωση της
διαρκείας της Εταιρείας, ια) τη διάλυση της Εταιρείας, ιβ) την παροχή ή ανανέωση εξουσίας προς το Διοικητικό Συμβούλιο για
αύξηση μετοχικού κεφαλαίου σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 6 του Καταστατικού, και ιγ) κάθε άλλη περίπτωση, κατά την
οποία ο νόμος ορίζει ότι για την λήψη ορισμένης αποφάσεως από την Γενική Συνέλευση απαιτείται η απαρτία της παραγράφου
77
αυτής, η Γενική Συνέλευση βρίσκεται σε απαρτία και συνεδριάζει έγκυρα στα θέματα της ημερησίας διατάξεως όταν
παρίστανται ή αντιπροσωπεύονται σ’ αυτήν μέτοχοι που εκπροσωπούν τα δύο τρίτα (2/3) του καταβεβλημένου μετοχικού
κεφαλαίου.
Στη Γενική Συνέλευση προεδρεύει προσωρινά ο Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου, ή, όταν αυτός κωλύεται ο νόμιμος
αναπληρωτής του, και ορίζει ως Γραμματέα ένα από τους μετόχους ή τους αντιπροσώπους τους που είναι παρόντες, μέχρι να
επικυρωθεί από τη Γενική Συνέλευση ο κατάλογος των μετόχων, που δικαιούνται να μετάσχουν σ’ αυτή και εκλεγεί το τακτικό
προεδρείο.
3.2 Δικαιώματα των μετόχων και τρόπος άσκησής τους
Στη Γενική Συνέλευση της Εταιρείας, δικαίωμα συμμετοχής και ψήφου έχει όποιος εμφανίζεται ως μέτοχος κοινών
ονομαστικών μετοχών της Εταιρείας στα αρχεία του Συστήματος Άυλων Τίτλων (Σ.Α.Τ.) που διαχειρίζεται η «ΕΛΛΗΝΙΚΑ
ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑ Α.Ε.» (Ε.Χ.Α.Ε.), στα οποία τηρούνται οι κινητές αξίες (μετοχές) της Εταιρείας. Η ιδιότητα του μετόχου πρέπει
να υφίσταται κατά την κατά την έναρξη της πέμπτης ημέρας πριν από την ημέρα της αρχικής συνεδρίασης της Γενικής
Συνέλευσης, (ημερομηνία καταγραφής), όπως αυτή προβλέπεται στο άρθρο 124 παρ. 6 του Ν. 4548/2018 όπως ισχύει σήμερα.
Έναντι της Εταιρείας θεωρείται ότι έχει δικαίωμα συμμετοχής και ψήφου στη Γενική Συνέλευση μόνον όποιος φέρει την
ιδιότητα του μετόχου κατά την αντίστοιχη ημερομηνία καταγραφής. Η ως άνω ημερομηνία καταγραφής ισχύει και στην
περίπτωση εξ’ αναβολής ή επαναληπτικής συνεδρίασης, με την προϋπόθεση ότι η εξ΄ αναβολής ή η επαναληπτική συνεδρίαση
δεν απέχει περισσότερο από τριάντα (30) ημέρες από την ημερομηνία καταγραφής. Αν αυτό δεν συμβαίνει ή αν για την
περίπτωση της επαναληπτικής γενικής συνέλευσης δημοσιεύεται νέα πρόσκληση, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο άρθρο
130 του Ν. 4548/2018, συμμετέχει στη Γενική Συνέλευση το πρόσωπο που έχει τη μετοχική ιδιότητα κατά την έναρξη της τρίτης
ημέρας πριν από την ημέρα της εξ’ αναβολής ή της επαναληπτικής γενικής συνέλευσης. Η απόδειξη της μετοχικής ιδιότητας
μπορεί να γίνεται με κάθε νόμιμο μέσο και πάντως βάσει ενημέρωσης που λαμβάνει η Εταιρεία από το κεντρικό αποθετήριο
τίτλων, εφόσον παρέχει υπηρεσίες μητρώου ή μέσω των συμμετεχόντων και εγγεγραμμένων διαμεσολαβητών στο κεντρικό
αποθετήριο τίτλων σε κάθε άλλη περίπτωση.
Η άσκηση των εν λόγω δικαιωμάτων δεν προϋποθέτει τη δέσμευση των μετοχών του δικαιούχου, ούτε την τήρηση άλλης
ανάλογης διαδικασίας, η οποία περιορίζει τη δυνατότητα πώλησης και μεταβίβασης αυτών κατά το χρονικό διάστημα που
μεσολαβεί ανάμεσα στην ημερομηνία καταγραφής και στη Γενική Συνέλευση.
Δικαιώματα μειοψηφίας των μετόχων
1. Με αίτηση μετόχων, που εκπροσωπούν το ένα εικοστό (1/20) του καταβεβλημένου κεφαλαίου, το Διοικητικό Συμβούλιο
υποχρεούται να συγκαλεί έκτακτη γενική συνέλευση των μετόχων, ορίζοντας ημέρα συνεδρίασης αυτής, η οποία δεν πρέπει να
απέχει περισσότερο από σαράντα πέντε (45) ημέρες από την ημερομηνία επίδοσης στον πρόεδρο του Διοικητικού Συμβουλίου.
Η αίτηση περιέχει το αντικείμενο της ημερήσιας διάταξης. Αν δεν συγκληθεί Γενική Συνέλευση από το Διοικητικό Συμβούλιο
μέσα σε είκοσι (20) ημέρες από την επίδοση της σχετικής αίτησης, η σύγκληση διενεργείται από τους αιτούντες μετόχους με
δαπάνες της Εταιρείας, με απόφαση του Δικαστηρίου, που εκδίδεται κατά τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων. Στην
απόφαση ορίζονται ο τόπος και ο χρόνος της συνεδρίασης, καθώς και η ημερήσια διάταξη. Η απόφαση δεν προσβάλλεται με
78
ένδικα μέσα. Το Διοικητικό Συμβούλιο συγκαλεί τη Γενική Συνέλευση, σύμφωνα με τις γενικές διατάξεις ή κάνει χρήση της
διαδικασίας του άρθρου 135 του Ν. 4548/2018, εκτός αν οι αιτούντες μέτοχοι απέκλεισαν την τελευταία αυτή δυνατότητα.
2. Με αίτηση μετόχων που εκπροσωπούν το ένα εικοστό (1/20) του καταβεβλημένου κεφαλαίου, το Διοικητικό Συμβούλιο
υποχρεούται να εγγράψει στην ημερήσια διάταξη Γενικής Συνέλευσης, που έχει ήδη συγκληθεί, πρόσθετα θέματα, αν η σχετική
αίτηση περιέλθει στο Διοικητικό Συμβούλιο δεκαπέντε (15) τουλάχιστον ημέρες πριν από τη Γενική Συνέλευση. Η αίτηση για
την εγγραφή πρόσθετων θεμάτων στην ημερήσια διάταξη συνοδεύεται από αιτιολόγηση ή από σχέδιο απόφασης προς έγκριση
στη Γενική Συνέλευση και η αναθεωρημένη ημερήσια διάταξη δημοσιοποιείται κατά τον ίδιο τρόπο, όπως η προηγούμενη
ημερήσια διάταξη, δεκατρείς (13) ημέρες πριν από την ημερομηνία της Γενικής Συνέλευσης και ταυτόχρονα τίθεται στη
διάθεση των μετόχων στο διαδικτυακό τόπο της Εταιρείας, μαζί με την αιτιολόγηση ή το σχέδιο της απόφασης που έχει
υποβληθεί από τους μετόχους κατά τα προβλεπόμενα στην παράγραφο 4 του άρθρου 123 του Ν. 4548/2018. Αν τα θέματα
αυτά δεν δημοσιευτούν, οι αιτούντες μέτοχοι δικαιούνται να ζητήσουν την αναβολή της Γενικής Συνέλευσης, σύμφωνα με την
παράγραφο 5 του άρθρου 141 του Ν.4548/2018 και να προβούν οι ίδιοι στη δημοσίευση, κατά τα οριζόμενα στο δεύτερο
εδάφιο της παρούσας παραγράφου, με δαπάνη της Εταιρείας.
3. Μέτοχοι που εκπροσωπούν το ένα εικοστό (1/20) του καταβεβλημένου κεφαλαίου έχουν το δικαίωμα να υποβάλλουν
σχέδια αποφάσεων για θέματα που περιλαμβάνονται στην αρχική ή την τυχόν αναθεωρημένη ημερήσια διάταξη Γενικής
Συνέλευσης. Η σχετική αίτηση πρέπει να περιέλθει στο Διοικητικό Συμβούλιο επτά (7) τουλάχιστον ημέρες πριν από την
ημερομηνία της Γενικής Συνέλευσης, τα σχέδια δε αποφάσεων τίθενται στη διάθεση των μετόχων κατά τα οριζόμενα στην
παράγραφο 3 του άρθρου 123 του Ν. 4548/2018 έξι (6) τουλάχιστον ημέρες πριν από την ημερομηνία της Γενικής Συνέλευσης.
4. Το Διοικητικό Συμβούλιο δεν είναι υποχρεωμένο να προβαίνει στην εγγραφή θεμάτων στην ημερήσια διάταξη ούτε στη
δημοσίευση ή γνωστοποίηση αυτών μαζί με αιτιολόγηση και με σχέδια αποφάσεων που υποβάλλονται από τους μετόχους,
σύμφωνα με τις ανωτέρω παραγράφους 2 και 3, αντίστοιχα, αν το περιεχόμενο αυτών έρχεται προφανώς σε αντίθεση με το
νόμο ή τα χρηστά ήθη.
5. Ύστερα από αίτηση οποιουδήποτε μετόχου, που υποβάλλεται στην Εταιρεία πέντε (5) τουλάχιστον πλήρεις ημέρες πριν από
τη Γενική Συνέλευση, το Διοικητικό Συμβούλιο υποχρεούται να παρέχει στη Γενική Συνέλευση τις αιτούμενες συγκεκριμένες
πληροφορίες για τις υποθέσεις της Εταιρείας, στο μέτρο που αυτές είναι σχετικές με τα θέματα της ημερήσιας διάταξης.
Υποχρέωση παροχής πληροφοριών δεν υφίσταται, όταν οι σχετικές πληροφορίες διατίθενται ήδη στο διαδικτυακό τόπο της
Εταιρείας, ιδίως με τη μορφή ερωτήσεων και απαντήσεων. Επίσης, με αίτηση μετόχων, που εκπροσωπούν το ένα εικοστό
(1/20) του καταβεβλημένου κεφαλαίου, το Διοικητικό Συμβούλιο υποχρεούται να ανακοινώνει στη Γενική Συνέλευση, εφόσον
είναι τακτική, τα ποσά που, κατά την τελευταία διετία, καταβλήθηκαν σε κάθε μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου ή τους
διευθυντές της Εταιρείας, καθώς και κάθε παροχή προς τα πρόσωπα αυτά από οποιαδήποτε αιτία ή σύμβαση της Εταιρείας με
αυτούς. Σε όλες τις παραπάνω περιπτώσεις το Διοικητικό Συμβούλιο μπορεί να αρνηθεί την παροχή των πληροφοριών για
αποχρώντα ουσιώδη λόγο, ο οποίος αναγράφεται στα πρακτικά. Τέτοιος λόγος μπορεί να είναι, κατά τις περιστάσεις, η
εκπροσώπηση των αιτούντων μετόχων στο Διοικητικό Συμβούλιο, σύμφωνα με τα άρθρα 79 ή 80 του Ν. 4548/2018. Στις
περιπτώσεις της παρούσας παραγράφου, το Διοικητικό Συμβούλιο μπορεί να απαντήσει ενιαία σε αιτήσεις μετόχων με το ίδιο
περιεχόμενο.
6. Ύστερα από αίτηση μετόχων, που εκπροσωπούν το ένα δέκατο (1/10) του καταβεβλημένου κεφαλαίου η οποία υποβάλλεται
στην Εταιρεία μέσα στην προθεσμία της προηγούμενης παραγράφου, το Διοικητικό Συμβούλιο υποχρεούται να παρέχει στη
79
Γενική Συνέλευση πληροφορίες για την πορεία των εταιρικών υποθέσεων και την περιουσιακή κατάσταση της Εταιρείας. Το
Διοικητικό Συμβούλιο μπορεί να αρνηθεί την παροχή των πληροφοριών για αποχρώντα ουσιώδη λόγο, ο οποίος αναγράφεται
στα πρακτικά. Τέτοιος λόγος μπορεί να είναι, κατά τις περιστάσεις, η εκπροσώπηση των αιτούντων μετόχων στο Διοικητικό
Συμβούλιο, σύμφωνα με τα άρθρα 79 ή 80 του Ν. 4548/2018, εφόσον τα αντίστοιχα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου έχουν
λάβει τη σχετική πληροφόρηση κατά τρόπο επαρκή.
7. Στις περιπτώσεις των ανωτέρω παραγράφων 5 και 6, τυχόν αμφισβήτηση ως προς το βάσιμο ή μη της αιτιολογίας άρνησης εκ
μέρους του Διοικητικού Συμβουλίου παροχής των πληροφοριών, επιλύεται από το Δικαστήριο με απόφασή του, που εκδίδεται
κατά τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων. Με την ίδια απόφαση το Δικαστήριο υποχρεώνει και την Εταιρεία να παράσχει
τις πληροφορίες που αρνήθηκε. Η απόφαση δεν προσβάλλεται με ένδικα μέσα.
8. Ύστερα από αίτηση μετόχων που εκπροσωπούν το ένα εικοστό (1/20) του καταβεβλημένου κεφαλαίου, η ψηφοφορία σε
κάποιο θέμα ή θέματα της ημερήσιας διάταξης ενεργείται με φανερή ψηφοφορία.
9. Με την επιφύλαξη των διατάξεων για την προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και με την προϋπόθεση ότι το
προβλέπει το καταστατικό, κάθε μέτοχος μπορεί να ζητήσει να του χορηγηθεί πίνακας των μετόχων της Εταιρείας, με ένδειξη
του ονοματεπωνύμου, της διεύθυνσης και του αριθμού μετοχών κάθε μετόχου. Η Εταιρεία δεν υποχρεούται να περιλάβει στον
πίνακα μετόχους που κατέχουν μέχρι ένα εκατοστό (1%) του κεφαλαίου.
10. Σε όλες τις περιπτώσεις του άρθρου 141 του Ν. 4548/2018, οι αιτούντες μέτοχοι οφείλουν να αποδεικνύουν τη μετοχική
τους ιδιότητα και, εκτός από τις περιπτώσεις του πρώτου εδαφίου της παραγράφου 6, τον αριθμό των μετοχών που κατέχουν
κατά την άσκηση του σχετικού δικαιώματος. Τέτοια απόδειξη αποτελεί και η κατάθεση των μετοχών τους, σύμφωνα με τα
προβλεπόμενα στην παράγραφο 2 του άρθρου 124 του Ν. 4548/2018. Η απόδειξη της μετοχικής ιδιότητας μπορεί να γίνεται με
κάθε νόμιμο μέσο και πάντως βάσει ενημέρωσης που λαμβάνει η Εταιρεία από το κεντρικό αποθετήριο τίτλων, εφόσον παρέχει
υπηρεσίες μητρώου, ή μέσω των συμμετεχόντων και εγγεγραμμένων διαμεσολαβητών στο κεντρικό αποθετήριο τίτλων σε
κάθε άλλη περίπτωση.
Διαδικασία για την Άσκηση δικαιώματος ψήφου μέσω αντιπροσώπου
Κάθε μετοχή δίδει δικαίωμα μίας ψήφου στη Γενική Συνέλευση. Στη Γενική Συνέλευση δικαιούται να συμμετέχει και να ψηφίζει
κάθε μέτοχος. Ο μέτοχος που συμμετέχει στη Γενική Συνέλευση ψηφίζει είτε αυτοπροσώπως είτε μέσω αντιπροσώπων. Κάθε
μέτοχος μπορεί να διορίζει μέχρι τρεις (3) αντιπροσώπους. Αντιπρόσωπος που ενεργεί για περισσότερους μετόχους μπορεί να
ψηφίζει διαφορετικά για κάθε μέτοχο.
Νομικά πρόσωπα μετέχουν στη Γενική Συνέλευση διά των εκπροσώπων τους.
Ο μέτοχος μπορεί να διορίσει αντιπρόσωπο για μία ή περισσότερες Γενικές Συνελεύσεις και για ορισμένο χρόνο. Ο
αντιπρόσωπος ψηφίζει, σύμφωνα με τις οδηγίες του μετόχου, αν υφίστανται και υποχρεούται να αρχειοθετεί τις οδηγίες
ψήφου για τουλάχιστον ένα (1) έτος από την ημερομηνία της Γενικής Συνέλευσης, ή σε περίπτωση αναβολής αυτής, της
τελευταίας επαναληπτικής Συνέλευσης στην οποία έκανε χρήση του πληρεξουσίου. Τυχόν μη συμμόρφωση του αντιπροσώπου
με τις οδηγίες που έχει λάβει, δεν επηρεάζει το κύρος των αποφάσεων της Γενικής Συνέλευσης, ακόμη και αν η ψήφος του
αντιπροσώπου ήταν αποφασιστική για την επίτευξη της πλειοψηφίας.
Σε περίπτωση που μέτοχος κατέχει μετοχές της Εταιρείας οι οποίες εμφανίζονται σε περισσότερες του ενός λογαριασμούς
αξιών, ο περιορισμός αυτός δεν εμποδίζει το μέτοχο να ορίσει διαφορετικούς αντιπροσώπους για τις μετοχές που
80
εμφανίζονται στον κάθε λογαριασμό αξιών σε σχέση με τη Γενική Συνέλευση. Η παροχή πληρεξουσιότητας είναι ελεύθερα
ανακλητή.
Ο αντιπρόσωπος μετόχου υποχρεούται, σύμφωνα με το άρθρο 128 παρ. 5 του Ν. 4548/2018, να γνωστοποιεί στην Εταιρεία,
πριν από την έναρξη της συνεδρίασης της Γενικής Συνέλευσης, κάθε συγκεκριμένο γεγονός, το οποίο μπορεί να είναι χρήσιμο
στους μετόχους για την αξιολόγηση του κινδύνου να εξυπηρετήσει ο αντιπρόσωπος άλλα συμφέροντα πλην των συμφερόντων
του μετόχου. Κατά την έννοια της παρούσας παραγράφου μπορεί να προκύπτει σύγκρουση συμφερόντων ιδίως όταν ο
αντιπρόσωπος:
α) είναι μέτοχος που ασκεί τον έλεγχο της Εταιρείας ή άλλο νομικό πρόσωπο ή οντότητα η οποία ελέγχεται από το μέτοχο
αυτόν,
β) είναι μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου ή εν γένει της διοίκησης της Εταιρείας ή μετόχου που ασκεί τον έλεγχο της
Εταιρείας ή άλλου νομικού προσώπου ή οντότητας που ελέγχεται από μέτοχο ο οποίος ασκεί τον έλεγχο της Εταιρείας,
γ) είναι υπάλληλος ή ελεγκτής της Εταιρείας ή μετόχου που ασκεί τον έλεγχο της Εταιρείας ή άλλου νομικού προσώπου ή
οντότητας που ελέγχεται από μέτοχο, ο οποίος ασκεί τον έλεγχο της Εταιρείας,
δ) είναι σύζυγος ή συγγενής πρώτου βαθμού με ένα από τα φυσικά πρόσωπα που αναφέρονται στις ανωτέρω περιπτώσεις α΄
έως γ΄.
Σύμφωνα με το άρθρο 128 παρ. 4 του Ν.4548/2018, ο διορισμός και η ανάκληση ή αντικατάσταση του εκπροσώπου ή
αντιπροσώπου του μετόχου, γίνονται εγγράφως ή με ηλεκτρονικά μέσα και υποβάλλονται στην Εταιρεία σαράντα οκτώ (48)
τουλάχιστον ώρες πριν από την ορισθείσα ημερομηνία συνεδρίασης της Γενικής Συνέλευσης.
Το Καταστατικό της Εταιρείας προβλέπει τη δυνατότητα συμμετοχής των μετόχων στη Γενική Συνέλευση με ηλεκτρονικά μέσα,
χωρίς τη φυσική παρουσία τους στον τόπο διεξαγωγής της, καθώς και τη δυνατότητα ψήφου εξ’ αποστάσεως είτε με
ηλεκτρονικά μέσα είτε δι’ αλληλογραφίας.
Διαθέσιμα Έγγραφα & Πληροφορίες
Οι πληροφορίες των παρ. 3 και 4 του άρθρου 123 του Ν. 4548/2018 συμπεριλαμβανομένης της πρόσκλησης για σύγκληση της
Γενικής Συνέλευσης, του εντύπου διορισμού αντιπροσώπου και του σχεδίου απόφασης για όλα τα θέματα της ημερήσιας
διάταξης, καθώς και πληρέστερες πληροφορίες σχετικά με την άσκηση των δικαιωμάτων μειοψηφίας των παραγράφων 2,3,6
και 7 του άρθρου 141 του Ν. 4548/2018, διατίθενται σε ηλεκτρονική μορφή στην ιστοσελίδα της Εταιρείας www.avax.gr.
Το πλήρες κείμενο των σχεδίων αποφάσεων και τυχόν εγγράφων που προβλέπονται στην παρ. 4 του άρθρου 123 του Ν.
4548/2018, διατίθενται σε έγχαρτη μορφή στα γραφεία του Τμήματος Εξυπηρέτησης Μετόχων & Εταιρικών Ανακοινώσεων της
Εταιρείας στη διεύθυνση: Αμαρουσίου – Χαλανδρίου αριθμός 16, Τ.Κ. 151 25, 3ος όροφος, τηλ 210-63.75.000.
Όλα τα ανωτέρω έγγραφα καθώς και η εκάστοτε Πρόσκληση σε Γενική Συνέλευση των Μετόχων, ο συνολικός αριθμός των
υφισταμένων μετοχών και δικαιωμάτων ψήφων και τα έντυπα για την ψήφο μέσω αντιπροσώπου είναι διαθέσιμα σε
ηλεκτρονική μορφή στην ιστοσελίδα της Εταιρείας www.avax.gr.
4. Κύρια χαρακτηριστικά των Συστημάτων Εσωτερικού Ελέγχου και Διαχείρισης Κινδύνων της Εταιρείας σε σχέση με τη
διαδικασία σύνταξης των χρηματοοικονομικών καταστάσεων (εταιρικών και ενοποιημένων)
81
4.1 Σύστημα Εσωτερικού Ελέγχου
Τo Σύστημα Εσωτερικού Ελέγχου αποτελεί το σύνολο των εσωτερικών ελεγκτικών μηχανισμών και διαδικασιών,
συμπεριλαμβανομένης της διαχείρισης κινδύνων, του εσωτερικού ελέγχου και της κανονιστικής συμμόρφωσης, που καλύπτει
σε συνεχή βάση κάθε δραστηριότητα του Ομίλου και συντελεί στην ασφαλή και αποτελεσματική λειτουργία του. Ο Όμιλος
διαθέτει ενδεικτικά και όχι περιοριστικά, τα παρακάτω χαρακτηριστικά του Συστήματος Εσωτερικού Ελέγχου:
• Κώδικας Επιχειρηματικής Δεοντολογίας και Ηθικής και διαδικασίες παρακολούθησης της εφαρμογής του.
• Εγκεκριμένο Οργανόγραμμα, για όλα τα επίπεδα ιεραρχίας, στο οποίο προσδιορίζεται με σαφήνεια η περιοχή ευθύνης ανά
διεύθυνση/τμήμα.
• Σύνθεση και λειτουργία των Επιτροπών του Δ.Σ., όπως ενδεικτικά: Ελέγχου, Αποδοχών & Ανάδειξης Υποψηφιοτήτων και
Διαχείρισης Κινδύνων.
• Οργανωτική διάρθρωση και λειτουργία του Εσωτερικού Ελέγχου.
• Περιγραφή του στρατηγικού σχεδιασμού, διαδικασία ανάπτυξης αυτού και υλοποίησής του.
• Μακροχρόνιο και βραχυχρόνιο προγραμματισμό δράσης ανά σημαντική δραστηριότητα, με αντίστοιχο απολογισμό και
επισήμανση των αποκλίσεων σε περιοδική βάση, καθώς και αιτιολόγηση αυτών.
• Πλήρες και ενήμερο καταστατικό όπου προσδιορίζονται και αποτυπώνονται με σαφήνεια το αντικείμενο εκμετάλλευσης,
εργασίας και οι κύριοι σκοποί του οικονομικού φορέα.
• Περιγραφή καθηκόντων των διευθύνσεων, τμημάτων και περιγραμμάτων θέσεων εργασίας.
• Καταγραφή πολιτικών και διαδικασιών σημαντικών λειτουργιών του Ομίλου και εντοπισμός δικλείδων ασφαλείας ή
σημαντικών παραλείψεων.
Μονάδα Εσωτερικού Ελέγχου
Ο Εσωτερικός Έλεγχος ασκείται από τη ανεξάρτητη Μονάδα Εσωτερικού Ελέγχου της Εταιρείας, με γραπτό Κανονισμό
Λειτουργίας (καταστατικό Εσωτερικού Ελέγχου). Ο πρωταρχικός ρόλος του Εσωτερικού Ελέγχου είναι η παρακολούθηση και η
βελτίωση των λειτουργιών και των πολιτικών της Εταιρείας αναφορικά με το Σύστημα Eσωτερικού Ελέγχου της, η αξιολόγηση
των συστημάτων διαχείρισης κινδύνων που υπάρχουν σε όλο το εύρος των λειτουργιών της Εταιρείας ως προς την επάρκεια,
την αποδοτικότητα και την αποτελεσματικότητά τους σε σχέση με την επίτευξη των στρατηγικών στόχων. Στις αρμοδιότητες
του εσωτερικού ελέγχου συμπεριλαμβάνεται επίσης και ο έλεγχος της συμμόρφωσης με τους Εσωτερικούς Κανονισμούς και
Νομοθεσίες, οπουδήποτε λειτουργεί και έχει δραστηριότητες η Εταιρεία καθώς και ο έλεγχος και η αξιολόγηση των
μηχανισμών εταιρικής διακυβέρνησης και διασφάλισης ποιότητας που έχει υιοθετήσει η Εταιρεία.
Μεταβολές κατά τη διάρκεια του 2021
82
Σύμφωνα με το Καταστατικό Εσωτερικού Ελέγχου, κατά τη διάρκεια του 2021 η Επιτροπή Ελέγχου είχε συναντήσεις με την
Μονάδα Εσωτερικού Ελέγχου και τον Επικεφαλής της , κατά τις οποίες συζητήθηκαν λειτουργικά και οργανωτικά θέματα και
παρασχέθηκαν όλες οι ζητηθείσες πληροφορίες και ενημέρωση σχετικά με τα εφαρμοζόμενα συστήματα ελέγχου, την
αποτελεσματικότητά τους και την πορεία των ελέγχων.
Υποβλήθηκαν στην Επιτροπή Ελέγχου όλες οι εκθέσεις ελέγχου και οι σχετικές τριμηνιαίες αναφορές στις οποίες
περιλαμβάνονται τα σημαντικότερα ευρήματα, οι κίνδυνοι που απορρέουν από αυτά, οι προτάσεις - ενέργειες βελτίωσης του
Εσωτερικού Ελέγχου και η σχετική ανταπόκριση των ελεγχόμενων τμημάτων της Εταιρείας.
Η Επιτροπή Ελέγχου του Διοικητικού Συμβουλίου προβαίνει σε ετήσια αξιολόγηση του Συστήματος Εσωτερικού Ελέγχου, με
βάση τα σχετικά στοιχεία και πληροφορίες της Διευθύνσεως Εσωτερικού Ελέγχου, τις διαπιστώσεις και παρατηρήσεις των
Εξωτερικών Ελεγκτών, καθώς και των Εποπτικών Αρχών.
Μετά από σχετική αναφορά του Εσωτερικού Ελέγχου, το Διοικητικό Συμβούλιο ενέκρινε το πρόγραμμα ελέγχου για το 2022 και
προσδιόρισε τις λειτουργίες και τα σημεία στα οποία θα πρέπει να επικεντρωθεί ο εσωτερικός έλεγχος.
Επιπρόσθετα, σε συνάντηση που πραγματοποιήθηκε την 26.04.2022 μεταξύ της Επιτροπής Ελέγχου της Εταιρείας και των
Ορκωτών Ελεγκτών, ενημερώθηκε η Επιτροπή Ελέγχου για τα οικονομικά αποτελέσματα της Εταιρείας και του Ομίλου για τη
χρήση 2021. Επίσης, τέθηκαν τα σημαντικότερα θέματα στο πλαίσιο του ελέγχου των εταιρικών και ενοποιημένων
χρηματοοικονομικών καταστάσεων της χρήσης 2021 που αφορούν στην Έκθεση του Ανεξάρτητου Ορκωτού Ελεγκτή Λογιστή
προς τους μετόχους της Εταιρείας.
4.2 Συστήματα Εσωτερικού Ελέγχου και Διαχείρισης Κινδύνων της Εταιρείας και του Ομίλου σε σχέση με την διαδικασία
σύνταξης των χρηματοοικονομικών καταστάσεων (εταιρικών και ενοποιημένων).
Η Εταιρεία διαθέτει επαρκώς τεκμηριωμένη Πολιτική και Διαδικασίες για τη λογιστική απεικόνιση των οικονομικών γεγονότων
και την προετοιμασία των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Το λογιστικό σύστημα της Εταιρείας υποστηρίζεται από
εξειδικευμένα πληροφοριακά συστήματα, τα οποία έχουν προσαρμοστεί στις επιχειρησιακές απαιτήσεις της Εταιρείας. Έχουν
καθοριστεί διαδικασίες ελέγχου και λογιστικών συμφωνιών προκειμένου να διασφαλίζεται η ορθότητα και η νομιμότητα των
καταχωρήσεων στα λογιστικά βιβλία καθώς και η πληρότητα και εγκυρότητα των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Η
Επιτροπή Ελέγχου του Διοικητικού Συμβουλίου επιβλέπει και αξιολογεί τις διαδικασίες καταρτίσεως, σύμφωνα με τα ισχύοντα
ελεγκτικά πρότυπα, των περιοδικών και ετήσιων χρηματοοικονομικών καταστάσεων της Εταιρείας και εξετάζει τις εκθέσεις των
εξωτερικών ελεγκτών για θέματα αποκλίσεων από τις τρέχουσες λογιστικές πρακτικές.
Διαχείριση Κινδύνων
Το Διοικητικό Συμβούλιο ευρίσκεται στην διαδικασία υλοποίησης του συστήματος Διαχείρισης Κινδύνων προς πλήρη
συμμόρφωση με την Εταιρική Διακυβέρνησή της. Το σύστημα διαχείρισης κινδύνων βρίσκεται σε πιλοτική λειτουργία. Προς
τούτο διοργανώνονται σεμινάρια εκπαίδευσης του προσωπικού σχετικά με την διαχείριση των επιχειρησιακών κινδύνων
χρησιμοποιώντας μοντέλα όπως το COSO – ERM.
83
5. Λοιπά διαχειριστικά ή εποπτικά όργανα ή επιτροπές της Εταιρείας
Δεν υφίστανται κατά την παρούσα χρονική στιγμή άλλα διαχειριστικά ή εποπτικά όργανα ή επιτροπές της Εταιρείας.
6. Πρόσθετα πληροφοριακά στοιχεία
Περιγραφή της πολιτικής σχετικά με την πολυμορφία που εφαρμόζεται για τα διοικητικά, διαχειριστικά και εποπτικά όργανα
της ανώνυμης εταιρείας (βάση του ισχύοντος ν. 4548/2018 αρ.152)
Τα μέλη των διοικητικών, διαχειριστικών και εποπτικών οργάνων της ανώνυμης εταιρείας πληρούν όλες τις αναγκαίες
προϋποθέσεις και παρέχουν όλα τα εχέγγυα για την απονομή προς αυτά της ιδιότητας του μέλους, διακρίνονται για την υψηλή
επαγγελματική τους κατάρτιση, τις γνώσεις, τα προσόντα και την εμπειρία τους, ξεχωρίζουν για το ήθος και την ακεραιότητα
του χαρακτήρα τους στα πλαίσια της αποτελεσματικότητας και της ευελιξίας που διακρίνει την γενικότερη οργάνωση και
λειτουργία της ΑΒΑΞ.
Μαρούσι, 26.04.2022
Εκ του Διοικητικού Συμβουλίου της ΑΒΑΞ Α.Ε.
Κωνσταντίνος Μιτζάλης
Διευθύνων Σύμβουλος
84
Έκθεση Ανεξάρτητου Ορκωτού Ελεγκτή Λογιστή
Προς τους Μετόχους της εταιρείας ΑBAΞ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ - ΕΡΓΟΛΗΠΤΙΚΗ – ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ
– ΕΜΠΟΡΙΚΗ – ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ – ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ & ΜΗΧΑΝΗΜΑΤΩΝ
Έκθεση Ελέγχου επί των Εταιρικών και Ενοποιημένων Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων
Γνώμη
Έχουμε ελέγξει τις συνημμένες εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις της εταιρείας ΑBAΞ
ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ - ΕΡΓΟΛΗΠΤΙΚΗ – ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ – ΕΜΠΟΡΙΚΗ – ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ – ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ &
ΜΗΧΑΝΗΜΑΤΩΝ (η Εταιρεία), οι οποίες αποτελούνται από την εταιρική και ενοποιημένη κατάσταση
χρηματοοικονομικής θέσης της 31
ης
Δεκεμβρίου 2021, τις εταιρικές και ενοποιημένες καταστάσεις συνολικού
εισοδήματος, μεταβολών ιδίων κεφαλαίων και ταμειακών ροών της χρήσεως που έληξε την ημερομηνία αυτή,
καθώς και περίληψη σημαντικών λογιστικών αρχών και μεθόδων και λοιπές επεξηγηματικές πληροφορίες.
Κατά τη γνώμη μας, οι συνημμένες εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις παρουσιάζουν
εύλογα, από κάθε ουσιώδη άποψη, την χρηματοοικονομική θέση της εταιρείας ΑBAΞ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ -
ΕΡΓΟΛΗΠΤΙΚΗ – ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ – ΕΜΠΟΡΙΚΗ – ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ – ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ & ΜΗΧΑΝΗΜΑΤΩΝ και των
θυγατρικών αυτής (ο Όμιλος) κατά την 31
η
Δεκεμβρίου 2021, τη χρηματοοικονομική τους επίδοση και τις ταμειακές
τους ροές για τη χρήση που έληξε την ημερομηνία αυτή σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής
Αναφοράς, όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Βάση γνώμης
Διενεργήσαμε τον έλεγχό μας σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Ελέγχου (ΔΠΕ) όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην
Ελληνική Νομοθεσία. Οι ευθύνες μας, σύμφωνα με τα πρότυπα αυτά περιγράφονται περαιτέρω στην ενότητα της
έκθεσής μας “Ευθύνες ελεγκτή για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων Χρηματοοικονομικών
καταστάσεων”. Είμαστε ανεξάρτητοι από την Εταιρεία και τις ενοποιούμενες θυγατρικές της, καθ’ όλη τη διάρκεια
του διορισμού μας, σύμφωνα με τον Κώδικα Δεοντολογίας για Επαγγελματίες Ελεγκτές του Συμβουλίου Διεθνών
Προτύπων Δεοντολογίας Ελεγκτών, όπως αυτός έχει ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία και τις απαιτήσεις
δεοντολογίας που σχετίζονται με τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων Χρηματοοικονομικών καταστάσεων
στην Ελλάδα και έχουμε εκπληρώσει τις δεοντολογικές μας υποχρεώσεις σύμφωνα με τις απαιτήσεις της ισχύουσας
νομοθεσίας και του προαναφερόμενου Κώδικα Δεοντολογίας. Πιστεύουμε ότι τα ελεγκτικά τεκμήρια που έχουμε
αποκτήσει είναι επαρκή και κατάλληλα να παρέχουν βάση για τη γνώμη μας.
Σημαντικότερα θέματα ελέγχου
Τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου είναι εκείνα τα θέματα που, κατά την επαγγελματική μας κρίση, ήταν εξέχουσας
σημασίας στον έλεγχό μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων της ελεγχόμενης
χρήσεως. Τα θέματα αυτά και οι σχετιζόμενοι κίνδυνοι ουσιώδους ανακρίβειας αντιμετωπίστηκαν στο πλαίσιο του
ελέγχου των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων ως σύνολο, για τη διαμόρφωση της
γνώμης μας επί αυτών και δεν εκφέρουμε ξεχωριστή γνώμη για τα θέματα αυτά.
Σημαντικότερο θέμα Ελέγχου
Αντιμετώπιση ελεγκτικού θέματος
Αναγνώριση εσόδων από κατασκευαστικές συμβάσεις
Όπως αναφέρεται στις σημειώσεις Γ.19, Γ.23.9, E.1.
και Ε.20 των χρηματοοικονομικών καταστάσεων, ο
κύκλος εργασιών του Ομίλου και της Εταιρείας για τη
χρήση που έληξε την 31.12.2021 ανήλθε σε €592.215
χιλ. και σε €560.880 χιλ., αντίστοιχα, και
περιλαμβάνει κυρίως έσοδα από την εκτέλεση
κατασκευαστικών συμβάσεων.
Η προσέγγιση του ελέγχου μας έγινε με βάση τον
ελεγκτικό κίνδυνο και περιλαμβάνει, μεταξύ
άλλων, τη διενέργεια των ακόλουθων βασικών
διαδικασιών:
• Κατανόηση και αξιολόγηση των διαδικασιών
που εφαρμόζει ο Όμιλος και η Εταιρεία για την
αναγνώριση των εσόδων από κατασκευαστικές
85
Η αναγνώριση των εσόδων από την εκτέλεση
κατασκευαστικών συμβάσεων, βασίζεται σε
σημαντικές κρίσεις και εκτιμήσεις της Διοίκησης
σχετικά με τον προϋπολογισμό του κόστους
κατασκευής των έργων για την εφαρμογή της
μεθόδου του ποσοστού ολοκλήρωσης, σύμφωνα με το
Διεθνές Πρότυπο Χρηματοοικονομικής Αναφοράς 15.
Τα έσοδα από κατασκευαστικές συμβάσεις
αναγνωρίζονται με την πάροδο του χρόνου καθώς οι
δεσμεύσεις εκτέλεσης εκπληρώνονται και η
αναγνώρισή τους απαιτεί εκτιμήσεις και κρίσεις σε
σχέση με τα ακόλουθα:
• την αναγνώριση των δεσμεύσεων εκτέλεσης
έργων και του χρονικού σημείου που αυτές
εκπληρώνονται,
• την κατανομή της τιμής της συναλλαγής
(συμβατικού τιμήματος) στις δεσμεύσεις
εκτέλεσης,
• τον προσδιορισμό των συνολικών εξόδων από την
ημερομηνία σύναψης της σύμβασης έως και την
ημερομηνία της εκτιμώμενης ολοκλήρωσής της
(προϋπολογισθέν κόστος εκτέλεσης έργου),
• τις τυχόν αναθεωρήσεις του προϋπολογισθέντος
κόστους εκτέλεσης,
• την πιθανότητα έγκρισης εκ μέρους του πελάτη
τυχόν αξιώσεων αποζημίωσης και κινήτρων.
Δεδομένης της σημαντικότητας του θέματος και του
επιπέδου της κρίσης και των εκτιμήσεων της
Διοίκησης που απαιτήθηκαν, θεωρούμε πως αυτό
αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου.
συμβάσεις και αξιολόγηση της
αποτελεσματικότητας του σχεδιασμού τους.
• Επιλογή δείγματος συμβάσεων έργων βάσει
ποιοτικών και ποσοτικών κριτήριων με σκοπό την
αξιολόγηση σημαντικών περιοχών των συμβάσεων
για την εξέταση της ορθής λογιστικής
αναγνώρισης των εσόδων, σύμφωνα με τις
ακολουθούμενες λογιστικές αρχές και μεθόδους.
Για το δείγμα αυτό διενεργήσαμε τις ακόλουθες
διαδικασίες:
- Καταγραφή και κατανόηση των βασικών όρων
των συμβάσεων με σκοπό να αναγνωρισθούν
και επιβεβαιωθούν, ανά έργο, οι δεσμεύσεις
εκτέλεσης και το χρονικό σημείο που αυτές
εκπληρώνονται.
- Σύγκριση των πραγματικών αποτελεσμάτων
ανά επιλεγμένη σύμβαση με τους
εγκεκριμένους προϋπολογισμούς και τα
ιστορικά απολογιστικά στοιχεία, με σκοπό να
αξιολογηθεί ο βαθμός αξιοπιστίας των κρίσεων
και εκτιμήσεων της Διοίκησης.
- Επιβεβαίωση, σε δειγματοληπτική βάση, της
πληρότητας και ακρίβειας των δαπανών και
λοιπών εξόδων που πραγματοποιήθηκαν για
την εκπλήρωση των δεσμεύσεων εκτέλεσης και
συσχέτιση αυτών με τα έργα/συμβάσεις που
αφορούν, βάσει των λογιστικών αρχείων και
του σχετικού υποστηρικτικού υλικού.
- Επανυπολογισμό του ποσοστού εκπλήρωσης
των δεσμεύσεων εκτέλεσης με βάση τα
πραγματοποιηθέντα κόστη και τις σχετικές
αναφορές των υπεύθυνων των έργων και τα
σχετικά λογιστικά αρχεία της Εταιρείας.
- Εξέταση του υποστηρικτικού υλικού για την
αξιολόγηση της πιθανότητας είσπραξης
αξιώσεων αποζημίωσης και κινήτρων.
• Αξιολόγηση της επάρκειας και καταλληλότητας
των σχετικών γνωστοποιήσεων στις
χρηματοοικονομικές καταστάσεις.
Ανακτησιμότητα εμπορικών απαιτήσεων
Όπως αναφέρεται στις σημειώσεις Γ.20, Γ.23.6 και Ε.
21 των χρηματοοικονομικών καταστάσεων, οι
εμπορικές απαιτήσεις του Ομίλου και της Εταιρείας
κατά την 31.12.2021 ανέρχονται σε €202.497 χιλ. και
€186.277 χιλ., αντίστοιχα, ενώ η σχετική
συσσωρευμένη απομείωση ανέρχεται σε €53.484 χιλ.
και €53.088 χιλ., αντίστοιχα.
Οι εμπορικές απαιτήσεις του Ομίλου και της Εταιρείας
περιλαμβάνουν απαιτήσεις από πελάτες εσωτερικού
Η προσέγγιση του ελέγχου μας έγινε με βάση τον
ελεγκτικό κίνδυνο και περιλαμβάνει, μεταξύ
άλλων, τη διενέργεια των ακόλουθων
διαδικασιών:
• Εκτίμηση των παραδοχών και της
μεθοδολογίας που χρησιμοποιήθηκε από τη
Διοίκηση του Ομίλου και της Εταιρείας για τον
προσδιορισμό της ανακτησιμότητας των
εμπορικών απαιτήσεων.
86
και εξωτερικού. Στην περίπτωση που οι πελάτες
αδυνατούν να ανταπεξέλθουν στις συμβατικές τους
υποχρεώσεις, ο Όμιλος και η Εταιρεία, εκτίθενται σε
αυξημένο πιστωτικό κίνδυνο.
H Διοίκηση του Ομίλου και της Εταιρείας αξιολογεί την
ανακτησιμότητα των εμπορικών απαιτήσεων του
Ομίλου και της Εταιρείας και προβαίνει σε εκτίμηση
της απαιτούμενης πρόβλεψης απομείωσης για τις
αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές.
Δεδομένης της σημαντικότητας της αξίας των
εμπορικών απαιτήσεων και του επιπέδου της κρίσης
και των εκτιμήσεων της Διοίκησης που απαιτήθηκαν
για τον προσδιορισμό της ανακτήσιμης αξίας τους,
θεωρούμε ότι η αξιολόγηση της απομείωσης των
εμπορικών απαιτήσεων του Ομίλου και της Εταιρείας
αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου.
• Εξέταση των απαντητικών επιστολών των
νομικών συμβούλων για θέματα που χειρίσθηκαν
κατά τη διάρκεια του έτους, για τον εντοπισμό
τυχόν θεμάτων που υποδεικνύουν υπόλοιπα από
εμπορικές απαιτήσεις που δεν είναι ανακτήσιμα
στο μέλλον.
• Λήψη επιστολών επιβεβαίωσης τρίτων για
αντιπροσωπευτικό δείγμα εμπορικών απαιτήσεων
και εκτέλεση διαδικασιών μεταγενέστερα της
ημερομηνίας αναφοράς των χρηματοοικονομικών
καταστάσεων, για την αξιολόγηση της
ανακτησιμότητας των υπολοίπων τέλους χρήσης.
• Εξέταση της ληκτότητας των υπολοίπων των
εμπορικών απαιτήσεων στο τέλος της χρήσης και
τον εντοπισμό τυχόν οφειλετών με οικονομική
δυσχέρεια.
• Συζήτηση με τη Διοίκηση της Εταιρείας και
αξιολόγηση των σχετικών εκτιμήσεων βάσει των
διαθέσιμων στοιχείων και πληροφοριών.
• Επανυπολογισμός της απομείωσης των
εμπορικών απαιτήσεων λαμβάνοντας υπόψη
συγκεκριμένες παραμέτρους για οφειλέτες, όπως
την ληκτότητα υπολοίπων, τους μεγάλους
οφειλέτες και τους οφειλέτες υψηλού κινδύνου.
• Αξιολόγηση της επάρκειας και καταλληλότητας
των σχετικών γνωστοποιήσεων στις
χρηματοοικονομικές καταστάσεις.
Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε
εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων
Όπως περιγράφεται στις σημειώσεις Γ.6, Γ.20,
Γ.23.11 και Ε.15 των χρηματοοικονομικών
καταστάσεων, η λογιστική αξία των
Χρηματοοικονομικών Περιουσιακών Στοιχείων σε
Εύλογη Αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων κατά
την 31.12.2021 στις εταιρικές και ενοποιημένες
χρηματοοικονομικές καταστάσεις ανέρχεται σε
€399.195 χιλ. και €120.064 χιλ., αντίστοιχα.
Τα Χρηματοοικονομικά Περιουσιακά Στοιχεία σε
Εύλογη Αξία μέσω Λοιπών Συνολικών Εσόδων
αποτιμώνται στην εύλογη αξία σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 9
«Χρηματοοικονομικά Μέσα». Ο προσδιορισμός της
εύλογης αξίας βασίστηκε στη μέθοδο των
προεξοφλημένων μελλοντικών ταμειακών ροών
δεδομένου ότι για τα συγκεκριμένα
χρηματοοικονομικά στοιχεία (συμμετοχή σε εταιρείες
Παραχώρησης) δεν υφίσταται ενεργός αγορά. Η
εκτίμηση των μελλοντικών ταμειακών ροών
εμπεριέχει υποκειμενικότητα, η οποία εξαρτάται από
Η προσέγγιση του ελέγχου μας έγινε με βάση τον
ελεγκτικό κίνδυνο και περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων,
τη διενέργεια των ακόλουθων διαδικασιών:
• Επισκόπηση των εκθέσεων αποτίμησης των
Χρηματοοικονομικών Περιουσιακών Στοιχείων σε
Εύλογη Αξία μέσω Λοιπών Συνολικών Εσόδων οι
οποίες διεξήχθησαν από ειδικούς εξωτερικούς
εμπειρογνώμονες και αξιολόγηση της
καταλληλότητας της μεθοδολογίας, του
υποδείγματος προσδιορισμού του προεξοφλητικού
επιτοκίου καθώς και της λογικότητας των
παραδοχών και παραμέτρων των σχετικών
χρηματοοικονομικών μοντέλων.
• Αξιολόγηση της ακρίβειας και αξιοπιστίας των
εισροών που χρησιμοποιήθηκαν και αναφέρονται
στις καταστάσεις αποτιμήσεων της εταιρείας και στις
σχετικές εκθέσεις αποτίμησης των ειδικών
εξωτερικών εμπειρογνωμόνων, λαμβάνοντας υπόψη
σχετικά χρηματοοικονομικά δεδομένα από τις
εταιρείες Παραχώρησης.
87
πλήθος παραγόντων, συμπεριλαμβανομένων
εκτιμήσεων επί των μελλοντικών εσόδων, τις
αποδόσεις και τους κινδύνους της αγοράς, τις
εκτιμήσεις κόστους καθώς και τη χρήση κατάλληλου
προεξοφλητικού επιτοκίου.
Δεδομένης της σημαντικότητας του θέματος και του
επιπέδου της κρίσης και των εκτιμήσεων που
απαιτήθηκαν, θεωρούμε πως αυτό αποτελεί ένα από
τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου.
• Αξιολόγηση της ικανότητας, αντικειμενικότητας
και ανεξαρτησίας των εξωτερικών εκτιμητών.
• Αξιολόγηση της μαθηματικής ακρίβειας των
χρηματοοικονομικών μοντέλων.
• Πραγματοποίηση συζητήσεων με τη Διοίκηση
της Εταιρείας για τυχόν σημαντικές αλλαγές ή
γεγονότα που σχετίζονται με τα εν λόγω
Χρηματοοικονομικά Στοιχεία.
• Αξιολόγηση της επάρκειας και καταλληλότητας
των σχετικών γνωστοποιήσεων στις
χρηματοοικονομικές καταστάσεις.
Προβλέψεις και ενδεχόμενες υποχρεώσεις
Όπως περιγράφεται στις σημειώσεις Γ.8, Γ.23.8,
Ε.28 και Ε.42 των χρηματοοικονομικών
καταστάσεων, υφίστανται εκκρεμείς δικαστικές
υποθέσεις και διαιτησίες σχετικά με διαφορές
συμβατικών εργασιών και λοιπά θέματα, κατά των
εταιρειών του Ομίλου.
Σε περιοδική βάση η Διοίκηση του Ομίλου εξετάζει
το στάδιο στο οποίο βρίσκεται κάθε σημαντική
υπόθεση και αξιολογεί τον πιθανό οικονομικό
κίνδυνο βασιζόμενη στην άποψη των νομικών της
συμβούλων. Εάν η ενδεχόμενη ζημία από
οποιεσδήποτε αξιώσεις και νομικές υποθέσεις
θεωρείται πιθανή και το σχετικό ποσό μπορεί να
εκτιμηθεί αξιόπιστα, η Διοίκηση του Ομίλου
αναγνωρίζει πρόβλεψη για την εκτιμώμενη ζημιά. Η
κρίση της Διοίκησης απαιτείται σε σημαντικό βαθμό
τόσο για τον καθορισμό της πιθανότητας, όσο και
για τον καθορισμό του βαθμού στον οποίο ο
κίνδυνος μπορεί να εκτιμηθεί αξιόπιστα.
Όταν πρόσθετες πληροφορίες καθίστανται
διαθέσιμες, η Διοίκηση του Ομίλου επανεξετάζει τις
ενδεχόμενες ή πιθανές υποχρεώσεις σχετικά με
εκκρεμείς αξιώσεις και νομικές υποθέσεις και
αναθεωρεί, όπου απαιτείται, τις σχετικές εκτιμήσεις.
Τέτοιες αναθεωρήσεις στις εκτιμήσεις της πιθανής
υποχρέωσης μπορεί να έχουν σημαντική επίδραση
στη χρηματοοικονομική θέση και τα αποτελέσματα
του Ομίλου.
Δεδομένης της σημαντικότητας του θέματος και του
επιπέδου της κρίσης και των εκτιμήσεων που
απαιτήθηκαν, θεωρούμε πως αυτό αποτελεί ένα από
τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου.
Η προσέγγιση του ελέγχου μας έγινε με βάση τον
ελεγκτικό κίνδυνο και περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων,
τη διενέργεια των ακόλουθων διαδικασιών:
• Εξασφάλιση επιστολών νομικών συμβούλων
αναφορικά με εκκρεμείς δικαστικές και λοιπές
νομικές υποθέσεις.
• Συζήτηση των σημαντικών εκκρεμών
υποθέσεων απευθείας με τους νομικούς συμβούλους
του Ομίλου και τους αρμοδίους της Διοίκησης.
• Αξιολόγηση των εκτιμήσεων της Διοίκησης για
τις σημαντικές υποθέσεις, λαμβανομένου υπόψη του
ιστορικού των υποθέσεων.
• Αξιολόγηση της επάρκειας και της
καταλληλότητας των σχετικών γνωστοποιήσεων στις
χρηματοοικονομικές καταστάσεις.
Άλλες πληροφορίες
Η διοίκηση είναι υπεύθυνη για τις άλλες πληροφορίες. Οι άλλες πληροφορίες περιλαμβάνονται στην Έκθεση
Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου, για την οποία γίνεται σχετική αναφορά στην “Έκθεση επί άλλων Νομικών
88
και Κανονιστικών Απαιτήσεων”, στις Δηλώσεις των Μελών του Διοικητικού Συμβουλίου, αλλά δεν περιλαμβάνουν τις
χρηματοοικονομικές καταστάσεις και την έκθεση ελέγχου επί αυτών.
Η γνώμη μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων δεν καλύπτει τις άλλες
πληροφορίες και δεν εκφράζουμε με τη γνώμη αυτή οποιασδήποτε μορφής συμπέρασμα διασφάλισης επί αυτών.
Σε σχέση με τον έλεγχό μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων, η ευθύνη μας
είναι να αναγνώσουμε τις άλλες πληροφορίες και με τον τρόπο αυτό, να εξετάσουμε εάν οι άλλες πληροφορίες είναι
ουσιωδώς ασυνεπείς με τις εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις ή τις γνώσεις που
αποκτήσαμε κατά τον έλεγχο ή αλλιώς φαίνεται να είναι ουσιωδώς εσφαλμένες. Εάν, με βάση τις εργασίες που
έχουμε εκτελέσει, καταλήξουμε στο συμπέρασμα ότι υπάρχει ουσιώδες σφάλμα σε αυτές τις άλλες πληροφορίες,
είμαστε υποχρεωμένοι να αναφέρουμε το γεγονός αυτό. Δεν έχουμε τίποτα να αναφέρουμε σχετικά με το θέμα αυτό.
Ευθύνες της διοίκησης και των υπευθύνων για τη διακυβέρνηση επί των εταιρικών και ενοποιημένων
χρηματοοικονομικών καταστάσεων
Η διοίκηση έχει την ευθύνη για την κατάρτιση και εύλογη παρουσίαση των εταιρικών και ενοποιημένων
χρηματοοικονομικών καταστάσεων σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση,
όπως και για εκείνες τις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου που η διοίκηση καθορίζει ως απαραίτητες, ώστε να
καθίσταται δυνατή η κατάρτιση των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων απαλλαγμένων
από ουσιώδες σφάλμα, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος.
Κατά την κατάρτιση των εταιρικών και ενοποιημένων Χρηματοοικονομικών καταστάσεων, η διοίκηση είναι υπεύθυνη
για την αξιολόγηση της ικανότητας της Εταιρείας και του Ομίλου να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους,
γνωστοποιώντας όπου συντρέχει τέτοια περίπτωση, τα θέματα που σχετίζονται με τη συνεχιζόμενη δραστηριότητα
και τη χρήση της λογιστικής αρχής της συνεχιζόμενης δραστηριότητας, εκτός και εάν η διοίκηση είτε προτίθεται να
ρευστοποιήσει την Εταιρεία και τον Όμιλο ή να διακόψει τη δραστηριότητά τους ή δεν έχει άλλη ρεαλιστική
εναλλακτική επιλογή από το να προβεί σ ’αυτές τις ενέργειες.
Η Επιτροπή Ελέγχου (άρθ. 44 Ν. 4449/2017) της Εταιρείας έχει την ευθύνη εποπτείας της διαδικασίας
χρηματοοικονομικής αναφοράς της Εταιρείας και του Ομίλου.
Ευθύνες ελεγκτή για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων
Οι στόχοι μας είναι να αποκτήσουμε εύλογη διασφάλιση για το κατά πόσο οι εταιρικές και ενοποιημένες
χρηματοοικονομικές καταστάσεις, στο σύνολο τους, είναι απαλλαγμένες από ουσιώδες σφάλμα, που οφείλεται είτε
σε απάτη είτε σε λάθος και να εκδώσουμε έκθεση ελεγκτή, η οποία περιλαμβάνει τη γνώμη μας. Η εύλογη
διασφάλιση συνιστά διασφάλιση υψηλού επιπέδου, αλλά δεν είναι εγγύηση ότι ο έλεγχος που διενεργείται σύμφωνα
με τα ΔΠΕ, όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία, θα εντοπίζει πάντα ένα ουσιώδες σφάλμα,
όταν αυτό υπάρχει. Σφάλματα δύναται να προκύψουν από απάτη ή από λάθος και θεωρούνται ουσιώδη όταν,
μεμονωμένα ή αθροιστικά, θα μπορούσε εύλογα να αναμένεται ότι θα επηρέαζαν τις οικονομικές αποφάσεις των
χρηστών, που λαμβάνονται με βάση αυτές τις εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις.
Ως καθήκον του ελέγχου, σύμφωνα με τα ΔΠΕ όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία, ασκούμε
επαγγελματική κρίση και διατηρούμε επαγγελματικό σκεπτικισμό καθ’ όλη τη διάρκεια του ελέγχου. Επίσης:
• Εντοπίζουμε και αξιολογούμε τους κινδύνους ουσιώδους σφάλματος στις εταιρικές και ενοποιημένες
χρηματοοικονομικές καταστάσεις, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος, σχεδιάζοντας και διενεργώντας
ελεγκτικές διαδικασίες που ανταποκρίνονται στους κινδύνους αυτούς και αποκτούμε ελεγκτικά τεκμήρια που
είναι επαρκή και κατάλληλα για να παρέχουν βάση για τη γνώμη μας. Ο κίνδυνος μη εντοπισμού ουσιώδους
σφάλματος που οφείλεται σε απάτη είναι υψηλότερος από αυτόν που οφείλεται σε λάθος, καθώς η απάτη
μπορεί να εμπεριέχει συμπαιγνία, πλαστογραφία, εσκεμμένες παραλείψεις, ψευδείς διαβεβαιώσεις ή
παράκαμψη των δικλίδων εσωτερικού ελέγχου.
89
• Κατανοούμε τις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου που σχετίζονται με τον έλεγχο, με σκοπό το σχεδιασμό ελεγκτικών
διαδικασιών κατάλληλων για τις περιστάσεις, αλλά όχι με σκοπό τη διατύπωση γνώμης επί της
αποτελεσματικότητας των δικλίδων εσωτερικού ελέγχου της Εταιρείας και του Ομίλου.
• Αξιολογούμε την καταλληλότητα των λογιστικών αρχών και μεθόδων που χρησιμοποιήθηκαν και το εύλογο των
λογιστικών εκτιμήσεων και των σχετικών γνωστοποιήσεων που έγιναν από τη διοίκηση.
• Αποφαινόμαστε για την καταλληλότητα της χρήσης από τη διοίκηση της λογιστικής αρχής της συνεχιζόμενης
δραστηριότητας και με βάση τα ελεγκτικά τεκμήρια που αποκτήθηκαν για το εάν υπάρχει ουσιώδης αβεβαιότητα
σχετικά με γεγονότα ή συνθήκες που μπορεί να υποδηλώνουν ουσιώδη αβεβαιότητα ως προς την ικανότητα της
Εταιρείας και του Ομίλου να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους. Εάν συμπεράνουμε ότι υφίσταται ουσιώδης
αβεβαιότητα, είμαστε υποχρεωμένοι στην έκθεση ελεγκτή να επιστήσουμε την προσοχή στις σχετικές
γνωστοποιήσεις των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων ή εάν αυτές οι
γνωστοποιήσεις είναι ανεπαρκείς να διαφοροποιήσουμε τη γνώμη μας. Τα συμπεράσματά μας βασίζονται σε
ελεγκτικά τεκμήρια που αποκτώνται μέχρι την ημερομηνία της έκθεσης ελεγκτή. Ωστόσο, μελλοντικά γεγονότα
ή συνθήκες ενδέχεται να έχουν ως αποτέλεσμα η Εταιρεία και ο Όμιλος να παύσουν να λειτουργούν ως
συνεχιζόμενη δραστηριότητα.
• Αξιολογούμε τη συνολική παρουσίαση, τη δομή και το περιεχόμενο των εταιρικών και ενοποιημένων
χρηματοοικονομικών καταστάσεων, συμπεριλαμβανομένων των γνωστοποιήσεων, καθώς και το κατά πόσο οι
εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις απεικονίζουν τις υποκείμενες συναλλαγές και τα
γεγονότα με τρόπο που επιτυγχάνεται η εύλογη παρουσίαση.
• Αποκτούμε επαρκή και κατάλληλα ελεγκτικά τεκμήρια αναφορικά με την χρηματοοικονομική πληροφόρηση των
οντοτήτων ή των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων εντός του Ομίλου για την έκφραση γνώμης επί των
εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Είμαστε υπεύθυνοι για την καθοδήγηση, την
επίβλεψη και την εκτέλεση του ελέγχου της Εταιρείας και των θυγατρικών της. Παραμένουμε αποκλειστικά
υπεύθυνοι για την ελεγκτική μας γνώμη.
Μεταξύ άλλων θεμάτων, κοινοποιούμε στους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση, το σχεδιαζόμενο εύρος και το
χρονοδιάγραμμα του ελέγχου, καθώς και σημαντικά ευρήματα του ελέγχου, συμπεριλαμβανομένων όποιων
σημαντικών ελλείψεων στις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου εντοπίζουμε κατά τη διάρκεια του ελέγχου μας.
Επιπλέον, δηλώνουμε προς τους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση ότι έχουμε συμμορφωθεί με τις σχετικές
απαιτήσεις δεοντολογίας περί ανεξαρτησίας και γνωστοποιούμε προς αυτούς όλες τις σχέσεις και άλλα θέματα που
μπορεί εύλογα να θεωρηθεί ότι επηρεάζουν την ανεξαρτησία μας και τα σχετικά μέτρα προστασίας, όπου συντρέχει
περίπτωση.
Από τα θέματα που γνωστοποιήθηκαν στους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση, καθορίζουμε τα θέματα εκείνα που
ήταν εξέχουσας σημασίας για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων της
ελεγχόμενης χρήσεως και ως εκ τούτου αποτελούν τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου.
Έκθεση επί άλλων Νομικών και Κανονιστικών Απαιτήσεων
1. Έκθεση Διαχείρισης Διοικητικού Συμβουλίου
Λαμβάνοντας υπόψη ότι η διοίκηση έχει την ευθύνη για την κατάρτιση της Έκθεσης Διαχείρισης του Διοικητικού
Συμβουλίου και της Δήλωσης Εταιρικής Διακυβέρνησης που περιλαμβάνεται στην έκθεση αυτή, κατ’ εφαρμογή των
διατάξεων της παραγράφου 5 του άρθρου 2 του Ν. 4336/2015 (μέρος Β), σημειώνουμε ότι:
α) Στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου περιλαμβάνεται δήλωση εταιρικής διακυβέρνησης, η οποία
παρέχει τα πληροφοριακά στοιχεία που ορίζονται στο άρθρο 152 του Ν. 4548/2018.
β) Κατά τη γνώμη μας η Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου έχει καταρτισθεί σύμφωνα με τις
ισχύουσες νομικές απαιτήσεις των άρθρων 150-151
και 153-154 και της παραγράφου 1 (περιπτώσεις γ’ και δ’)
του άρθρου 152 του Ν. 4548/2018 και το περιεχόμενο αυτής αντιστοιχεί με τις συνημμένες χρηματοοικονομικές
καταστάσεις της χρήσης που έληξε την 31.12.2021.
90
γ) Με βάση τη γνώση που αποκτήσαμε κατά τον έλεγχό μας, για την εταιρεία ΑBAΞ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ -
ΕΡΓΟΛΗΠΤΙΚΗ – ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ – ΕΜΠΟΡΙΚΗ – ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ – ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ & ΜΗΧΑΝΗΜΑΤΩΝ και το
περιβάλλον της, δεν έχουμε εντοπίσει ουσιώδεις ανακρίβειες στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού της
Συμβουλίου.
2. Συμπληρωματική Έκθεση προς την Επιτροπή Ελέγχου
Η γνώμη μας επί των συνημμένων εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων είναι συνεπής με
τη Συμπληρωματική Έκθεσή μας προς την Επιτροπή Ελέγχου της Εταιρείας, που προβλέπεται από το άρθρο 11 του
κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) αριθ. 537/2014.
3. Παροχή μη ελεγκτικών υπηρεσιών
Δεν παρείχαμε στην Εταιρεία και τις θυγατρικές της μη ελεγκτικές υπηρεσίες που απαγορεύονται σύμφωνα με το
άρθρο 5 του κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) αριθ. 537/2014 ή λοιπές επιτρεπόμενες μη ελεγκτικές
υπηρεσίες.
4. Διορισμός Ελεγκτή
Διοριστήκαμε για πρώτη φορά ως Ορκωτοί Ελεγκτές Λογιστές της Εταιρείας με την από 24/06/2014 απόφαση της
ετήσιας τακτικής γενικής συνέλευσης των μετόχων. Έκτοτε ο διορισμός μας έχει αδιαλείπτως ανανεωθεί για μια
συνολική περίοδο 8 ετών με βάση τις κατ’ έτος λαμβανόμενες αποφάσεις της τακτικής γενικής συνέλευσης των
μετόχων.
5. Κανονισμός Λειτουργίας
Η Εταιρεία διαθέτει Κανονισμό Λειτουργίας σύμφωνα με το περιεχόμενο που προβλέπεται από τις διατάξεις του
άρθρου 14 του Ν. 4706/2020.
6. Έκθεση Διασφάλισης επί του Ευρωπαϊκού Ενιαίου Ηλεκτρονικού Μορφότυπου Αναφοράς
Εξετάσαμε τα ψηφιακά αρχεία της εταιρείας ΑBAΞ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ - ΕΡΓΟΛΗΠΤΙΚΗ – ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ – ΕΜΠΟΡΙΚΗ –
ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ – ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ & ΜΗΧΑΝΗΜΑΤΩΝ (εφεξής Εταιρεία και Όμιλος), τα οποία καταρτίστηκαν
σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Ενιαίο Ηλεκτρονικό Μορφότυπο (ESEF) που ορίζεται από τον κατ’ εξουσιοδότηση
Κανονισμό της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (EΕ) 2019/815, όπως τροποποιήθηκε με τον Κανονισμό (EΕ) 2020/1989
(εφεξής Κανονισμός ESEF), και τα οποία περιλαμβάνουν τις εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές
καταστάσεις της Εταιρείας και του Ομίλου για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2021, σε μορφή XHTML
(213800ZU3OTKF9M41394-2021-12-31-el), καθώς και το προβλεπόμενο αρχείο XBRL (213800ZU3OTKF9M41394-2021-
12-31-el.zip) με την κατάλληλη σήμανση, επί των προαναφερόμενων ενοποιημένων χρηματοοικονομικών
καταστάσεων.
Κανονιστικό πλαίσιο
Τα ψηφιακά αρχεία του Ευρωπαϊκού Ενιαίου Ηλεκτρονικού Μορφότυπου καταρτίζονται σύμφωνα με τον Κανονισμό
ESEF και την 2020/C 379/01 Ερμηνευτική Ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής της 10ης Νοεμβρίου 2020, όπως
προβλέπεται από το Ν. 3556/2007 και τις σχετικές ανακοινώσεις της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς και του
Χρηματιστηρίου Αθηνών (εφεξής «Κανονιστικό Πλαίσιο ESEF»).
Συνοπτικά το Πλαίσιο αυτό περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τις ακόλουθες απαιτήσεις:
- Όλες οι ετήσιες οικονομικές εκθέσεις θα πρέπει να συντάσσονται σε μορφότυπο XHTΜL.
- Όσον αφορά τις ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις βάσει των Διεθνών Προτύπων
Χρηματοοικονομικής Αναφοράς, η χρηματοοικονομική πληροφόρηση, που περιλαμβάνεται στην Κατάσταση
Συνολικού Εισοδήματος, στην Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης, στην Κατάσταση Μεταβολών Ιδίων
Κεφαλαίων και στην Κατάσταση Ταμειακών Ροών, θα πρέπει να επισημαίνεται με ετικέτες XBRL (XBRL ‘tags’),
σύμφωνα με την Ταξινομία του ESEF (ESEF Taxonomy), όπως ισχύει. Οι τεχνικές προδιαγραφές για τον ESEF,
συμπεριλαμβανομένης και της σχετικής ταξινομίας, παρατίθενται στα Ρυθμιστικά Τεχνικά Πρότυπα (Regulatory
Technical Standards) του ESEF.
91
Οι απαιτήσεις που ορίζονται από το ισχύον Κανονιστικό Πλαίσιο ESEF αποτελούν κατάλληλα κριτήρια για να
εκφράσουμε συμπέρασμα που παρέχει εύλογη διασφάλιση.
Ευθύνες της διοίκησης και των υπευθύνων για τη διακυβέρνηση
Η διοίκηση έχει την ευθύνη για την κατάρτιση και υποβολή των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών
καταστάσεων της Εταιρείας και του Ομίλου, για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2021, σύμφωνα με τις
απαιτήσεις που ορίζονται από το Κανονιστικό Πλαίσιο ESEF, όπως και για εκείνες τις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου
που η διοίκηση καθορίζει ως απαραίτητες, ώστε να καθίσταται δυνατή η κατάρτιση των ψηφιακών αρχείων
απαλλαγμένων από ουσιώδες σφάλμα, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος.
Ευθύνες του Ελεγκτή
Η δική μας ευθύνη είναι ο σχεδιασμός και η διενέργεια αυτής της εργασίας διασφάλισης, σύμφωνα με την υπ’ αρ.
214/4/11-02-2022 Απόφαση του Δ.Σ. της Επιτροπής Λογιστικής Τυποποίησης και Ελέγχων (ΕΛΤΕ) και τις
«Κατευθυντήριες οδηγίες σε σχέση με την εργασία και την έκθεση διασφάλισης των Ορκωτών Ελεγκτών Λογιστών
επί του Ευρωπαϊκού Ενιαίου Ηλεκτρονικού Μορφότυπου Αναφοράς (ESEF) των εκδοτών με κινητές αξίες εισηγμένες
σε ρυθμιζόμενη αγορά στην Ελλάδα», όπως εκδόθηκαν από το Σώμα Ορκωτών Ελεγκτών την 14/02/2022 (εφεξής
"Κατευθυντήριες Οδηγίες ESEF"), έτσι ώστε να αποκτήσουμε εύλογη διασφάλιση ότι οι εταιρικές και ενοποιημένες
χρηματοοικονομικές καταστάσεις της Εταιρείας και του Ομίλου που καταρτίστηκαν από τη διοίκηση σύμφωνα με τον
ESEF συμμορφώνονται από κάθε ουσιώδη άποψη με το ισχύον Κανονιστικό Πλαίσιο ESEF.
Η εργασία μας διενεργήθηκε σύμφωνα με τον Κώδικα Δεοντολογίας για Επαγγελματίες Ελεγκτές του Συμβουλίου
Διεθνών Προτύπων Δεοντολογίας Ελεγκτών (Κώδικας ΣΔΠΔΕ), όπως αυτός έχει ενσωματωθεί στην Ελληνική
Νομοθεσία και επιπλέον έχουμε εκπληρώσει τις δεοντολογικές υποχρεώσεις ανεξαρτησίας, σύμφωνα με το Ν.
4449/2017 και τον Κανονισμό (ΕΕ) 537/2014.
Η εργασία διασφάλισης που διενεργήσαμε καλύπτει περιοριστικά τα αντικείμενα που περιλαμβάνονται στις
Κατευθυντήριες Οδηγίες ESEF και διενεργήθηκε σύμφωνα με το Διεθνές Πρότυπο Εργασιών Διασφάλισης 3000,
“Έργα Διασφάλισης Πέραν Ελέγχου ή Επισκόπησης Ιστορικής Οικονομικής Πληροφόρησης”. Η εύλογη διασφάλιση
συνιστά διασφάλιση υψηλού επιπέδου, αλλά δεν είναι εγγύηση ότι η εργασία αυτή θα εντοπίζει πάντα ένα ουσιώδες
σφάλμα αναφορικά με μη συμμόρφωση με τις απαιτήσεις του Κανονιστικού Πλαισίου ESEF.
Συμπέρασμα
Με βάση τη διενεργηθείσα εργασία και τα τεκμήρια που αποκτήθηκαν, διατυπώνουμε το συμπέρασμα ότι οι
εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις της Εταιρείας και του Ομίλου, για τη χρήση που έληξε
την 31 Δεκεμβρίου 2021, σε μορφή αρχείου XHTML (213800ZU3OTKF9M41394-2021-12-31-el), καθώς και το
προβλεπόμενο αρχείο XBRL (213800ZU3OTKF9M41394-2021-12-31-el.zip) με την κατάλληλη σήμανση, επί των
προαναφερόμενων ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων, έχουν καταρτιστεί, από κάθε ουσιώδη άποψη,
σύμφωνα με τις απαιτήσεις του Κανονιστικού Πλαισίου ESEF.
BDO Ορκωτοί Ελεγκτές Α.Ε.
Λ. Μεσογείων 449, Αγ. Παρασκευή
ΑΜ ΣΟΕΛ: 173
Αγία Παρασκευή, 27 Απριλίου 2022
Ο Ορκωτός Ελεγκτής Λογιστής
Ανδρέας Κωνσταντίνου
ΑΜ ΣΟΕΛ: 30441
92
31.12.2021 31.12.2020 31.12.2021 31.12.2020
ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ *Αναμορφωμένο *Αναμορφωμένο
Μη κυκλοφορούν Ενεργητικό
Ιδιοχρησιμοποιούμενα ενσώματα πάγια στοιχεία 10 48 .45 5.78 5 12 3.26 1 .026 29.567.905 34.923.316
Επενδύσεις σε ακίνητα 11 12.8 55 .237 12 .523 .23 7 3.359.336 3.359.336
Δικαιώματα χρήσης περιουσιακών στοιχείων 10α 56 .753 .28 1 63.55 4.33 5 27.220.463 30.077.058
Άυλα περιουσιακά στοιχεία 12 63 2.09 9 7.12 3.1 48 599.944 657.254
Συμμετοχές σε επιχειρήσεις 13 22 0.34 7 .431 23 7.28 6 .385 80.603.244 89.356.674
Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε
εύλογη αξία μεσω λοιπών συνολικών εσόδων
15 1 20 .064 .11 2 103 .992 .64 2 399.195.045 392.324.371
Δεσμευμένες καταθέσεις 22α - 20 .000 .00 0 - 20.000.000
Λοιπά στοιχεία παγίου ενεργητικού 16 6.32 1.7 62 6.89 2.8 76 15.899.640 13.686.925
Λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις 16 - - 56.712.858 73.057.055
Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις 17 21.7 18 .282 23 .838 .04 6 30.725.514 31.773.401
Σύνολο μη κυκλοφορούντος Ενεργητικού 48 7.147 .989 59 8 .471.69 6 643.883.949 689.215.390
Κυκλοφορούν Ενεργητικό
Αποθέματα 19 25.7 52 .279 39 .561 .00 1 20.384.465 34.456.724
Απαιτήσεις από συμβατικά περιουσιακά στοιχεία 20 16 6.01 5 .766 15 9.16 1 .574 165.804.944 158.655.614
Απαιτήσεις από πελάτες 21 1 49 .013 .31 7 161 .936 .91 9 133.188.366 135.852.818
Λοιπές απαιτήσεις 21 1 04 .163 .36 1 168 .581 .91 1 105.691.703 156.235.111
Δεσμευμένες καταθέσεις 22α 13 .877 .48 4 3 2 .745 .10 7 13.877.484 28.895.771
Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα 22 10 0.2 13 .340 50 .517 .05 0 95.959.840 37.331.722
Σύνολο κυκλοφορούντος Ενεργητικού 55 9.03 5.54 6 612 .503 .562 534.906.803 551.427.760
Μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία
κατεχόμενα προς πώληση
25β - - 17.942.051 -
Ομάδα Διάθεσης Περιουσιακών Στοιχείων
κατεχόμενα προς πώληση
25γ 15 0.25 3 .729 - - -
Σύνολο Ενεργητικού 1.19 6.43 7.26 5 1.210 .975 .258 1.196.732.803 1.240.643.150
ΙΔΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΚΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ
Μετοχικό κεφάλαιο
29
Αποθεματικό υπέρ το άρτιο
29
Αποθεματικά αναπροσαρμογής χρηματοοικονομικών
περιουσιακών στοιχείων σε εύλογη αξία
31 72.2 54 .545 44 .349 .29 9 247.819.045 219.187.060
Αποθεματικά από κέρδη εξωτερικού Ν.4171/61 32β 1 7.48 9 .312 - 17.489.312 -
Αποθεματικά άρθρου 48 Ν.4172/2013 (ενδοομιλικά
μερίσματα απαλλασσόμενα της φορολογίας)
32α 23 5.00 5 .368 19 3.72 6 .214 235.005.368 193.726.214
Προσαρμογή συναλλαγματικών ισοτιμιών (3 .708 .17 5 ) (7 .829 .76 7 ) (4.917.601) (8.973.119)
Λοιπά αποθεματικά
30
Κέρδη (ζημίες) εις νέον (44 9.4 62 .743 ) (366 .48 6.36 8 ) (404.249.972) (322.905.473)
Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων Μετόχων Εταιρίας (α) 96 .225 .98 2 7 8 .198 .79 9 304.160.073 294.909.040
Μη ελέγχουσες συμμετοχές (β) 33 14.1 92 .033 13 .824 .98 6 - -
Σύνολο ιδίων κεφαλαίων (γ)=(α)+(β) 11 0.41 8.01 5 9 2.023 .785 304.160.073 294.909.040
Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις
Μακροπρόθεσμες ομολογιακές δανειακές
υποχρεώσεις
25 3 34 .885 .59 3 461 .017 .82 0 332.351.187 406.428.858
Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις 18 14.4 33 .368 23 .375 .86 5 12.669.014 20.798.460
Προβλέψεις για παροχές εργαζομένων κατά την
έξοδο από την υπηρεσία
27 4.61 1.1 66 4.33 9.5 09 4.148.509 3.849.126
Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις από μισθώσεις
26
Λοιπές προβλέψεις και λοιπές μακροπρόθεσμες
υποχρεώσεις
28
Σύνολο Μακροπρόθεσμων Υποχρεώσεων 438 .863 .543 574 .330 .515 396.090.546 482.954.550
Βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις
Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις 23 3 76 .214 .34 3 421 .289 .23 3 383.752.230 365.375.208
Υποχρεώσεις από συμβατικά περιουσιακά στοιχεία 20 3 .353 .327 72 4.7 73 2.584.159 666.864
Φόρος εισοδήματος και λοιποί φόροι πληρωτέοι 24 6 .885 .329 18 .487 .25 4 5.748.923 9.889.802
Βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις από μισθώσεις
26
Τραπεζικός δανεισμός 25 1 07 .479 .00 1 96 .09 2.18 5 100.645.751 82.302.640
Σύνολο Βραχυπρόθεσμων Υποχρεώσεων 4 98 .815 .950 54 4.62 0.95 8 496.482.183 462.779.559
Ομάδα Διάθεσης Υποχρεώσεων κατεχόμενα προς
πώληση
25γ 14 8.33 9.75 6 - - -
Σύνολο Υποχρεώσεων (δ) 1.08 6.01 9.25 0 1.118 .951 .473 892.572.730 945.734.110
ΣΥΝΟΛΟ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ ΚΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ
(γ+δ)
Οι συνοδευτικές σημειώσεις αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των Χρηματοοικονομικών καταστάσεων
ΑΒΑΞ Α.Ε.
ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΣΗΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021
(Όλα τα ποσά είναι εκφρασμένα σε Ευρώ)
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
Τα συγκριτικά μεγέθη της Κατάστασης Χρηματοοικονομικής Θέσης για τη χρήση 2020 έχουν αναθεωρηθεί από την αλλαγή που επέφερε η μεταβολή της λογιστικής
πολιτικής του ΔΛΠ 19
93
Χρήση 1.1-
31.12.2021
Χρήση 1.1-
31.12.2020
Χρήση 1.1-
31.12.2021
Χρήση 1.1-
31.12.2020
*Αναμορφωμένο *Αναμορφωμένο
Κύκλος εργασιών 1 59 2.2 14 .52 9 46 2.7 35 .57 2 560.879.795 444.024.003
Κόστος πωλήσεων 2 (560 .58 3.35 7 ) (40 9 .485 .79 8 ) (542.795.359) (405.819.132)
Μικτό κέρδος 31 .631 .171 53 .249 .774 18.084.436 38.204.871
Λοιπά έσοδα ‐ έξοδα (καθαρά) 3 3 .14 3.45 0 4.25 5 (850.982) (2.950.549)
Διαγραφή επισφαλών απαιτήσεων & λοιπών
προβλέψεων
3α (15 .73 3.5 52 ) (17 .12 3.5 79 ) (15.733.552) (18.399.227)
Κέρδη/(Ζημιές) εύλογης αξίας ακινήτων 11α 51 7.0 00 (1 79 .62 2 ) - 16.200
Έξοδα διοικητικής λειτουργίας 4 (2 4.99 0 .772 ) (2 4.59 2 .456 ) (17.482.891) (17.734.987)
Έξοδα διαθέσεως 5 (8.81 2.9 84 ) (8 .719 .94 2 ) (8.257.717) (8.006.957)
Έσοδα χρεογράφων 6α 5 .25 6.3 81 6 .94 8.78 8 835.177 1.843.247
Μερίδιο κερδών/(ζημιών) από συγγενείς
εταιρίες / Μερίσματα
6β
Κέρδη/ (Ζημιές) προ φόρων, χρηματοδοτικών &
επενδυτικών αποτελεσμάτων
Χρηματοοικονομικό κόστος δανείων (καθαρό) 7 (2 2.2 54 .347 ) (2 4.28 0 .732 ) (19.931.417) (20.799.983)
Κέρδη/ (Ζημιές) προ φόρων (26 .228 ) 7.13 9.93 8 (24.437.005) 12.199.936
Έξοδα Φόρου χρήσης 8 2.03 3 .663 3 .33 4.8 80 1.860.973 2.329.378
Κέρδη/(Ζημιές) μετά από φόρους από
συνεχιζόμενες δραστηριότητες
Κέρδη/(Ζημιές) μετά από φόρους από
διακοπείσες δραστηριότητες (Σημείωση 25γ)
(14 .400 .002 ) (4. 4 07 .914 ) - -
Κέρδη/(Ζημιές) μετά από φόρους από
συνεχιζόμενες & διακοπείσες δραστηριότητες
(12 .392 .566 ) 6.06 6.90 4 (22.576.032) 14.529.314
Τα καθαρά κέρδη/ (ζημιές) αναλογούν σε:
Μετόχους Εταιρίας (14 .05 8.96 2 ) 5.66 2.2 24 (22.576.032) 14.529.314
Μη ελέγχουσες συμμετοχές 1.66 6 .395 40 4.68 0 - -
(12 .392 .566 ) 6.06 6.90 4 (22.576.032) 14.529.314
Από συνεχιζόμενες και διακοπείσες
δραστηριότητες
- Βασικά/ Προσαρμοσμένα (σε ευρώ) (0,09 74 ) 0,041 9 (0,1564) 0,1076
Από συνεχιζόμενες δραστηριότητες
- Βασικά/ Προσαρμοσμένα (σε ευρώ) 0,00 2 4 0 ,074 6 (0,1564) 0,1076
Από διακοπείσες δραστηριότητες
- Βασικά/ Προσαρμοσμένα (σε ευρώ) (0,11 13 ) (0,03 5 6 ) - -
Μέσος σταθμικός όρος μετοχών 14 4.32 1.51 6 1 35 .031 .899 144.321.516 135.031.899
Προτεινόμενο μέρισμα ανά μετοχή (σε €) 0,00 0 ,00 0,00 0,00
Κέρδη/ (Ζημιές) προ φόρων, χρηματοδοτικών,
επενδυτικών αποτελεσμάτων, συνολικών
αποσβέσεων και προβλέψεων
ΕΤΑΙΡΙΑ
Οι συνοδευτικές σημειώσεις αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των Χρηματοοικονομικών καταστάσεων
ΑΒΑΞ Α.Ε.
ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΧΡΗΣΗ
ΑΠΟ 1 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ ΜΕΧΡΙ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021
(Όλα τα ποσά είναι εκφρασμένα σε Ευρώ εκτός από τα στοιχεία των μετοχών)
Τα συγκριτικά μεγέθη της Κατάστασης Αποτελεσμάτων για τη χρήση 2020 έχουν αναθεωρηθεί από την αλλαγή που επέφερε η μεταβολή της
λογιστικής πολιτικής του ΔΛΠ 19
Σημείωση: Τα κονδύλια των προηγούμενα παρουσιαζόμενων περιόδων έχουν αναπροσαρμοσθεί προκειμένου να περιληφθούν μόνο οι
συνεχιζόμενες δραστηριότητες. Τα αποτελέσματα των διακοπεισών δρστηριοτήτων περιλαμβάνονται διακριτά και αναλύονται σε ξεχωριστή
σημείωση (βλ. σημείωση 25γ), σύμφωνα με τις απαιτήσεις του ΔΠΧΑ 5 "Μη κυκλοφορούντα στοιχεία του ενεργητικού κατεχόμενα προς πώληση
και διακοπείσες δραστηριότητες"
Κέρδη /(ζημιές) μετά από φόρους ανά μετοχή που αναλογούν στους
μετόχους της μητρικής για την περίοδο
ΟΜΙΛΟΣ
94
Χρήση 1.1-
31.12.2021
Χρήση 1.1-
31.12.2020
Χρήση 1.1-
31.12.2021
Χρήση 1.1-
31.12.2020
*Αναμορφωμένο *Αναμορφωμένο
Κέρδη/ (Ζημιές) μετά φόρων περιόδου (12.39 2 . 5 66 ) 6 .06 6.90 4 (22.576.032) 14.529.314
Λοιπά συνολικά έσοδα
Ποσά που αναταξινομούνται στην κατάσταση
αποτελεσμάτων σε μεταγενέστερες περιόδους
Συναλλαγματικές διαφορές από
μετατροπή θυγατρικών εξωτερικού
Αντιστάθμιση ταμειακών ροών 1.2 11 .32 7 2.0 14 .27 8 - -
Αποθεματικά αναπροσαρμογής χρηματοοικονομικών
περιουσιακών στοιχείων σε εύλογη αξία μέσω λοιπών
συνολικών εσόδων
Αποθεματικά αναπροσαρμογής αξίας λοιπών
περιουσιακών στοιχείων
Λοιπά αποθεματικά (82 3 .78 2 ) (1.2 32 .15 9 ) (884.548) (980.679)
Φόρος εισοδήματος που αντιστοιχεί στα λοιπά συνολικά
έσοδα
(1.6 14 .71 9 ) (1 7 4.1 90 ) 1.160.364 (250.624)
Ποσά που δεν αναταξινομούνται στην κατάσταση
αποτελεσμάτων σε μεταγενέστερες περιόδους
Αποθεματικά Επανεκτίμησης υποχρεώσεων/παροχών
προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία
(42 .60 6 ) (5 3.4 94 ) (19.485) 3.709
Φόρος εισοδήματος που αντιστοιχεί στα λοιπα συνολικά
έσοδα
Λοιπά συνολικά έσοδα περιόδου από συνεχιζόμενες &
διακοπείσες δραστηριότητες μετά από φόρους
Λοιπά συνολικά έσοδα περιόδου από διακοπείσες
δραστηριότητες μετά από φόρους
(2.32 1 ) - - -
Λοιπά συνολικά έσοδα περιόδου από συνεχιζόμενες
δραστηριότητες μετά από φόρους
Συγκεντρωτικά Συνολικά Αποτελέσματα περιόδου
Τα συγκεντρωτικά συνολικά
αποτελέσματα περιόδου
αναλογούν σε:
Μετόχους Εταιρίας 18 .43 0.00 5 (7 .596 .34 6 ) 9.251.033 (46.508.411)
Μη ελέγχουσες συμμετοχές 1.6 66 .39 5 4 0 4.6 87 - -
Οι συνοδευτικές σημειώσεις αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των Χρηματοοικονομικών καταστάσεων
Σημείωση: Τα κονδύλια των προηγούμενα παρουσιαζόμενων περιόδων έχουν αναπροσαρμοσθεί προκειμένου να περιληφθούν μόνο οι συνεχιζόμενες
δραστηριότητες
ΑΒΑΞ Α.Ε.
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
(Όλα τα ποσά είναι εκφρασμένα σε Ευρώ)
ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021
ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΥΝΟΛΙΚΩΝ ΕΣΟΔΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΧΡΗΣΗ
Τα συγκριτικά μεγέθη της Κατάστασης Συνολικών Εσόδων για τη χρήση 2020 έχουν αναθεωρηθεί από την αλλαγή που επέφερε η μεταβολή της
λογιστικής πολιτικής του ΔΛΠ 19
95
Χρήση 1.1-
31.12.2021
Χρήση 1.1-
31.12.2020
Χρήση 1.1-
31.12.2021
Χρήση 1.1-
31.12.2020
*Αναμορφωμένο *Αναμορφωμένο
Λειτουργικές δραστηριοτήτες
Κέρδη/ (Ζημιές) προ φόρων από συνεχιζόμενες
δραστηριότητες
(26 .228 ) 7.13 9.938
Κέρδη/ (Ζημιές) προ φόρων από διακοπείσες
δραστηριότητες
(13 .527 .848 ) (4.24 9.712 )
Κέρδη/ (Ζημιές) προ φόρων από συνεχιζόμενες και
διακοπείσες δραστηριότητες
(13 .554 .076 ) 2.89 0.226 (24.437.005) 12.199.936
Πλέον/μείον προσαρμογές για:
Αποσβέσεις παγίων & άυλων 11 .114 .108 10 .289 .160 4.610.964 6.599.896
Αποσβέσεις δικαιωμάτων χρήσης 5.88 2.92 7 4 .97 2.37 9 4.241.750 2.403.643
Ζημιές/ (Κέρδη) εύλογης αξίας ακινήτων (51 7.00 0 ) 17 9.62 2 - (16.200)
Προβλέψεις/Eπισφάλειες 16 .277 .497 17 .778 .898 15.733.552 18.399.228
Έσοδα χρεογράφων (6.08 6.6 67 ) (7.1 97 .013 ) (835.177) (1.843.247)
Πιστωτικοί τόκοι (49 1.02 4 ) (40 4.35 2 ) (21.382) (27.495)
Χρεωστικοί τόκοι 24 .695 .492 25 .299 .153 19.952.799 20.842.614
Αποτελέσματα επενδυτικής δραστηριότητας / Μερίσματα (31.2 17 .424 ) (31 .25 1.09 4 ) (18.899.942) (39.379.131)
Συναλλαγματικές διαφορές (77 5.88 1 ) (10 8.76 2 ) (775.881) (108.762)
Άλλα μη ταμειακά στοιχεία (5 78 .61 7 ) (3.27 0.6 73 ) (500.906) 2.795.514
Μεταβολές στο κεφάλαιο κίνησης
Μείωση/(Αύξηση) αποθεμάτων 13 .808 .721 (20 .465 .45 1 ) 14.072.255 (23.225.417)
Μείωση/(Αύξηση) απαιτήσεων 5.69 4.95 5 (85 .133 .71 1 ) 50.634.044 (100.532.579)
(Μείωση)/Αύξηση υποχρεώσεων (πλην δανειακών) 29 .391 .332 16 .597 .996 13.552.854 42.546.730
Καταβεβλημένοι φόροι (4.56 3 .585 ) (2 07 .904 ) (4.167.773) -
Συναλλαγματικές διαφοορές 775 .881 108 .762 775.881 108.762
Σύνολο εισροών/(εκροών) από συνεχιζόμενες & διακοπείσες
λειτουργικές δραστηριότητες (α)
Σύνολο εισροών/(εκροών) από διακοπείσες λειτουργικές
δραστηριότητες
(3.68 3.181 ) - - -
Σύνολο εισροών/(εκροών) από συνεχιζόμενες
δραστηριότητες
Επενδυτικές δραστηριοτήτες
Αγορές ενσωμάτων & άυλων παγίων στοιχείων (6.10 7.50 9 ) (49 .943 .518 ) (1.677.444) (11.702.995)
Εισπράξεις από πωλήσεις ενσώματων και άυλων
παγίων στοιχείων
Εισπράξεις από πωλήσεις ακινήτων για επένδυση 1 85 .00 0 - - -
Μείωση/(Αύξηση) δευτερογενών δανείων (subdebt) και
ομολογιακών δανείων
Πώληση/(Αγορά) Συμμετοχών 28.33 3.16 4 1 1.55 5.61 3 10.654.719 (24.094.441)
Τόκοι επενδεδυμένων κεφαλαίων 4 91 .024 404 .352 21.382 27.495
Έσοδα Χρεογράφων 6.08 6.66 7 7 .197 .01 3 835.177 1.843.247
Μερίσματα εισπραχθέντα
Σύνολο εισροών/(εκροών) από συνεχιζόμενες & διακοπείσες
επενδυτικές δραστηριότητες (β)
Σύνολο εισροών/(εκροών) από διακοπείσες επενδυτικές
δραστηριότητες
(2.83 0.372 ) - - -
Σύνολο εισροών/(εκροών) από συνεχιζόμενεςεπενδυτικές
δραστηριότητες
Χρηματοδοτικές δραστηριοτήτες
Αύξηση Μετοχικού Κεφαλαίου - 20.0 00 .000 - 20.000.000
Εισπράξεις/(εξοφλήσεις) από εκδοθέντα/
αναληφθέντα δάνεια (σημείωση 25α)
(58 .411 .33 9 ) 2.43 6.13 4 (55.734.559) (238.827)
Εξοφλήσεις υποχρεώσεων για μισθώσεις (5 .674 .55 2 ) ( 1.57 2.68 5 ) (3.758.213) (1.047.518)
Τόκοι Πληρωθέντες (21 .827 .74 7 ) (22.63 3.29 9 ) (18.608.974) (20.214.563)
Είσπραξη επιστρεπτέας προκαταβολής - 786 .900 - -
Μείωση συμμετοχής της μειοψηφίας (1 .026 .000 ) - - -
Πληρωμές χρηματοοικονομικού κόστους μισθώσεων (2.86 7.7 46 ) (2.6 65 .854 ) (1.343.825) (608.560)
Σύνολο εισροών/(εκροών) από συνεχιζόμενες & διακοπείσες
χρηματοδοτικές δραστηριότητες (γ)
(89 .807 .383 ) (3.64 8.804 ) (79.445.571) (2.109.469)
Σύνολο εισροών/(εκροών) από διακοπείσες χρηματοδοτικές
δραστηριότητες
Σύνολο εισροών/(εκροών) από συνεχιζόμενες
χρηματοδοτικές δραστηριότητες
(89 .936 .883 ) (3.64 8.804 ) (79.445.571) (2.109.469)
(Αύξηση)/Μείωση δεσμευμένων καταθέσεων συνεχιζόμενων
& διακοπεισών δραστηριοτήτων
Καθαρή αύξηση/(μείωση) στα ταμειακά
διαθέσιμα και ισοδύναμα χρήσης (α)+(β)+(γ)
Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα έναρξης χρήσης
Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα λήξης χρήσης
συνεχιζόμενων & διακοπεισών δραστηριοτήτων
Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα λήξης χρήσης
διακοπεισών δραστηριοτήτων
Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα λήξης χρήσης
συνεχιζόμενων δραστηριοτήτων
Οι συνοδευτικές σημειώσεις αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των Χρηματοοικονομικών καταστάσεων
ΑΒΑΞ Α.Ε.
ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΑΜΕΙΑΚΩΝ ΡΟΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗΝ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021
(Όλα τα ποσά είναι εκφρασμένα σε Ευρώ)
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
Τα συγκριτικά μεγέθη της Κατάστασης Συνολικών Εσόδων για τη χρήση 2020 έχουν αναθεωρηθεί από την αλλαγή που επέφερε η μεταβολή της
λογιστικής πολιτικής του ΔΛΠ 19
96
ΟΜΙΛΟΣ
Μεταβολές Ιδίων Κεφαλαίων περιόδου
Μετοχικό
Κεφάλαιο
Αποθεματικό υπέρ
το άρτιο
Αποθεματικά
αναπροσαρμογής
χρηματοοικονομικών
περιουσιακών στοιχείων
σε εύλογη αξία
Αποθεματικά από
κέρδη εξωτερικού
Ν. 4171/61
Αποθεματικά
άρθρου 48 Ν.
4172/2013
Προσαρμογή
συναλλαγματικών
ισοτιμιών
Λοιπά
αποθεματικά
Αποτελέσματα εις
νέο
Ίδια κεφάλαια
μετόχων εταιρίας
Μη ελέγχουσες
συμμετοχές
Σύνολο Κεφαλαίων
1 Ιανουαρίου 2020 - Δημοσιευμένα στοιχεία 2 3 . 2 96 .45 5 1 46 .65 1.67 1 5 5.22 6.82 3 - 16 8.08 2 . 36 4 (4.90 8 . 76 3 ) 3 0.03 7 . 4 58 (35 4 . 1 91 .52 1 ) 64 .19 4.48 4 14 . 0 64 .57 0 78.25 9 . 0 53
Αλλαγή λογιστικής πολιτικής 31.12.2019 (ΔΛΠ 19) - - - - - - 1.7 56 .29 4 (18 2.3 09 ) 1.57 3 .98 5 - 1.5 73 .98 5
1 Ιανουαρίου 2020 - Προσαρμοσμένα στοιχεία 23 . 2 96 .45 5 1 46 .65 1.67 1 5 5.22 6.82 3 - 16 8.08 2 . 36 4 (4.90 8 . 7 63 ) 3 1.79 3 . 7 52 (35 4 . 3 73 .83 1 ) 65 .76 8.46 9 14 . 0 64 .57 0 79.83 3 . 0 38
Καθαρό κέρδος περιόδου - - - - - - - 5 .662 .22 4 5.66 2 .22 4 40 4 .68 0 6.06 6.9 04
Λοιπά συνολικά έσοδα περιόδου
Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα περιόδου
Προσθήκες/ (Πώληση) μη ελεγχουσών συμμετοχών - - - - - - - (62 5.0 75 ) (62 5 .07 5 )
Αύξηση/ (Μείωση) Μετοχικού Κεφαλαίου 20 .000 .00 0 - - - - - - - 20 .00 0.0 00 - 20 .00 0 .00 0
Αποθεματικό φορολογημένα μερισμάτων άρθρου
48 Ν.4172/2013
(Μείωση) αποθεματικού λόγω πώλησης ακινήτου /
λοιπές κινήσεις
Υπόλοιπο την 31.12.2020
1 Ιανουαρίου 2021 43 .29 6.45 5 1 4 6.65 1 . 67 1 4 4 . 3 49 .29 9 - 1 9 3 . 72 6 .214 (7 . 82 9 .767 ) 2 4 . 4 91 .29 6 (3 66 .48 6.36 8 ) 78.19 8 . 7 99 13 .82 4.98 6 92 . 0 23 .78 5
Καθαρό κέρδος περιόδου - - - - - - - (14 .058 .96 2 ) (1 4 .05 8.9 62 ) 1.66 6 .39 5 (12 .39 2 .566 )
Λοιπά συνολικά έσοδα περιόδου - - 27 .90 5.2 46 - - 4 .11 9 .24 1 46 4 .48 0 - 32 .48 8 .96 7 - 32 .48 8 .96 7
Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα περιόδου
Προσθήκες/ (Πώληση) μη ελεγχουσών συμμετοχών - - - - - - - - - (1 .05 4 .232 ) (1.0 54 .23 2 )
Αποθεματικά από κέρδη εξωτερικού Ν.4171/61 - - - 17 .48 9 .31 2 - - - (17 .48 9.31 2 ) - - -
Αποθεματικό φορολογημένα μερισμάτων άρθρου
48 Ν.4172/2013
Λοιπές κινήσεις
Υπόλοιπο την 31.12.2021 43 .29 6.45 5 1 4 6.65 1 . 67 1 7 2 . 2 54 .54 5 1 7 . 4 89 .31 2 2 35 .00 5.36 8 (3.708 .17 5 ) 3 4 .699 .54 9 (4 49 .46 2.74 3 ) 96 . 2 25 .982 1 4.19 2.03 3 1 1 0.41 8 . 0 15
ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗΝ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021
ΑΒΑΞ Α.Ε.
(Όλα τα ποσά είναι εκφρασμένα σε ευρώ)
97
Μεταβολές Ιδίων Κεφαλαίων περιόδου
Μετοχικό
Κεφάλαιο
Αποθεματικό υπέρ
το άρτιο
Αποθεματικά
αναπροσαρμογής
χρηματοοικονομικών
περιουσιακών στοιχείων
σε εύλογη αξία
Αποθεματικά από
κέρδη εξωτερικού
Ν. 4171/61
Αποθεματικά
άρθρου 48 Ν.
4172/2013
Προσαρμογή
συναλλαγματικών
ισοτιμιών
Λοιπά
αποθεματικά
Αποτελέσματα εις
νέο
Σύνολο κεφαλαίων
1 Ιανουαρίου 2020 - Δημοσιευμένα στοιχεία 23.296.455 146.651.671 275.862.765 - 168.082.364 (4.887.675) 30.303.677 (319.042.181) 320.267.074
Αλλαγή λογιστικής πολιτικής 31.12.2019 (ΔΛΠ 19) - - - - - - 1.824.478 (674.103) 1.150.376
1 Ιανουαρίου 2020 - Προσαρμοσμένα στοιχεία 23.296.455 146.651.671 275.862.765 - 168.082.364 (4.887.675) 32.128.155 (319.716.284) 321.417.450
Καθαρό κέρδος περιόδου - - - - - - - 14.529.314 14.529.314
Λοιπά συνολικά έσοδα περιόδου - - (56.675.705) - - (4.085.444) (276.576) - (61.037.725)
Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα περιόδου - - (56.675.705) - - (4.085.444) (276.576) 14.529.314 (46.508.411)
Αύξηση/ (Μείωση) Μετοχικού Κεφαλαίου 20.000.000 - - - - - - - 20.000.000
Αποθεματικό φορολογημένα μερισμάτων άρθρου
48 Ν.4172/2013
- - - - 25.643.850 - - (25.643.850) -
(Μείωση) αποθεματικού λόγω πώλησης ακινήτου /
λοιπές κινήσεις
- - - - - - (7.925.346) 7.925.346 -
Υπόλοιπα την 31.12.2020 43.296.455 146.651.671 219.187.060 - 193.726.214 (8.973.119) 23.926.233 (322.905.473) 294.909.040
1 Ιανουαρίου 2021 43.296.455 146.651.671 219.187.060 - 193.726.214 (8.973.119) 23.926.233 (322.905.473) 294.909.040
Καθαρό κέρδος περιόδου - - - - - - - (22.576.032) (22.576.032)
Λοιπά συνολικά έσοδα περιόδου - - 28.631.986 - - 4.055.518 (860.438) - 31.827.065
Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα περιόδου - - 28.631.986 - - 4.055.518 (860.438) (22.576.032) 9.251.033
Αποθεματικά από κέρδη εξωτερικού Ν.4171/61 - - - 17.489.312 - - - (17.489.312) -
Αποθεματικό φορολογημένα μερισμάτων άρθρου
48 Ν.4172/2013
- - - - 41.279.154 - - (41.279.154) -
Λοιπές κινήσεις
- - - - - - - - -
Υπόλοιπα την 31.12.2021 43.296.455 146.651.671 247.819.045 17.489.312 235.005.368 (4.917.601) 23.065.795 (404.249.972) 304.160.073
Οι συνοδευτικές σημειώσεις αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των Χρηματοοικονομικών καταστάσεων
Τα συγκριτικά μεγέθη της Κατάστασης Μεταβολών Ιδίων Κεφαλαίων για τη χρήση 2020 έχουν αναθεωρηθεί από την αλλαγή που επέφερε η μεταβολή της λογιστικής πολιτικής του ΔΛΠ 19
98
Στοιχεία και πληροφορίες
A. ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΑ
A.1 Γενικές Πληροφορίες για την Εταιρία και τον Όμιλο
Η ΑΒΑΞ Α.Ε. είναι ανώνυμη εταιρία , εισηγμένη από το 1994 στην Κύρια Αγορά του Χρηματιστηρίου Αθηνών, έχει έδρα της το
εξωτερικό.
Το 2002, η ΑΒΑΞ Α.Ε. συγχωνεύθηκε δι’ απορροφήσεως με την J&P (Ελλάς) Α.Τ.Ε. και την θυγατρική της ΕΤΕΚ Α.Ε.,
μετονομαζόμενη σε J&P-ΑΒΑΞ Α.Ε. Παράλληλα, η ΕΤΕΘ Α.Ε. απορρόφησε την θυγατρική της ΑΙΧΜΗ Α.Τ.Ε. Στην συνέχεια και
σύμφωνα με το Ν.2940/2001, η επικεφαλής του Ομίλου εταιρία J&P-ΑΒΑΞ Α.Ε. απέκτησε το εργοληπτικό πτυχίο 7
ης
Τάξης
(ανώτατη), ενώ από τις θυγατρικές της η (νέα μετά τη συγχώνευση) ΕΤΕΘ Α.Ε. απέκτησε το εργοληπτικό πτυχίο 6
ης
Τάξης. Το
2007 η ΑΒΑΞ A.E. απέκτησε τη θυγατρική Αθηνά Α.Τ.Ε. η οποία κατά τη διάρκεια του 2018 συγχωνεύτηκε δι’ απορροφήσεως
από την Εταιρεία μετά την υποβολή προαιρετικής δημόσιας πρότασης και την άσκηση του δικαιώματος “squeeze-out” των
μετόχων μειοψηφίας της ΑΘΗΝΑ Α.Τ.Ε.
Στις αρχές του 2019, η Εταιρεία μετονομάστηκε και πάλι σε ΑΒΑΞ Α.Ε. σύμφωνα με τη Γενική Συνέλευση των μετόχων της
εταιρίας στις 27/03/2019 και τη λήψη εγκριτικής απόφασης με αριθμό 40094/09-04-2019 από το Υπουργείο Οικονομίας και
Ανάπτυξης.
A.2 Φύση Δραστηριοτήτων
Η στρατηγική ανάπτυξης του Ομίλου ΑΒΑΞ είναι δομημένη γύρω από τρεις βασικούς άξονες:
• Παραχωρήσεις
o Έντονη παρουσία σε δημοπρατήσεις έργων με συμβάσεις παραχώρησης, προκειμένου να εξασφαλισθεί
κατασκευαστικό αντικείμενο και τακτικά έσοδα σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα.
o Υποστήριξη της ειδικής εσωτερικής μονάδας αυτοχρηματοδοτούμενων έργων και του υπάρχοντος δικτύου
εξειδικευμένων εξωτερικών συνεργατών (μελετητικά γραφεία, τραπεζοασφαλιστικό σύστημα, νομικοί οίκοι) για την
αποτελεσματική διεκδίκηση και ανάληψη έργων παραχώρησης αλλά και την μεγιστοποίηση των ωφελειών από την
οικονομική διαχείριση των παραχωρήσεων με τον περιορισμό των συνδεδεμένων χρηματοοικονομικών κινδύνων.
• Επιχειρηματική Στρατηγική
o Ανάπτυξη στα πρότυπα των μεγάλων διεθνών κατασκευαστικών Ομίλων, με διαφοροποίηση των εσόδων μέσω
διεύρυνσης των δραστηριοτήτων σε συναφείς τομείς, όπως τα περιβαλλοντικά έργα, το facility management
(συντήρηση, λειτουργία & διαχείριση μεγάλων κτιρίων), η διαχείριση & επεξεργασία στερεών, ειδικών και βιολογικών
αποβλήτων, καθώς και μη συναφείς δραστηριότητες οι οποίες προσφέρουν ικανοποιητικές προοπτικές, όπως το
δίκτυο Auteco για τον τεχνικό έλεγχο οχημάτων.
• Ενέργεια
o Έμφαση σε έργα βιομηχανικού χαρακτήρα στον τομέα της ενέργειας, για την κατασκευή υποδομών παραγωγής
ενέργειας και σταθμών LNG, με ειδίκευση σε έργα τύπου EPC (μελέτη και κατασκευή).
B. ΠΛΑΙΣΙΟ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ
99
Β.1. Συμμόρφωση με τα Δ.Π.Χ.Α.
Οι ενοποιημένες και εταιρικές χρηματοοικονομικές καταστάσεις της ΑΒΑΞ Α.Ε. της 31
ης
Δεκεμβρίου 2021, καλύπτουν περίοδο
από την 1
η
Ιανουαρίου έως και την 31
η
Δεκεμβρίου 2021, είναι σύμφωνες με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής
Αναφοράς (Δ.Π.Χ.Α.) τα οποία έχουν εκδοθεί από την Επιτροπή Διεθνών Λογιστικών Προτύπων (IASB), καθώς και των
ερμηνειών τους, οι οποίες έχουν εκδοθεί από την Επιτροπή Ερμηνείας Προτύπων (I.F.R.I.C.) της IASB και τα οποία έχουν
υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Β.2. Βάση κατάρτισης των χρηματοοικονομικών καταστάσεων
Οι ενοποιημένες και εταιρικές χρηματοοικονομικές καταστάσεις της ΑΒΑΞ Α.Ε. έχουν συνταχθεί με βάση την αρχή της
συνέχισης της δραστηριότητας (going concern) και την αρχή του ιστορικού κόστους όπως αυτή τροποποιείται με την
αναπροσαρμογή συγκεκριμένων στοιχείων ενεργητικού και παθητικού σε τρέχουσες αξίες εκτός από ορισμένα
χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις (συμπεριλαμβανομένων και των παραγώγων), τα οποία έχουν
αποτιμηθεί στην εύλογη αξία τους.
Οι πολιτικές που αναφέρονται παρακάτω έχουν εφαρμοσθεί με συνέπεια σε όλες τις περιόδους που παρουσιάζονται.
Η σύνταξη χρηματοοικονομικών καταστάσεων σύμφωνα με τα Δ.Π.Χ.Α. απαιτεί τη χρήση εκτιμήσεων και κρίσης κατά την
εφαρμογή των λογιστικών αρχών της Εταιρίας. Σημαντικές παραδοχές (Γ.23) από την Διοίκηση για την εφαρμογή των
λογιστικών μεθόδων της εταιρίας έχουν επισημανθεί όπου κρίνεται κατάλληλα.
Γ. ΒΑΣΙΚΕΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ
Οι λογιστικές αρχές βάσει των οποίων συντάσσονται οι συνημμένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις και τις οποίες
συστηματικά εφαρμόζει ο Όμιλος είναι οι ακόλουθες:
Γ.1. Ενοποιήσεις θυγατρικών επιχειρήσεων (Δ.Π.Χ.Α. 10) και Επιχειρηματικές συνενώσεις (Δ.Π.Χ.Α. 3)
Επενδύσεις σε Θυγατρικές
Είναι όλες οι εταιρίες που διοικούνται και ελέγχονται, άμεσα ή έμμεσα, από άλλη εταιρία (μητρική) με την κατοχή της
πλειοψηφίας των δικαιωμάτων ψήφου της εταιρίας στην οποία έγινε η επένδυση. Οι θυγατρικές ενοποιούνται πλήρως (ολική
ενοποίηση) με την μέθοδο της εξαγοράς από την ημερομηνία που αποκτάται ο έλεγχος επ’ αυτών και παύουν να ενοποιούνται
από την ημερομηνία που τέτοιος έλεγχος δεν υφίσταται.
Η εξαγορά θυγατρικής από τον Όμιλο λογιστικοποιείται βάσει της μεθόδου της εξαγοράς. Το κόστος κτήσης μιας θυγατρικής
είναι η εύλογη αξία των στοιχείων ενεργητικού που δόθηκαν, των μετοχών που εκδόθηκαν και των υποχρεώσεων που
αναλήφθηκαν κατά την ημερομηνία της ανταλλαγής. Τυχόν κόστη άμεσα συνδεδεμένα με την συναλλαγή επιβαρύνουν τα
αποτελέσματα της χρήσης. Τα εξατομικευμένα στοιχεία του ενεργητικού, υποχρεώσεις και ενδεχόμενες υποχρεώσεις που
αποκτώνται σε μια επιχειρηματική συνένωση επιμετρώνται κατά την εξαγορά στις εύλογες αξίες τους ανεξαρτήτως του
ποσοστού συμμετοχής. Το κόστος αγοράς πέραν της εύλογης αξίας των επί μέρους στοιχείων που αποκτήθηκαν, καταχωρείται
ως υπεραξία. Αν το συνολικό κόστος της αγοράς είναι μικρότερο από την εύλογη αξία των επί μέρους στοιχείων που
αποκτήθηκαν, η διαφορά καταχωρείται άμεσα στα αποτελέσματα.
Διεταιρικές συναλλαγές, υπόλοιπο και μη πραγματοποιημένα κέρδη από συναλλαγές μεταξύ των εταιριών του Ομίλου
απαλείφονται. Οι ζημιές μεταξύ των εταιριών του Ομίλου (μη πραγματοποιηθείσες σε επίπεδο Ομίλου) επίσης απαλείφονται,
100
εκτός εάν η συναλλαγή παρέχει ενδείξεις απομείωσης, του μεταβιβασθέντος στοιχείου ενεργητικού. Οι λογιστικές αρχές των
θυγατρικών έχουν τροποποιηθεί ώστε να είναι ομοιόμορφες με αυτές που έχουν υιοθετηθεί από τον Όμιλο.
Στον ισολογισμό της Εταιρίας οι συμμετοχές σε θυγατρικές εμφανίζονται στην αξία κτήσης μείον τις ζημίες απομείωσης,
εφόσον υπάρχουν. Ο έλεγχος της απομείωσης (impairment test) διενεργείται όποτε υπάρχουν σαφείς ενδείξεις απομείωσης με
βάση τις διατάξεις του Δ.Λ.Π. 36 «Απομείωση αξίας περιουσιακών στοιχείων».
Επενδύσεις σε Συγγενείς (Δ.Λ.Π. 28)
Είναι οι επιχειρήσεις αυτές πάνω στις οποίες ο Όμιλος μπορεί να ασκήσει σημαντική επιρροή αλλά δεν πληρούν τις
προϋποθέσεις για να χαρακτηρισθούν είτε θυγατρικές είτε συμμετοχή σε κοινοπραξία. Οι παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν
από τον Όμιλο συνιστούν ότι το κατεχόμενο ποσοστό μεταξύ 20% και 50% δικαιωμάτων ψήφου μιας εταιρίας υποδηλώνει
σημαντική επιρροή πάνω στην εταιρία αυτή. Επενδύσεις σε συγγενείς επιχειρήσεις αρχικά αναγνωρίζονται στο κόστος και
κατόπιν αποτιμώνται σύμφωνα με τη μέθοδο της καθαρής θέσης.
Το μερίδιο του Ομίλου στα κέρδη ή τις ζημιές των συγγενών επιχειρήσεων μετά την εξαγορά αναγνωρίζεται στα αποτελέσματα,
ενώ το μερίδιο των μεταβολών των αποθεματικών μετά την εξαγορά, αναγνωρίζεται στα αποθεματικά. Οι συσσωρευμένες
μεταβολές επηρεάζουν την λογιστική αξία των επενδύσεων σε συγγενείς επιχειρήσεις. Όταν η συμμετοχή του Ομίλου στις
ζημίες σε μια συγγενή επιχείρηση ισούται ή υπερβαίνει τη συμμετοχή της στη συγγενή επιχείρηση, συμπεριλαμβανομένων
οποιονδήποτε άλλων επισφαλών απαιτήσεων, ο Όμιλος δεν αναγνωρίζει περαιτέρω ζημίες, εκτός και αν έχει καλύψει
υποχρεώσεις ή έχει ενεργήσει πληρωμές εκ μέρους της συγγενούς επιχείρησης και εν γένει εκείνων που προκύπτουν από την
μετοχική ιδιότητα.
Μη πραγματοποιημένα κέρδη από συναλλαγές μεταξύ του Ομίλου και των συνδεδεμένων επιχειρήσεων απαλείφονται κατά το
ποσοστό συμμετοχής του Ομίλου στις συγγενείς επιχειρήσεις. Μη πραγματοποιημένες ζημιές απαλείφονται, εκτός εάν η
συναλλαγή παρέχει ενδείξεις απομείωσης του μεταβιβασθέντος στοιχείου του ενεργητικού. Οι λογιστικές αρχές των συγγενών
επιχειρήσεων έχουν τροποποιηθεί ώστε να είναι ομοιόμορφες με αυτές που έχουν υιοθετηθεί από τον Όμιλο.
Σχήματα υπό κοινό έλεγχο (Δ.Π.Χ.Α. 11)
Το Δ.Π.Χ.Α. 11 εστιάζει στα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις, που απορρέουν από τα σχήματα υπό κοινό έλεγχο, παρά στη
νομική τους μορφή.
Μια κοινή συμφωνία έχει τα εξής βασικά χαρακτηριστικά:
• Τα μέρη δεσμεύονται με συμβατική συμφωνία
• Η συμβατική συμφωνία προσδίδει σε δύο ή περισσότερα από τα μέρη κοινό έλεγχο
Οι τύποι των συμφωνιών περιορίζονται σε δύο: από κοινού ελεγχόμενες δραστηριότητες (κοινές επιχειρήσεις) και
κοινοπραξίες.
• Μια κοινή επιχείρηση είναι από κοινού συμφωνία στην οποία τα μέρη που ασκούν κοινό έλεγχο στη συμφωνία
διατηρούν δικαιώματα στα στοιχεία ενεργητικού και υποχρεώσεις για τα στοιχεία παθητικού που σχετίζονται με τη
συμφωνία.
• Μια κοινοπραξία είναι από κοινού συμφωνία στην οποία τα μέρη διατηρούν δικαιώματα στην καθαρή θέση της
συμφωνίας.
Ανεξαρτήτως σκοπού και δομής των συμφωνιών, η κατηγοριοποίηση των κοινών συμφωνιών εξαρτάται από τα δικαιώματα
και υποχρεώσεις που προκύπτουν για τα μέρη βάσει των συμφωνιών.
Σύμφωνα με το νέο πρότυπο τα κοινοπρακτικά σχήματα που η νομική τους μορφή παρέχει στα μέρη άμεσα δικαιώματα επί
των περιουσιακών στοιχείων και ευθύνες επί των υποχρεώσεων, προϋποθέτει ομόφωνη αποδοχή και έγκριση των αποφάσεων
101
των μερών που ασκούν τον κοινό έλεγχο. Οι παράγοντες που ο Όμιλος εξετάζει για να προσδιορίσει ότι τα σχήματα είναι υπό
κοινό έλεγχο περιλαμβάνουν τη δομή, τη νομική μορφή, τη συμβατική συμφωνία και λοιπά γεγονότα και καταστάσεις.
Τα σχήματα υπό κοινό έλεγχο (κατασκευαστικές κοινοπραξίες) κατηγοριοποιούνται ως κοινές επιχειρήσεις και εφαρμόζεται
αναλογική ενοποίηση καθώς σε αυτές τις κοινοπραξίες η εταιρία διατηρεί σταθερά ποσοστά σε δικαιώματα και υποχρεώσεις.
Η αναλογική ενοποίηση γίνεται σε επίπεδο εταιρίας (απλών οικονομικών καταστάσεων).
Ένα μέρος σε κοινή επιχείρηση αναγνωρίζει βάσει του ποσοστού συμμετοχής του:
• Τα στοιχεία ενεργητικού
• Τις υποχρεώσεις
• Τα έσοδα
• Τα έξοδα
Επίσης το μέρος σε κοινή επιχείρηση χειρίζεται λογιστικά τα ανωτέρω στοιχεία που αφορούν τη συμμετοχή του στην κοινή
επιχείρηση βάσει των σχετικών Δ.Π.Χ.Α..
Δομή του Ομίλου: Ο Όμιλος ΑΒΑΞ απαρτίζεται από τις εξής θυγατρικές εταιρίες οι οποίες ενοποιούνται με την μέθοδο της
ολικής ενοποίησης:
Επωνυμία
% συμμετοχής της ΑΒΑΞ Α.Ε.
Α.Φ.Χ.*
Μητρική
2016 – 2021
ΕΤΕΘ Α.Ε., Θες/νίκη
100%
2016 – 2021
ΕΛΒΙΕΞ Ο.Ε., Ιωάννινα
60%
2016 – 2021
AVAX DEVELOPMENT Α.Ε., Αθήνα
100%
2016 – 2021
TASK ΑΒΑΞ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ Α.Ε., Αθήνα
100%
2017 – 2021
CONCURENT REAL INVESTMENΤS SRL, Ρουμανία
95,24%
2005 – 2021
SC BUPRA DEVELOPMENT SRL, Ρουμανία
99,93%
2005 – 2021
ΑΒΑΞ ΙΚΤΕΟ Α.Ε., Αθήνα
94%
2016 – 2021
SC FAETHON DEVELOPMENTS SRL, Ρουμανία
100%
2006 – 2021
MONDO TRAVEL Α.Ε. (υπό εκκαθάριση), Αθήνα
99,999%
2016 – 2021
ΑΒΑΞ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ Α.Ε. (πρώην ΑΚΙΝΗΤΑ
ΕΥΒΟΙΑΣ Α.Ε.), Αθήνα
99,967%
2016 – 2021
ΜΑΡΙΝΑ ΑΘΗΝΩΝ Α.Ε., Αθήνα
99,84%
2016 – 2021
AVAX INTERNATIONAL LTD, Κύπρος
100%
2016 – 2021
AVAX MIDDLE EAST LTD, Κύπρος
100%
2019 – 2021
102
GAS AND POWER TECH DMCC, Ηνωμένα Αραβικά
Εμιράτα
100%
2019 – 2021
CONSPEL EMIRATES LLC, Ηνωμένα Αραβικά
Εμιράτα
49%
2019 – 2021
ABU DHABI J&P LLC, Άμπου Ντάμπι
49%
2019 – 2021
ΑVAX (CYPRUS) LTD, Κύπρος
100%
2020 – 2021
CONSPEL CYPRUS
100%
2019 – 2021
GLAVIAM ΕΛΛΑΣ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΕΠΕ, Πειραιάς
100%
2016 – 2021
ATHENA LIBYA COMPANY, Λιβύη
65%
-
ΑΘΗΝΑ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ Α.Ε., Αθήνα
99%
2019 – 2021
ΕΡΓΟΝΕΤ Α.Τ.Ε., Αθήνα
51,52%
2016 & 2019 – 2021
P.S.M. SUPPLIERS LTD, Λιβύη
100%
2019 – 2021
AVAX & POWER TECHNOLOGIES CYPRUS LTD
90%
2020 – 2021
Διακοπείσες Δραστηριότητες
VOLTERRA A.E., Αθήνα
100%
2017 – 2021
VOLTERRA K-R A.E., Αθήνα
55%
2016 – 2021
ΗΛΙΟΦΑΝΕΙΑ Α.Ε., Αθήνα
100%
2016 – 2021
VOLTERRA ΛΥΚΟΒΟΥΝΙ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ Α.Ε.,
Αθήνα
55%
2017 – 2021
VOLTERRA L-S ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ Α.Ε., Αθήνα
100%
2018 – 2021
VOLTERRA ΚΟΥΚΟΥΛΙ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ Α.Ε., Αθήνα
100%
2020 – 2021
VOLTERRA ΔΟΥΚΑΣ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ Α.Ε., Αθήνα
100%
2020 – 2021
*Α.Φ.Χ.: Ανέλεγκτες Φορολογικά Χρήσεις
Οι φορολογικοί έλεγχοι των χρήσεων 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019 & 2020 της Εταιρίας και των θυγατρικών της που
δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα, διενεργήθηκαν από Ορκωτό Ελεγκτή Λογιστή βάσει των διατάξεων του άρθρου 65Α παρ. 1
Ν.4174/2013 και έλαβαν Πιστοποιητικά Φορολογικής Συμμόρφωσης με «Συμπέρασμα χωρίς επιφύλαξη». Να σημειωθεί επίσης
ότι για τις χρήσεις 2016 και εντεύθεν, ο φορολογικός έλεγχος και η έκδοση Πιστοποιητικού Φορολογικής Συμμόρφωσης από
τους Νόμιμους Ελεγκτές, ισχύουν σε προαιρετική βάση. Ο Όμιλος και η Εταιρία επέλεξαν τη συνέχιση του φορολογικού
ελέγχου από τους Ορκωτούς Ελεγκτές Λογιστές.
Για τη χρήση 2021 η Εταιρία και οι θυγατρικές της που φορολογούνται στην Ελλάδα, έχουν υπαχθεί στο φορολογικό έλεγχο
από Ορκωτό Ελεγκτή Λογιστή βάσει των διατάξεων του αρ.65Α παρ. 1 Ν.4174/2013 όπως τροποποιήθηκε και ισχύει μέχρι
σήμερα. Ο έλεγχος αυτός για τη χρήση 2021 βρίσκεται σε εξέλιξη και το σχετικό φορολογικό πιστοποιητικό προβλέπεται να
χορηγηθεί μετά τη δημοσίευση των χρηματοοικονομικών καταστάσεων της χρήσης 2021. Αν μέχρι την ολοκλήρωση του
103
φορολογικού ελέγχου προκύψουν πρόσθετες φορολογικές υποχρεώσεις, εκτιμούμε ότι αυτές δεν θα έχουν ουσιώδη επίδραση
στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις.
Σημειώνεται ότι στην χρήση 2021 η εταιρεία ελέγχθηκε από το Κέντρο Ελέγχου Μεγάλων Επιχειρήσεων για την χρήση 2015 και
οι φορολογικές διαφορές που προέκυψαν επιβάρυναν τα αποτελέσματα της τρέχουσας χρήσης της εταιρείας και του Ομίλου.
Οι συγγενείς εταιρίες του Ομίλου οι οποίες ενοποιούνται με την μέθοδο της καθαρής θέσης είναι οι κάτωθι:
Επωνυμία
% Συμμετοχής
5N A.E., Αθήνα
45,00%
ΑΘΗΝΑΪΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ Α.Ε., Αθήνα
28,99%
ΑΤΤΙΚΑ ΔΙΟΔΙΑ Α.Ε., Αθήνα
34,22%
ΑΤΤΙΚΗ ΟΔΟΣ Α.Ε., Αθήνα
34,21%
POLISPARK ΑΣΤΙΚΗ ΣΤΑΘΜΕΥΣΗ Α.Ε., Αθήνα
30,21%
ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΚΥΚΛΑΔΩΝ Α.Ε., Αθήνα
45,00%
ΣΤΑΘΜΟΙ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Α.Ε. ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΗΣ, Αθήνα
24,70%
ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΔΡΟΜΟΣ ΑΙΓΑΙΟΥ Α.Ε., Λάρισα
23,61%
ΓΕΦΥΡΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ Α.Ε., Αθήνα
21,55%
ΓΕΦΥΡΑ Α.Ε., Αθήνα
20,53%
ΜΑΡΙΝΑ ΛΕΜΕΣΟΥ, Λεμεσός
33,50%
ΣΤΑΘΜΟΣ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΑΓ.ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΠΕΙΡΑΙΑ Α.Ε., Αθήνα
54,26%
METROPOLITAN ATHENS PARK A.E., Αθήνα
25,70%
STARWARE ENTERPRISES LTD, Κύπρος
50,00%
ΒΙΟΕΝΕΡΓΕΙΑ Α.Ε. ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΠΟΡΩΝ, Ελλάδα
45,00%
ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ ΗΛΕΙΑΣ Α.Ε Ε.Σ, Ελλάδα
50,00%
ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ ΗΛΕΙΑΣ ΑΕ ΕΙΔ.Σ, Ελλάδα
50,00%
Κατά τη διάρκεια του 2021, αποφασίσθηκε η λύση και η θέση σε εκκαθάριση της εταιρείας SC ORIOL REAL ESTATE SRL. Επίσης,
η εταιρεία 3G A.E. λύθηκε και διαγράφηκε μέσα στο 2021.
Τα σχήματα υπό κοινό έλεγχο (Κατασκευαστικές Κοινοπραξίες ή εταιρίες) στα οποία συμμετέχει είτε η μητρική Εταιρία είτε οι
θυγατρικές της, ενοποιούνται με την μέθοδο της αναλογικής ενοποίησης στις ατομικές χρηματοοικονομικές καταστάσεις της
μητρικής Εταιρίας καθώς και των θυγατρικών για τις αντίστοιχες συμμετοχές τους. Τα συνολικά ποσοστά συμμετοχής στα
σχήματα υπό κοινό έλεγχο (Κατασκευαστικές Κοινοπραξίες) είναι τα κάτωθι:
104
Επωνυμία
% Συμμετοχής
1.
Κ/Ξ ΑΠΙΟΝ ΚΛΕΟΣ (ΕΛΕΥΣΙΝΑ – ΠΑΤΡΑ), Ελευσίνα
25,00%
2.
Κ/Ξ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ ΜΑΛΙΑΚΟΣ – ΚΛΕΙΔΙ, Λάρισα
20,70%
3.
Κ/Ξ ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε. – ΑΒΑΞ Α.Ε. (ΔΙΚΤΥΑ ΟΤΕ), Αθήνα
50,00%
4.
Κ/Ξ ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε. – ΑΒΑΞ Α.Ε., (Συντήρηση ΕΣΜΦΑ), Αθήνα
50,00%
5.
Κ/Ξ ΑΒΑΞ Α.Ε. – GHELLA S.p.A, (ΜΕΤΡΟ-Γραμμή 3 Χαϊδάρι-Πειραιάς),
Πειραιάς
60,00%
6.
Κ/Ξ ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε. – ΑΒΑΞ Α.Ε., Αθήνα (Νέα Συντήρηση Έργου Παραχ.
Αττ. Οδού)
34,22%
7.
Κ/Ξ ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ – ΑΒΑΞ Α.Ε., (Σήραγγες Παναγοπούλας), Αχαΐα
33,91%
8.
Κ/Ξ ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε. – ΑΒΑΞ Α.Ε. – ΤΕΡΝΑ Α.Ε. (Τιθορέα - Δομοκός-
Ανάδοχος), Λαμία
33,33%
9.
Κ/Ξ ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε. – ΑΒΑΞ Α.Ε. – ΤΕΡΝΑ Α.Ε. (Τιθορέα - Δομοκός
(Υποέργο-Δ’ Γέφυρα), Λαμία
31,00%
10.
Κ/Ξ ΑΒΑΞ Α.Ε. - ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ (Κατασκευή Δικτύων Φ.Α. Αττικής),
Αθήνα
50,00%
11.
Κ/Ξ ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ-ΑΒΑΞ Α.Ε. (Δίκτυα & Αγωγοί Φ.Α. Αττικής), Αθήνα
60,00%
12.
Κ/Ξ ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε. – ΑΒΑΞ Α.Ε. (Δ-1618), Ψυττάλεια
30,00%
13.
Κ/Ξ ΑΒΑΞ Α.Ε. - ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε., (Αεροδρόμιο "ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ"),
Θεσσαλονίκη
70,00%
14.
Κ/Ξ ΑΒΑΞ Α.Ε. - ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε., (Έργα φυσικού αερίου ΔΕΔΑ), Αθήνα
50,00%
15.
Κ/Ξ ΑΒΑΞ Α.Ε. - ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ Α.Ε. (Απορρίμματα Ν. Ηλείας) , Ηλεία
50,00%
16.
Κ/Ξ ΑΒΑΞ Α.Ε. - INTRAKAT - ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ Α.Ε. - ΤΕΡΝΑ Α.Ε.
(Κατασκευή τεχνητού εμποδίου συνοριακής γραμμής Έβρου), Έβρος
25,00%
17.
Κ/Ξ ΑΒΑΞ Α.Ε. - GHELLA S.p.A. (ΜΕΤΡΟ Γραμμή-4 Έργα Π/Μ), Αθήνα
99,99%
18.
J/V QUEEN ALIA AIRPORT, Ιορδανία
50,00%
19.
BONATTI J&P-AVAX Srl, Ιταλία
45,00%
20.
J/V J&P-AVAX S.A. – J&P (Ο) (VASSILIKOS III), Κύπρος
75,00%
21.
J&P AND J&P AVAX JV-QATAR BUILDING, Κύπρος
45,00%
22.
AVAX - J&P LTD - CYBARCO MARINA LEMESOU JV, Κύπρος
55,00%
23.
AVAX - TERNA JV MEDITERRANEAN CITY OF DREAMS, Κύπρος
60,00%
105
24.
Κ/Ξ TSO – ΑΡΧΙΡΟΔΟΝ – ΕΡΓΟΝΕΤ (Έμμεση συμμετοχή),
Αλεξανδρούπολη
22,95%
25.
Κ/Ξ ΑΡΧΙΡΟΔΟΝ Α.Τ.Ε – ΕΡΓΟΝΕΤ Α.Τ.Ε. (Έμμεση συμμετοχή),
Αλεξανδρούπολη
25,50%
26.
Κ/Ξ Δ.ΣΙΡΔΑΡΗΣ & ΣΙΑ Ο.Ε. – ΕΡΓΟΝΕΤ (Έμμεση συμμετοχή)
15,30%
27.
Κ/Ξ ΠΡΟΕΤ Α.Ε. – ΕΡΓΟΝΕΤ Α.Τ.Ε. (Έμμεση συμμετοχή), Χανιά
25,50%
28.
Κ/Ξ ΕΡΓΟΝΕΤ ΑΤΕ – ΠΡΟΕΤ Α.Ε. (Έμμεση συμμετοχή), Κως
25,50%
29.
Κ/Ξ EURARCO SA – ΕΡΓΟΝΕΤ ΑΤΕ (ΣΠΕΡΧΕΙΟΣ) (Έμμεση
συμμετοχή), Λάρισα
7,65%
30.
Κ/Ξ IOS ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ Α.Ε. - TASK ΑΒΑΞ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ Α.Ε.
(Καθαρισμός Δομών Προσφύγων και Μεταναστών), (Έμμεση
συμμετοχή)
80,00%
Στην τρέχουσα περίοδο, σε σχέση με την 31/12/2020 δεν περιλαμβάνονται τα κάτωθι σχήματα υπό κοινό έλεγχο
(κατασκευαστικές κοινοπραξίες) λόγω περάτωσης του έργου για το οποίο είχαν συσταθεί να εκτελέσουν:
1.
Κ/Ξ ΑΒΑΞ Α.Ε.-ΕΤΕΘ Α.Ε., (ΣΜΑΕΚ)
100,00%
2.
Κ/Ξ ΑΒΑΞ Α.Ε.- ΕΤΕΘ Α.Ε., (Προαστιακός Σιδηρόδρομος)
100,00%
3.
Κ/Ξ ΑΒΑΞ Α.Ε.-Κ/Ξ IMPREGILO S.p.A-ΑΒΑΞ Α.Ε.-ΕΜΠΕΔΟΣ Α.Ε.
66,50%
4.
Κ/Ξ ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε.-ΑΒΑΞ Α.Ε.-ΑΛΤΕ Α.Τ.Ε.-ΑΤΤΙΚΑΤ Α.Τ.Ε.-ΕΤΕΘ Α.Ε.-
ΠΑΝΤΕΧΝΙΚΗ Α.Ε.-ΕΜΠΕΔΟΣ Α.Ε.
30,84%
5.
Κ/Ξ ΑΒΑΞ Α.Ε.-ΕΚΤΕΡ Α.Ε.-ΚΟΡΩΝΙΣ Α.Ε.
36,00%
6.
Κ/Ξ ΑΒΑΞ Α.Ε.-ΒΙΟΤΕΡ Α.Ε.
50,00%
7.
Κ/Ξ ΑΒΑΞ Α.Ε.-ΔΙΕΘΝΕΣ ΤΑΠΗΤΟΥΡΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ Α.Ε.Ε.
99,90%
8.
Κ/Ξ ΕΤΕΘ Α.Ε.-ΑΒΑΞ Α.Ε.-ΤΕΡΝΑ Α.Ε.-ΠΑΝΤΕΧΝΙΚΗ Α.Ε.
47,00%
9.
Κ/Ξ ΤΟΜΕΣ Α.Τ.Ε. – ΕΤΕΘ Α.Ε.
50,00%
10.
Κ/Ξ ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε. – ΑΕΓΕΚ Α.Ε. – ΑΒΑΞ Α.Ε. – SELI S.p.A.
20,00%
11.
Κ/Ξ «ΚΟΙΝΟΠΡΑΞΙΑ ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε. – ΔΟΜΟΤΕΧΝΙΚΗ Α.Ε.– ΘΕΜΕΛΙΟΔΟΜΗ
Α.Ε.» - ΤΕΡΝΑ Α.Ε. – ΕΤΕΘ Α.Ε.
25,00%
12.
Κ/Ξ ΑΒΑΞ Α.Ε. – FCC CONSTRUCCION S.A.
49,99%
13.
Κ/Ξ ΕΤΕΘ Α.Ε. – ΤΡΙΚΑΤ Α.Τ.Ε. – ΒΙΟΤΕΡ Α.Ε.
40,00%
14.
Κ/Ξ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΑΤΤ.ΟΔΟΥ
30,84%
15.
Κ/Ξ ΠΡΟΑΣΤΙΑΚΟΥ ΣΙΔΗΡΟΔΡΟΜΟΥ, ΣΚΑ ΠΕΙΡΑΙΑΣ, Β’ΦΑΣΗ
33,33%
106
16.
Κ/Ξ ΕΡΓΟΤΕΜ Α.Τ.Ε.Β.Ε. – ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε. – ΕΤΕΘ Α.Ε.
15,00%
17.
Κ/Ξ ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε. – ΑΒΑΞ Α.Ε. – ΙΝΤΡΑΚΑΤ (Ο.Α. ΤΡΙΠΟΛΗ-ΚΑΛΑΜΑΤΑ-
ΜΩΡΕΑΣ)
15,00%
18.
Κ/Ξ ΑΒΑΞ Α.Ε. - ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε. (Τεχνική Υποστήριξη ΔΕΠΑ-2)
50,00%
19.
Κ/Ξ ΑΒΑΞ Α.Ε. - ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε., (Λευκές Περιοχές)
50,00%
20.
Κ/Ξ ΑΒΑΞ ΑΕ-ΤΕΡΝΑ ΑΕ-ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ-ΙΝΤΡΑΚΑΤ, (Τέμενος)
25,00%
21.
Κ/Ξ ΑΒΑΞ Α.Ε.-TASK J&P-ΑΒΑΞ Α.Ε., (ISP)
100,00%
22.
Κ/Ξ ΑΘΗΝΑ Α.Τ.Ε – F.C.C. S.A, (Λιμένας Ηγουμενίτσας)
50,00%
23.
Κ/Ξ ΑΘΗΝΑ Α.Τ.Ε. - ΘΕΜΕΛΙΟΔΟΜΗ Α.Ε. - ΑΤΤΙΚΑΤ Α.Τ.Ε. (ΕΡΜΗΣ)
33,33%
24.
Κ/Ξ ΜΗΧΑΝΙΚΗ Α.Ε. – ΑΘΗΝΑ Α.Τ.Ε. (MPC)
50,00%
25.
Κ/Ξ ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε. – ΑΒΑΞ Α.Ε. –ΓΚΟΛΙΟΠΟΥΛΟΣ (A-440)
48,00%
26.
J/V J&P –AND J&P-AVAX (GERMASOGEIA)
75,00%
Γ.2α. Ενσώματα πάγια (Δ.Λ.Π. 16)
Η διοίκηση επέλεξε για τις κατηγορίες λειτουργικών παγίων στοιχείων (Μηχανήματα, Μεταφορικά Μέσα, Έπιπλα και Λοιπός
Εξοπλισμός), να χρησιμοποιήσει τη βασική μέθοδο (αποτίμηση στο κόστος κτήσης μειωμένο με τις σωρευμένες αποσβέσεις και
τις σωρευμένες απομειώσεις) σύμφωνα με το Δ.Λ.Π. 16.
Η διοίκηση επέλεξε για την κατηγορία οικοπέδων, κτιρίων να εφαρμόσει τη μέθοδο της αναπροσαρμογής.
Μέθοδος αναπροσαρμογής
Ύστερα από την αναγνώρισή του ως περιουσιακό στοιχείο, ένα στοιχείο των ενσώματων ακινητοποιήσεων του οποίου η
εύλογη αξία μπορεί να επιμετρηθεί με αξιοπιστία, μπορεί να εμφανιστεί με αναπροσαρμοσμένη αξία, που αποτελείται από την
εύλογη αξία του κατά την ημέρα της αναπροσαρμογής μείον τις μεταγενέστερες σωρευμένες ζημιές απομείωσης.
Η εύλογη αξία των οικοπέδων και κτιρίων συνήθως προσδιορίζεται από εκτιμήσεις ορκωτών εκτιμητών. Η εύλογη αξία των
μηχανημάτων και εγκαταστάσεων είναι συνήθως η αγοραία του αξία.
Όταν γίνει αναπροσαρμογή της αξίας ενός παγίου στοιχείου των ενσώματων ακινητοποιήσεων αναπροσαρμόζεται ολόκληρη η
κατηγορία των παγίων που ανήκει. Όταν η λογιστική αξία ενός παγίου αυξάνεται ως αποτέλεσμα μίας αναπροσαρμογής, η
αύξηση καταχωρείται απευθείας στην καθαρή θέση ως πλεόνασμα αναπροσαρμογής. Όμως μία αύξηση λόγω
αναπροσαρμογής θα αναγνωρίζεται στα αποτελέσματα κατά την έκταση που αντιστρέφεται μία προηγούμενη υποτίμηση του
ιδίου περιουσιακού στοιχείου, η οποία προηγουμένως είχε χρεωθεί στα αποτελέσματα.
Αν η λογιστική αξία ενός παγίου μειώνεται ως αποτέλεσμα μιας αναπροσαρμογής, η μείωση πρέπει να αναγνωρίζεται στα
αποτελέσματα. Αν υπάρχει πλεόνασμα αναπροσαρμογής για το ίδιο πάγιο στην καθαρή θέση, η μείωση θα χρεώνεται
απευθείας στην καθαρή θέση κατά την έκταση που υπάρχει το πλεόνασμα αυτό. Τα πλεονάσματα αναπροσαρμογής που
υπάρχουν στην καθαρή θέση θα μεταφερθούν στα κέρδη εις νέο όταν τα πάγια πουληθούν ή διαγραφούν. Οι επιδράσεις των
φόρων στις αναπροσαρμογές των ενσώματων ακινητοποιήσεων, αναγνωρίζονται και γνωστοποιούνται σύμφωνα με το Δ.Λ.Π.
107
12 Φόροι Εισοδήματος. Η αρχική εφαρμογή μιας πολιτικής αναπροσαρμογής της αξίας παγίων αντιμετωπίζεται σύμφωνα με το
Δ.Λ.Π. 16 και όχι με το Δ.Λ.Π. 8.
Σε κάθε ημερομηνία αναφοράς η Διοίκηση κατ’εφαρμογή του Δ.Λ.Π. 36 «Απομείωση Περιουσιακών Στοιχείων (Impairment of
Assets)», εκτιμά κατά πόσο υπάρχει ένδειξη για απομείωση των στοιχείων του ενεργητικού της, συγκρίνοντας το ανακτήσιμο
ποσό για κάθε στοιχείο ξεχωριστά με την λογιστική του αξία.
Μεταγενέστερες δαπάνες σε ήδη καταχωρημένο στοιχείο προστίθενται στη λογιστική αξία του στοιχείου, μόνο αν αυξάνουν τα
μελλοντικά οικονομικά οφέλη του παγίου στοιχείου. Κάθε μεταγενέστερη δαπάνη η οποία δεν προσαυξάνει τα μελλοντικά
οικονομικά οφέλη του παγίου στοιχείου, βαρύνει τα έξοδα της χρήσης στην οποία πραγματοποιούνται.
Κόστη σημαντικής επισκευής ή επιθεώρησης ενός παγίου στοιχείου καταχωρούνται στα έξοδα της χρήσεως στην οποία
πραγματοποιούνται εκτός και αν αυξάνουν τα οικονομικά οφέλη του παγίου στοιχείου οπότε προσαυξάνουν το κόστος του
παγίου στοιχείου.
Οι αποσβέσεις των στοιχείων των ενσώματων παγίων (πλην οικοπέδων τα οποία δεν αποσβένονται) υπολογίζονται με την
σταθερή μέθοδο βάσει της ωφέλιμης ζωής τους. Οι κύριοι συντελεστές απόσβεσης που προκύπτουν έχουν ως εξής:
Λειτουργικά ακίνητα (κτίρια)
3%
Μηχανικός εξοπλισμός
5,3% - 20%
Μεταφορικά μέσα
7,5% - 20%
Λοιπός εξοπλισμός
15% - 20%
Οι υπολειμματικές αξίες και οι ωφέλιμες ζωές των ενσώματων παγίων υπόκεινται σε επανεξέταση σε κάθε ημερομηνία
ισολογισμού. Όταν οι λογιστικές αξίες των ενσώματων ακινητοποιήσεων υπερβαίνουν την ανακτήσιμη αξία τους, η διαφορά
(απομείωση) καταχωρείται άμεσα ως έξοδο στα αποτελέσματα.
Κατά την πώληση ενσώματων ακινητοποιήσεων, οι διαφορές μεταξύ του τιμήματος που λαμβάνεται και της λογιστικής τους
αξίας καταχωρούνται ως κέρδη ή ζημίες στα αποτελέσματα.
Οι ιδιοπαραγόμενες ενσώματες ακινητοποιήσεις στοιχειοθετούν προσθήκη στο κόστος κτήσεως των ενσώματων
ακινητοποιήσεων σε αξίες που περιλαμβάνουν το άμεσο κόστος μισθοδοσίας του προσωπικού, που συμμετέχει στην
κατασκευή (συμπεριλαμβανομένων των αντίστοιχων εργοδοτικών εισφορών), κόστος αναλωθέντων υλικών και άλλα γενικά
άμεσα κόστη.
Γ.2β. Επενδύσεις σε ακίνητα (Δ.Λ.Π. 40)
Για τα ακίνητα επένδυσης η διοίκηση επέλεξε να εφαρμόσει τη μέθοδο των αναπροσαρμογών (εύλογων αξιών) βάσει του ΔΛΠ
40.
Η Διοίκηση υιοθετεί την άποψη ότι η πολιτική αυτή, της εφαρμογής των εύλογων αξιών για την εκτίμηση των ακινήτων
επένδυσης, παρέχει αξιόπιστη και περισσότερο σχετική πληροφόρηση, διότι βασίζεται σε ενημερωμένες αξίες.
Γ.3. Άυλα στοιχεία ενεργητικού (Δ.Λ.Π. 38)
Μόνο έξοδα τα οποία ικανοποιούν τα κριτήρια του Δ.Λ.Π. 38.18 κεφαλαιοποιούνται (όπως οι δαπάνες λογισμικών
προγραμμάτων).
Στα άυλα στοιχεία του ενεργητικού περιλαμβάνονται οι άδειες λογισμικού.
108
Γ.4. Απομείωση αξίας στοιχείων του ενεργητικού (Δ.Λ.Π. 36)
i) Υπεραξία
Η υπεραξία αντιπροσωπεύει το επιπλέον τίμημα που καταβάλλεται από τον Όμιλο για την απόκτηση νέων θυγατρικών
εταιριών, κοινοπραξιών καθώς και συγγενών εταιριών. Προκύπτει από τη σύγκριση του τιμήματος που καταβάλλεται για την
απόκτηση μιας νέας εταιρίας με την αναλογούσα στον Όμιλο εύλογη αξία των ιδίων κεφαλαίων της, κατά την ημερομηνία της
απόκτησης. Η υπεραξία που προκύπτει από την απόκτηση νέων θυγατρικών εταιριών και κοινοπραξιών εμφανίζεται στις
ασώματες ακινητοποιήσεις. Κάθε χρόνο διενεργείται έλεγχος της υπεραξίας για τυχόν απομείωση, η οποία μειώνει το αρχικό
ποσό όπως αυτό απεικονίζεται στον ισολογισμό. Κατά τον υπολογισμό των κερδών ή ζημιών που προκύπτουν από την πώληση
συμμετοχών, λαμβάνεται υπόψη η τυχόν υπεραξία της προς πώληση εταιρίας.
Για την ευχερέστερη διεκπεραίωση των ελέγχων απομείωσης (impairment tests), το ποσό της υπεραξίας κατανέμεται σε
μονάδες δημιουργίας ταμιακών ροών. Η μονάδα ταμιακών ροών είναι η μικρότερη προσδιορίσιμη ομάδα στοιχείων
ενεργητικού που δημιουργεί ανεξάρτητες ταμιακές ροές και αντιπροσωπεύει το επίπεδο στο οποίο ο Όμιλος συλλέγει και
παρουσιάζει τα οικονομικά στοιχεία για σκοπούς εσωτερικής πληροφόρησης. Η απομείωση για την υπεραξία, καθορίζεται με
τον υπολογισμό του ανακτήσιμου ποσού από τις μονάδες ταμιακής ροής με τις οποίες συνδέεται η υπεραξία. Ζημιές
απομείωσης που σχετίζονται με την υπεραξία, δεν μπορούν να αντιστραφούν σε μελλοντικές περιόδους. Ο Όμιλος
πραγματοποιεί τον ετήσιο έλεγχο για απομείωση υπεραξίας στις 31 Δεκεμβρίου της εκάστοτε χρήσης.
Στην περίπτωση που η εύλογη αξία των ιδίων κεφαλαίων κατά την ημερομηνία εξαγοράς μίας εταιρίας είναι μεγαλύτερη από
το τίμημα που δόθηκε για την απόκτησή της, τότε προκύπτει αρνητική υπεραξία (έσοδο), η οποία καταχωρείται απευθείας ως
έσοδο στην κατάσταση αποτελεσμάτων.
ii) Λοιπά στοιχεία ενεργητικού
Τα άυλα στοιχεία του ενεργητικού που έχουν απροσδιόριστη ωφέλιμη ζωή δεν αποσβένονται και υπόκεινται σε έλεγχο
απομείωσης ετησίως και όταν κάποια γεγονότα καταδεικνύουν ότι η λογιστική αξία μπορεί να μην είναι ανακτήσιμη. Τα
στοιχεία του ενεργητικού που αποσβένονται υπόκεινται σε έλεγχο απομείωσης της αξίας τους όταν υπάρχουν ενδείξεις ότι η
λογιστική αξία τους δεν θα ανακτηθεί.
Καθαρή αξία πώλησης θεωρείται το ποσό από την πώληση ενός στοιχείου του ενεργητικού στα πλαίσια μιας αμφοτεροβαρούς
συναλλαγής στην οποία τα μέρη έχουν πλήρη γνώση και προσχωρούν οικειοθελώς, μετά από την αφαίρεση κάθε πρόσθετου
άμεσου κόστους διάθεσης του στοιχείου ενεργητικού, ενώ αξία χρήσης είναι η παρούσα αξία των εκτιμώμενων μελλοντικών
ταμειακών ροών που αναμένεται να εισρεύσουν στην επιχείρηση από την χρήση ενός στοιχείου ενεργητικού και από την
πώλησή του στο τέλος της εκτιμώμενης ωφέλιμης ζωής του.
Σε κάθε ημερομηνία αναφοράς η Διοίκηση εκτιμά κατά πόσο υπάρχει ένδειξη για απομείωση ενός στοιχείου του ενεργητικού
βάσει του Δ.Λ.Π. 36, σύμφωνα με το οποίο διασφαλίζεται ότι τα στοιχεία του ενεργητικού λογιστικοποιούνται σε αξία που δεν
υπερβαίνει το ανακτήσιμο ποσό, όπου ανακτήσιμο ποσό ενός στοιχείου ενεργητικού είναι το μεγαλύτερο μεταξύ της δίκαιης
αξίας (μειωμένης κατά τα κόστη πώλησης) και της αξίας χρήσης.
Στην αξιολόγηση αυτή λαμβάνονται υπόψη πληροφορίες από διάφορες εσωτερικές και εξωτερικές πηγές πληροφόρησης. Ο
έλεγχος περί απομείωσης στοιχείων του ενεργητικού εφαρμόζεται για όλα τα στοιχεία πλην αποθεμάτων, κατασκευαστικών
συμβολαίων, αναβαλλόμενων φορολογικών στοιχείων ενεργητικού, χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού που εμπίπτουν
στο ΔΠΧΑ 9, στα ακίνητα προς επένδυση και τα μη κυκλοφορούντα στοιχεία ενεργητικού που έχουν ταξινομηθεί ως
κατεχόμενα προς πώληση.
Η ζημιά απομείωσης καταχωρείται στην κατάσταση αποτελεσμάτων του έτους.
109
Γ.5. Αποθέματα (Δ.Λ.Π. 2)
Την ημερομηνία του ισολογισμού, τα αποθέματα αποτιμώνται στο χαμηλότερο του κόστους ή την καθαρή ρευστοποιήσιμη
αξία. Η καθαρή ρευστοποιήσιμη αξία είναι η εκτιμημένη τιμή πώλησης στην συνηθισμένη πορεία των εργασιών της
επιχείρησης μείον οποιαδήποτε σχετικά έξοδα πώλησης. Το κόστος των αποθεμάτων δεν περιλαμβάνει χρηματοοικονομικά
έξοδα.
Γ.6. Χρηματοοικονομικά μέσα: γνωστοποίηση και παρουσίαση (Δ.Λ.Π. 32)
Οι αρχές του παρόντος προτύπου συμπληρώνουν τις αρχές για την αναγνώριση και επιμέτρηση των χρηματοοικονομικών
περιουσιακών στοιχείων και των χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων του Δ.Π.Χ.Α. 9 Χρηματοοικονομικά Μέσα: Αναγνώριση
και επιμέτρηση.
Το πρότυπο ασχολείται με την κατάταξη των χρηματοοικονομικών μέσων ως χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία,
χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις και συμμετοχικούς τίτλους και την κατάταξη των σχετικών τόκων, μερισμάτων, ζημιών και
κερδών και τις συνθήκες υπό τις οποίες τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία και οι χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις
πρέπει να συμψηφίζονται.
Ως χρηματοοικονομικό μέσο ορίζεται κάθε σύμβαση που δημιουργεί ταυτόχρονα ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό
στοιχείο για μία οικονομική οντότητα και μια χρηματοοικονομική υποχρέωση ή έναν συμμετοχικό τίτλο για μία άλλη
οικονομική οντότητα.
Συμμετοχικός τίτλος είναι κάθε σύμβαση που αποδεικνύει ένα δικαίωμα στο υπόλοιπο που απομένει, εάν, από τα
περιουσιακά στοιχεία μιας οικονομικής οντότητας αφαιρεθούν οι υποχρεώσεις της.
Εύλογη αξία ορίζεται η τιμή που θα λάμβανε κάποιος για την πώληση ενός περιουσιακού στοιχείου ή που θα κατέβαλε κάποιος
για τη μεταβίβαση μιας υποχρέωσης σε μια κανονική συναλλαγή μεταξύ συμμετεχόντων στην αγορά κατά την ημερομηνία
επιμέτρησης.
Γ.7. Χρηματοοικονομικά μέσα: γνωστοποιήσεις (Δ.Π.Χ.Α. 7)
Το Δ.Π.Χ.Α. 7 αναφέρεται σε όλους τους κινδύνους που προκύπτουν από όλα τα χρηματοοικονομικά μέσα, εκτός από εκείνα
που αποκλείονται ειδικά (π.χ. συμφέροντα σε θυγατρικές, συνδεδεμένα μέρη και κοινοπραξίες, κ.λ.π.). Σκοπός των
γνωστοποιήσεων είναι η παροχή μίας εικόνας για την χρήση των χρηματοοικονομικών μέσων από τον Όμιλο και την έκθεσή
του στους κινδύνους που αυτά προκαλούν. Η έκταση των γνωστοποιήσεων που απαιτούνται εξαρτάται από την έκταση της
χρήσης των χρηματοοικονομικών μέσων από την Εταιρεία και από την έκθεσή της σε κινδύνους.
Γ.8. Προβλέψεις, ενδεχόμενες υποχρεώσεις και ενδεχόμενα περιουσιακά στοιχεία (Δ.Λ.Π. 37)
Προβλέψεις αναγνωρίζονται όταν ο Όμιλος έχει παρούσες νομικές ή τεκμηριωμένες υποχρεώσεις ως αποτέλεσμα
παρελθόντων γεγονότων, είναι πιθανή η εκκαθάρισή τους μέσω εκροών όρων και η εκτίμηση του ακριβούς ποσού της
υποχρέωσης μπορεί να πραγματοποιηθεί με αξιοπιστία. Οι προβλέψεις επισκοπούνται κατά την ημερομηνία σύνταξης κάθε
ισολογισμού και προσαρμόζονται προκειμένου να αντανακλούν την παρούσα αξία της δαπάνης που αναμένεται να απαιτηθεί
για τη διευθέτηση της υποχρέωσης. Οι ενδεχόμενες υποχρεώσεις δεν αναγνωρίζονται στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις
άλλα γνωστοποιούνται, εκτός αν η πιθανότητα εκροών πόρων οι οποίοι ενσωματώνουν οικονομικά οφέλη είναι ελάχιστη. Οι
ενδεχόμενες απαιτήσεις δεν αναγνωρίζονται στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις αλλά γνωστοποιούνται εφόσον η εισροή
οικονομικών οφελών είναι πιθανή.
Γ.9. Λογιστική των κρατικών επιχορηγήσεων και γνωστοποίηση της κρατικής υποστήριξης (Δ.Λ.Π. 20)
110
Ο Όμιλος αναγνωρίζει τις κρατικές επιχορηγήσεις οι οποίες ικανοποιούν αθροιστικά τα εξής κριτήρια: α) υπάρχει τεκμαιρόμενη
βεβαιότητα ότι η επιχείρηση έχει συμμορφωθεί ή πρόκειται να συμμορφωθεί με τους όρους της επιχορήγησης και β)
πιθανολογείται ότι το ποσό της επιχορήγησης θα εισπραχθεί. Καταχωρούνται στην εύλογη αξία και αναγνωρίζονται με τρόπο
συστηματικό στα έσοδα, με βάση την αρχή του συσχετισμού των επιχορηγήσεων με τα αντίστοιχα κόστη τα οποία και
επιχορηγούν.
Οι επιχορηγήσεις που αφορούν στοιχεία του ενεργητικού περιλαμβάνονται στις μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις ως
αναβαλλόμενα έσοδα (έσοδα επόμενων χρήσεων) και αναγνωρίζονται συστηματικά στα έσοδα κατά τη διάρκεια της ωφέλιμης
ζωής του παγίου στοιχείου του ενεργητικού.
Γ.10. Οι επιδράσεις των μεταβολών στις τιμές του συναλλάγματος (Δ.Λ.Π. 21)
Τα στοιχεία των οικονομικών καταστάσεων των εταιριών του Ομίλου επιμετρώνται βάσει του νομίσματος του κύριου
οικονομικού περιβάλλοντος, στο οποίο λειτουργεί ο Όμιλος («λειτουργικό νόμισμα»). Οι ενοποιημένες χρηματοοικονομικές
καταστάσεις παρουσιάζονται σε Ευρώ, που είναι το λειτουργικό νόμισμα και το νόμισμα παρουσίασης της μητρικής Εταιρίας
και όλων των θυγατρικών της.
Οι συναλλαγές σε ξένα νομίσματα μετατρέπονται στο λειτουργικό νόμισμα με την χρήση των ισοτιμιών που ισχύουν κατά την
ημερομηνία των συναλλαγών.
Κέρδη και ζημιές από συναλλαγματικές διαφορές οι οποίες προκύπτουν από την εκκαθάριση τέτοιων συναλλαγών κατά την
διάρκεια της περιόδου και από την μετατροπή των νομισματικών στοιχείων που εκφράζονται σε ξένο νόμισμα με τις ισχύουσες
ισοτιμίες κατά την ημερομηνία ισολογισμού, καταχωρούνται στα αποτελέσματα. Οι συναλλαγματικές διαφορές από μη
νομισματικά στοιχεία που αποτιμώνται στην εύλογη αξία τους, θεωρούνται ως τμήμα της εύλογης αξίας και συνεπώς
καταχωρούνται όπου και οι διαφορές της εύλογης αξίας.
Γ.11. Κέρδη ανά μετοχή (Δ.Λ.Π. 33)
Έξοδα τα οποία πραγματοποιήθηκαν για την έκδοση μετοχών εμφανίζονται μετά την αφαίρεση του σχετικού φόρου
εισοδήματος, σε μείωση του προϊόντος της έκδοσης. Τα έξοδα τα οποία σχετίζονται με την έκδοση μετοχών για την απόκτηση
επιχειρήσεων περιλαμβάνονται στο κόστος κτήσεως της επιχειρήσεως που αποκτάται.
Γ.12. Διανομή μερισμάτων (Δ.Λ.Π. 10)
Η διανομή μερισμάτων στους μετόχους της μητρικής αναγνωρίζεται ως υποχρέωση στις ενοποιημένες χρηματοοικονομικές
καταστάσεις την ημερομηνία κατά την οποία η διανομή εγκρίνεται από την Γενική Συνέλευση των μετόχων.
Γ.13. Φορολογία εισοδήματος & αναβαλλόμενος φόρος (Δ.Λ.Π. 12)
Η επιβάρυνση της περιόδου με φόρους εισοδήματος αποτελείται από τους τρέχοντες φόρους και τους αναβαλλόμενους
φόρους, δηλαδή από τους φόρους ή τις φορολογικές ελαφρύνσεις που σχετίζονται με τα οικονομικά οφέλη που προκύπτουν
στην περίοδο αλλά έχουν ήδη καταλογιστεί ή θα καταλογιστούν από τις φορολογικές αρχές σε διαφορετικές περιόδους. Ο
φόρος εισοδήματος αναγνωρίζεται στο λογαριασμό των αποτελεσμάτων της περιόδου, εκτός του φόρου εκείνου που αφορά
συναλλαγές που καταχωρήθηκαν απευθείας στα ίδια κεφάλαια, στην οποία περίπτωση καταχωρείται απευθείας, κατά
ανάλογο τρόπο, στα ίδια κεφάλαια.
Οι τρέχοντες φόροι εισοδήματος περιλαμβάνουν τις βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις ή και απαιτήσεις προς τις δημοσιονομικές
αρχές που σχετίζονται με τους πληρωτέους φόρους επί του φορολογητέου εισοδήματος της περιόδου και οι τυχόν πρόσθετοι
φόροι εισοδήματος που αφορούν προηγούμενες χρήσεις.
111
Οι τρέχοντες φόροι επιμετρώνται σύμφωνα με τους φορολογικούς συντελεστές και τους φορολογικούς νόμους που
εφαρμόζονται στις διαχειριστικές περιόδους με τις οποίες σχετίζονται, βασιζόμενα στο φορολογητέο κέρδος για το έτος. Όλες
οι αλλαγές στα βραχυπρόθεσμα φορολογικά στοιχεία του ενεργητικού ή τις υποχρεώσεις αναγνωρίζονται σαν μέρος των
φορολογικών εξόδων στην κατάσταση αποτελεσμάτων χρήσης.
Ο αναβαλλόμενος φόρος εισοδήματος προσδιορίζεται με την μέθοδο της υποχρέωσης που προκύπτει από τις προσωρινές
διαφορές μεταξύ της λογιστικής αξίας και της φορολογικής βάσης των στοιχείων του ενεργητικού και των υποχρεώσεων.
Αναβαλλόμενος φόρος εισοδήματος δεν λογίζεται εάν προκύπτει από την αρχική αναγνώριση στοιχείου ενεργητικού ή
παθητικού σε συναλλαγή, εκτός επιχειρηματικής συνένωσης, η οποία όταν έγινε η συναλλαγή δεν επηρέασε ούτε το λογιστικό
ούτε το φορολογικό κέρδος ή ζημία.
Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις αποτιμώνται με βάση τους φορολογικούς συντελεστές που
αναμένεται να εφαρμοστούν στην περίοδο κατά την οποία θα διακανονιστεί η απαίτηση ή η υποχρέωση, λαμβάνοντας υπόψη
τους φορολογικούς συντελεστές (και φορολογικούς νόμους) που έχουν τεθεί σε ισχύ ή ουσιαστικά ισχύουν μέχρι την
ημερομηνία του ισολογισμού. Σε περίπτωση αδυναμίας σαφούς προσδιορισμού του χρόνου αναστροφής των προσωρινών
διαφορών εφαρμόζεται ο φορολογικός συντελεστής που ισχύει κατά την επόμενη της ημερομηνίας του ισολογισμού χρήση.
Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις αναγνωρίζονται κατά την έκταση στην οποία θα υπάρξει μελλοντικό φορολογητέο
κέρδος για την χρησιμοποίηση της προσωρινής διαφοράς που δημιουργεί την αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση.
Ο αναβαλλόμενος φόρος εισοδήματος αναγνωρίζεται για τις προσωρινές διαφορές που προκύπτουν από επενδύσεις σε
θυγατρικές και συνδεδεμένες επιχειρήσεις, με εξαίρεση την περίπτωση όπου η αναστροφή των προσωρινών διαφορών
ελέγχεται από τον όμιλο και είναι πιθανό ότι οι προσωρινές διαφορές δεν θα αναστραφούν στο προβλεπτό μέλλον.
Οι περισσότερες αλλαγές στις αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις ή υποχρεώσεις αναγνωρίζονται σαν ένα κομμάτι των
φορολογικών εξόδων στην κατάσταση αποτελεσμάτων χρήσης. Μόνο αυτές οι μεταβολές στα στοιχεία του ενεργητικού ή τις
υποχρεώσεις που επηρεάζουν τις προσωρινές διαφορές αναγνωρίζονται κατευθείαν στα ίδια κεφάλαια του Ομίλου, όπως η
επανεκτίμηση της αξίας της ακίνητης περιουσίας, έχουν ως αποτέλεσμα την σχετική αλλαγή στις αναβαλλόμενες φορολογικές
απαιτήσεις ή υποχρεώσεις να χρεώνεται έναντι του σχετικού λογαριασμού της καθαρής θέσης.
Γ.14. Παροχές σε εργαζόμενους (Δ.Λ.Π. 19)
Βραχυπρόθεσμες παροχές:
Οι βραχυπρόθεσμες παροχές προς τους εργαζόμενους (εκτός από παροχές λήξης της εργασιακής σχέσης) σε χρήματα και σε
είδος αναγνωρίζονται ως έξοδο όταν καθίστανται δεδουλευμένες. Τυχόν ανεξόφλητο ποσό καταχωρείται ως υποχρέωση, ενώ
σε περίπτωση που το ποσό που ήδη καταβλήθηκε υπερβαίνει το ποσό των παροχών, η επιχείρηση αναγνωρίζει το υπερβάλλον
ποσό ως στοιχείο του ενεργητικού της (προπληρωθέν έξοδο) μόνο κατά την έκταση που η προπληρωμή θα οδηγήσει σε μείωση
μελλοντικών πληρωμών ή σε επιστροφή.
Παροχές κατά την έξοδο από την υπηρεσία:
Οι παροχές μετά την έξοδο από την υπηρεσία περιλαμβάνουν πρόγραμμα καθορισμένων εισφορών καθώς και πρόγραμμα
καθορισμένων παροχών.
Πρόγραμμα καθορισμένων εισφορών:
Με βάση το πρόγραμμα καθορισμένων εισφορών, η υποχρέωση της επιχείρησης (νομική) περιορίζεται στο ποσό που έχει
συμφωνηθεί να συνεισφέρει στον φορέα (ασφαλιστικό ταμείο) που διαχειρίζεται τις εισφορές και χορηγεί τις παροχές
(συντάξεις, ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, κλπ.)
Το δεδουλευμένο κόστος των προγραμμάτων καθορισμένων εισφορών καταχωρείται ως έξοδο στην περίοδο που αφορά.
112
Πρόγραμμα καθορισμένων παροχών:
Η υποχρέωση της εταιρίας (νομική) αφορά τα ωφελήματα τερματισμού υπηρεσιών τα οποία είναι πληρωτέα ως αποτέλεσμα
απόφασης της εταιρίας να τερματίσει τις υπηρεσίες ενός υπαλλήλου πριν την κανονική ημερομηνία αφυπηρέτησης, καθώς
επίσης και για ωφελήματα τα οποία είναι πληρωτέα κατά την αφυπηρέτηση ενός υπαλλήλου (ωφελήματα συνταξιοδότησης τα
οποία δημιουργούνται βάσει νομοθεσίας).
Για τον υπολογισμό της παρούσας αξίας της υποχρέωσης καθορισμένου ωφελήματος, του σχετικού τρέχοντος κόστους
υπηρεσιών, του κόστους προηγούμενων υπηρεσιών, χρησιμοποιείται η Μέθοδος Προβολής Πίστωσης Μονάδας (Projected
Unit Credit Method) η οποία είναι η μέθοδος δεδουλευμένης παροχής υπηρεσιών που αναλογεί σε υπηρεσία, σύμφωνα με την
οποία αποδίδονται τα οφέλη στις περιόδους κατά τις οποίες δημιουργείται η υποχρέωση για καταβολή ωφελημάτων μετά την
αφυπηρέτηση. Η υποχρέωση δημιουργείται καθώς ο υπάλληλος παρέχει τις υπηρεσίες του οι οποίες του δίνουν και το
δικαίωμα για ωφελήματα κατά την αφυπηρέτηση.
Άρα η Μέθοδος Προβολής Πίστωσης Μονάδας απαιτεί όπως αποδοθούν οφέλη, τόσο στην τρέχουσα περίοδο (για να
υπολογιστεί το τρέχον κόστος υπηρεσιών) όσο και στην τρέχουσα και στις προγενέστερες περιόδους (για να υπολογιστεί η
παρούσα αξία της υποχρέωσης καθορισμένων ωφελημάτων).
Παρόλο ότι τα ωφελήματα έχουν ως προϋπόθεση μελλοντική εργοδότηση (δηλαδή δεν είναι κατοχυρωμένα), υπολογίζεται η
υποχρέωση βάσει αναλογιστικών υποθέσεων ως εξής:
Δημογραφικές Υποθέσεις: «Κίνηση Προσωπικού» (Αποχώρηση Προσωπικού / Απόλυση Προσωπικού) και,
Χρηματοοικονομικές Υποθέσεις: προεξοφλητικός συντελεστής, μελλοντικά επίπεδα μισθού (συντελεστές απόδοσης
κυβερνητικών χρεογράφων με παρόμοια διάρκεια) και εκτιμώμενες μελλοντικές μεταβολές, στο επίπεδο οποιωνδήποτε
κρατικών παροχών που επηρεάζουν τα καταβλητέα οφέλη.
Ο Όμιλος δεν έχει επίσημα ή ανεπίσημα ενεργοποιήσει κανένα ειδικό πρόγραμμα παροχών προς τους εργαζόμενούς της, το
οποίο πρόγραμμα να δεσμεύεται για παροχές σε περιπτώσεις αποχωρήσεων εργαζομένων. Το μόνο πρόγραμμα που ισχύει και
έχει ενεργοποιηθεί στο παρελθόν είναι η συμβατική υποχρέωση για παροχή ενός εφάπαξ ποσού σύμφωνα με το 40% της
κλίμακας (με βάση την ισχύουσα νομοθεσία ν.2112/20, ν.3198/55 και ν.4093/12).
Επίσης η Εταιρεία δεν δεσμεύεται, ούτε νομικά ούτε κατά τεκμήριο, από την πρόνοια του εργατικού δικαίου (εδάφιο (α) του
άρθρου 8 του ν.3198/55), περί αποζημίωσης των εργαζόμενων που αποχωρούν οικειοθελώς αφού έχουν συμπληρώσει 15-ετή
προϋπηρεσία. Επίσης, η εταιρεία προτίθεται να διατηρήσει το προαναφερθέν καθεστώς «μη δέσμευσης» έναντι των
εργαζομένων και στο μέλλον.
Γ.15. Μισθώσεις (Δ.Π.Χ.Α. 16)
Οι μισθώσεις (λειτουργικές και χρηματοδοτικές) αναγνωρίζονται στην Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης ως ένα δικαίωμα
χρήσης στοιχείου του ενεργητικού και μία υποχρέωση μίσθωσης, την ημερομηνία που το μισθωμένο πάγιο καθίσταται
διαθέσιμο για χρήση. Κάθε μίσθωμα κατανέμεται ανάμεσα στην υποχρέωση μίσθωσης και τον τόκο, ο οποίος χρεώνεται στα
αποτελέσματα σε όλη τη διάρκεια της μίσθωσης, ώστε να επιτυγχάνεται ένα σταθερό επιτόκιο για το υπόλοιπο της
χρηματοοικονομικής υποχρέωσης σε κάθε περίοδο.
Μεταγενέστερη επιμέτρηση
Μεταγενέστερη επιμέτρηση δικαιώματος χρήσης στοιχείου του ενεργητικού
Μετά την ημερομηνία έναρξης της μισθωτικής περιόδου, ο Όμιλος επιμετρά το δικαίωμα χρήσης στοιχείου του ενεργητικού με
το μοντέλο του κόστους: (α) μείον τυχόν σωρευμένες αποσβέσεις και σωρευμένες ζημιές απομείωσης, και (β) προσαρμοσμένο
113
για τυχόν μεταγενέστερη επιμέτρηση της υποχρέωσης μίσθωσης, Ο Όμιλος εφαρμόζει τις απαιτήσεις του ΔΛΠ 16 αναφορικά
με την απόσβεση του δικαιώματος χρήσης στοιχείου του ενεργητικού, το οποίο και εξετάζει για τυχόν απομείωση.
Μεταγενέστερη επιμέτρηση της υποχρέωσης μίσθωσης
Μετά την ημερομηνία έναρξης της μισθωτικής περιόδου, ο Όμιλος επιμετρά την υποχρέωση μίσθωσης, ως ακολούθως: (α)
αυξάνοντας την λογιστική αξία, προκειμένου να αντανακλά το χρηματοοικονομικό κόστος επί της υποχρέωσης μίσθωσης, (β)
μειώνοντας την λογιστική αξία, προκειμένου να αντανακλά τα μισθώματα που έχουν καταβληθεί, και (γ) επιμετρώντας εκ νέου
την λογιστική αξία, προκειμένου να αντανακλά τυχόν επανεκτίμηση ή τροποποίηση της μίσθωσης. Το χρηματοοικονομικό
κόστος μίας υποχρέωσης μίσθωσης κατανέμεται κατά τη διάρκεια της μισθωτικής περιόδου με τέτοιον τρόπο, ούτως ώστε να
προκύπτει ένα σταθερό περιοδικό επιτόκιο επί του ανεξόφλητου υπολοίπου της υποχρέωσης. Μετά την ημερομηνία έναρξης
της μισθωτικής περιόδου, ο Όμιλος αναγνωρίζει στα κέρδη ή στις ζημιές (με εξαίρεση την περίπτωση που οι δαπάνες
περιλαμβάνονται στην λογιστική αξία ενός άλλου στοιχείου του ενεργητικού για το οποίο εφαρμόζονται άλλα σχετικά
Πρότυπα) και τα δύο παρακάτω στοιχεία: (α) το χρηματοοικονομικό κόστος επί της υποχρέωσης μίσθωσης, και (β) τις
μεταβλητές καταβολές μισθωμάτων που δεν περιλαμβάνονται στην επιμέτρηση της υποχρέωσης μίσθωσης κατά την περίοδο
που λαμβάνει χώρα το γεγονός που ενεργοποιεί τις εν λόγω καταβολές.
Πώληση και επαναμίσθωση
Σύμφωνα με το Δ.Π.Χ.Α. 16, η μεταχείριση μιας συναλλαγής πώλησης και επαναμίσθωσης εξαρτάται από το εάν η συναλλαγή
συνιστά πώληση του περιουσιακό στοιχείου σύμφωνα με το Δ.Π.Χ.Α. 15 «Έσοδα από συμβάσεις με πελάτες».
Αν η συναλλαγή συνιστά πώληση του περιουσιακού στοιχείου σύμφωνα με το Δ.Π.Χ.Α. 15, τότε:
• Η εταιρεία ως μισθωτής αναγνωρίζει κέρδος ή ζημία από τη συναλλαγή κατά την αναλογία των δικαιωμάτων που
μετέφερε στον αγοραστή,
• Η εταιρεία ως εκμισθωτής εφαρμόζει τη λογιστική του εκμισθωτή με βάση τις διατάξεις του Δ.Π.Χ.Α. 16.
Αν η εύλογη αξία του τιμήματος για τη πώληση του περιουσιακού στοιχείου δεν είναι ίση με την εύλογη αξία του περιουσιακού
στοιχείου, τότε η εταιρεία πρέπει να προβεί στις παρακάτω προσαρμογές:
• Οποιοδήποτε τίμημα χαμηλότερο της αγοράς λογίζεται ως προκαταβολή στις μελλοντικές πληρωμές μισθώσεων
• Οποιοδήποτε τίμημα υψηλότερο της αγοράς λογίζεται ως επιπλέον χρηματοδότηση από τον αγοραστή – μισθωτή
προς τον πωλητή – εκμισθωτή.
Γ.16. Κόστος δανεισμού (Δ.Λ.Π. 23)
Το κόστος δανεισμού είναι οι τόκοι που απορρέουν από τον δανεισμό, καθώς και τα λοιπά έξοδα που πραγματοποιούνται από
μία επιχείρηση για τη λήψη των δανείων.
Στην έννοια του κόστους δανεισμού περιλαμβάνονται:
• Τόκοι βραχυπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων τραπεζικών δανείων, καθώς και τόκοι υπεραναλήψεων.
• Απόσβεση της διαφοράς υπό το άρτιο ομολογιακών δανείων,
• Απόσβεση συμπληρωματικών εξόδων που πραγματοποιήθηκαν για την λήψη των δανείων,
• Χρηματοοικονομικές επιβαρύνσεις από μισθώσεις, οι οποίες παρακολουθούνται σύμφωνα με το Δ.Π.Χ.Α. 16
• Συναλλαγματικές διαφορές δανείων σε ξένο νόμισμα, κατά την έκταση που αυτές θεωρούνται χρηματοοικονομικό
έξοδο.
114
Όλα τα κόστη δανεισμού που μπορεί να κατανεμηθούν άμεσα στην απόκτηση, κατασκευή ή παραγωγή ενός περιουσιακού
στοιχείου που πληρεί τις προϋποθέσεις πρέπει να κεφαλαιοποιούνται.
Γ.17. Λειτουργικοί τομείς (Δ.Π.Χ.Α. 8)
Ο Όμιλος αναγνωρίζει ως πρωτογενείς λειτουργικούς τομείς τον τομέα κατασκευών, τον τομέα παραχωρήσεων και τον τομέα
λοιπών δραστηριοτήτων. Επίσης αναγνωρίζει ως δευτερογενείς λειτουργικούς γεωγραφικούς τομείς την Ελλάδα και το
εξωτερικό. Οι ανωτέρω λειτουργικοί τομείς είναι αυτοί που χρησιμοποιούνται από την Διοίκηση για εσωτερικούς σκοπούς και
οι στρατηγικές αποφάσεις της διοίκησης λαμβάνονται με βάση τα αναπροσαρμοσμένα λειτουργικά αποτελέσματα του κάθε
παρουσιαζόμενου τομέα, τα οποία χρησιμοποιούνται για την μέτρηση της αποδοτικότητάς τους.
Γ.18. Γνωστοποιήσεις συνδεδεμένων μερών (Δ.Λ.Π. 24)
Οι γνωστοποιήσεις συνδεδεμένων μερών καλύπτονται από το Δ.Λ.Π. 24 το οποίο αναφέρεται στις συναλλαγές μεταξύ μιας
επιχείρησης που καταρτίζει χρηματοοικονομικές καταστάσεις και των συνδεδεμένων με αυτή μερών. Το πρωτεύον στοιχείο
του είναι η οικονομική ουσία και όχι ο νομικός τύπος των συναλλαγών.
Συνδεδεμένο μέρος θεωρείται μία επιχείρηση εάν:
1. Άμεσα ή έμμεσα διαμέσου ενδιάμεσων μερών ελέγχει, ελέγχεται ή βρίσκεται κάτω από κοινό έλεγχο με την
επιχείρηση.
2. Κατέχει ένα ποσοστό μιας επιχείρησης και το ποσοστό αυτό της δίνει ουσιώδη επιρροή πάνω στην επιχείρηση ή από
κοινού έλεγχο πάνω στην επιχείρηση.
3. Είναι συγγενής επιχείρηση, όπως ορίζεται από το Δ.Λ.Π. 28.
4. Είναι μία κοινοπραξία, όπως ορίζεται από το Δ.Π.Χ.Α. 11.
5. Είναι βασικό μέλος του διοικητικού προσωπικού της επιχείρησης ή της μητρικής της.
6. Είναι κοντινό μέλος της οικογενείας οποιουδήποτε ατόμου της πρώτης και τέταρτης προαναφερθείσας περίπτωσης.
7. Είναι μία επιχείρηση η οποία ελέγχεται (είτε σε από κοινού έλεγχο είτε κάτω από ουσιώδη επιρροή) από ένα πρόσωπο
που αναφέρεται στην τέταρτη και πέμπτη προαναφερθείσα περίπτωση.
8. Είναι ένα πρόγραμμα καθορισμένων παροχών προς τους εργαζομένους της επιχείρησης με σκοπό το οικονομικό
όφελός του ή όφελος των εργαζομένων της επιχείρησης που αποτελεί συνδεδεμένο μέρος της επιχείρησης.
Συναλλαγή συνδεδεμένων μερών είναι μια μεταφορά πόρων, υπηρεσιών ή υποχρεώσεων μεταξύ των συνδεδεμένων μερών,
ανεξάρτητα από το εάν επιβάλλεται ένα τίμημα ή όχι.
Γ.19. Έσοδα από συμβόλαια με πελάτες (Δ.Π.Χ.Α. 15)
To πρότυπο καθιερώνει ένα μοντέλο πέντε βημάτων για τον προσδιορισμό των εσόδων από συμβάσεις με πελάτες:
1. Προσδιορισμός της σύμβασης με τον πελάτη.
2. Προσδιορισμός των υποχρεώσεων εκτέλεσης.
3. Προσδιορισμός της τιμής συναλλαγής.
4. Επιμερισμός της τιμής συναλλαγής στις υποχρεώσεις εκτέλεσης της σύμβασης.
5. Αναγνώριση εσόδων όταν ή ενόσω μια οικονομική οντότητα εκπληρώνει την υποχρέωση εκτέλεσης.
Σύμφωνα με το ΔΧΠΑ 15, τα έσοδα αναγνωρίζονται στο ποσό, το οποίο μία οικονομική οντότητα αναμένει να δικαιούται ως
αντάλλαγμα για τη μεταβίβαση των αγαθών ή των υπηρεσιών σε έναν πελάτη. Επίσης, το πρότυπο ορίζει τη λογιστική
παρακολούθηση των επιπρόσθετων εξόδων για την ανάληψη μιας σύμβασης και των άμεσων εξόδων που απαιτούνται για την
ολοκλήρωση της σύμβασης αυτής.
115
Έσοδο ορίζεται το ποσό το οποίο μία οικονομική οντότητα αναμένει να δικαιούται ως αντάλλαγμα για τα αγαθά ή τις
υπηρεσίες που μεταβίβασε σε έναν πελάτη, εκτός από τα ποσά που εισπράττονται για λογαριασμό τρίτων (φόρος
προστιθέμενης αξίας, λοιποί φόροι επί των πωλήσεων). Τα μεταβλητά ποσά περιλαμβάνονται στο τίμημα και υπολογίζονται
είτε με τη μέθοδο της «αναμενόμενης αξίας», είτε με τη μέθοδο του «πιο πιθανού ποσού».
Μια οικονομική οντότητα αναγνωρίζει έσοδα όταν (ή καθώς) ικανοποιεί την υποχρέωση εκτέλεσης μιας σύμβασης,
μεταβιβάζοντας τα αγαθά ή τις υπηρεσίες που έχει υποσχεθεί στον πελάτη. Ο πελάτης αποκτά τον έλεγχο του αγαθού ή της
υπηρεσίας, εάν έχει τη δυνατότητα να κατευθύνει τη χρήση και να αντλεί ουσιαστικά όλα τα οικονομικά οφέλη από αυτό το
αγαθό ή την υπηρεσία. Ο έλεγχος μεταβιβάζεται κατά τη διάρκεια μιας περιόδου ή σε μια συγκεκριμένη χρονική στιγμή.
Τα έσοδα από την πώληση αγαθών αναγνωρίζονται όταν ο έλεγχος του αγαθού μεταφέρεται στον πελάτη, συνήθως με την
παράδοσή του, και δεν υπάρχει καμία ανεκπλήρωτη υποχρέωση που θα μπορούσε να επηρεάσει την αποδοχή του αγαθού από
τον πελάτη.
Τα έσοδα από την παροχή υπηρεσιών αναγνωρίζονται την λογιστική περίοδο την όποια οι υπηρεσίες παρέχονται και
επιμετρώνται σύμφωνα με τη φύση των υπηρεσιών που παρέχονται, χρησιμοποιώντας είτε μεθόδους εκροών (out put
methods), είτε μεθόδους εισροών (in put methods).
Η απαίτηση από τον πελάτη αναγνωρίζεται όταν υπάρχει ένα άνευ προϋποθέσεων δικαίωμα να λάβει η οικονομική οντότητα
το τίμημα για τις εκτελεσμένες υποχρεώσεις της σύμβασης προς τον πελάτη. Το συμβατικό περιουσιακό στοιχείο
αναγνωρίζεται όταν ο Όμιλος και η Εταιρία έχει ικανοποιήσει τις υποχρεώσεις του προς τον πελάτη, πριν ο πελάτης πληρώσει ή
πριν καταστεί απαιτητή η πληρωμή, για παράδειγμα όταν τα αγαθά ή οι υπηρεσίες μεταβιβάζονται στον πελάτη πριν από το
δικαίωμα του Ομίλου για την έκδοση τιμολογίου.
Η συμβατική υποχρέωση αναγνωρίζεται όταν η Εταιρεία και ο Όμιλος λαμβάνει τίμημα από τον πελάτη (προπληρωμή) ή όταν
διατηρεί δικαίωμα επί ενός τιμήματος το οποίο είναι ανεπιφύλακτο (αναβαλλόμενο έσοδο) πριν την εκτέλεση των
υποχρεώσεων της σύμβασης και τη μεταφορά των αγαθών ή των υπηρεσιών. Η συμβατική υποχρέωση από-αναγνωρίζεται
όταν εκτελεστούν οι υποχρεώσεις της σύμβασης και το έσοδο καταγραφεί στην κατάσταση αποτελεσμάτων.
O Όμιλος δραστηριοποιείται στους κλάδους της Κατασκευής, των Παραχωρήσεων, της εμπορίας ενέργειας και των
Επενδύσεων σε ακίνητα. Στα πλαίσια της αξιολόγησης της επίδρασης λόγω της εφαρμογής του Δ.Π.Χ.Α. 15, ο Όμιλος διαχώρισε
τα έσοδά του σε έσοδα από κατασκευαστικά συμβόλαια και συμβόλαια συντήρησης, έσοδα από πώληση αγαθών, έσοδα από
την εμπορία ηλεκτρικής ενέργειας και λοιπά έσοδα.
Έσοδα από κατασκευαστικά συμβόλαια και συμβόλαια συντήρησης
Οι συμβάσεις με πελάτες της κατηγορίας αυτής αφορούν στην κατασκευή ή συντήρηση δημοσίων έργωv και ιδιωτικών έργων
στο εσωτερικό, όπως και αντίστοιχων έργων στο εξωτερικό.
Κάθε ένα κατασκευαστικό συμβόλαιο από τα υφιστάμενα έργα περιλαμβάνει μια μοναδική υποχρέωση για τον κατασκευαστή.
Ακόμα και στις περιπτώσεις συμβολαίων που περιλαμβάνουν τόσο τον σχεδιασμό όσο και την κατασκευή ενός έργου, η
υποχρέωση του κατασκευαστή είναι κατ' ουσίαν μία καθώς η υπόσχεση του προς τον πελάτη είναι η παράδοση ενός έργου
του οποίου τα αγαθά και υπηρεσίες αποτελούν επιμέρους συστατικά.
Τα συμβατικά έσοδα αναγνωρίζονται κατά τη διάρκεια της σύμβασης, χρησιμοποιώντας μια μέθοδο υπολογισμού του εσόδου
από κατασκευαστικά συμβόλαια, παρόμοια με τη μέθοδο της ποσοστιαίας ολοκλήρωσης. Το στάδιο ολοκλήρωσης
υπολογίζεται με βάση το συμβατικό κόστος που έχει πραγματοποιηθεί μέχρι την ημερομηνία του ισολογισμού σε σχέση με το
συνολικό εκτιμώμενο κόστος κατασκευής κάθε έργου.
Το Δ.Π.Χ.Α. 15 απαιτεί την αναγνώριση τυχόν μεταβλητού τιμήματος, δηλαδή αξιώσεων από κόστη
καθυστέρησης/επιτάχυνσης, bonus επιβράβευσης, συμπληρωματικών εργασιών, μόνο στο βαθμό που είναι εξαιρετικά πιθανό
(highly probable) ότι τα έσοδα αυτά δεν θα αντιστραφούν στο μέλλον. Στην διαδικασία αξιολόγησης της πιθανότητας
116
ανάκτησης του μεταβλητού τιμήματος, θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψιν η προηγούμενη εμπειρία προσαρμοσμένη στις
συνθήκες των υφιστάμενων συμβολαίων. Οι πρόσθετες αξιώσεις, τα κόστη καθυστέρησης/επιτάχυνσης και οι
συμπληρωματικές εργασίες αναγνωρίζονται στην περίπτωση που οι συζητήσεις για την είσπραξή τους βρίσκονται σε
προχωρημένο στάδιο διαπραγμάτευσης ή υποστηρίζονται από εκτιμήσεις ανεξάρτητων επαγγελματιών.
Κόστος έργων: Το κόστος έργων περιλαμβάνει τα κάτωθι:
• Κόστη τα οποία συνδέονται άμεσα με το συγκεκριμένο έργο,
• Κόστη που αποδίδονται στο συγκεκριμένο έργο και που μπορούν να κατανεμηθούν στο έργο,
• Άλλα κόστη που χρεώνονται στο συγκεκριμένο πελάτη, σύμφωνα με τους όρους της σύμβασης.
Στην δεύτερη περίπτωση περιλαμβάνονται και τα γενικά έξοδα κατασκευών. Αυτά τα έξοδα κατανέμονται σε συνεχή βάση
χρησιμοποιώντας μεθόδους και βάσεις κατανομής που είναι λογικές και που εφαρμόζονται με συνέπεια για όλα τα έξοδα με
παρόμοια χαρακτηριστικά.
Το έμμεσο κόστος έργων περιλαμβάνει κόστη όπως η ετοιμασία και διεκπεραίωση της μισθοδοσίας του προσωπικού
εργοταξίων, έξοδα τραπεζών συνδεόμενα άμεσα με τα έργα.
Έξοδα τα οποία δεν αποδίδονται ή κατανέμονται σε ένα έργο περιλαμβάνουν έξοδα πωλήσεων, έξοδα Ερευνών και Ανάπτυξης,
γενικά διοικητικά έξοδα και αποσβέσεις αδράνειας μηχανημάτων, τα οποία δεν απασχολούνται στο συγκεκριμένο έργο.
Επίσης, υπάρχουν συμβάσεις με πελάτες για τη συντήρηση κατασκευαστικών έργων. Η αναγνώριση των εσόδων από τις
συμβάσεις αυτές γίνεται κατά τη διάρκεια της σύμβασης με την μέθοδο της ποσοστιαίας ολοκλήρωσης βάσει κόστους.
Γ.20. Χρηματοοικονομικά μέσα (Δ.Π.Χ.Α. 9)
Σύμφωνα με το Δ.Π.Χ.Α. 9, τα χρηματοοικονομικά μέσα επιμετρώνται και ταξινομούνται είτε σε εύλογη αξία (εύλογη αξία μέσω
των αποτελεσμάτων ή εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εισοδημάτων) είτε στο αποσβέσιμο κόστος.
Η ταξινόμηση των χρεωστικών τίτλων βασίζεται σε δύο κριτήρια:
1. το επιχειρηματικό μοντέλο διαχείρισης των χρηματοοικονομικών μέσων , δηλαδή εάν στόχος είναι η διακράτηση με
σκοπό την είσπραξη συμβατικών ταμειακών ροών ή η είσπραξη συμβατικών ταμειακών ροών καθώς και η πώληση
χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων και
2. τις συμβατικές ταμειακές ροές του μέσου, εάν αντιπροσωπεύουν «μόνο πληρωμές κεφαλαίου και τόκων» (SPPI
κριτήριο) επί του υπολοίπου που εκκρεμεί.
Η ταξινόμηση των συμμετοχικών τίτλων βασίζεται στο επιχειρηματικό μοντέλο διαχείρισης των σχετικών επενδύσεων.
Ο Όμιλος και η εταιρία επιμετρούν τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία αρχικά στην εύλογη αξία τους προσθέτοντας
κόστη συναλλαγής, εκτός εάν το χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο επιμετράται στην εύλογη αξία του μέσω
αποτελεσμάτων χρήσης. Οι εμπορικές απαιτήσεις αρχικά επιμετρώνται στην τιμή συναλλαγής.
Απομείωση
Ο Όμιλος και η Εταιρία αναγνωρίζουν προβλέψεις απομείωσης για αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές για όλα τα
χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία. Οι αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές βασίζονται στη διαφορά μεταξύ των
συμβατικών ταμειακών ροών και όλων των ταμειακών ροών που ο Όμιλος και η εταιρία αναμένει να λάβει. Η διαφορά
προεξοφλείται χρησιμοποιώντας μια εκτίμηση του αρχικού πραγματικού επιτοκίου του χρηματοοικονομικού στοιχείου
ενεργητικού. Για τα συμβατικά στοιχεία ενεργητικού, τις εμπορικές απαιτήσεις και τις απαιτήσεις από μισθώσεις, ο Όμιλος και
η Εταιρία εφάρμοσαν την απλοποιημένη προσέγγιση του προτύπου και υπολόγισαν τις αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές με
βάση τις αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές για όλη τη διάρκεια ζωής των στοιχείων αυτών.
117
Αντιστάθμιση κινδύνου
Το Δ.Π.Χ.Α. 9 δίνει την δυνατότητα στις οντότητες να εξακολουθούν να εφαρμόζουν τις απαιτήσεις του Δ.Λ.Π. 39 για την
λογιστική αντιστάθμισης. Ο Όμιλος και η Εταιρεία επέλεξε να συνεχίζει να εφαρμόζει το Δ.Λ.Π. 39 για τις υφιστάμενες, κατά
την ημερομηνία πρώτης εφαρμογής, σχέσεις αντιστάθμισης. Συνεπώς, θα συνεχίσουν να εφαρμόζουν την παρούσα πολιτική
τους για τη λογιστική αντιστάθμισης, αν και θα εξετάσουν την έναρξη της λογιστικής αντιστάθμισης σύμφωνα με τις απαιτήσεις
του Δ.Π.Χ.Α. 9, όταν μία νέα σχέση αντιστάθμισης προκύψει.
Ταξινόμηση και επιμέτρηση
Α. Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε αποσβέσιμο κόστος
Τα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού επιμετρώνται στο αποσβέσιμο κόστος, εάν κατέχονται στα πλαίσια ενός
επιχειρηματικού μοντέλου με σκοπό τη διακράτησή τους και την είσπραξη των συμβατικών ταμειακών ροών που πληρούν το
SPPI κριτήριο. Τα έσοδα των τόκων αυτών των στοιχείων περιλαμβάνονται στα χρηματοοικονομικά έσοδα και αναγνωρίζονται
με τη χρήση του πραγματικού επιτοκίου. Οποιοδήποτε κέρδος ή ζημία που προκύπτει από τη διαγραφή αναγνωρίζεται αμέσως
στην κατάσταση αποτελεσμάτων.
Τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που ταξινομούνται σε αυτή την κατηγορία περιλαμβάνουν κυρίως τα παρακάτω
περιουσιακά στοιχεία:
Εμπορικές και λοιπές απαιτήσεις
Οι εμπορικές απαιτήσεις αναγνωρίζονται αρχικά στην εύλογη αξία τους και μεταγενέστερα αποτιμώνται στο αποσβέσιμο
κόστος με τη μέθοδο του πραγματικού επιτοκίου, εκτός εάν το αποτέλεσμα της προεξόφλησης δεν είναι σημαντικό, μειωμένο
με τυχόν ζημιά απομείωσης. Οι εμπορικές και λοιπές απαιτήσεις περιλαμβάνουν επίσης, συναλλαγματικές και γραμμάτια
εισπρακτέα.
Β. Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία ενεργητικού σε εύλογη αξία μέσω συνολικών λοιπών εσόδων
Χρεωστικοί Τίτλοι
Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται επενδύσεις σε Χρηματοοικονομικά Στοιχεία Ενεργητικού κατώτερης εξασφάλισης
(subordinated Debt), σε εταιρίες Παραχώρησης στον Όμιλο και στην Εταιρία, τα οποία θα επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω
της κατάστασης λοιπών συνολικών εσόδων, εάν κατέχονται ως μέρος ενός επιχειρηματικού μοντέλου του οποίου ο στόχος
είναι τόσο η είσπραξη των ταμειακών ροών όσο και η πώληση χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων και οι συμβατικές
αυτές ταμειακές ροές αφορούν αποκλειστικά σε πληρωμές κεφαλαίου και τόκων. Οι μεταβολές στην εύλογη αξία τους
αναγνωρίζονται στην κατάσταση συνολικού εισοδήματος και κατά την αποαναγνώρισή τους τα συσσωρευμένα κέρδη ή ζημιές
ανακυκλώνονται στα αποτελέσματα χρήσης.
Σύμφωνα με το Δ.Λ.Π. 32 «Χρηματοοικονομικά μέσα: γνωστοποίηση και παρουσίαση», όταν ένα μέσο συμπεριλαμβάνει
συμβατική δέσμευση για παράδοση μετρητών ή άλλου χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου σε μια άλλη οικονομική
οντότητα, τότε το χρηματοοικονομικό μέσο κατατάσσεται ως χρεωστικός τίτλος.
Επίσης σύμφωνα με το Δ.Λ.Π. 32, υπάρχει η δυνατότητα ανακατάταξης ενός μέσου από συμμετοχικό σε χρεωστικό τίτλο
εξαιτίας αλλαγών των ουσιαστικών όρων της σύμβασης χωρίς να αλλάξουν οι συμβατικοί όροι.
Ορισμένες συμβάσεις παραχώρησης θα αναταξινομηθούν από συμμετοχικούς σε χρεωστικούς τίτλους σε μεταγενέστερες
χρήσεις, λόγω συμβατικής υποχρέωσης του Ελληνικού Δημοσίου για συνολική εγγυημένη απόδοση και πληρωμή μερισμάτων.
Συμμετοχικοί Τίτλοι
118
Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται επενδύσεις σε μετοχές κυρίως σε εταιρίες παραχώρησης τις οποίες ο Όμιλος και η
Εταιρία έχει την πρόθεση να κρατήσει στο προβλεπόμενο μέλλον και έχει αποφασίσει να τα ταξινομεί κατά τον τρόπο αυτό
στην αρχική αναγνώριση τους ή στη μετάβαση στο ΔΧΠΑ 9. Μερίσματα από τέτοιες επενδύσεις συνεχίζουν να αναγνωρίζονται
στην κατάσταση αποτελεσμάτων, εκτός αν αντιπροσωπεύουν ανάκτηση μέρους του κόστους της επένδυσης. Οι μεταβολές
στην εύλογη αξία τους αναγνωρίζονται στην κατάσταση συνολικού εισοδήματος και κατά την αποαναγνώρισή τους τα
συσσωρευμένα κέρδη ή ζημιές δεν θα ανακυκλώνονται στα αποτελέσματα χρήσης.
Γ. Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία ενεργητικού σε εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων
Σε κάθε άλλη περίπτωση τα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των
αποτελεσμάτων χρήσης. Τα χρηματοοικονομικά στοιχεία αποτιμώμενα στην εύλογη αξία τους μέσω αποτελεσμάτων,
αναγνωρίζονται αρχικά σε εύλογη αξία και οι δαπάνες συναλλαγής αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα την περίοδο που
προκύπτουν. Τα πραγματοποιημένα και μη πραγματοποιημένα κέρδη ή ζημίες που προκύπτουν από τις μεταβολές της εύλογης
αξίας των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων αποτιμώμενα στην εύλογη αξία τους με μεταβολές στα
αποτελέσματα, αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα την περίοδο που προκύπτουν.
Ο Όμιλος και η Εταιρεία δεν έχει περιουσιακά στοιχεία ενεργητικού σε αυτή την κατηγορία, ωστόσο διατηρεί το δικαίωμα, στη
περίπτωση αλλαγής του επιχειρηματικού μοντέλου, να προβεί σε ανακατάταξη χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων
από την κατηγορία επιμέτρησης αποσβεσμένου κόστους στην κατηγορία επιμέτρησης εύλογης αξίας μέσω των
αποτελεσμάτων. Σε αυτή τη περίπτωση, οποιοδήποτε κέρδος ή ζημία που προκύπτει από διαφορά ανάμεσα στο προηγούμενο
αποσβεσμένο κόστος του χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου και την εύλογη αξία αναγνωρίζεται στα αποτελέσματα
(σύμφωνα με το Δ.Π.Χ.Α. 9).
Επίσης ο Όμιλος και η Εταιρεία διατηρεί το δικαίωμα, στη περίπτωση αλλαγής του επιχειρηματικού μοντέλου, να προβεί σε
ανακατάταξη χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου από την κατηγορία επιμέτρησης εύλογης αξίας μέσω των λοιπών
συνολικών εσόδων στην κατηγορία επιμέτρησης εύλογης αξίας μέσω των αποτελεσμάτων. Σε αυτή τη περίπτωση, το
σωρευτικό κέρδος ή ζημία που είχε προηγουμένως αναγνωριστεί στα λοιπά συνολικά έσοδα ανακατατάσσεται από την καθαρή
θέση στα αποτελέσματα ως προσαρμογή από ανακατάταξη (σύμφωνα με το Δ.Λ.Π. 1 και το Δ.Π.Χ.Α. 9) κατά την ημερομηνία
ανακατάταξης.
Γ.21. Δεσμευμένες καταθέσεις
Οι δεσμευμένες καταθέσεις είναι ταμειακά ισοδύναμα τα οποία δεν είναι άμεσα διαθέσιμα προς χρήση. Αυτά τα ταμειακά
ισοδύναμα δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν από τον Όμιλο μέχρι την επέλευση ενός συγκεκριμένου χρονικού σημείου ή
γεγονότος στο μέλλον. Στις περιπτώσεις που οι δεσμευμένες καταθέσεις αναμένεται να χρησιμοποιηθούν εντός διαστήματος
ενός έτους από την ημερομηνία της κατάστασης οικονομικής θέσης, ταξινομούνται ως βραχυπρόθεσμο περιουσιακό στοιχείο.
Όμως, εάν δεν αναμένεται να χρησιμοποιηθούν εντός διαστήματος ενός έτους από την ημερομηνία της κατάστασης
χρηματοοικονομικής θέσης, ταξινομούνται ως μακροπρόθεσμο περιουσιακό στοιχείο.
Γ.22. Μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία κατεχόμενα προς πώληση και διακοπείσες δραστηριότητες
(Δ.Π.Χ.Α. 5)
Ο Όμιλος ταξινομεί ένα μη κυκλοφορούν στοιχείο του ενεργητικού ή μία ομάδα διάθεσης περιουσιακών στοιχείων και
υποχρεώσεων (στοιχεία ενεργητικού και υποχρεώσεις που θα μεταβιβαστούν σε μια ενιαία συναλλαγή) ως κατεχόμενα προς
πώληση, αν η αξία τους αναμένεται να ανακτηθεί κατά κύριο λόγο μέσω διάθεσης των στοιχείων και όχι μέσω της χρήσης τους.
Οι βασικές προϋποθέσεις για να ταξινομηθεί ένα μη κυκλοφορούν περιουσιακό στοιχείο ή μια ομάδα διάθεσης περιουσιακών
στοιχείων και υποχρεώσεων σαν κατεχόμενα προς πώληση, είναι το περιουσιακό στοιχείο ή η ομάδα να είναι διαθέσιμα προς
άμεση πώληση στην παρούσα τους κατάσταση, η δε ολοκλήρωση της πώλησης να εξαρτάται μόνο από συνθήκες που είναι
συνήθεις και τυπικές για πωλήσεις τέτοιων στοιχείων και η πώληση θα πρέπει να είναι πολύ πιθανή.
119
Για να θεωρηθεί μια πώληση πολύ πιθανή θα πρέπει:
1. η Διοίκηση να έχει δεσμευθεί για την πώληση,
2. έχει ξεκινήσει ένα ενεργό πρόγραμμα εύρεσης αγοραστή και ολοκλήρωσης του προγράμματος,
3. το μη κυκλοφορούν περιουσιακό στοιχείο πρέπει να διατίθεται στην αγορά προς πώληση σε τιμή λογική σε σχέση με
τη τρέχουσα εύλογη αξία,
4. η πώληση του πρέπει να θεωρηθεί ως ολοκληρωμένη εντός 12 μηνών από την ημερομηνία ταξινόμησής του ως
κατεχόμενο προς πώληση.
Τα κατεχόμενα προς πώληση μη κυκλοφορούντα στοιχεία ενεργητικού και οι διαθέσεις ομάδων περιουσιακών στοιχείων και
υποχρεώσεων επιμετρούνται στη χαμηλότερη αξία μεταξύ της λογιστικής αξίας και της εύλογης αξίας αφαιρουμένων των
εξόδων πώλησης. Επίσης κέρδος ή ζημιές από την πώληση των συγκεκριμένων στοιχείων αναγνωρίζονται στην κατάσταση
αποτελεσμάτων.
Αμέσως πριν την αρχική ταξινόμηση του στοιχείου του ενεργητικού ή της διάθεσης ομάδας περιουσιακών στοιχείων και
υποχρεώσεων ως κατεχόμενων προς πώληση, το στοιχείο του ενεργητικού (ή όλα τα στοιχεία του ενεργητικού και οι
υποχρεώσεις που περιλαμβάνονται στην ομάδα) αποτιμώνται με βάση τα ισχύοντα σε κάθε περίπτωση ΔΠΧΑ.
Τα μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία (ή οι ομάδες διάθεσης περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων) που
ταξινομούνται σαν κατεχόμενα προς πώληση αποτιμώνται (μετά την αρχική ταξινόμηση ως ανωτέρω) στη χαμηλότερη αξία
μεταξύ της αξίας που αυτά φέρονται στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις και της εύλογης αξίας τους, μειωμένης κατά τα
άμεσα έξοδα διάθεσης, και οι προκύπτουσες ζημίες απομείωσης καταχωρούνται στα αποτελέσματα χρήσεως. Όποια πιθανή
αύξηση της εύλογης αξίας σε μεταγενέστερη αποτίμηση καταχωρείται στα αποτελέσματα χρήσεως αλλά όχι για ποσό
μεγαλύτερο της αρχικά καταχωρηθείσας ζημίας απομείωσης.
Από την ημερομηνία κατά την οποία ένα μη κυκλοφορούν στοιχείο του ενεργητικού (ή τα μη κυκλοφορούντα στοιχεία του
ενεργητικού που περιλαμβάνονται σε μια ομάδα διάθεσης περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων) ταξινομείται ως
κατεχόμενο προς πώληση, δεν λογίζονται αποσβέσεις επί των εν λόγω στοιχείων.
[Βλ. σημείωση 25γ Ομάδα Διάθεσης Περιουσιακών Στοιχείων και Υποχρεώσεων Κατεχόμενα προς Πώληση]
Γ.23. Σημαντικές λογιστικές εκτιμήσεις και κρίσεις
Η σύνταξη των χρηματοοικονομικών καταστάσεων απαιτεί τη διενέργεια εκτιμήσεων και την υιοθέτηση παραδοχών από
πλευράς της Διοίκησης, οι οποίες επηρεάζουν τις γνωστοποιήσεις που περιλαμβάνονται στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις.
Η Διοίκηση σε συνεχή βάση αξιολογεί τις εκτιμήσεις και τις παραδοχές αυτές, και οι κυριότερες παρατίθενται κατωτέρω. Οι
εκτιμήσεις και οι κρίσεις αξιολογούνται συνεχώς και βασίζονται σε εμπειρικά δεδομένα και άλλους παράγοντες,
συμπεριλαμβανομένων των προσδοκιών για μελλοντικά γεγονότα που θεωρούνται αναμενόμενα υπό εύλογες συνθήκες. Οι
εκτιμήσεις και οι παραδοχές αυτής είναι η βάση για την λήψη αποφάσεων σχετικά με τις λογιστικές αξίες των περιουσιακών
στοιχείων και των υποχρεώσεων που δεν είναι άμεσα διαθέσιμες από άλλες πηγές. Οι προκύπτουσες λογιστικές εκτιμήσεις, εξ
ορισμού, σπάνια θα ταυτιστούν απόλυτα με τα αντίστοιχα πραγματικά αποτελέσματα. Οι εκτιμήσεις και οι υποθέσεις που
ενέχουν ουσιαστικό κίνδυνο να προκαλέσουν σημαντικές αλλαγές στα ποσά των απαιτήσεων και υποχρεώσεων εντός της
επόμενης χρήσης παρατίθενται παρακάτω.
Γ.23.1 Απομείωση υπεραξίας και λοιπών μη χρηματοοικονομικών στοιχείων
Η Διοίκηση εξετάζει σε ετήσια βάση εάν υφίσταται κάποια ένδειξη απομείωσης της υπεραξίας, σύμφωνα με τη λογιστική
πρακτική της παραγράφου Γ.4.i. Τα ανακτήσιμα ποσά των μονάδων δημιουργίας ταμειακών ροών προσδιορίζονται σύμφωνα
120
με τους υπολογισμούς της αξίας χρήσεως (value in use). Οι υπολογισμοί απαιτούν τη χρήση εκτιμήσεων που σχετίζονται με τα
μελλοντικά κέρδη και τα επιτόκια προεξόφλησης.
Τα μη χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία ελέγχονται για απομείωση οποτεδήποτε γεγονότα ή αλλαγές σε καταστάσεις
δείχνουν ότι η λογιστική αξία τους μπορεί να μην είναι ανακτήσιμη, σύμφωνα με τη λογιστική αρχή που περιγράφεται στην
παράγραφο Γ.6.
Γ.23.2 Φόρος εισοδήματος
Οι εταιρίες του Ομίλου υπόκεινται σε διαφορετικές νομοθεσίες φορολογίας εισοδήματος. Προκειμένου να προσδιοριστεί η
πρόβλεψη του Ομίλου για τους φόρους εισοδήματος απαιτείται σημαντική υποκειμενική κρίση. Κατά την κανονική ροή των
εργασιών της επιχείρησης λαμβάνουν χώρα πολλές συναλλαγές και υπολογισμοί για τους οποίους ο ακριβής υπολογισμός του
φόρου είναι αβέβαιος. Στην περίπτωση που οι τελικοί φόροι που προκύπτουν μετά από τους φορολογικούς ελέγχους είναι
διαφορετικοί από τα ποσά που αρχικά είχαν καταχωρηθεί, οι διαφορές αυτής θα επηρεάσουν το φόρο εισοδήματος και τις
προβλέψεις για αναβαλλόμενους φόρους στην χρήση που ο προσδιορισμός των φορολογικών διαφορών έλαβε χώρα.
Γ.23.3 Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις
Σημαντικές εκτιμήσεις της Διοίκησης απαιτούνται για τον καθορισμό του ύψους της αναβαλλόμενης φορολογικής απαίτησης
που μπορεί να αναγνωριστεί, με βάση τον πιθανό χρόνο και το ύψος των μελλοντικών φορολογητέων κερδών σε συνδυασμό
με το φορολογικό προγραμματισμό της οντότητας.
Γ.23.4 Ζωή ενσώματων ακινητοποιήσεων και υπολειμματικές αξίες
Οι ενσώματες ακινητοποιήσεις αποσβένονται κατά τη διάρκεια της εκτιμώμενης ωφέλιμης ζωής τους. Η πραγματική ωφέλιμη
ζωή των ακινητοποιήσεων αποτιμάται σε ετήσια βάση και ενδέχεται να διαφέρει λόγω διαφόρων παραγόντων.
Γ.23.5 Πρόβλεψη καθαρής ρευστοποιήσιμης αξίας για αποθέματα
Σύμφωνα με την λογιστική αρχή που αναφέρεται στην παράγραφο Γ5, η πρόβλεψη για την καθαρή ρευστοποιήσιμη αξία των
αποθεμάτων, αποτελεί την καλύτερη εκτίμηση της Διοίκησης, με βάση τις ιστορικές τάσεις των πωλήσεων και την θεώρησή της
για την ποιότητα και τον όγκο των αποθεμάτων, στο βαθμό που τα διαθέσιμα αποθέματα κατά την ημερομηνία του
ισολογισμού θα πουληθούν κάτω του κόστους.
Γ.23.6 Προβλέψεις για επισφαλείς απαιτήσεις
Ο Όμιλος απομειώνει την αξία των εμπορικών απαιτήσεών του όταν υπάρχουν δεδομένα ή ενδείξεις οι οποίες καταδεικνύουν
ότι η είσπραξη έκαστης απαίτησης στο σύνολό της ή κατά ένα μέρος δεν είναι πιθανή. Η διοίκηση του Ομίλου περιοδικά
επανεκτιμά την επάρκεια της πρόβλεψης για επισφαλείς απαιτήσεις με βάση παράγοντες όπως την πιστωτική της πολιτική,
αναφορές από τη νομική υπηρεσία για πρόσφατες εξελίξεις σε υποθέσεις που αυτή χειρίζεται, κακώς και την εκτίμηση/κρίση
της για την επίδραση λοιπών παραγόντων στην εισπραξιμότητα των απαιτήσεων.
Γ.23.7 Πρόβλεψη για αποζημίωση προσωπικού
Οι υποχρεώσεις για αποζημίωση του προσωπικού υπολογίζονται βάσει αναλογιστικών μεθόδων, η διενέργεια των οποίων
απαιτεί από τη Διοίκηση να εκτιμήσει συγκεκριμένες παραμέτρους όπως η μελλοντική αύξηση των αμοιβών των εργαζομένων,
το επιτόκιο προεξόφλησης των εν λόγω υποχρεώσεων, το ποσοστό αποχώρησης των εργαζομένων κλπ. Η Διοίκηση προσπαθεί
σε κάθε ημερομηνία αναφοράς όπου η εν λόγω πρόβλεψη αναθεωρείται, να εκτιμά με όσο το δυνατό καλύτερο τρόπο τις
παραμέτρους αυτής.
[Βλ. Σημείωση 27 Προβλέψεις για παροχές εργαζομένων κατά την έξοδο από την υπηρεσία]
121
Γ.23.8 Ενδεχόμενες υποχρεώσεις
Η ύπαρξη ενδεχόμενων υποχρεώσεων απαιτεί από τη Διοίκηση τη συνεχή διενέργεια παραδοχών και αξιολογικών κρίσεων
αναφορικά με την πιθανότητα μελλοντικά γεγονότα να συμβούν ή να μη συμβούν καθώς και της επίδρασης που τα γεγονότα
αυτά μπορεί να έχουν στη δραστηριότητα του Ομίλου.
Γ.23.9 Έσοδα από συμβόλαια με πελάτες (Δ.Π.Χ.Α. 15)
Όταν το αποτέλεσμα ενός συμβολαίου μπορεί να εκτιμηθεί με αξιοπιστία, τα έσοδα και τα έξοδα του συμβολαίου
αναγνωρίζονται κατά τη διάρκεια του συμβολαίου, αντίστοιχα, ως έσοδο και έξοδο. Το έσοδο αναγνωρίζεται μόνο στην έκταση
που το αναληφθέν συμβατικό κόστος ενδέχεται να ανακτηθεί ενώ το συμβατικό κόστος αναγνωρίζεται στα έξοδα της χρήσης
στην οποία αναλήφθηκε.
Γ.23.10 Σχήματα υπό κοινό έλεγχο (Δ.Π.Χ.Α. 11)
Οι παράγοντες που ο Όμιλος εξετάζει για να προσδιορίσει ότι τα σχήματα είναι υπό κοινό έλεγχο περιλαμβάνουν την δομή, τη
νομική μορφή, τη συμβατική συμφωνία και λοιπά γεγονότα και καταστάσεις.
Γ.23.11 Επιμέτρηση εύλογης αξίας (Δ.Π.Χ.Α. 13)
Ορισμένα από τα στοιχεία ενεργητικού και παθητικού τα οποία περιλαμβάνονται στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις του
Ομίλου απαιτούν την επιμέτρησή τους σε εύλογη αξία, ή / και την δημοσίευση αυτής της εύλογης αξίας. Ο Όμιλος επιμετρά
μία σειρά από κονδύλια σε εύλογη αξία:
• Ενσώματα Πάγια στοιχεία & Ακίνητα προς επένδυση
• Χρηματοοικονομικά Στοιχεία που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων
• Μακροπρόθεσμα και Βραχυπρόθεσμα Δάνεια
• Παράγωγα Χρηματοοικονομικά Προϊόντα
Γ.23.12 Παράγωγα και αντισταθμιστική λογιστική
Ο Όμιλος αξιολογεί κατά περίπτωση τη σύναψη συμβάσεων παράγωγων χρηματοοικονομικών στοιχείων με στόχο να
αντισταθμίσουν την έκθεση σε κίνδυνο μεταβολής των επιτοκίων που συνδέεται με μακροχρόνιες δανειακές συμβάσεις.
Ο Όμιλος τεκμηριώνει, κατά την έναρξη μιας συναλλαγής, τη σχέση μεταξύ του αντισταθμιστικού μέσου και των
αντισταθμιζόμενων στοιχείων, καθώς επίσης και τη στρατηγική διαχείρισης κινδύνου για την ανάληψη διαφόρων
αντισταθμιστικών ενεργειών. Αυτή η διαδικασία περιλαμβάνει τη σύνδεση του παραγώγου που ορίζονται ως αντισταθμιστικό
μέσο με συγκεκριμένα στοιχεία του παθητικού. Επιπλέον, γίνεται εκτίμηση, κατά την έναρξη της αντιστάθμισης και σε συνεχή
βάση, του βαθμού στον οποίο τα παράγωγα που χρησιμοποιούνται σε αντισταθμιστικές συναλλαγές είναι ιδιαίτερα
αποτελεσματικά στην εξουδετέρωση των μεταβολών στις τρέχουσες αξίες ή στις ταμειακές ροές των αντισταθμιζόμενων
στοιχείων. Οι τυχόν μεταβολές της αξίας του παραγώγου που δεν πληροί τα κριτήρια αναγνώρισης ως μέσο αντιστάθμισης,
καταχωρούνται στα αποτελέσματα χρήσης. Η εκτιμημένη εύλογη αξία υπολογίζεται με βάση τις τρέχουσες τιμές.
Η συνολική εύλογη αξία των παραγώγων αντιστάθμισης κατατάσσεται στα ίδια κεφάλαια.
Αντιστάθμιση Ταμειακών Ροών
Τα παράγωγα στοιχεία αναγνωρίζονται αρχικά στην εύλογη αξία κατά την ημερομηνία σύναψης της σχετικής συμφωνίας. Το
τμήμα της μεταβολής στην εύλογη αξία του παραγώγου που θεωρείται αποτελεσματικό και πληροί τα κριτήρια αντιστάθμισης
ταμειακών ροών, αναγνωρίζεται στα λοιπά συνολικά εισοδήματα. Τα κέρδη ή ζημιές που σχετίζονται με το μη αποτελεσματικό
τμήμα της μεταβολής αναγνωρίζονται άμεσα στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων, στη γραμμή «Χρηματοοικονομικά έσοδα» ή
«Χρηματοοικονομικά έξοδα».
122
Το σωρευτικό ποσό που καταχωρείται στα Ίδια Κεφάλαια μεταφέρεται στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων στις περιόδους που το
αντισταθμιζόμενο στοιχείο επηρεάζει το κέρδος ή τη ζημιά της περιόδου. Το κέρδος ή η ζημιά που συνδέεται με το
αποτελεσματικό τμήμα της αντιστάθμισης των συμβάσεων ανταλλαγής κυμαινόμενων επιτοκίων δανεισμού αναγνωρίζεται
στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων, στη γραμμή «Χρηματοοικονομικά έσοδα» ή «Χρηματοοικονομικά έξοδα». Ωστόσο, όταν εκ
της αναμενόμενης συναλλαγής που αντισταθμίζεται προκύπτει αναγνώριση ενός μη χρηματοοικονομικού στοιχείου
ενεργητικού (όπως απόθεμα ή ενσώματο πάγιο), τότε τα κέρδη ή οι ζημιές που είχαν προηγουμένως καταχωρηθεί στην καθαρή
θέση μεταφέρονται από τα Ίδια Κεφάλαια και συνυπολογίζονται στο αρχικό κόστος του στοιχείου ενεργητικού. Τα ποσά αυτά
τελικά επιβαρύνουν τα αποτελέσματα, στην περίπτωση των αποθεμάτων μέσω του κόστους πωληθέντων, και στην περίπτωση
των ενσώματων παγίων μέσω των αποσβέσεων.
Όταν ένα εργαλείο αντιστάθμισης λήξει ή πωληθεί ή όταν μια σχέση αντιστάθμισης παύει να πληροί τα κριτήρια της
αντισταθμιστικής λογιστικής, τα σωρευτικά κέρδη ή ζημιές που έχουν μέχρι εκείνη τη στιγμή καταχωρηθεί στα Ίδια Κεφάλαια
παραμένουν στα Ίδια Κεφάλαια και αναγνωρίζονται όταν τελικά η αναμενόμενη συναλλαγή περάσει από την Κατάσταση
Αποτελεσμάτων. Όταν μια αναμενόμενη συναλλαγή δεν εκτιμάται πλέον ότι θα συμβεί, τα σωρευτικά κέρδη ή ζημιές που
έχουν καταχωρηθεί στα Ίδια Κεφάλαια μεταφέρονται άμεσα στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων, στη γραμμή «Λοιπά
κέρδη/(ζημιές)».
Δ. ΝΕΑ ΠΡΟΤΥΠΑ, ΕΡΜΗΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΩΝ ΠΡΟΤΥΠΩΝ
Σημαντικές λογιστικές πολιτικές
Οι σημαντικές λογιστικές πολιτικές που υιοθετήθηκαν στην προετοιμασία των χρηματοοικονομικών καταστάσεων της
Εταιρείας και του Ομίλου αναφέρονται στην σημείωση Γ. Οι πολιτικές εφαρμόζονται με συνέπεια για όλες τις χρήσεις, εκτός
από τις περιπτώσεις που γίνεται σχετική αναφορά.
Οι χρηματοοικονομικές καταστάσεις της Εταιρείας και του Ομίλου παρουσιάζονται σε € το οποίο αποτελεί το λειτουργικό
νόμισμα της Εταιρείας και του Ομίλου.
Οι χρηματοοικονομικές καταστάσεις έχουν καταρτιστεί σύμφωνα τα Διεθνή Λογιστικά Πρότυπα (ΔΛΠ) / Διεθνή Πρότυπα
Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (ΔΠΧΑ) όπως αυτά έχουν εκδοθεί από το Συμβούλιο Διεθνών Λογιστικών Προτύπων και έχουν
υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η προετοιμασία των χρηματοοικονομικών καταστάσεων απαιτεί τη χρήση σημαντικών παραδοχών και εκτιμήσεων, καθώς και
την εφαρμογή κρίσης από την Διοίκηση κατά την εφαρμογή των λογιστικών πολιτικών. Οι περιοχές στις οποίες
χρησιμοποιήθηκαν σημαντικές παραδοχές και εκτιμήσεις αναφέρονται στη σημείωση Γ.23.
Αλλαγές λογιστικών πολιτικών
α. Νέα Λογιστικά Πρότυπα, τροποποιήσεις προτύπων και Διερμηνείες που εφαρμόστηκαν στις
χρηματοοικονομικές καταστάσεις
Τίτλος
Εφαρμόζονται σε
ετήσιες λογιστικές
περιόδους που
ξεκινούν την
Τροποποιήσεις στο ΔΠΧΑ 9, ΔΛΠ 39, ΔΠΧΑ 7, ΔΠΧΑ 4 & ΔΠΧΑ 16:
Αναμόρφωση επιτοκίων αναφοράς (IBOR Reform) – 2ο Στάδιο
1 Ιανουαρίου 2021
123
Οι τροποποιήσεις που εφαρμόζονται υποχρεωτικά δεν είχαν σημαντική επίπτωση στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις της
Εταιρίας και του Ομίλου.
Επιπρόσθετα των παραπάνω τροποποιήσεων, η Επιτροπή Διερμηνειών των ΔΠΧΑ (IFRS Interpretations Committee) έχει
δημοσιεύσει κάποιες οριστικές αποφάσεις ημερήσιας διάταξης που αντικατοπτρίζουν το σκεπτικό της Επιτροπής ως προς την
εφαρμογή των ΔΠΧΑ σε συγκεκριμένες περιπτώσεις.
Πρότυπο
Θεματολογία
ΔΛΠ 19
Κατανομή παροχών σε περιόδους υπηρεσίας
Οι μεταβολές που προκύπτουν από την ως άνω απόφαση και εφαρμόστηκαν στις ετήσιες χρηματοοικονομικές καταστάσεις
αναφέρονται παρακάτω.
ΔΛΠ 19 Κατανομή παροχών σε περιόδους υπηρεσίας
Η Επιτροπή Διερμηνειών των ΔΠΧΑ εξέδωσε τον Μάιο του 2021 την οριστική απόφαση ημερήσιας διάταξης υπό τον τίτλο
«Κατανομή παροχών σε περιόδους υπηρεσίας (ΔΛΠ 19)» επί της οποίας περιλαμβάνεται επεξηγηματικό υλικό αναφορικά με
τον τρόπο κατανομής των παροχών σε περιόδους υπηρεσίας επί συγκεκριμένου προγράμματος καθορισμένων παροχών
ανάλογου εκείνου που ορίζεται στο άρθρο 8 του Ν.3198/1955 ως προς την παροχή αποζημίωσης λόγω συνταξιοδότησης.
Το εν λόγω επεξηγηματικό υλικό διαφοροποιεί τον τρόπο με τον οποίο εφαρμόζονταν, στην Ελλάδα, κατά το παρελθόν οι
βασικές αρχές και κανόνες του ΔΛΠ 19 ως προς το θέμα αυτό, και κατά συνέπεια, οι οικονομικές οντότητες που συντάσσουν τις
οικονομικές τους καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ απαιτείται να τροποποιήσουν ανάλογα την Λογιστική τους Πολιτική ως
προς το θέμα αυτό.
Οι μεταβολές που προκύπτουν από την ως άνω απόφαση εφαρμόσθηκαν στις ετήσιες χρηματοοικονομικές καταστάσεις που
λήγουν την 31η Δεκεμβρίου 2021 και αντιμετωπίστηκαν ως Μεταβολή Λογιστικής Πολιτικής. Η εφαρμογή πραγματοποιήθηκε
αναδρομικά, με ανάλογη προσαρμογή του υπόλοιπου έναρξης κάθε επηρεαζόμενου στοιχείου των ιδίων κεφαλαίων για την
παλαιότερη από τις παρουσιαζόμενες περιόδους και των άλλων συγκριτικών ποσών για κάθε προγενέστερη περίοδο που
παρουσιάζεται ως αν η νέα λογιστική πολιτική να ήταν ανέκαθεν σε χρήση.
Οι μεταβολές που προκύπτουν από την ως άνω αλλαγή λογιστικής πολιτικής αναφέρονται στους παρακάτω πίνακες:
124
Αλλαγή Λογιστικής Πολιτικής ΔΛΠ 19 - Προσαρμογή
Απόσπασμα Κατάστασης Χρηματοοικονομικής Θέσης
(Όλα τα ποσά είναι εκφρασμένα σε ευρώ)
Δημοσιευμένα Στοιχεία
31.12.2019
Προσαρμογή
ΔΛΠ 19
Προσαρμοσμένα Στοιχεία
01.01.2020
Ίδια Κεφάλαια
Λοιπά Αποθεματικά
30.037.456 1.756.294 31.793.750
Κέρδη/(Ζημίες) εις Νέον
(354.191.521) (182.309) (354.373.830)
(324.154.065) 1.573.985 (322.580.080)
Μακροπρόθεσμες Υποχρεώσεις
Υποχρεώσεις Παροχών Προσωπικού λόγω εξόδου από την Υπηρεσία
6.418.562 (1.953.391) 4.465.171
Μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία
Αναβαλλόμενες Φορολογικές Απαιτήσεις
28.292.325 (379.406) 27.912.919
(21.873.763) (1.573.985) (23.447.748)
Απόσπασμα Κατάστασης Χρηματοοικονομικής Θέσης
(Όλα τα ποσά είναι εκφρασμένα σε ευρώ)
Δημοσιευμένα Στοιχεία
31.12.2020
Προσαρμογή
ΔΛΠ 19
Προσαρμοσμένα Στοιχεία
01.01.2021
Ίδια Κεφάλαια
Λοιπά Αποθεματικά
22.406.306 2.084.988 24.491.294
Κέρδη/(Ζημίες) εις Νέον
(365.898.121) (588.247) (366.486.368)
(343.491.815) 1.496.741 (341.995.074)
Μακροπρόθεσμες Υποχρεώσεις
Υποχρεώσεις Παροχών Προσωπικού λόγω εξόδου από την Υπηρεσία
6.250.127 (1.910.617) 4.339.510
Μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία
Αναβαλλόμενες Φορολογικές Απαιτήσεις
24.251.923 (413.875) 23.838.046
(18.001.796) (1.496.742) (19.498.536)
Απόσπασμα Κατάστασης Συνολικών Εσόδων
(Όλα τα ποσά είναι εκφρασμένα σε ευρώ)
Δημοσιευμένα Στοιχεία
01.01-31.12.2020
Προσαρμογή
ΔΛΠ 19
Προσαρμοσμένα Στοιχεία
01.01-31.12.2020
(Διακοπείσες
Δραστηριότητες)
Προσαρμοσμένα
Στοιχεία
01.01-31.12.2020
(Συνεχιζόμενες
Δραστηριότητες)
Κατάσταση Αποτελεσμάτων
Κόστος Πωλήσεων (521.576.298) (357.860) (112.448.360) (409.485.798)
Λοιπά έσοδα ‐ έξοδα (καθαρά)
574.802 (9.344) 561.203 4.255
Έξοδα Διοικητικής Λειτουργίας (26.613.393) (18.993) (2.039.930) (24.592.456)
Έξοδα Διαθέσεως (12.020.170) (8.867) (3.309.095) (8.719.942)
Χρηματοοικονομικά Έσοδα/(Έξοδα) (24.894.801) 18.739 (595.330) (24.280.732)
Φόρος Εισοδήματος 3.220.561 (29.613) (143.932) 3.334.880
(581.309.299) (405.938) (117.975.445) (463.739.792)
Συνολικά Έσοδα
Δημοσιευμένα Στοιχεία
01.01-31.12.2020
Προσαρμογή
ΔΛΠ 19
Προσαρμοσμένα Στοιχεία
01.01-31.12.2020
Αποθεματικά Επανεκτίμησης υποχρεώσεων/παροχών προσωπικού
λόγω εξόδου από την υπηρεσία
(485.987) 432.493 (53.494)
Φόρος εισοδήματος που αντιστοιχεί στα λοιπα συνολικά έσοδα 116.637 (103.798) 12.839
(369.350) 328.695 (40.655)
ΟΜΙΛΟΣ
ΟΜΙΛΟΣ
ΟΜΙΛΟΣ
125
Αλλαγή Λογιστικής Πολιτικής ΔΛΠ 19 - Προσαρμογή
Απόσπασμα Κατάστασης Χρηματοοικονομικής Θέσης
(Όλα τα ποσά είναι εκφρασμένα σε ευρώ)
Δημοσιευμένα Στοιχεία
31.12.2019
Προσαρμογή
ΔΛΠ 19
Προσαρμοσμένα Στοιχεία
01.01.2020
Ίδια Κεφάλαια
Λοιπά Αποθεματικά
30.303.678 1.824.478 32.128.156
Κέρδη/(Ζημίες) εις Νέον
(319.042.181) (674.103) (319.716.284)
(288.738.503) 1.150.376 (287.588.127)
Μακροπρόθεσμες Υποχρεώσεις
Υποχρεώσεις Παροχών Προσωπικού λόγω εξόδου από την Υπηρεσία
5.571.855 (1.513.652) 4.058.203
Μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία
Αναβαλλόμενες Φορολογικές Απαιτήσεις
27.133.304 (363.276) 26.770.028
(21.561.449) (1.150.376) (22.711.825)
Απόσπασμα Κατάστασης Χρηματοοικονομικής Θέσης
(Όλα τα ποσά είναι εκφρασμένα σε ευρώ)
Δημοσιευμένα Στοιχεία
31.12.2020
Προσαρμογή
ΔΛΠ 19
Προσαρμοσμένα Στοιχεία
01.01.2021
Ίδια Κεφάλαια
Λοιπά Αποθεματικά
21.787.091 2.139.141 23.926.232
Κέρδη/(Ζημίες) εις Νέον
(321.861.394) (1.044.080) (322.905.474)
(300.074.303) 1.095.062 (298.979.241)
Μακροπρόθεσμες Υποχρεώσεις
Υποχρεώσεις Παροχών Προσωπικού λόγω εξόδου από την Υπηρεσία
5.289.996 (1.440.871) 3.849.125
Μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία
Αναβαλλόμενες Φορολογικές Απαιτήσεις
32.119.212 (345.809) 31.773.401
(26.829.216) (1.095.062) (27.924.276)
Απόσπασμα Κατάστασης Συνολικών Εσόδων
(Όλα τα ποσά είναι εκφρασμένα σε ευρώ)
Δημοσιευμένα Στοιχεία
01.01-31.12.2020
Προσαρμογή
ΔΛΠ 19
Προσαρμοσμένα Στοιχεία
01.01-31.12.2020
Κατάσταση Αποτελεσμάτων
Κόστος Πωλήσεων (405.482.285) (336.847) (405.819.132)
Έξοδα Διοικητικής Λειτουργίας (17.669.254) (65.733) (17.734.987)
Χρηματοοικονομικά Έσοδα/(Έξοδα) (20.815.119) 15.136 (20.799.983)
Φόρος Εισοδήματος 2.311.911 17.467 2.329.378
(441.654.747) (369.977) (442.024.724)
Συνολικά Έσοδα
Αποθεματικά Επανεκτίμησης υποχρεώσεων/παροχών προσωπικού
λόγω εξόδου από την υπηρεσία
(410.321) 414.030 3.709
Φόρος εισοδήματος που αντιστοιχεί στα λοιπα συνολικά έσοδα 98.477 (99.367) (890)
(311.844) 314.663 2.819
ΕΤΑΙΡΕΙΑ
ΕΤΑΙΡΕΙΑ
ΕΤΑΙΡΕΙΑ
β. Νέα Λογιστικά Πρότυπα, τροποποιήσεις προτύπων και Διερμηνείες που εφαρμόζονται υποχρεωτικά σε
μεταγενέστερες περιόδους
Τίτλος
Εφαρμόζονται σε ετήσιες
λογιστικές περιόδους που
ξεκινούν την
Τροποποιήσεις στο ΔΠΧΑ 16: Covid19 - Παραχωρήσεις ενοικίου μετά
την 30η Ιουνίου 2021 – Παράταση εφαρμογής
1 Απριλίου 2021
126
Τίτλος
Εφαρμόζονται σε ετήσιες
λογιστικές περιόδους που
ξεκινούν την
Ετήσιες βελτιώσεις στα ΔΠΧΑ: Κύκλος 2018-2020
1 Ιανουαρίου 2022
Τροποποιήσεις στο ΔΛΠ 16: Έσοδα πριν την έναρξη της
προοριζόμενης χρήσης παγίου
1 Ιανουαρίου 2022
Τροποποιήσεις στο ΔΛΠ 37: Επαχθείς συμβάσεις / Κόστος
εκπλήρωσης συμβάσεων
1 Ιανουαρίου 2022
Τροποποιήσεις στο ΔΠΧΑ 3: Αναφορές στο Πλαίσιο Κατάρτισης
χρηματοοικονομικών καταστάσεων
1 Ιανουαρίου 2022
ΔΠΧΑ 17 «Ασφαλιστήριες Συμβάσεις»
1 Ιανουαρίου 2023
Τροποποιήσεις στο ΔΛΠ 1 και το ΔΛΠ 8: Ταξινόμηση υποχρεώσεων ως
Μακροπρόθεσμες ή Βραχυπρόθεσμες
1 Ιανουαρίου 2023
Τροποποιήσεις στο ΔΛΠ 1 και τη 2η Δήλωση Πρακτικής ΔΠΧΑ:
Γνωστοποίηση λογιστικών πολιτικών
1 Ιανουαρίου 2023
Τροποποιήσεις στο ΔΛΠ 8: Ορισμός των λογιστικών εκτιμήσεων
1 Ιανουαρίου 2023
Τροποποιήσεις στο ΔΛΠ 12: Αναβαλλόμενος φόρος που σχετίζεται με
περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις που προκύπτουν από μία
ενιαία συναλλαγή
1 Ιανουαρίου 2023
Η Εταιρεία και ο Όμιλος ερευνά την επίδραση των νέων προτύπων και τροποποιήσεων στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις.
Δεν αναμένεται, οι τροποποιήσεις που εφαρμόζονται υποχρεωτικά σε μεταγενέστερες περιόδους να έχουν σημαντική
επίπτωση στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις της Εταιρείας και του Ομίλου.
Σημαντικές παραδοχές και εκτιμήσεις
Δεν πραγματοποιήθηκαν σημαντικές μεταβολές στη φύση και το ποσό των παραδοχών και εκτιμήσεων που χρησιμοποιήθηκαν
σε προγενέστερες περιόδους.
Ωστόσο η επίδραση της πανδημίας του COVID-19 οδήγησαν σε πηγές δημιουργίας αβεβαιοτήτων, και αφορούν σε σημαντικές
εκτιμήσεις σχετικά με:
1. Την αξιολόγηση του κατά πόσο πληρούνται οι συνθήκες για την αναγνώριση κυβερνητικών επιχορηγήσεων
2. Τον προσδιορισμό της καθαρής ρευστοποιήσιμης αξίας των αποθεμάτων το οποίο μπορεί να είναι βραδέως κινούμενο
ή απομειωμένο λόγω της πανδημίας
3. Τον υπολογισμό του ανακτήσιμου ποσού μονάδων δημιουργίας ταμειακών ροών και τυχόν υπεραξίας για τις οποίες
έχουν προκύψει ενδείξεις απομείωσης λόγω της πανδημίας
4. Την αξιολόγηση του κατά πόσο πληροφορίες που είναι διαθέσιμες μετά το τέλος της ενδιάμεσης περιόδου και μέχρι
την δημοσίευση των ενδιάμεσων χρηματοοικονομικών καταστάσεων, αποτελούν διορθωτικά ή μη διορθωτικά
γεγονότα
5. Εκτιμήσεις αναφορικά με την απομείωση των απαιτήσεων από πελάτες και την επίδραση στον υπολογισμό των
αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών
6. Τη μεθοδολογία που χρησιμοποιήθηκε για την αποτίμηση σε εύλογη αξία, επενδύσεων για τις οποίες
χρησιμοποιούνται μεταβλητές επιπέδου 3 σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 13.
127
Ε. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ
1. Κύκλος εργασιών
Χρήση 1.1-
31.12.2021
Χρήση 1.1-
31.12.2020
Χρήση 1.1-
31.12.2021
Χρήση 1.1-
31.12.2020
Κύκλος εργασιών έργων 567.222.567 432.704.478 551.335.804 426.820.665
Πωλήσεις προϊόντων 5.940.124 7.049.825 1.448.807 1.497.427
Πωλήσεις υπηρεσιών 209.629.288 136.801.727 8.095.184 15.705.911
Σύνολο από συνεχιζόμενες &
διακοπείσες δραστηριότητες
782.791.979 576.556.030 560.879.795 444.024.003
Σύνολο από διακοπείσες
δραστηριότητες
190.577.450 113.820.458 - -
Σύνολο από συνεχιζόμενες
δραστηριότητες
592.214.529 462.735.572 560.879.795 444.024.003
2. Κόστος πωλήσεων
Χρήση 1.1-
31.12.2021
Χρήση 1.1-
31.12.2020
Χρήση 1.1-
31.12.2021
Χρήση 1.1-
31.12.2020
Υλικά (367.705.084) (196.156.292) (158.548.128) (66.225.466)
Αμοιβές & Έξοδα Προσωπικού (62.719.032) (59.681.108) (58.272.267) (56.292.577)
Αμοιβές & Έξοδα Τρίτων (249.488.651) (191.204.271) (254.901.452) (207.138.911)
Παροχές Τρίτων (38.280.846) (28.703.917) (38.299.084) (30.019.541)
Διάφορα Έξοδα (27.203.006) (36.691.895) (26.920.294) (40.138.094)
Αποσβέσεις (10.724.673) (9.496.674) (5.854.134) (6.004.543)
Σύνολο από συνεχιζόμενες &
διακοπείσες δραστηριότητες
(756.121.292) (521.934.158) (542.795.359) (405.819.132)
Σύνολο από διακοπείσες
δραστηριότητες
(195.537.935) (112.448.360) - -
Σύνολο από συνεχιζόμενες
δραστηριότητες
(560.583.357) (409.485.798) (542.795.359) (405.819.132)
3. Λοιπά έσοδα - έξοδα (καθαρά)
Χρήση 1.1-
31.12.2021
Χρήση 1.1-
31.12.2020
Χρήση 1.1-
31.12.2021
Χρήση 1.1-
31.12.2020
Λοιπά Έσοδα 17.768.513 19.026.294 12.992.618 11.315.344
Έκτακτα Έσοδα /(Έξοδα) (15.363.135) (18.460.836) (13.843.600) (14.265.892)
Σύνολο από συνεχιζόμενες &
διακοπείσες δραστηριότητες
2.405.378 565.458 (850.982) (2.950.549)
Σύνολο από διακοπείσες
δραστηριότητες
(738.072) 561.204 - -
Σύνολο από συνεχιζόμενες
δραστηριότητες
3.143.450 4.255 (850.982) (2.950.549)
ΕΤΑΙΡΙΑ
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
ΕΤΑΙΡΙΑ
ΟΜΙΛΟΣ
ΟΜΙΛΟΣ
128
3α. Διαγραφή επισφαλών απαιτήσεων & λοιπών προβλέψεων
Χρήση 1.1-
31.12.2021
Χρήση 1.1-
31.12.2020
Χρήση 1.1-
31.12.2021
Χρήση 1.1-
31.12.2020
Απομείωση απαιτήσεων & λοιπές
προβλέψεις
(16.277.497) (17.610.462) (15.733.552) (18.399.227)
Σύνολο από συνεχιζόμενες &
διακοπείσες δραστηριότητες
(16.277.497) (17.610.462) (15.733.552) (18.399.227)
Σύνολο από διακοπείσες
δραστηριότητες
(543.945) (486.883) - -
Σύνολο από συνεχιζόμενες
δραστηριότητες
(15.733.552) (17.123.579) (15.733.552) (18.399.227)
4. Έξοδα διοικητικής λειτουργίας
Χρήση 1.1-
31.12.2021
Χρήση 1.1-
31.12.2020
Χρήση 1.1-
31.12.2021
Χρήση 1.1-
31.12.2020
Αμοιβές & Έξοδα Προσωπικού (16.550.881) (13.499.676) (10.575.598) (8.277.385)
Αμοιβές & Έξοδα Τρίτων (3.644.622) (5.644.096) (1.553.397) (3.843.927)
Παροχές Τρίτων (137.329) (1.481.794) 546.774 (809.811)
Διάφορα Έξοδα (6.146.212) (2.441.362) (5.226.426) (1.823.427)
Αποσβέσεις (1.361.556) (3.565.458) (674.245) (2.980.436)
Σύνολο από συνεχιζόμενες &
διακοπείσες δραστηριότητες
(27.840.601) (26.632.386) (17.482.891) (17.734.987)
Σύνολο από διακοπείσες
δραστηριότητες
(2.849.829) (2.039.930) - -
Σύνολο από συνεχιζόμενες
δραστηριότητες
(24.990.772) (24.592.456) (17.482.891) (17.734.987)
5. Έξοδα διαθέσεως
Χρήση 1.1-
31.12.2021
Χρήση 1.1-
31.12.2020
Χρήση 1.1-
31.12.2021
Χρήση 1.1-
31.12.2020
Αμοιβές & Έξοδα Προσωπικού (3.387.106) (3.059.026) (1.942.893) (1.925.265)
Αμοιβές & Έξοδα Τρίτων (5.394.730) (5.390.213) (3.867.066) (3.515.665)
Παροχές Τρίτων (1.669.733) (1.339.767) (1.466.179) (1.154.286)
Διάφορα Έξοδα (1.642.641) (2.230.769) (929.609) (1.404.262)
Αποσβέσεις (59.075) (9.262) (51.970) (7.479)
Σύνολο από συνεχιζόμενες &
διακοπείσες δραστηριότητες
(12.153.284) (12.029.037) (8.257.717) (8.006.957)
Σύνολο από διακοπείσες
δραστηριότητες
(3.340.301) (3.309.095) - -
Σύνολο από συνεχιζόμενες
δραστηριότητες
(8.812.984) (8.719.942) (8.257.717) (8.006.957)
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
129
6α. Έσοδα χρεογράφων
Χρήση 1.1-
31.12.2021
Χρήση 1.1-
31.12.2020
Χρήση 1.1-
31.12.2021
Χρήση 1.1-
31.12.2020
Έσοδα χρεογράφων από συνεχιζόμενες &
διακοπείσες δραστηριότητες
6.086.667 7.197.013 835.177 1.843.247
Έσοδα χρεογράφων από διακοπείσες
δραστηριότητες
830.286 248.225 - -
Έσοδα χρεογράφων από συνεχιζόμενες
δραστηριότητες
5.256.381 6.948.788 835.177 1.843.247
6β. Μερίδιο κερδών/(ζημιών) από θυγατρικές και συγγενείς
Χρήση 1.1-
31.12.2021
Χρήση 1.1-
31.12.2020
Χρήση 1.1-
31.12.2021
Χρήση 1.1-
31.12.2020
Μερίσματα θυγατρικών/
Κοινοπραξιών
- - - 8.128.037
Μερίσματα από συγγενείς
932.050 946.581 18.899.942 31.899.283
Κέρδη/(ζημιές) συγγενών
(Associates)
30.285.375 20.886.871 - -
31.217.425 21.833.452 18.899.942 40.027.320
7. Χρηματοοικονομικό κόστος
Χρήση 1.1-
31.12.2021
Χρήση 1.1-
31.12.2020
Χρήση 1.1-
31.12.2021
Χρήση 1.1-
31.12.2020
Πιστωτικοί τόκοι 491.024 404.352 21.382 27.495
Χρεωστικοί τόκοι (τραπεζικοί) (21.803.129) (22.303.275) (18.608.974) (19.987.816)
Χρεωστικοί τόκοι (leasing) (note 26) (2.867.746) (2.977.139) (1.343.825) (839.662)
Σύνολο από συνεχιζόμενες & διακοπείσες
δραστηριότητες
(24.179.851) (24.876.062) (19.931.417) (20.799.983)
Σύνολο από διακοπείσες δραστηριότητες
(1.925.504) (595.330) - -
Σύνολο από συνεχιζόμενες δραστηριότητες (22.254.347) (24.280.732) (19.931.417) (20.799.983)
8. Έξοδα φόρου χρήσης
Χρήση 1.1-
31.12.2021
Χρήση 1.1-
31.12.2020
Χρήση 1.1-
31.12.2021
Χρήση 1.1-
31.12.2020
Τρέχων φόρος (3.956.438) (1.623.913) (4.050.173) (1.196.333)
Αναβαλλόμενος φόρος 5.995.862 4.958.793 5.916.907 3.525.711
Φόροι που καταλογίζονται & αφορούν
προηγούμενες χρήσεις, λοιποί φόροι
(5.761) - (5.761) -
2.033.663 3.334.880 1.860.973 2.329.378
Συμφωνία Λογιστικού Αποτελέσματος με Φόρους- Έξοδα
Περιγραφή
Χρήση 1.1-
31.12.2021
Χρήση 1.1-
31.12.2020
Χρήση 1.1-
31.12.2021
Χρήση 1.1-
31.12.2020
Κέρδη/ (Ζημιές) προ φόρων (26.228) 7.139.938 (24.437.005) 12.199.936
Φόρος υπολογισμένος επί λογιστικών κερδών (5.770) 783.973 (5.376.141) 3.020.972
Πλέον: Δαπάνες μη εκπιπτόμενες 11.067.827 10.383.902 10.543.912 8.409.287
Πλέον: Φόροι που καταλογίζονται και αφορούν
προηγούμενες χρήσεις
2.576.387 - 2.957.637 -
Μείον: συμψηφισμός ζημίων προηγούμενων
χρήσεων
(8.435.274) (2.847.972) (2.151.914) (963.720)
Αφορολόγητα Αποθεματικά ( Ν. 4172/2013) - - -
Αφορολόγητα Αποθεματικά ( Ν. 4171/1961) - - -
Μείον: μη φορολογητέα κέρδη (6.614.082) (10.597.266) (7.845.960) (12.526.760)
Προσαρμογή αναβαλλόμενης φορολογίας από
μεταβολή φορολογικού συντελεστή
(1.808.137) - (1.808.137) -
Επίδραση απο τους διαφορετικούς
φορολογικούς συντελεστές που ισχύουν στις
υπόλοιπες χώρες που δραστηριοποποιείται ο
όμιλος
1.185.386 (1.057.517) 1.819.630 (269.156)
Έξοδα φόρου χρήσης
(2.033.663) (3.334.880) (1.860.973) (2.329.378)
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
Τα έσοδα χρεογράφων αφορούν έσοδα από συμμετοχή της Εταιρίας και του Ομίλου στα Χρηματοοικονομικά Στοιχεία Ενεργητικού (ΧΣΕ)
Κατώτερης Εξασφάλισης (Subordinated Debt) που εκδίδονται από τις Eταιρείες Παραχώρησης.
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
ΕΤΑΙΡΙΑ
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
ΟΜΙΛΟΣ
130
9α. Πληροφόρηση κατά Τομέα
Πρωτεύων τύπος πληροφόρησης-επιχειρηματικοί τομείς
Ο Όμιλος δραστηριοποιείται κυρίως σε 4 επιχειρηματικούς τομείς:
‐ Κατασκευές
‐ Παραχωρήσεις
‐ Ενέργεια
‐ Λοιπές Δραστηριότητες (Ανάπτυξη ακινήτων και λοιπές δραστηριότητες)
Τα αποτελέσματα κατά επιχειρηματικό τομέα για την περίοδο 1 Ιανουαρίου 2021 έως 31 Δεκεμβρίου 2021 είχαν ως εξής:
Κατασκευές Παραχωρήσεις
Λοιπές
Δραστηριότητες
Σύνολο Κατάστασης
Αποτελεσμάτων
(Συνεχιζόμενες
δραστηριότητες)
Διακοπείσες
Δραστηριότητες
Συνολικές Πωλήσεις ανά Τομέα 670.553.552 4.013.952 14.685.538 689.253.042 192.336.361
Ενδοεταιρικές (95.233.234) (1.200) (1.804.079) (97.038.513) (1.758.911)
Καθαρές Πωλήσεις 575.320.318 4.012.752 12.881.459 592.214.529 190.577.450
Μικτό Κέρδος/ (Ζημιά) 27.552.566 860.421 3.218.185 31.631.171 (4.960.484)
Λοιπά έσοδα ‐ έξοδα (καθαρά)
1.795.996 1.045.188 819.267 3.660.450 (738.072)
Απομειώσεις απαιτήσεων και λοιπές
προβλέψεις
(15.733.552) - - (15.733.552) (543.945)
Έξοδα διοικητικής λειτουργίας / Έξοδα
διαθέσεως
(24.814.409) (5.881.618) (3.107.728) (33.803.756) (6.190.129)
Έσοδα χρεογράφων
565.905 4.690.475 - 5.256.381 830.286
Μερίδιο κερδών/(ζημιών) από συγγενείς
εταιρίες
773.939 30.612.455 (168.969) 31.217.425 -
Κέρδη/ (Ζημιές) εκμετάλλευσης (9.859.554) 31.326.920 760.754 22.228.120 (11.602.345)
Τόκοι
(22.254.347) (1.925.504)
Κέρδη/ (Ζημιές) προ Φόρων (26.228) (13.527.849)
Φόρος
2.033.663 (872.153)
Κέρδη/ (Ζημιές) μετά Φόρων 2.007.435 (14.400.002)
Αποσβέσεις
10.828.279 1.282.432 910.600 13.021.311 3.975.724
Κέρδη προ φόρων, χρηματοοικονομικών
εξόδων, επενδυτικών αποτελεσμάτων,
αποσβέσεων και απομειώσεων
16.702.277 32.609.351 1.671.354 50.982.981 (7.082.676)
Τα αποτελέσματα κατά επιχειρηματικό τομέα για την περίοδο 1 Ιανουαρίου 2020 εώς 31 Δεκεμβρίου 2020 είχαν ως εξής:
Κατασκευές Παραχωρήσεις
Λοιπές
Δραστηριότητες
Σύνολο Κατάστασης
Αποτελεσμάτων
(Συνεχιζόμενες
δραστηριότητες)
Διακοπείσες
Δραστηριότητες
Συνολικές Πωλήσεις ανά Τομέα 554.058.095 3.181.089 16.114.571 573.353.755 121.513.284
Ενδοεταιρικές
(108.748.366) (1.200) (1.868.617) (110.618.183) (7.692.826)
Καθαρές Πωλήσεις 445.309.729 3.179.889 14.245.954 462.735.572 113.820.458
Μικτό Κέρδος/ (Ζημιά) 51.343.153 (548.297) 2.454.918 53.249.774 1.372.098
Λοιπά έσοδα ‐ έξοδα (καθαρά) (1.448.845) 2.130.906 (857.428) (175.368) 561.204
Απομειώσεις απαιτήσεων και λοιπές
προβλέψεις
(17.057.181) - (66.398) (17.123.579) (486.883)
Έξοδα διοικητικής λειτουργίας / Έξοδα
διαθέσεως
(21.641.790) (8.687.432) (2.983.176) (33.312.398) (5.349.025)
Έσοδα χρεογράφων - 6.948.788 - 6.948.788 248.225
Μερίδιο κερδών/(ζημιών) από συγγενείς
εταιρίες
950.840 20.995.225 (112.613) 21.833.452 -
Κέρδη/ (Ζημιές) εκμετάλλευσης 12.146.177 20.839.190 (1.564.697) 31.420.670 (3.654.382)
Τόκοι
(24.280.732) (595.330)
Κέρδη/ (Ζημιές) προ Φόρων 7.139.938 (4.249.712)
Φόρος
3.334.880 (158.202)
Κέρδη/ (Ζημιές) μετά Φόρων 10.474.818 (4.407.914)
Αποσβέσεις
11.092.602 1.840.101 841.026 13.773.729 1.487.810
Κέρδη/ (Ζημιές) προ φόρων,
χρηματοδοτικών, επενδυτικών
αποτελεσμάτων, συνολικών αποσβέσεων
και προβλέψεων
40.295.960 22.679.290 (657.273) 62.317.978 (1.679.689)
Τα συγκριτικά μεγέθη για τη χρήση 2020 έχουν αναθεωρηθεί από την αλλαγή που επέφερε η μεταβολή της λογιστικής πολιτικής του ΔΛΠ 19
131
Tα περιουσιακά στοιχεία και οι υποχρεώσεις του επιχειρηματικού τομέα κατά την 31 Δεκεμβρίου 2021 είχαν ως εξής:
Κατασκευές
Παραχωρήσεις Ενέργεια
Λοιπές
Δραστηριότητες
Ενδοεταιρικές
Σύνολο Ισολογισμού
(Συνεχιζόμενες
δραστηριότητες)
Διακοπείσες
Δραστηριότητες
Ενεργητικό (πλην επενδύσεων σε σε
συγγενείς)
788.720.435 30.546.414 - 32.958.732 3.800.141 856.025.722 150.253.730
Επενδύσεις σε συγγενείς 522.877.459 71.441.943 - 4.362.756 (258.270.615) 340.411.542 (0)
Επενδύσεις σε ενσώματα πάγια, άυλα,
ακίνητα επενδύσεων και δικαιώματα
χρήσης περιουσιακών στοιχείων
74.231.588 28.060.890 - 16.539.022 (135.097) 118.696.402 75.431.309
Σύνολο Ενεργητικού 1.311.597.894 101.988.357 - 37.321.488 (254.470.474) 1.196.437.265 150.253.729
Υποχρεώσεις (932.393.462) (105.800.981) - (24.857.973) 125.372.922 (937.679.494) (148.339.756)
Δανειακές Υποχρεώσεις /Υποχρεώσεις
από μισθώσεις
(462.589.702) (27.980.873) - (5.460.461) 505.907 (495.525.129) (56.858.368)
Δεσμευμένες Καταθέσεις 13.877.484 - - - - 13.877.484 12.052.147
Ταμειακά Διαθέσιμα
98.169.585 257.025 - 1.786.729 - 100.213.340 9.395.811
Καθαρές Χρηματοοικονομικές
Υποχρεώσεις
(350.542.633) (27.723.848) - (3.673.731) 505.907 (381.434.305) (35.410.410)
Tα περιουσιακά στοιχεία και οι υποχρεώσεις του επιχειρηματικού τομέα κατά την 31 Δεκεμβρίου 2020 είχαν ως εξής:
Κατασκευές
Παραχωρήσεις Ενέργεια
Λοιπές
Δραστηριότητες
Ενδοεταιρικές Σύνολο
Ενεργητικό (πλην επενδύσεων σε σε
συγγενείς)
741.040.049 107.932.621 121.752.513 34.871.671 (135.900.622) 869.696.231
Επενδύσεις σε συγγενείς 610.938.242 21.000 - 3.998.718 (273.678.933) 341.279.027
Επενδύσεις σε ενσώματα πάγια, άυλα,
ακίνητα επενδύσεων και δικαιώματα
χρήσης περιουσιακών στοιχείων
84.485.260 29.342.536 78.695.393 17.300.060 (3.361.501) 206.461.747
Σύνολο Ενεργητικού 1.351.978.291 107.953.621 121.752.513 38.870.389 (409.579.555) 1.210.975.258
Υποχρεώσεις (993.449.529) (123.166.749) (97.561.707) (27.378.098) 122.604.610 (1.118.951.473)
Δανειακές Υποχρεώσεις /Υποχρεώσεις
από μισθώσεις
(523.573.733) (28.981.194) (55.756.312) (9.019.779) 2.482.316 (614.848.702)
Δεσμευμένες Καταθέσεις 48.895.770 - 3.849.337 - - 52.745.107
Ταμειακά Διαθέσιμα
39.125.595 292.479 8.579.864 2.519.112 - 50.517.050
Καθαρές Χρηματοοικονομικές
Υποχρεώσεις
(435.552.368) (28.688.715) (43.327.111) (6.500.666) 2.482.316 (511.586.545)
Τα συγκριτικά μεγέθη για τη χρήση 2020 έχουν αναθεωρηθεί από την αλλαγή που επέφερε η μεταβολή της λογιστικής πολιτικής του ΔΛΠ 19
132
9β. Δευτερεύων τύπος πληροφόρησης-γεωγραφικοί τομείς
Ο Όμιλος δραστηριοποιείται κυρίως σε 2 γεωγραφικούς τομείς:
‐ Ελλάδα
‐ Εξωτερικό
Τα αποτελέσματα κατά γεωγραφικό τομέα για την περίοδο 1 Ιανουαρίου 2021 εώς 31 Δεκεμβρίου 2021 είχαν ως εξής:
Ελλάδα Εξωτερικό
Σύνολο Κατάστασης
Αποτελεσμάτων
(Συνεχιζόμενες
δραστηριότητες)
Διακοπείσες
Δραστηριότητες
Συνολικές Πωλήσεις ανά Τομέα 171.202.965 518.050.077 689.253.043 192.336.361
Ενδοεταιρικές (2.796.412) (94.242.101) (97.038.514) (1.758.911)
Καθαρές Πωλήσεις 168.406.553 423.807.976 592.214.529 190.577.450
Μικτό Κέρδος (8.530.357) 40.161.529 31.631.172 (4.960.484)
Λοιπά έσοδα ‐ έξοδα (καθαρά) 2.702.873 957.578 3.660.450 (738.072)
Απομειώσεις απαιτήσεων και λοιπές προβλέψεις
(14.323.353) (1.410.198) (15.733.552) (543.945)
Έξοδα διοικητικής λειτουργίας / Έξοδα διαθέσεως (8.396.486) (25.407.270) (33.803.756) (6.190.129)
Έσοδα χρεογράφων 5.256.381
-
5.256.381 830.286
Μερίδιο κερδών/(ζημιών) από συγγενείς εταιρίες
24.268.359 6.949.065 31.217.424 -
Κέρδη εκμετάλλευσης 977.416 21.250.704 22.228.120 (11.602.345)
Τόκοι
(16.527.893) (5.726.454) (22.254.347) (1.925.504)
Κέρδη προ Φόρων (15.550.477) 15.524.249 (26.227) (13.527.849)
Φόρος
2.269.103 (235.440) 2.033.663 (872.153)
Κέρδη/(Ζημιές) μετά από φόρους από συνεχιζόμενες
δραστηριότητες
(13.281.374) 15.288.810 2.007.436 (14.400.002)
Κέρδη/(Ζημιές) μετά από φόρους από διακοπείσες
δραστηριότητες
(14.443.049) 43.047 (14.400.002)
Κέρδη/(Ζημιές) μετά από φόρους από συνεχιζόμενες &
διακοπείσες δραστηριότητες
(27.724.423) 15.331.857 (12.392.566) (14.400.002)
Αποσβέσεις
10.150.256 2.871.054 13.021.311 3.975.724
Κέρδη προ φόρων, χρηματοοικονομικών εξόδων,
επενδυτικών αποτελεσμάτων, αποσβέσεων και
απομειώσεων
25.451.026 25.531.956 50.982.981 (7.082.676)
Τα αποτελέσματα κατά γεωγραφικό τομέα για την περίοδο 1 Ιανουαρίου 2020 εώς 31 Δεκεμβρίου 2020 είχαν ως εξής:
Ελλάδα Εξωτερικό
Σύνολο Κατάστασης
Αποτελεσμάτων
(Συνεχιζόμενες
δραστηριότητες)
Διακοπείσες
Δραστηριότητες
Συνολικές Πωλήσεις ανά Τομέα 175.523.009 397.830.747 573.353.755 121.513.284
Ενδοεταιρικές (3.044.837) (107.573.346) (110.618.183) (7.692.826)
Καθαρές Πωλήσεις 172.478.172 290.257.401 462.735.572 113.820.458
Μικτό Κέρδος 7.985.333 45.264.441 53.249.774 1.372.098
Λοιπά έσοδα ‐ έξοδα (καθαρά) (5.884.241) 5.708.874 (175.367) 561.204
Απομειώσεις απαιτήσεων και λοιπές προβλέψεις
(12.123.579) (5.000.000) (17.123.579) (486.883)
Έξοδα διοικητικής λειτουργίας / Έξοδα διαθέσεως (11.178.645) (22.133.753) (33.312.398) (5.349.025)
Έσοδα χρεογράφων 6.732.525 216.263 6.948.788 248.225
Μερίδιο κερδών/(ζημιών) από συγγενείς εταιρίες
17.106.840 4.726.612 21.833.452 -
Κέρδη εκμετάλλευσης 2.638.233 28.782.437 31.420.670 (3.654.382)
Τόκοι (18.389.051) (5.891.680) (24.280.732) (595.330)
Κέρδη προ Φόρων (15.750.819) 22.890.757 7.139.939 (4.249.712)
Φόρος 4.115.192 (780.312) 3.334.880 (158.202)
Κέρδη/(Ζημιές) μετά από φόρους από
συνεχιζόμενες δραστηριότητες
(11.635.626) 22.110.445 10.474.819 (4.407.914)
Κέρδη/(Ζημιές) μετά από φόρους από διακοπείσες
δραστηριότητες
(4.416.886) 8.972 (4.407.914)
Κέρδη/(Ζημιές) μετά από φόρους από
συνεχιζόμενες & διακοπείσες δραστηριότητες
(16.052.512) 22.119.417 6.066.904 (4.407.914)
Αποσβέσεις
10.288.599 3.485.130 13.773.729 1.487.810
Κέρδη προ φόρων, χρηματοοικονομικών εξόδων,
επενδυτικών αποτελεσμάτων, αποσβέσεων και
απομειώσεων
25.050.411 37.267.567 62.317.978 (1.679.689)
Τα συγκριτικά μεγέθη για τη χρήση 2020 έχουν αναθεωρηθεί από την αλλαγή που επέφερε η μεταβολή της λογιστικής πολιτικής του ΔΛΠ 19
133
Tα περιουσιακά στοιχεία και οι υποχρεώσεις του γεωγραφικού τομέα κατά την 31 Δεκεμβρίου 2021 είχαν ως εξής:
Ελλάδα
Υπολοιπες χώρες
Ευρώπης
Χώρες Κόλπου και
Μέση Ανατολή
Σύνολο
Διακοπείσες
Δραστηριότητες
Κύκλος εργασιών πλην ενδοεταιρικών 168.406.553 150.371.570 273.436.406 592.214.529 190.577.450
Μη κυκλοφορούντα περιουσιακα στοιχεία (εκτός
αναβαλλόμενου φόρου και χρηματοοικονομικών
περιουσιακών
328.797.418 12.797.993 3.770.185 345.365.596 75.758.600
Κεφαλαιουχικές δαπάνες 2.460.889 (1.231.075) 137.261 1.367.075 2.830.372
Tα περιουσιακά στοιχεία και οι υποχρεώσεις του γεωγραφικού τομέα κατά την 31 Δεκεμβρίου 2020 είχαν ως εξής:
Ελλάδα
Υπόλοιπες χώρες
Ευρώπης
Χώρες Κόλπου και
Μέση Ανατολή
Ενοποιημένα
στοιχεία
Κύκλος εργασιών πλην ενδοεταιρικών
(Συνεχιζόμενες & Διακοπείσες Δραστηριότητες)
284.029.541 81.087.112 211.439.377 576.556.029
Μη κυκλοφορούντα περιουσιακα στοιχεία (εκτός
αναβαλλόμενου φόρου και χρηματοοικονομικών
περιουσιακών
432.337.753 14.522.681 3.780.575 450.641.009
Κεφαλαιουχικές δαπάνες 24.415.264 (1.449.615) (811.463) 22.154.186
Τα συγκριτικά μεγέθη για τη χρήση 2020 έχουν αναθεωρηθεί από την αλλαγή που επέφερε η μεταβολή της λογιστικής πολιτικής του ΔΛΠ 19
134
9γ. Ανάλυση ευαισθησίας σε μεταβολές συναλλάγματος
Βραχυχρόνια έκθεση
USD JOD* QAR* AED* IQD* USD JOD* QAR* AED* IQD*
Χρηματοικονομικά περιουσιακά στοιχεία 57.934.896 615.947 - 2.333.239 209.007.817 110.093.047 3.416.217 91.327.538 - 6.426.818.890
Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις 19.151.881 93.623 - 4.135.188 845.957.654 128.227.502 888.598 99.136.672 367.803 4.003.945.522
Βραχυχρόνια έκθεση 38.783.015 522.324 - (1.801.949) (636.949.837) (18.134.455) 2.527.619 (7.809.134) (367.803) 2.422.873.367
Βραχυχρόνια έκθεση για USD, JOD, QAR, AED & IQD (σε
δολάρια) 31.12.2021
38.595.801 (15.166.409)
GBP BGN** HRK GBP BGN** HRK
Χρηματοικονομικά περιουσιακά στοιχεία - 63.289 73.692.232 194.021 4.485.295 62.970.281
Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις 221.815 1.789.317 62.042.273 16.269 2.944.103 38.270.531
Βραχυχρόνια έκθεση (221.815) (1.726.028) 11.649.959 177.753 1.541.192 24.699.750
Μακροχρόνια έκθεση
USD JOD* QAR* AED* IQD* USD JOD* QAR* AED* IQD*
Χρηματοικονομικά περιουσιακά στοιχεία 2.215.585 - - 76.244 86.800.000 2.018.308 20.500 13.688.721 - -
Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις - - 120.000.000 93.832 - - - - - -
Μακροχρόνια έκθεση 2.215.585 - (120.000.000) (17.588) 86.800.000 2.018.308 20.500 13.688.721 - -
Μακροχρόνια έκθεση για USD, JOD, QAR, AED & IQD
(σε δολάρια) 31.12.2021
(30.692.661) 5.807.343
GBP BGN** HRK GBP BGN** HRK
Χρηματοικονομικά περιουσιακά στοιχεία - 21.799 3.288.230 - - 2.013.513
Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις - - - - - -
Μακροχρόνια έκθεση - - 3.288.230 - - 2.013.513
Η ανάλυση ευαισθησίας σε μεταβολές συναλλάγματος έχει ως εξής:
(Ποσά σε €)
5,00% -5,00% 5,00% -5,00%
Ίδια κεφάλαια/αποτελέσματα χρήσης 348.291 -348.291 -381.349 381.349
5,00% -5,00% 5,00% -5,00%
Ίδια κεφάλαια/αποτελέσματα χρήσης -13.214 13.214 9.947 -9.947
5,00% -5,00% 5,00% -5,00%
Ίδια κεφάλαια/αποτελέσματα χρήσης 99.381 -99.381 177.217 -177.217
*Τα νομίσματα αυτά υπάγονται σε καθεστώς σταθερής συναλλαγματικής ισοτιμίας ως προς το δολάριο.
**Τα νομίσματα αυτά υπάγονται σε καθεστώς σταθερής συναλλαγματικής ισοτιμίας ως προς το ευρώ.
31.12.2021 (Ποσά σε ξένο νόμισμα)
31.12.2021 (Ποσά σε ξένο νόμισμα)
31.12.2021 (Ποσά σε ξένο νόμισμα)
31.12.2020 (Ποσά σε ξένο νόμισμα)
31.12.2020 (Ποσά σε ξένο νόμισμα)
31.12.2020 (Ποσά σε ξένο νόμισμα)
31.12.2020 (Ποσά σε ξένο νόμισμα)
31.12.2021 (Ποσά σε ξένο νόμισμα)
31.12.2021
31.12.2020
HRK
USD
GBP
HRK
USD
GBP
135
10. Ιδιοχρησιμοποιούμενα ενσώματα πάγια στοιχεία
ΟΜΙΛΟΣ
Αξία κτήσεως
Γήπεδα -
Οικόπεδα
Κτίρια Μηχανήματα
Μεταφορικά
μέσα
Έπιπλα και
λοιπός
εξοπλισμός
Ακινητοποιήσεις
υπό εκτέλεση
Σύνολο
ενσώματων
παγίων
Υπόλοιπο 31.12.2020 20.727.223 43.200.708 152.401.489 24.987.095 11.159.738 9.444.457 261.920.709
Προσθήκες περιόδου 1.1‐31.12.2021 - 127.406 5.598.090 153.197 477.876 2.319.819 8.676.387
Αναπροσαρμογή αξίας παγίων - 726.866 (19.075) - (2.684) - 705.107
Μεταφορές - 331.542 10.722.628 - 402 (11.054.572) -
Συναλλαγματικές διαφορές - - 503 (14.877) 16 - (14.358)
Μειώσεις περιόδου 1.1‐31.12.2021 - (283.255) (12.941.454) (1.715.399) (1.129.344) (173.435) (16.242.887)
Υπόλοιπο 31.12.2021 (Συνεχιζόμενες
& διακοπείσες δραστηριότητες)
20.727.223 44.103.267 155.762.180 23.410.015 10.506.004 536.270 255.044.959
Συσσωρευμένες αποσβέσεις
Υπόλοιπο 31.12.2020 2.415.060 24.278.272 85.090.869 17.642.547 9.227.763 5.172 138.659.683
Αποσβέσεις περιόδου 1.1‐31.12.2021 200.000 1.579.342 7.021.520 1.073.418 736.498 472 10.611.250
Αναπροσαρμογή αξίας παγίων - - (11.109) - (2.048) - (13.157)
Συναλλαγματικές διαφορές - - 3.563 (13.929) 100 - (10.266)
Μειώσεις περιόδου 1.1‐31.12.2021
- (205.518) (8.820.273) (1.565.891) (1.105.048) - (11.696.729)
Υπόλοιπο 31.12.2021 (Συνεχιζόμενες
& διακοπείσες δραστηριότητες)
2.615.060 25.652.096 83.284.570 17.136.144 8.857.266 5.644 137.550.781
Αναπόσβεστη αξία
Υπόλοιπο 31.12.2021 (Συνεχιζόμενες
& διακοπείσες δραστηριότητες)
18.112.163 18.451.171 72.477.609 6.273.871 1.648.738 530.626 117.494.178
Υπόλοιπο 31.12.2020 18.312.163 18.922.436 67.310.620 7.344.548 1.931.974 9.439.285 123.261.026
Υπόλοιπο 31.12.2021 (Διακοπείσες
δραστηριότητες)
297.006 12.833.139 55.721.094 - 47.077 140.078 69.038.394
Υπόλοιπο 31.12.2021 (Συνεχιζόμενες
δραστηριότητες)
17.815.157 5.618.032 16.756.515 6.273.871 1.601.662 390.548 48.455.785
Ο Όμιλος εφαρμόζει την μέθοδο αναπροσαρμογής ενσώματων περιουσιακών στοιχείων (οικοπέδων/γηπέδων και κτιρίων).
Ο Όμιλος, με ημερομηνία αναφοράς 31.12.20 στα πλαίσια επανελέγχου της αξίας των ενσώματων παγίων, ανέθεσε σε ανεξάρτητους Oρκωτούς Εκτιμητές την αποτίμηση των
κυριοτέρων ακινήτων. Με ημερομηνία 31.12.21 δεν έγινε επανέλεγχος της αξίας των ακινήτων διότι δεν υπήρχε σχετική ένδειξη απομείωσης της αξίας.
136
ΕΤΑΙΡΙΑ
Αξία κτήσεως
Γήπεδα -
Οικόπεδα
Κτίρια Μηχανήματα
Μεταφορικά
μέσα
Έπιπλα και
λοιπός
εξοπλισμός
Ακινητοποιήσεις
υπό εκτέλεση
Σύνολο
ενσώματων
παγίων
Υπόλοιπο 31.12.2020 11.543.615 17.308.207 86.871.389 19.411.443 10.319.905 157.955 145.612.514
Προσθήκες περιόδου 1.1‐31.12.2021 - 97.751 831.333 145.337 377.726 - 1.452.147
Μειώσεις περιόδου 1.1‐31.12.2021 - (283.255) (12.738.566) (1.670.142) (833.163) (27.063) (15.552.189)
Συναλλαγματικές Διαφορές - - - - (206) - (206)
Υπόλοιπο 31.12.2021 11.543.615 17.122.703 74.964.156 17.886.637 9.864.261 130.892 131.512.266
Συσσωρευμένες αποσβέσεις
Υπόλοιπο 31.12.2020 - 13.079.203 72.960.318 16.051.252 8.598.425 - 110.689.198
Προσθήκες περιόδου 1.1‐31.12.2021 - 284.842 2.767.645 675.546 605.508 - 4.333.541
Μειώσεις περιόδου 1.1‐31.12.2021 - (205.518) (10.539.696) (1.521.337) (811.621) - (13.078.172)
Συναλλαγματικές Διαφορές - - - - (206) - (206)
Υπόλοιπο 31.12.2021 - 13.158.527 65.188.267 15.205.461 8.392.106 - 101.944.361
Αναπόσβεστη αξία
Υπόλοιπο 31.12.2021 11.543.615 3.964.176 9.775.890 2.681.176 1.472.155 130.892 29.567.905
Υπόλοιπο 31.12.2020 11.543.615 4.229.004 13.911.071 3.360.190 1.721.480 157.955 34.923.316
Η Εταιρία εφαρμόζει την μέθοδο αναπροσαρμογής ενσώματων περιουσιακών στοιχείων (οικοπέδων/γηπέδων και κτιρίων).
Η εταιρεία, με ημερομηνία αναφοράς 31.12.20 στα πλαίσια επανελέγχου της αξίας των ενσώματων παγίων, ανέθεσε σε ανεξάρτητους Oρκωτούς Εκτιμητές την αποτίμηση των
κυριοτέρων ακινήτων. Με ημερομηνία 31.12.21 δεν έγινε επανέλεγχος της αξίας των ακινήτων διότι δεν υπήρχε σχετική ένδειξη απομείωσης της αξίας.
137
10α. Δικαιώματα χρήσης περιουσιακών στοιχείων
ΟΜΙΛΟΣ
Αξία κτήσεως
Γήπεδα - Οικόπεδα Κτίρια Μηχανήματα
Μεταφορικά
Μέσα
Έπιπλα και
Λοιπός
εξοπλισμός
Σύνολο
ενσώματων
παγίων
Υπόλοιπο 31.12.2020 28.652.078 27.605.397 13.241.035 3.199.599 177.343 72.875.452
Προσθήκες περιόδου 560.010 991.528 308.761 1.170.671 - 3.030.970
Μειώσεις περιόδου
(410.544) (533.503) (4.659.157) (725.902) (3.800) (6.332.906)
Υπόλοιπο 31.12.2021
(Συνεχιζόμενες & διακοπείσες
δραστηριότητες)
28.801.544 28.063.422 8.890.639 3.644.368 173.543 69.573.516
Σωρευμένες αποσβέσεις
Υπόλοιπο 31.12.2020 3.882.209 1.597.329 2.437.814 1.281.400 122.365 9.321.117
Μειώσεις περιόδου (399.310) - (1.809.499) (581.058) - (2.789.868)
Αποσβέσεις περιόδου
1.313.884 2.197.631 1.250.292 1.084.389 36.732 5.882.927
Υπόλοιπο 31.12.2021
(Συνεχιζόμενες & διακοπείσες
δραστηριότητες)
4.796.783 3.794.960 1.878.606 1.784.730 159.097 12.414.177
Αναπόσβεστη αξία
Υπόλοιπο 31.12.2021
(Συνεχιζόμενες & διακοπείσες
δραστηριότητες)
24.004.761 24.268.462 7.012.033 1.859.637 14.446 57.159.340
Υπόλοιπο 31.12.2020 24.769.869 26.008.068 10.803.221 1.918.199 54.978 63.554.335
Υπόλοιπο 31.12.2021
(Διακοπείσες δραστηριότητες)
225.452 - - 180.607 - 406.058
Υπόλοιπο 31.12.2021
(Συνεχιζόμενες δραστηριότητες)
23.779.310 24.268.462 7.012.033 1.679.031 14.446 56.753.281
ΕΤΑΙΡΙΑ
Αξία κτήσεως
Γήπεδα - Οικόπεδα Κτίρια Μηχανήματα
Μεταφορικά
Μέσα
Έπιπλα και
Λοιπός
εξοπλισμός
Σύνολο
ενσώματων
παγίων
Υπόλοιπο 31.12.2020 744.468 21.225.179 8.551.841 2.690.598 164.902 33.376.987
Προσθήκες περιόδου 203.209 96.872 306.219 904.944 - 1.511.244
Μειώσεις περιόδου
(399.310) - - (694.005) - (1.093.316)
Υπόλοιπο 31.12.2021 548.367 21.322.051 8.858.060 2.901.536 164.902 33.794.916
Σωρευμένες αποσβέσεις
Υπόλοιπο 31.12.2020 596.176 1.067.111 622.206 899.575 114.861 3.299.929
Μειώσεις περιόδου (399.310) - - (567.915) - (967.225)
Αποσβέσεις περιόδου
226.977 1.859.805 1.242.147 879.841 32.980 4.241.750
Υπόλοιπο 31.12.2021 423.843 2.926.915 1.864.353 1.211.501 147.841 6.574.453
Αναπόσβεστη αξία
Υπόλοιπο 31.12.2021 124.524 18.395.136 6.993.707 1.690.036 17.061 27.220.463
Υπόλοιπο 31.12.2020 148.292 20.158.068 7.929.635 1.791.023 50.041 30.077.058
138
11. Ακίνητα για επένδυση
Οικόπεδα Κτίρια Σύνολο Οικόπεδα Κτίρια Σύνολο
Αξία κτήσεως
Υπόλοιπο 31.12.2020 11.613.347 909.890 12.523.237 3.104.885 254.450 3.359.336
Προσθήκες περιόδου 1.1‐31.12.2021 - - - - - -
Πωλήσεις περιόδου 1.1‐31.12.2021 (67.482) (117.518) (185.000) - - -
Αναπροσαρμογή αξίας παγίων 502.000 15.000 517.000 - - -
Υπόλοιπο 31.12.2021 12.047.865 807.372 12.855.237 3.104.885 254.450 3.359.336
Υπόλοιπο 31.12.2020 11.613.347 909.890 12.523.237 3.104.885 254.450 3.359.336
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
Ο Όμιλος με ημερομηνία αναφοράς 31.12.2021 στα πλαίσια επανελέγχου της αξίας των ακινήτων σε επένδυση, ανέθεσε σε ανεξάρτητους Oρκωτούς
Εκτιμητές την αποτίμηση των κυριοτέρων ακινήτων για επένδυση.
Για τον Όμιλο η αξία των ακινήτων για επένδυση αν χρησιμοποιείτο η μέθοδος του κόστους θα ήταν 10.076 χιλ. ευρώ για την 31/12/2021 και 10.295
χιλ. ευρώ για την 31/12/2020. Για την Εταιρία η αξία των ακινήτων για επένδυση αν χρησιμοποιείτο η μέθοδος του κόστους θα ήταν 3.194 χιλ. ευρώ για
την 31/12/2021 και 3.206 χιλ. ευρώ για την 31/12/2020
139
Α/Α ΑΚΙΝΗΤΑ
Αποτίμηση βάσει
εύλογων αξιών στις
31/12/2021 (€)
Αποτίμηση βάσει
εύλογων αξιών στις
31/12/2020 (€)
Μεταβολή (€) μεταξύ
1/1-31/12/2020
Προσθήκες/
(μειώσεις) περιόδου
Καταχώρηση στα
Αποτελέσματα
Χρήσεως
1. Ακίνητο ιδιοκτησίας εταιρίας Concurrent (Ρουμανία)
921.100 911.100 10.000 - 10.000
2. Ακίνητο ιδιοκτησίας εταιρίας Bupra (Ρουμανία)
2.610.500 2.189.700 420.800 - 420.800
3. Ακίνητο ιδιοκτησίας εταιρίας Faethon (Ρουμανία)
451.200 440.000 11.200 - 11.200
4. Ακίνητα ΕΤΕΘ
213.100 213.100 - - -
5. Ακίνητα Avax Development
5.300.000 5.410.000 (110.000) (185.000) 75.000
6. Ακίνητα ΑΒΑΞ Α.Ε.
3.359.337 3.359.337 - - -
ΣΥΝΟΛΑ
12.855.237 12.523.237 332.000 (185.000) 517.000
Α/Α ΑΚΙΝΗΤΑ
Αποτίμηση βάσει
εύλογων αξιών στις
31/12/2020 (€)
Αποτίμηση βάσει
εύλογων αξιών στις
31/12/2019 (€)
Μεταβολή (€) μεταξύ
1/1-31/12/2020
Προσθήκες/
(μειώσεις) περιόδου
Καταχώρηση στα
Αποτελέσματα
Χρήσεως
1. Ακίνητο ιδιοκτησίας εταιρίας Concurrent (Ρουμανία)
911.100 913.000 (1.900) - (1.900)
2. Ακίνητο ιδιοκτησίας εταιρίας Bupra (Ρουμανία)
2.189.700 2.159.400 30.300 - 30.300
3. Ακίνητο ιδιοκτησίας εταιρίας Faethon (Ρουμανία)
440.000 496.500 (56.500) - (56.500)
4. Ακίνητα ΕΤΕΘ
213.100 211.030 2.070 - 2.070
5. Ακίνητα Avax Development
5.410.000 5.579.792 (169.792) - (169.792)
6. Ακίνητα ΑΒΑΞ Α.Ε.
3.359.337 3.343.137 16.200 - 16.200
ΣΥΝΟΛΑ
12.523.237 12.702.859 (179.622) - (179.622)
2) Με ημερομηνία αναφοράς 31/12/2020 στα πλαίσια του ετήσιου τακτικού επανελέγχου της αξίας των ακινήτων επένδυσης, η Διοίκηση ανέθεσε σε ανεξάρτητους Oρκωτούς Εκτιμητές την αποτίμηση των κυριοτέρων
ακινήτων. Οι νέες αποτιμήσεις σε σχέση με τις προηγούμενες δείχνουν αυξομειώσεις στην αξία των ακινήτων. Κατόπιν τούτου ο Όμιλος λογιστικοποίησε τις σχετικές αναπροσαρμογές. Οπότε οι εύλογες αξίες για την
31/12/2020 διαμορφώθηκαν για σκοπούς εφαρμογής του ΔΛΠ 40 ως εξής:
11α. Καθαρά κέρδη ή ζημιές από προσαρμογές εύλογων αξιών για τα ακίνητα επένδυσης
1) Με ημερομηνία αναφοράς 31/12/2021 στα πλαίσια του ετήσιου τακτικού επανελέγχου της αξίας των ακινήτων επένδυσης, η Διοίκηση ανέθεσε σε ανεξάρτητους Oρκωτούς Εκτιμητές την αποτίμηση των κυριοτέρων
ακινήτων. Οι νέες αποτιμήσεις σε σχέση με τις προηγούμενες δείχνουν αυξομειώσεις στην αξία των ακινήτων. Κατόπιν τούτου ο Όμιλος λογιστικοποίησε τις σχετικές αναπροσαρμογές. Οπότε οι εύλογες αξίες για την
31/12/2021 διαμορφώθηκαν για σκοπούς εφαρμογής του ΔΛΠ 40 ως εξής:
140
12. Άυλα περιουσιακά στοιχεία
ΟΜΙΛΟΣ
Αξία κτήσεως
Λογισμικά
προγράμματα
Λοιπά άυλα
περιουσιακά
στοιχεία
Άδειες
Ενεργειακών
Σταθμών
Σύνολο
Υπόλοιπο 31.12.2020 4.795.113 26.200 6.464.426 11.285.739
Προσθήκες περιόδου 1.1‐31.12.2021 299.376 - 674.784 974.160
Απομειώσεις περιουσιακών στοιχείων - - (970.310) (970.310)
Συναλλαγματικές διαφορές (46) - - (46)
Μειώσεις περιόδου 1.1‐31.12.2021 (225.890) - - (225.890)
Υπόλοιπο 31.12.2021 (Συνεχιζόμενες &
διακοπείσες δραστηριότητες)
4.868.552 26.200 6.168.900 11.063.652
Συσσωρευμένες αποσβέσεις
Υπόλοιπο 31.12.2020 3.947.382 10.458 204.752 4.162.591
Αποσβέσεις περιόδου 1.1‐31.12.2021 357.279 1.048 144.531 502.858
Συναλλαγματικές διαφορές (47) - - (47)
Μειώσεις περιόδου 1.1‐31.12.2021 (220.706) - - (220.706)
Υπόλοιπο 31.12.2021 (Συνεχιζόμενες &
διακοπείσες δραστηριότητες)
4.083.908 11.506 349.282 4.444.696
Αναπόσβεστη αξία
Υπόλοιπο 31.12.2021 (Συνεχιζόμενες &
διακοπείσες δραστηριότητες)
784.644 14.694 5.819.618 6.618.956
Υπόλοιπο 31.12.2020 847.731 15.742 6.259.675 7.123.148
Υπόλοιπο 31.12.2021 (Διακοπείσες
δραστηριότητες)
152.545 14.694 5.819.618 5.986.857
Υπόλοιπο 31.12.2021 (Συνεχιζόμενες
δραστηριότητες)
632.099 - - 632.099
ΕΤΑΙΡΙΑ
Αξία κτήσεως
Λογισμικά
προγράμματα
Υπόλοιπο 31.12.2020 4.477.536
Προσθήκες περιόδου 1.1‐31.12.2021 225.297
Συναλλαγματικές Διαφορές (46)
Μειώσεις περιόδου 1.1‐31.12.2021 (220.355)
Υπόλοιπο 31.12.2021 4.482.432
Συσσωρευμένες αποσβέσεις
Υπόλοιπο 31.12.2020 3.820.282
Αποσβέσεις περιόδου 1.1‐31.12.2021 277.423
Συναλλαγματικές Διαφορές (46)
Μειώσεις περιόδου 1.1‐31.12.2021 (215.170)
Υπόλοιπο 31.12.2021 3.882.488
Αναπόσβεστη αξία
Υπόλοιπο 31.12.2021 599.944
Υπόλοιπο 31.12.2020 657.254
141
13. Συμμετοχές σε επιχειρήσεις
31.12.2021 31.12.2020 31.12.2021 31.12.2020
Επενδύσεις σε θυγατρικές - - 79.738.391 88.661.986
Επενδύσεις σε συνδεδεμένες (Associates) 219.617.635 236.721.204 - -
Επενδύσεις συμμετοχικού ενδιαφέροντος
(Participating interests)
729.796 565.182 864.853 694.688
220.347.431 237.286.385 80.603.244 89.356.674
Επενδύσεις σε συνδεδεμένες εταιρίες
31.12.2021 31.12.2020
Κόστος συμμετοχής στις συνδεδεμένες 236.721.204 251.708.320
Αναλογία κέρδους/ (Ζημιάς) συνδεδεμένων
μετά την αφαίρεση των μερισμάτων
5.487.529 (18.451.482)
Επιστροφή κεφαλαίου (28.333.165) -
Αποθεματικά Αντιστάθμισης Ταμιακών Ροών 1.211.327 2.014.278
Προσθήκες/ (Μειώσεις) 4.530.740 1.450.088
Υπόλοιπο λήξης περιόδου 219.617.635 236.721.204
Στον πίνακα που ακολουθεί παρατίθενται συνοπτικές χρηματοοικονομικές πληροφορίες για το σύνολο των συγγενών επιχειρήσεων.
(ποσά σε χιλ. €)
ΕΤΑΙΡΙΑ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΕΣΟΔΑ
ΚΕΡΔΗ/ (ΖΗΜΙΕΣ)
ΜΕΤΑ ΑΠΟ
ΦΟΡΟΥΣ
1 ΑΤΤΙΚΗ ΟΔΟΣ Α.Ε. 325.693 146.149 176.779 56.830
2 ΓΕΦΥΡΑ Α.Ε. 489.435 153.112 48.838 17.749
3 ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΔΡΟΜΟΣ ΑΙΓΑΙΟΥ Α.Ε. 608.510 579.181 81.875 (12.979)
4 ΑΤΤΙΚΕΣ ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ Α.Ε. 34.682 7.275 57.093 3.968
5 ΑΘΗΝΑΪΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ Α.Ε. 21.382 14.064 3.800 128
6 ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΚΥΚΛΑΔΩΝ Α.Ε. 144 12 - (7)
7 ΑΤΤΙΚΑ ΔΙΟΔΙΑ Α.Ε. 3.152 - - 792
8
ΣΤΑΘΜΟΣ ΑΥΤΟΚ/ΤΩΝ ΑΓ. ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΠΕΙΡΑΙΑ
Α.Ε.
3.872 1.678 86 (14)
9 METROPOLITAN ATHENS PARK Α.Ε. 7.992 4.193 - (13)
10 SALONICA PARK Α.Ε. 3.351 7.839 217 (242)
11 ΓΕΦΥΡΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ Α.Ε. 4.311 2.163 4.857 966
12
ΒΙΟΕΝΕΡΓΕΙΑ Α.Ε. ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ
ΠΟΡΩΝ
701 282 350 (31)
13
5Ν Α.Ε. 664 313 228 (412)
14
3G A.Ε. 69 - - -
15
STARWARE ENTERPRISES LTD 16.192 5.693 - (433)
16 SC ORIOL REAL ESTATE 40 2 1.903 108
17 LIMASSOL MARINA LIMITED 180.110 78.780 51.820 16.650
18 POLIS PARK 1.765 1.029 1.566 143
19
ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗ ΑΠΟΡΡΙΜΑΤΩΝ ΗΛΕΙΑΣ Α.Ε.
(ΔΑΗ ΑΕ)
18.392 16.856 34.461 (17)
20
ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗ ΑΠΟΡΡΙΜΑΤΩΝ ΗΛΕΙΑΣ Α.Ε. (ΛΑΗ
ΑΕ)
941 910 707 19
1.721.398 1.019.531 464.580 83.205
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
ΟΜΙΛΟΣ
142
14. Σχήματα υπό κοινό έλεγχο (Κατασκευαστικές κοινοπραξίες)
31.12.2021 31.12.2020 31.12.2021 31.12.2020
Απαιτήσεις
Μη κυκλοφορούν ενεργητικό 1.933.525 4.753.777 1.919.903 4.725.577
Κυκλοφορούν Ενεργητικό 105.981.227 152.662.427 105.248.026 148.478.819
107.914.752 157.416.204 107.167.929 153.204.396
Υποχρεώσεις
Μακροπρόθεσμες Υποχρεώσεις 2.726.218 3.154.208 2.668.516 3.104.191
Βραχυπρόθεσμες Υποχρεώσεις 141.040.318 92.449.952 140.350.705 84.598.723
143.766.536 95.604.160 143.019.221 87.702.914
Καθαρή Θέση (35.851.784) 61.812.044 (35.851.292) 65.501.482
Έσοδα 47.247.228 51.072.418 46.959.536 51.566.651
Έξοδα (55.842.260) (65.702.201) (55.554.076) (65.295.974)
Κέρδη/ (Ζημιές) μετά από φόρους (8.595.032) (14.629.783) (8.594.540) (13.729.323)
15. Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων
31.12.2021 31.12.2020 31.12.2021 31.12.2020
Συμμετοχή Όμιλος / Εταιρία 120.064.112 103.992.642 399.195.045 392.324.371
120.064.112 103.992.642 399.195.045 392.324.371
Ως αποτέλεσμα, ποσό εύλογης αξίας € 176 εκ. δεν αντικατοπτρίζονται στον ενοποιημένο ισολογισμό και αφορά τη διαφορά
μεταξύ εύλογης αξίας των συμμετοχών που ενοποιούνται και της αξίας που περιλαμβάνεται στον Ισολογισμό, διότι οι
συμμετοχές αυτές (πλην των όσων αναφέρονται ανωτέρω) ενοποιούνται με την καθαρή θέση.
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
Τα παρακάτω ποσά αντιπροσωπεύουν το μερίδιο του ενεργητικού, υποχρεώσεων, πωλήσεων και αποτελεσμάτων των
εταιριών του Ομίλου σε σχήματα υπό κοινό έλεγχο και περιλαμβάνονται στην κατάσταση της Χρηματοοιικονομικής Θέσης
και την κατάσταση συνολικών εσόδων:
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
Για σκοπούς αναλυτικής πληροφόρησης αναφέρεται ότι στον ισολογισμό της μητρικής εταιρείας ΑΒΑΞ Α.Ε. η αποτίμηση των
επενδύσεων σε παραχωρήσεις γίνεται στην εύλογη αξία τους (fair value), όπως προκύπτει από Εκθέσεις Ανεξάρτητων
Εκτιμητών. Η τελευταία εκτίμηση έγινε με ημερομηνία 31.12.2021.
Στον ενοποιημένο ισολογισμό του Ομίλου ΑΒΑΞ, οι επενδύσεις αυτές ενοποιούνται με τη μέθοδο της καθαρής θέσης, πλην
των συμμετοχών κάτω του 20% (ο Αυτοκινητόδρομος Μωρέας και η Ολυμπία Οδός και ο Αυτοκινητόδρομος Αιγαίου), οι
οποίες απεικονίζονται και στον ενοποιημένο ισολογισμό με τις εύλογες αξίες τους.
Στα Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων περιλαμβάνεται η συμμετοχή
στη Γ.Ε.Φ.Υ.Ρ.Α. Α.Ε., καθώς υπάρχει συμβατική υποχρέωση του Ελληνικού Δημοσίου για συνολική εγγυημένη απόδοση και
πληρωμή μερισμάτων.
143
(ποσά σε €) 31.12.2021 31.12.2020 31.12.2021 31.12.2020
Υπόλοιπο έναρξης περιόδου 103.992.642 114.589.952 392.324.371 454.020.209
Προσθήκες
1. Επαναταξινομήσεις (και αποτίμηση σε εύλογες
αξίες)
- - - -
2. Συμμετοχές/αυξήσεις συμμετοχών 137.060 266.851 348.800 1.701.185
3. Προσαρμογές σε εύλογες αξίες 23.252.145 494.113 49.833.094 558.861
Μειώσεις
1. Πωλήσεις/διαγραφές - - - -
2. Προσαρμογή σε εύλογες αξίες (απομειώσεις
μέσω καθαρής θέσης)
(7.317.735) (11.358.274) (43.311.220) (63.955.884)
3. Απομειώσεις (μέσω αποτελεσμάτων) - - - -
4. Λοιπές μεταβολές - - - -
Υπόλοιπο τέλους περιόδου
120.064.112 103.992.642 399.195.045 392.324.371
Πίνακας 2α: Διαφορές μεταξύ εύλογων και λογιστικών αξιών 31.12.2021
(ποσά σε €)
Λογιστική Αξία Εύλογη Αξία
Διαφορές εις
πίστωση
αποθεματικών
Εύλογων Αξιών
Διαφορές εις
πίστωση/ (χρέωση)
αποτελέσματος
Διαφορές εις
πίστωση
δικαιωμάτων
μειοψηφίας
Προκύπτουσα
Αναβαλλόμενη
Φορολογική
Απαίτηση /
(Υποχρέωση)
Όμιλος
Συμμετοχές <20% 67.273.657 120.064.112 70.118.682 (17.328.227) - 2.135.864
Υπόλοιπο τέλους περιόδου 67.273.657 120.064.112 70.118.682 (17.328.227) - 2.135.864
Εταιρία
Συμμετοχές <20% 58.890.885 110.231.002 68.668.344 (17.328.227) - 2.454.938
Συμμετοχές από 20% ως 50% 113.347.639 288.964.044 175.616.405 - - 1.542.046
Συμμετοχές >50% - - - - - -
Σύνολο 172.238.524 399.195.045 244.284.749 (17.328.227) - 3.996.984
Πίνακας 2β: Διαφορές μεταξύ εύλογων και λογιστικών αξιών 31.12.2020
(ποσά σε €)
Λογιστική Αξία Εύλογη Αξία
Διαφορές εις
πίστωση
αποθεματικών
Εύλογων Αξιών
Διαφορές εις
πίστωση/ (χρέωση)
αποτελέσματος
Διαφορές εις
πίστωση
δικαιωμάτων
μειοψηφίας
Προκύπτουσα
Αναβαλλόμενη
Φορολογική
Απαίτηση /
(Υποχρέωση)
Όμιλος
Συμμετοχές <20% 80.832.320 103.992.642 40.488.550 (17.328.227) - 3.860.750
Υπόλοιπο τέλους περιόδου 80.832.320 103.992.642 40.488.550 (17.328.227) - 3.860.750
Εταιρία
Συμμετοχές <20% 58.410.458 86.979.617 45.897.387 (17.328.227) - 2.562.629
Συμμετοχές από 20% ως 50% 134.468.321 305.344.754 170.876.433 - - (33.266)
Συμμετοχές >50% - - - - - -
Σύνολο 192.878.778 392.324.371 216.773.820 (17.328.227) - 2.529.363
15β. Ανάλυση ευαισθησίας εύλογης αξίας σε μεταβολές προεξοφλητικού Επιτοκίου
ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΙΑ
31.12.2021 31.12.2021
Μεταβολή κατά +1% (14.221.559) (35.032.682)
Μεταβολή κατά ‐1% 15.787.385 40.785.424
Σε επίπεδο εταιρείας, η μεταβολή στις Μειώσεις - Προσαρμογή σε Εύλογες Αξίες (απομειώσεις μέσω Καθαρής Θέσης) των Χρηματοοικονομικών Περιουσιακών Στοιχείων προέρχεται κυρίως από
την Αττική Οδό και την Μαρίνα Λεμεσσού.
Σε επίπεδο ομίλου, η μεταβολή στις Προσθήκες ‐ Προσαρμογές σε Εύλογες Αξίες των Χρηματοοικονομικών Περιουσιακών Στοιχείων προέρχεται κυρίως από την Ολυμπία Οδό.
Η αποτίμηση των εταιριών παραχώρησης διενεργήθηκε από ανεξάρτητο εκτιμητή. Βασίστηκε σε στοιχεία από χρηματοοικονομικά μοντέλα, εγκεκριμένα από τις εταιρείες παραχώρησης, και τις
τράπεζες χρηματοδότησης. O συντελεστής προεξόφλησης για το 2021 κυμαίνεται μεταξύ του 6.4% και του 7.6%, που υπολογίστηκε με την μέθοδο του Μεσοσταθμικού Κόστους Κεφαλαίου
(WACC), αναλογικά του σταδίου ολοκλήρωσης και του βαθμού ωρίμανσης του εκάστοτε έργου παραχώρησης, και αναλογικά του συνολικού κινδύνου που εκτιμήθηκε σε Ελλάδα και εξωτερικό.
Η μεταβολή στην Εύλογη Αξία των συμμετοχών που κατατάσσονται ως Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων, που προέρχεται από την
μεταβόλη κατά ±1% στο επιτόκιο προεξόφλησης, σε επίπεδο Ομίλου και Εταιρείας, παρατίθεται παρακάτω:
15α. Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων
Σε επίπεδο εταιρείας, η μεταβολή στις Προσθήκες - Προσαρμογές σε Εύλογες Αξίες των Χρηματοοικονομικών Περιουσιακών Στοιχείων προέρχεται κυρίως από την Ολυμπία Οδό και την Γέφυρα
ΑΕ.
Πίνακας 1: Αναλυτική κίνηση του Λογαριασμού "Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων"
Βάσει ΔΠΧΑ 9 τα κάτωθι χρηματοοικονομικά μέσα αναγνωρίζονται στην εύλογη αξία (επίπεδο 3) ως Χρηματοοικομονικά περιουσιακά στοιχεία σε εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων.
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
Σε επίπεδο ομίλου, η μεταβολή στις Μειώσεις - Προσαρμογή σε Εύλογες Αξίες (απομειώσεις μέσω Καθαρής Θέσης) των Χρηματοοικονομικών Περιουσιακών Στοιχείων προέρχεται κυρίως από
την Ολυμπία Οδό.
144
(ποσά σε ευρώ) Είδος Συμμετοχής
Λογιστική Αξία
31.12.2021 Εύλογη Αξία 31.12.2021
Διαφορά εις πίστωση
Αποθεματικών Εύλογης
Αξίας
Όμιλος
Μετοχ. Κεφάλαιο 13.362.110 54.687.279 -
ΧΣΕ 63.145.599 61.261.882 -
Σύνολο 76.507.709 115.949.161 -
Μετοχ. Κεφάλαιο 24.437.360 93.739.629 69.302.269
ΧΣΕ 9.150.918 10.601.256 1.450.338
Σύνολο 33.588.278 104.340.885 70.752.607
Μετοχ. Κεφάλαιο 5.088.625 47.142.541 -
ΧΣΕ 7.456.319 - -
Σύνολο 12.544.944 47.142.541 -
Μετοχ. Κεφάλαιο 17.328.227 - -
ΧΣΕ 15.613.012 4.454.202 (11.158.810)
Σύνολο 32.941.239 4.454.202 (11.158.810)
Μετοχ. Κεφάλαιο 1.085.256 3.722.106 -
ΧΣΕ 2.318.264 2.765.284 -
Σύνολο 3.403.520 6.487.389 -
Μετοχ. Κεφάλαιο 61.301.578 199.291.554 69.302.269
ΧΣΕ 97.684.112 79.082.625 (9.708.471)
Υπόλοιπο τέλος περιόδου 158.985.690 278.374.178 59.593.797
Εταιρία
Μετοχ. Κεφάλαιο 5.088.625 47.142.541 42.053.916
ΧΣΕ 7.456.319 - (7.456.319)
Σύνολο 12.544.944 47.142.541 34.597.597
Μετοχ. Κεφάλαιο 17.328.227 - -
ΧΣΕ 15.613.012 4.454.202 (11.158.810)
Σύνολο 32.941.239 4.454.202 (11.158.810)
Μετοχ. Κεφάλαιο 1.085.256 3.722.106 2.636.850
ΧΣΕ 2.318.264 2.765.284 447.020
Σύνολο 3.403.520 6.487.389 3.083.869
Μετοχ. Κεφάλαιο 23.502.108 50.864.647 44.690.766
ΧΣΕ 25.387.595 7.219.486 (18.168.109)
Υπόλοιπο τέλος περιόδου 48.889.703 58.084.132 26.522.656
15γ. Καθαρή επένδυση σε εταιρίες παραχώρησης μέσω χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού κατώτερης εξασφάλισης (Subordinated Debt)
Ο Όμιλος συμμετέχει σε Εταιρίες Παραχώρησης, με δύο τρόπους: μέσω της συμμετοχής του στο Μετοχικό τους Κεφάλαιο και μέσω της συμμετοχής του στα
Χρηματοοικονομικά Στοιχεία Ενεργητικού (ΧΣΕ) Κατώτερης Εξασφάλισης (Subordinated Debt) που εκδίδονται από τις Eταιρείες Παραχώρησης.
Tα ΧΣΕ ταξινομούνται και λογιστικοποιούνται βάσει του ΔΛΠ 39, ως Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων (Καθαρή
Επένδυση σε Εταιρείες Παραχώρησης). Τα Χρηματοοικονομικά Στοιχεία της Επένδυσης αποτιμούνται μαζί με την συμμετοχή στο Μετοχικό Κεφάλαιο της Εταιρείας
Παραχώρησης στην Εύλογη Αξία (μέθοδος της Παρούσας Αξίας). Η διαφορά μεταξύ Λογιστικής και Εύλογης Αξίας αναγνωρίζεται κατευθείαν στα Λοιπά Συνολικά Έσοδα της
Εταιρείας (δηλ. Καθαρή Θέση).
Τα βασικά χαρακτηριστικά των ανωτέρω ΧΣΕ Κατώτερης Εξασφάλισης είναι τα εξής:
α) Η συμμετοχή στα ΧΣΕ συμβατικά προβλέπεται με συγκεκριμένη και σταθερή αναλογία ως προς το Μετοχικό Κεφάλαιο (pro rata),
β) Η συμμετοχή στα ΧΣΕ διατηρείται καθόλη την διάρκεια της παραχώρησης αναλογικά της συμμετοχής στο Μετοχικό Κεφάλαιο,
γ) Η μεταβίβαση των ΧΣΕ γίνεται συμβατικά μαζί με την αντίστοιχη μεταβίβαση ιδίου ποσοστού Μετοχικού Κεφαλαίου,
ε) Τα ΧΣΕ είναι Κατώτερης Εξασφάλισης: δεν έχουν καμία προτεραιότητα έναντι άλλων αξιώσεων στα Στοιχεία Ενεργητικού της Εταιρείας Παραχώρησης σε περίπτωση
ρευστοποίησης της (subordinated debt ‐ last in line). Αντιμετωπίζονται ως ισοδύναμα του Μετοχικού Κεφαλαίου (equity equivalent) φέροντας την ίδια θέση αξίωσης,
1) Αυτοκινητόδρομος Αιγαίου
(Συμμετοχή > 20%)
2) Ολυμπία Οδός
(Συμμετοχή < 20%)
δ) Τα ΧΣΕ αυτά δεν είναι τακτής λήξης, και η Εταιρία δεν προβλέπεται συμβατικά να απαιτήσει την μελλοντική αποπληρωμή τους,
στ) Η μετοχική διάρθρωση των Ιδίων Κεφαλαίων των Εταιρειών Παραχώρησης δεν διαχωρίζει συμβατικά την καταβολή Μετοχικού Κεφαλαίου από την καταβολή ΧΣΕ
(equity equivalent).
Στον παρακάτω πίνακα παρατίθενται αναλυτικά τα οικονομικά στοιχειά των Εταιρειών Παραχώρησης, όπου η Εταιρία έχει συμμετοχή ταυτόχρονα σε Μετοχικό Κεφάλαιο
και σε ΧΣΕ Κατώτερης Εξασφάλισης.
2) Μωρέας
(Συμμετοχή < 20%)
3) Διαχειριστική Απορριμάτων Ηλείας
(ΔΑΗ) (Συμμετοχή > 20%)
Σύνολο Συμμετοχών
3) Μαρίνα Λεμεσσού
(Συμμετοχή > 20%)
4) Μωρέας
(Συμμετοχή < 20%)
5) Διαχειριστική Απορριμάτων Ηλείας
(ΔΑΗ) (Συμμετοχή > 20%)
Σύνολο Συμμετοχών
1) Μαρίνα Λεμεσσού
(Συμμετοχή > 20%)
145
16. Λοιπά στοιχεία παγίου ενεργητικού & λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις
31.12.2021 31.12.2020 31.12.2021 31.12.2020
Λοιπά στοιχεία πάγιου ενεργητικού 6.321.762 6.892.876 15.899.640 13.686.925
Λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις - - 56.712.858 73.057.055
17. Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις
31.12.2021 31.12.2020 31.12.2021 31.12.2020
Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις
21.718.282 23.838.046 30.725.514 31.773.401
21.718.282 23.838.046 30.725.514 31.773.401
Ανάλυση Αναβαλλόμενων Φορολογικών Απαιτήσεων
Περιγραφή
31.12.2021 31.12.2020 31.12.2021 31.12.2020
Απαιτήσεις ‐ Αναβαλλόμενα έσοδα 4.465.690 5.044.762 4.451.083 5.002.884
39.805 35.458 16.922 35.458
12.761.750 14.516.426 21.910.730 23.902.615
358.711 380.650 349.796 303.081
Προσαρμογή σε εύλογη αξία συμμετοχών
4.092.326 3.860.750 3.996.983 2.529.363
21.718.282 23.838.046 30.725.514 31.773.401
Κίνηση Λογαριασμού "Αναβαλλόμενη Φορολογική Απαίτηση"
31.12.2021 31.12.2020 31.12.2021 31.12.2020
23.838.046 28.292.325 31.773.401 27.133.304
(1.004.347) 100.409 775.246 100.409
Εκπεστέες προσωρινές διαφορές
(1.115.417) (4.554.688) (1.823.133) 4.539.688
Υπόλοιπο 21.718.282 23.838.046 30.725.514 31.773.401
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
Απ΄ευθείας πίστωση (χρέωση) σε λογαριασμό
Ιδίων Κεφαλάιων
Πίστωση/(χρέωση) στο λογαριασμό
αποτελεσμάτων
ΕΤΑΙΡΙΑ
ΟΜΙΛΟΣ
Υπόλοιπο 01.01
Τα συγκριτικά μεγέθη για τη χρήση 2020 έχουν αναθεωρηθεί από την αλλαγή που επέφερε η μεταβολή της λογιστικής
πολιτικής του ΔΛΠ 19
Διαγραφές απαιτήσεων/συμμετοχών
Διαφορές ασώματων/ενσώματων
περιουσιακών στοιχείων
Προβλέψεις για παροχές σε προσωπικό κατά
την έξοδο από την υπηρεσία
Μέσα στα πλαίσια αναδιάρθρωσης της εταιρικής δομής του Ομίλου, η Διοίκηση αποφάσισε την μεταβίβαση (πώληση) των
παραχωρήσεων Ολυμπίας Οδού, Αυτοκινητόδρομου Αιγαίου και Μωρέα σε θυγατρική, κατά 100%, εταιρεία. Μέχρι τις
31/12/21 έγινε η μεταβίβαση των δευτερογενών δανείων (subdebt) της Ολυμπίας Οδού και του Αυτοκινητόδρομου Αιγαίου,
με αποτέλεσμα το προϊόν πώλησης να εμφανίζεται στις λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις από θυγατρικές. Η μεταβίβαση
των λοιπών ως ανωτέρω (μετοχές των εταιρειών Ολυμπίας Οδού, Αυτοκινητόδρομου Αιγαίου και Μωρέα, καθώς και το
subdebt της εταιρείας Μωρέα), αναμένεται να ολοκληρωθεί εντός του 2022.
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
146
18. Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις
31.12.2021 31.12.2020 31.12.2021 31.12.2020
Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις
14.433.368 23.375.865 12.669.014 20.798.460
14.433.368 23.375.865 12.669.014 20.798.460
Ανάλυση Αναβαλλόμενων Φορολογικών Υποχρεώσεων
Περιγραφή
31.12.2021 31.12.2020 31.12.2021 31.12.2020
256.548 297.269 256.548 279.870
Απαιτήσεις ‐ Αναβαλλόμενα έσοδα 4.178.040 5.323.341 3.403.155 4.399.585
Υποχρέωση αναβαλλόμενου φόρου
εισοδήματος 7.616.152 15.359.266 7.236.129 14.184.624
Προσαρμογή σε εύλογη αξία λόγω
αναπροσαρμογής παγίων
2.382.628 2.395.989 1.773.182 1.934.381
14.433.368 23.375.865 12.669.014 20.798.460
Κίνηση Λογαριασμού "Αναβαλλόμενη Φορολογική Υποχρέωση"
31.12.2021 31.12.2020 31.12.2021 31.12.2020
22.811.978 21.358.999 20.798.460 19.168.650
(65.656) 157.962 (43.595) 252.556
Εκπεστέες προσωρινές διαφορές /
Φορολογητέες Προσωρινές Διαφορές
(8.312.954) 1.858.904 (8.085.851) 1.377.254
14.433.368 23.375.865 12.669.014 20.798.460
19. Αποθέματα
31.12.2021 31.12.2020 31.12.2021 31.12.2020
Προϊόντα έτοιμα και ημιτελή 1.354.380 2.061.189 - 57.831
Παραγωγή σε εξέλιξη 3.152.009 3.501.060 638.847 1.131.500
Πρώτες και βοηθητικές ύλες 21.245.889 33.998.752 19.745.618 33.267.394
25.752.279 39.561.001 20.384.465 34.456.724
Παραγωγή σε εξέλιξη
31.12.2021 31.12.2020 31.12.2021 31.12.2020
Ακίνητα προς ανέγερση για πώληση
3.152.009 3.501.060 638.847 1.131.500
Αφορολόγητα Αποθεματικά
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
ΟΜΙΛΟΣ
Η λογιστική πολιτική που ακολουθεί η Εταιρία για τα αποθέματα είναι ότι τα αποτιμάει στη χαμηλότερη αξία μεταξύ κόστους και
καθαρής ρευστοποιήσιμης αξίας.
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
Υπόλοιπο 01.01
Απ΄ευθείας χρέωση (πίστωση) σε λογαριασμό
Ιδίων Κεφαλάιων
Χρέωση/(Πίστωση) στο Λογαριασμό
Αποτελεσμάτων
Υπόλοιπο
ΕΤΑΙΡΙΑ
147
20. Συμβατικά περιουσιακά στοιχεία
31.12.2021 31.12.2020 31.12.2021 31.12.2020
Απαιτήσεις από συμβατικά περιουσιακά
στοιχεία
166.015.766 159.161.574 165.804.944 158.655.614
Υποχρεώσεις από συμβατικά περιουσιακά
στοιχεία
3.353.327 724.773 2.584.159 666.864
Καθαρά συμβατικά περιουσιακά στοιχεία
162.662.439 158.436.801 163.220.786 157.988.750
Συσσωρευμένο κόστος 8.271.622.533 8.960.762.996 7.935.667.559 8.409.142.580
πλέον: Κέρδος που αναγνωρίστηκε
(σωρευτικά)
982.799.639 1.128.863.008 910.891.489 1.026.074.492
μείον: Ζημιά που αναγνωρίστηκε (σωρευτικά)
344.483.749 309.861.001 344.237.762 306.902.001
μείον: Τμηματικές τιμολογήσεις
8.747.275.984 9.621.328.202 8.339.100.499 8.970.326.321
162.662.439 158.436.801 163.220.786 157.988.750
Κύκλος εργασιών
Έξοδα συμβολαίων που αναγνωρίστηκαν στην
περίοδο
566.534.330 404.235.449 551.074.055 389.784.199
πλέον: Αναγνωρισμένα κέρδη/ (ζημιές)
περιόδου
688.237 28.469.029 261.749 37.036.466
Συμβατικά περιουσιακά στοιχεία που
αναγνωρίστηκαν στην περίοδο
567.222.567 432.704.478 551.335.804 426.820.665
Σύνολο ληφθεισών προκαταβολών 129.103.361 114.154.236 126.825.008 112.962.596
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
2) Υπολοιπόμενο κόστος σύμβασης για την ολοκλήρωση έκαστου έργου (Contract Cost to complete the contract).
Βάσει της διαδικασίας του Ομίλου περί Κατάρτισης και Παρακολούθησης του Επιχειρηματικού Σχεδίου (Budgetary Control System)
διεξάγεται αναθεώρηση και επανεξέταση των εκτιμήσεων ανά εξάμηνο.
Τα έσοδα και τα έξοδα που αφορούν την κάθε σύμβαση κατασκευής έργων αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα της χρήσεως, ανάλογα με το
στάδιο ολοκλήρωσης της συμβατικής δραστηριότητας κατά την ημερομηνία κατάρτισης των χρηματοικονομικών καταστάσεων. Επομένως το
κόστος των έργων που έχει μεν εκτελεστεί, αλλά δεν έχει τιμολογηθεί αντίστοιχα στον πελάτη, καταχωρείται στην κατάσταση αποτελεσμάτων
χρήσης μαζί με το αναλογούν συμβατικό κέρδος ή ζημιά. Επιπλέον για τα έργα για τα οποία εκτιμήθηκε ότι κατά την ολοκλήρωση τους θα
υπάρχει ζημιογόνο αποτέλεσμα, η ζημιά αυτή αναγνωρίζεται άμεσα στα αποτελέσματα.
Για την αναγνώριση των εσόδων, χρησιμοποιείται η Μέθοδος Ποσοστιαίας Ολοκλήρωσης (Percentage of Completion Method). Το ποσοστό
ολοκλήρωσης υπολογίζεται: Kόστος μέχρι σήμερα / Συνολικό Εκτιμώμενο Κόστος Έργου.
Για την συνεπή και αξιόπιστη εκτίμηση του ποσοστού ολοκλήρωσης, ο Όμιλος τηρεί ενιαίο σύστημα ολικής πληροφόρησης από το οποίο
προκύπτουν:
1) Αναθεωρημένος Προυπολογισμός έκαστου έργου (συνολικά Αναθεωρημένα έσοδα έργου/Total revised Contract revenue).
148
21. Πελάτες και λοιπές απαιτήσεις
Πελάτες 31.12.2021 31.12.2020 31.12.2021 31.12.2020
Απαιτήσεις από πελάτες 202.497.012 219.154.183 186.276.711 191.721.647
Μείον: Προβλέψεις απομείωσης (53.483.695) (57.217.264) (53.088.345) (55.868.829)
149.013.317 161.936.919 133.188.366 135.852.818
Ανάλυση λοιπών απαιτήσεων
Απαιτήσεις κατά συγγενών εταιρειών 54.449.459 62.575.571 56.563.169 76.139.271
Χρεώστες διάφοροι 63.345.991 95.133.086 59.478.893 66.820.873
0 1.374.840 4.701.240 17.294.525
16.080.958 36.226.223 14.088.163 28.580.069
Μείον Προβλέψεις απομείωσης (51.093.325) (51.656.721) (48.033.503) (46.288.722)
82.783.083 143.652.999 86.797.962 142.546.014
Έξοδα επομένων χρήσεων 13.569.068 9.277.534 13.505.690 9.753.188
Εσοδα χρήσης εισπρακτέα/δεδουλευμένα 7.811.210 15.651.378 5.388.051 3.935.908
21.380.278 24.928.912 18.893.741 13.689.097
104.163.361 168.581.911 105.691.703 156.235.111
21α. Χρονική απεικόνιση πελατών
31.12.2021 31.12.2020 31.12.2021 31.12.2020
Δεν είναι σε καθυστέρηση και δεν είναι απομειωμένα 78.896.832 93.162.870 69.414.925 69.341.015
Είναι σε καθυστέρηση αλλά όχι απομειωμένα
3 ‐ 6 μήνες 10.215.814 8.749.361 9.007.152 7.886.926
6 ‐ 12 μήνες 13.637.115 5.948.512 13.637.115 4.737.696
1 ‐ 2 έτη 13.730.052 9.654.222 8.777.223 9.654.222
>2 έτη 32.533.505 44.421.954 32.351.951 44.232.959
149.013.317 161.936.919 133.188.366 135.852.818
21β. Χρονική απεικόνιση λοιπών απαιτήσεων
(ποσά σε ευρώ) 31.12.2021 31.12.2020 31.12.2021 31.12.2020
Δεν είναι σε καθυστέρηση και δεν είναι απομειωμένα 42.875.637 77.072.055 32.780.438 46.540.485
Είναι σε καθυστέρηση αλλά όχι απομειωμένα
3‐6 μήνες 6.666.441 24.167.184 6.721.345 29.659.156
6‐12 μήνες 18.067.941 25.210.777 18.657.067 26.697.272
1 ‐ 2 έτη 8.430.170 21.245.468 9.060.342 24.954.085
>2 έτη 28.123.172 20.886.427 38.472.511 28.384.113
104.163.361 168.581.911 105.691.703 156.235.111
Οι προβλέψεις απομείωσης για εμπορικές και λοιπές απαιτήσεις αναλύονται ως ακολούθως:
ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΙΑ
Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2019 97.847.245 94.137.977
Πρόσθετες προβλέψεις χρήσεως 13.657.158 10.603.078
Χρησιμοποιηθείσες προβλέψεις (2.630.418) (2.583.504)
Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2020 108.873.985 102.157.551
Πρόσθετες προβλέψεις χρήσεως 6.164.402 5.617.458
Χρησιμοποιηθείσες προβλέψεις (10.461.368) (6.653.161)
Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2021 104.577.020 101.121.848
Καθώς οι ανωτέρω απαιτήσεις περιλαμβάνουν και απαιτήσεις από το Ελληνικό Δημόσιο οι οποίες είναι βεβαιωμένες και πιστοποιημένες, η Διοίκηση
εκτιμά ότι θα εισπραχθούν στο σύνολό τους.
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
Στις 31/12/2021 η χρονική απεικόνιση των πελατών έχει ως εξής:
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
Λογαριασμοί διαχείρισης προκαταβολών & πιστώσεων
Απαιτήσεις κατά θυγατρικών/Συμμετοχικού ενδιαφέροντος
(participating interests)
Για τα ποσά που ήταν σε καθυστέρηση πέραν των 365 ημερών και που δεν εχουν απομειωθεί, υπάρχουν επαρκείς εξασφαλίσεις.
Στις 31.12.2021 η χρονική απεικόνιση των λοιπών απαιτήσεων έχει ως εξής:
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
Η Διοίκηση της ΑΒΑΞ έχει την πεποίθηση ότι το Ελληνικό Δημόσιο είναι αξιόχρεο για τις απαιτήσεις που πηγάζουν από εκτελέσεις έργων, και για αυτό
θα συνεχίσει να συμμετέχει στους διαγωνισμούς του Ελληνικού Δημοσίου, λαμβάνοντας υπόψιν βέβαια την πιθανότητα καθυστέρησης των εισπράξεων.
Στις απαιτήσεις από πελάτες της Εταιρίας και του Ομίλου περιλαμβάνεται αναθεωρημένο ποσό € 22,8 εκ. το οποίο είναι σε καθυστέρηση πέραν των
τεσσάρων ετών. Το ποσό αυτό αφορά μέρος τιμολογηθέντος ποσού στα πλαίσια σύμβασης τεχνικού έργου στο Λίβανο από τη συνολική απαίτηση για την
οποία έχει κατατεθεί Αίτηση Διαιτησίας ενώπιον του Διεθνούς Κέντρου Επίλυσης Επενδυτικών Διαφορών (ICSID) η οποία είχε ανασταλεί μέχρι
31.05.2020 στο πλαίσιο διαπραγματεύσεων για εξωδικαστική επίλυση της διαφοράς. Ενώ η προσπάθεια φιλικής διευθέτησης της διαφοράς συνεχίζεται η
εταιρεία αποφάσισε την επανέναρξη της ανασταλείσας διαιτησίας ενώπιον του ICSID. Η Εταιρία υπέβαλε τελικά το πρώτο πλήρες υπόμνημά της
(Claimant's Memorandum) στο Διαιτητικό Δικαστήριο στις 22 Ιουνίου 2020. Στις 23/6/2021 υπέβαλε το κράτος του Λιβάνου το αναλυτικό υπόμνημα του
και στις 6/8/2021, τα δύο μέρη υπέβαλαν ταυτόχρονα αιτήματα προσκόμισης εγγράφων. Στις 14/2/2022 η εταιρεία υπέβαλε την απάντησή της επί του
υπομνήματος του κράτους του Λιβάνου και αντέκρουσε το expert report που προσκομίσθηκε από τον Λίβανο. Στις 12/7/2022 αναμένεται η τελευταία
έγγραφη υποβολή εκ μέρους του Λιβάνου.
Βάσει των δεδομένων αυτών, η εκτίμηση της ανακτησιμότητας της απαίτησης κατά την 31/12/2021 περιορίστηκε περαιτέρω στο ποσό αυτό.
149
21γ. Χρεώστες διάφοροι/εξέλιξη επίδικων υποθέσεων
(γ) Αγωγή της ΑΘΗΝΑ (πλέον ΑΒΑΞ Α.Ε.) κατά της ΔΕΗ (Έργο "Αθερινόλακκος") και για το oποίο διετάχθει πραγματογνωμοσύνη η οποία
προσδιόρισε το ποσό των € 6.031.637 στις 17.9.2020. Η αγωγή αυτή έγινε δεκτή υπέρ της ΑΘΗΝΑ για κεφάλαια ύψους € 4.757.158 πλέον τόκων, οι
οποίοι άρχισαν να τρέχουν από το Δεκεμβρίου του 2009, και οι οποίοι μέχρι σήμερα ανέρχονται σε ποσό € 5.400.000. Η ΔΕΗ άσκησε έφεση που θα
δικαστεί τον Νοέμβριο 2022.
(β) Προσφυγή της Κοινοπραξίας ΑΘΗΝΑ - ΜΗΧΑΝΙΚΗ (πλέον ΑΒΑΞ Α.Ε. μετά και την υποκατάσταση της ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ Α.Ε. από την ΑΒΑΞ Α.Ε.) κατά του
Ελληνικού Δημοσίου για το έργο "Επέκταση του άξονα ΠΑΘΕ στο τμήμα Σκάρφεια - Λαμία - Ράχες. Η προσφυγή συζητήθηκε στις 7.5.2014 και εξεδόθη
απόφαση (υπ. αριθμόν 3329/2014) που δέχεται τη προσφυγή ποσού € 22.291.987 πλέον Φ.Π.Α.. Κατά της απόφασης ασκήθηκε αίτηση αναίρεσης από
το Ελληνικό Δημόσιο η οποία εκδικάσθηκε στο ΣτΕ στις 25.11.2019. Η απόφαση του Εφετείου αναιρέθηκε από το ΣτΕ υπέρ του Δημοσίου για έλλειψη
αιτιολογίας και παραπέμφθηκε στο Διοικητικό Εφετείο Πειραιά, το οποίο στις 14.1.2021 απέρριψε τη προσφυγή με την απόφαση 466/2021. Κατά της
απόφασης αυτής ασκήθηκε από την εταιρεία αίτηση αναίρεσης και αναμένεται προσδιορισμός της. Σύμφωνα με τους δικηγόρους η αίτηση
υποστηρίζεται επαρκώς, αν και σε κάθε περίπτωση η έκβαση της υπόθεσης αποτελεί αντικείμενο δικαιοδοτικής κρίσης και απόφασης των αρμόδιων
δικαστηρίων. Ενόψει των νέων δεδομένων η εταιρεία διέγραψε € 22,3 εκ. από τις απαιτήσεις από συμβατικά περιουσιακά στοιχεία (κατασκευαστικά
συμβόλαια), δεδομένου ότι τα ποσά αυτά δεν είχαν τιμολογηθεί. Με αυτό το τρόπο επηρεάστηκε ο κύκλος εργασιών κατά € 22,3 εκ. και το
αποτέλεσμα μετά φόρων κατά € 19,1 εκ.. Το ποσό αυτό δεν λαμβάνεται στο υπολογισμό του EBITDA, διότι δεν αποτελεί διαγραφή τιμολογημένης
απαίτησης.
(α) Σε ό,τι αφορά στην εκκρεμή δικαστική υπόθεση της Εταιρείας σχετικά με την «Τεχνική Ένωση» και αναφορικά με την διαιτητική απόφαση
21/2005, η οποία είχε υποχρεώσει αντιδίκους να πληρώσουν προς την Εταιρεία € 16,3 εκ. πλέον τόκων για έλλειψη καθαρής θέσης της εταιρείας
«ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ» την οποία απορρόφησε η Εταιρεία, είναι σε εκκρεμότητα πράξεις της εκτελεστικής διαδικασίας με πλειστηριασμούς ή κατασχέσεις
σε περιουσιακά στοιχεία ιδιοκτησίας της οικογένειας Πρ., για την είσπραξη, όσο το δυνατό της απαιτήσεως. Μετά το θάνατο του Α. Πρ. παγώνει η
πρόοδος της εκτελέσεως, μέχρις ότου προκύψει η ταυτότητα των κληρονόμων του.
150
22. Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα
31.12.2021 31.12.2020 31.12.2021 31.12.2020
Ταμείο 117.446 140.495 97.413 98.689
Καταθέσεις όψεως και προθεσμίας 100.095.894 50.376.554 95.862.427 37.233.033
100.213.340 50.517.050 95.959.840 37.331.722
22α. Δεσμευμένες καταθέσεις
Μη κυκλοφορούν Ενεργητικό - 20.000.000 - 20.000.000
Κυκλοφορούν Ενεργητικό 13.877.484 32.745.107 13.877.484 28.895.771
Σύνολο δεσμευμένων καταθέσεων 13.877.484 52.745.107 13.877.484 48.895.771
Σύνολο ταμειακών διαθεσίμων 114.090.824 103.262.157 109.837.324 86.227.493
23. Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις
31.12.2021 31.12.2020 31.12.2021 31.12.2020
Προμηθευτές 136.939.619 170.885.768 120.618.658 129.610.222
Προκαταβολές Πελατών 129.103.361 114.154.236 126.825.008 112.962.596
Λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις 110.171.364 136.249.229 136.308.564 122.802.390
376.214.343 421.289.233 383.752.230 365.375.208
ΧΡΟΝΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΡΟΜΗΘΕΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΟΙΠΩΝ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ (ΧΩΡΙΣ ΤΙΣ ΠΡΟΚΑΤΑΒΟΛΕΣ ΠΕΛΑΤΩΝ)
31.12.2021 31.12.2020 31.12.2021 31.12.2020
0‐90 ημ. 133.915.945 126.793.213 130.425.297 94.909.953
91‐180 ημ. 19.690.383 23.939.101 21.240.131 18.300.678
181‐365 ημ. 19.322.355 29.311.458 20.921.690 22.384.498
366‐731 ημ. 23.695.263 53.038.642 26.241.013 47.605.922
>731 ημ. 50.487.035 74.052.583 58.099.091 69.211.561
247.110.983 307.134.997 256.927.222 252.412.612
ΧΡΟΝΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΡΟΚΑΤΑΒΟΛΕΣ ΠΕΛΑΤΩΝ
31.12.2021 31.12.2020 31.12.2021 31.12.2020
0‐90 ημ. 2.507.849 7.641.418 2.463.591 7.561.650
91‐180 ημ. 94.912.426 25.958.039 93.237.459 25.687.067
181‐365 ημ. 2.893.387 15.559.753 2.842.326 15.397.327
366‐731 ημ. 14.095.955 57.326.295 13.847.197 56.727.874
>731 ημ. 14.693.743 7.668.731 14.434.435 7.588.678
129.103.361 114.154.236 126.825.008 112.962.596
Λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις
31.12.2021 31.12.2020 31.12.2021 31.12.2020
Ασφαλιστικοί Οργανισμοί 8.083.246 9.296.604 7.466.271 8.233.524
Μερίσματα πληρωτέα 138 131 - -
Υποχρεώσεις προς θυγατρικές - - 35.444.182 27.268.216
Υποχρεώσεις προς συγγενείς/
συμμετοχικού ενδιαφέροντος
33.702.789 37.843.815 21.759.844 35.637.584
Πιστωτές διάφοροι 68.385.190 89.108.679 71.638.268 51.663.065
110.171.364 136.249.229 136.308.564 122.802.390
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
Στον Όμιλο οι δεσμευμένες καταθέσεις προέρχονται από το Υποκατάστημα της μητρικής εταιρείας στο ΙΡΑΚ κατά ποσό €
13.877.484. Στην Εταιρεία οι δεσμευμένες καταθέσεις ποσού € 13.877.484 αφορούν σε καταθέσεις σε δολάριο ΗΠΑ ποσού
15.737.638.
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
151
24. Φόρος εισοδήματος και λοιποί φόροι πληρωτέοι
31.12.2021 31.12.2020 31.12.2021 31.12.2020
Φόροι εισοδήματος πληρωτέοι 371.176 216.511 - -
Λοιποί φόροι πληρωτέοι 6.514.153 18.270.744 5.748.923 9.889.802
6.885.329 18.487.254 5.748.923 9.889.802
Σημειώνεται ότι στην χρήση 2021 η εταιρεία ελέγχθηκε από το Κέντρο Ελέγχου Μεγάλων Επιχειρήσεων για την χρήση 2015
και οι φορολογικές διαφορές που προέκυψαν επιβάρυναν τα αποτελέσματα της τρέχουσας χρήσης της εταιρείας και του
Ομίλου.
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
Οι φορολογικοί έλεγχοι των χρήσεων 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019 & 2020 της Εταιρίας και των θυγατρικών της
που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα, διενεργήθηκαν από Ορκωτό Ελεγκτή Λογιστή βάσει των διατάξεων του άρθρου 65Α
παρ. 1 Ν.4174/2013 και έλαβαν Πιστοποιητικά Φορολογικής Συμμόρφωσης με «Συμπέρασμα χωρίς επιφύλαξη». Να
σημειωθεί επίσης ότι για τις χρήσεις 2016 και εντεύθεν, ο φορολογικός έλεγχος και η έκδοση Πιστοποιητικού Φορολογικής
Συμμόρφωσης από τους Νόμιμους Ελεγκτές, ισχύουν σε προαιρετική βάση. Ο Όμιλος και η Εταιρία επέλεξαν τη συνέχιση του
φορολογικού ελέγχου από τους Ορκωτούς Ελεγκτές Λογιστές.
Για τη χρήση 2021 η Εταιρία και οι θυγατρικές της που φορολογούνται στην Ελλάδα, έχουν υπαχθεί στο φορολογικό έλεγχο
από Ορκωτό Ελεγκτή Λογιστή βάσει των διατάξεων του αρ.65Α παρ. 1 Ν.4174/2013 όπως τροποποιήθηκε και ισχύει μέχρι
σήμερα. Ο έλεγχος αυτός για τη χρήση 2021 βρίσκεται σε εξέλιξη και το σχετικό φορολογικό πιστοποιητικό προβλέπεται να
χορηγηθεί μετά τη δημοσίευση των χρηματοοικονομικών καταστάσεων της χρήσης 2021. Αν μέχρι την ολοκλήρωση του
φορολογικού ελέγχου προκύψουν πρόσθετες φορολογικές υποχρεώσεις, εκτιμούμε ότι αυτές δεν θα έχουν ουσιώδη
επίδραση στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις.
O φορολογικός συντελεστής της Εταιρείας σύμφωνα με το άρθρ. 58 Ν. 4172/2013, όπως τροποποιήθηκε με άρθρ. 120 του ν.
4799/2021 (ΦΕΚ Α΄78/18.05.2021) και ισχύει, ανέρχεται σε 22%.
152
25. Τραπεζικός δανεισμός
Βραχυπρόθεσμος τραπεζικός δανεισμός
31.12.2021 31.12.2020 31.12.2021 31.12.2020
Ομολογιακές δανειακές υποχρεώσεις
πληρωτέες στην επόμενη χρήση
50.050.153 47.874.986 47.494.953 43.977.244
Βραχυπρόθεσμες δανειακές υποχρεώσεις 57.428.848 48.217.200 53.150.798 38.325.395
107.479.001 96.092.185 100.645.751 82.302.640
Μακροπρόθεσμες ομολογιακές δανειακές υποχρεώσεις
31.12.2021 31.12.2020 31.12.2021 31.12.2020
Ομολογιακές δανειακές υποχρεώσεις 333.380.374 457.831.274 330.923.437 404.243.358
Μακροπρόθεσμες δανειακές υποχρεώσεις 1.505.219 3.186.546 1.427.750 2.185.500
334.885.593 461.017.820 332.351.187 406.428.858
Χρονική Ανάλυση Λήξης Μακροπρόθεσμου Δανεισμού
31.12.2021
Μεταξύ 1 & 2
ετών
Μεταξύ 2 & 5
ετών
Πάνω από 5 έτη Σύνολο
Όμιλος 65.773.810 260.111.783 9.000.000 334.885.593
Εταιρία 63.996.341 259.354.846 9.000.000 332.351.187
31.12.2020
Μεταξύ 1 & 2
ετών
Μεταξύ 2 & 5
ετών
Πάνω από 5 έτη Σύνολο
Όμιλος 200.986.224 209.224.794 50.806.802 461.017.820
Εταιρία 190.531.709 193.961.649 21.935.500 406.428.858
Ανάλυση ευαισθησίας σε μεταβολές επιτοκίου
31.12.2021 31.12.2020 31.12.2021 31.12.2020
Βραχυπρόθεσμος Τραπεζικός Δανεισμός 107.479.001 96.092.185 100.645.751 82.302.640
Ομολογιακές/Λοιπές Μακροπρόθεσμες
Δανειακές Υποχρεώσεις
334.885.593 461.017.820 332.351.187 406.428.858
Ταμειακά Διαθέσιμα & δεσμευμένες
καταθέσεις
114.090.824 103.262.157 109.837.324 86.227.493
Καθαρός Δανεισμός 328.273.770 453.847.848 323.159.614 402.504.005
Υποχρεώσεις από μισθώσεις 53.160.534 57.738.697 26.138.920 29.191.228
Καθαρές χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις 381.434.305 511.586.545 349.298.535 431.695.233
Επίδραση μεταβολής κατά ±1% στο EURIBOR
Αποτελέσματα χρήσης 3.814.343 5.115.865 3.492.985 4.316.952
Ίδια κεφάλαια 3.814.343 5.115.865 3.492.985 4.316.952
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
Σύμφωνα με τις απλές και ενοποιημένες χρηματοικονομικές καταστάσεις της χρήσης 2021, η Εταιρεία και ο Όμιλος καλύπτει
τους χρηματοοικονομικούς δείκτες ρευστότητας, κεφαλαιακής επάρκειας και κερδοφορίας όπως τροποποιήθηκαν και ισχύουν
μέχρι σήμερα, πλήν ορισμένων για την τήρηση των οποίων με ημερομηνία μέτρησης την 31/12/2021, χορηγήθηκαν
απαλλαγές (waiver) από τους Ομολογιούχους.
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
Σύμφωνα με την ανάλυση της ευαισθησίας της χρηματοοικονομικής θέσης του Ομίλου ως προς τις ενδεχόμενες μεταβολές του
επιτοκίου Euribor, η επίδραση του χρηματοοικονομικού κόστους επί των αποτελεσμάτων και των ιδίων κεφαλαίων του
Ομίλου ανέρχεται σε + € 1,90 εκ στο τέλος του 2021 για κάθε μεταβολή κατά +100 μονάδες βάσης (δηλ +1%) των επιτοκίων
στα οποία είναι εκτεθειμένος ο Όμιλος, έναντι ± €4,54 εκ στο προηγούμενο έτος. Για την Εταιρεία, η αντίστοιχη επίδραση
ανέρχεται σε + € 1,86 εκ στο τέλος του 2021, έναντι ± €4,03 εκ στο τέλος του 2020.
Σύμφωνα με τις απλές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις της χρήσης 2021, η Εταιρεία και ο Όμιλος καλύπτει
τους χρηματοοικονομικούς δείκτες ρευστότητας, κεφαλαιακής επάρκειας και κερδοφορίας όπως τροποποιήθηκαν και ισχύουν
μέχρι σήμερα, πλην ορισμένων για την τήρηση των οποίων με ημερομηνία μέτρησης την 31/12/2021, χορηγήθηκαν
απαλλαγές (waiver) από τους Ομολογιούχους.
Στη συνολική επίπτωση πρέπει να ληφθεί υπόψη η μείωση του επιτοκίου κατά 0,5 % των δύο ΚΟΔ συνολικού ύψους € 277 εκ.
κατά την 31.12.21 που επιτεύχθει με ημερομηνία εφαρμογής 15.1.2022, με τη συνολική επίπτωση αφού ληφθεί υπόψη και η
μείωση του επιτοκίου να ανέρχεται σε + € 0,6 εκ. για τον Όμιλο και σε + € 0,56 εκ. για την εταιρεία.
153
25α. Μεταβολή χρηματοοικονομικής δραστηριότητας
Μακροπρόθεσμες
Ομολογιακές
Δανειακές
Υποχρεώσεις
Βραχυπρόθεσμες
Δανειακές
Υποχρεώσεις
Σύνολο
01.01.2021 461.017.819 96.092.185 557.110.004
Μη ταμειακές ροές (διακοπείσες
δραστηριότητες)
(49.091.074) (7.242.997) (56.334.071)
Ταμειακές ροές (26.990.999) (31.420.340) (58.411.339)
Ομολογιακές δανειακές υποχρεώσεις
πληρωτέες στην επόμενη χρήση
(50.050.153) 50.050.153 -
Μεταφορά - - -
31.12.2021 334.885.593 107.479.001 442.364.594
Μακροπρόθεσμες
Ομολογιακές
Δανειακές
Υποχρεώσεις
Βραχυπρόθεσμες
Δανειακές
Υποχρεώσεις
Σύνολο
01.01.2021 406.428.858 82.302.640 488.731.498
Μη ταμειακές ροές (διακοπείσες
δραστηριότητες)
- (1) (1)
Ταμειακές ροές (26.582.718) (29.151.841) (55.734.559)
Ομολογιακές δανειακές υποχρεώσεις
πληρωτέες στην επόμενη χρήση
(47.494.953) 47.494.953 -
Μεταφορά - - -
31.12.2021 332.351.187 100.645.751 432.996.938
25β. Μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία κατεχόμενα προς πώληση
Παρακάτω παρατίθεται ανάλυση της μεταβολής των υποχρεώσεων που προέρχονται από χρηματοδοτικές
δραστηριότητες έτσι όπως έχουν αποτυπωθεί στην κατάσταση ταμειακών ροών:
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
Η συμμετοχή της μητρικής Εταιρείας στη θυγατρική Volterra (100%) ανέρχεται σε € 10.742.051. Κατά το
τελευταίο τρίμηνο του 2021 χρειάστηκε η στήριξη της Volterra από τη μητρική AVAX A.E., κατά ποσό €
7.200.000, για το οποίο ποσό η έκτακτη Γενική Συνέλευση της Volterra πήρε οριστική και αμετάκλητη απόφαση
για τη κεφαλαιοποίησή του. Συνεπώς, το συνολικό ποσό ανέρχεται σε € 17.942.051.
154
25γ. Ομάδα διάθεσης περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων κατεχόμενα προς πώληση
ΟΜΙΛΟΣ
Χρήση 1.1-
31.12.2021
ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ
Ομάδα Διάθεσης Περιουσιακών Στοιχείων κατεχόμενα προς
πώληση
150.253.729
ΠΑΘΗΤΙΚΟ
Ομάδα Διάθεσης Υποχρεώσεων κατεχόμενα προς πώληση 148.339.756
Διακοπείσες δραστηριότητες και ομάδα διάθεσης περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων κατεχομένων προς πώληση
Ο Όμιλος από το 2020 ευρίσκεται αντιμέτωπος με σοβαρές προκλήσεις, όπως οι επιπτώσεις από την πανδημία COVID-19 και
πρόσφατα οι επιπτώσεις από τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Συγκεκριμένα υπήρξε α)μείωση της δραστηριότητας εντός του 2020, προερχόμενη κυρίως από την εγχώρια αγορά δεδομένης της
δυσχέρειας στην εκτέλεση των έργων, β)πτώση των εσόδων των Παραχωρήσεων (υπήρξε ανάκαμψη εντός του 2021, αλλά όχι
πλήρης επάνοδος στα επίπεδα του 2019) και γ)σημαντική καθυστέρηση δημοπράτησης και ανάληψης νέων έργων.
Οι επιπτώσεις από την πανδημία που επιδεινώθηκαν τελευταία και με τον πόλεμο αντικατοπτρίζονται στις σημαντικές αυξήσεις των
α’ υλών και καυσίμων στη σημαντική καθυστέρηση παραλαβής των υλικών και στην ανεξέλεγκτη αύξηση των τιμών αγοράς
ηλεκτρικού ρεύματος.
Δεδομένου και των διαγωνισμών που ευρίσκονται σε εξέλιξη για έργα παραχωρήσεων και ΣΔΙΤ και των διαγωνισμών που έχουν
ολοκληρωθεί εντός του 2022 (και αναμένεται η έναρξη των έργων τέλη με αρχές 2023), ο Όμιλος τέλη του 2021 αναθεώρησε το
στρατηγικό του πλάνο, περιλαμβάνοντας τον Όμιλο της VOLTERRA στις συμμετοχές προς αποεπένδυση.
Οι ανεξέλεγκτες, τρομακτικές αυξήσεις στις τιμές του φυσικού αερίου, είχαν ως αποτέλεσμα τη σημαντική αύξηση στην τιμή
εκκαθάρισης αγοράς. Η τήρηση του κώδικα προμήθειας είχε ως επίπτωση την καθυστέρηση στην εναρμόνιση των χρεώσεων των
πελατών, προκαλώντας σημαντικές ζημιές στον Όμιλο. Η μεγάλη αύξηση των πελατών της VOLTERRA και η σημαντική αύξηση των
τιμών αγοράς είχε ως επακόλουθο την εκτίναξη του απαιτούμενου κεφαλαίου κίνησης σε επίπεδο που η ίδια η εταιρεία (VOLTERRA)
δεν μπόρεσε να διαχειριστεί και χρειάστηκε σημαντική στήριξη από την μητρική ΑΒΑΞ.
Ενόψει των ανωτέρω, η ΑΒΑΞ προχώρησε σε απόφαση αφ’ ενός μεν αποεπένδυσης από την ενέργεια ρεύματος και αφ’ ετέρου για
ενίσχυση της ρευστότητας της, προς αποεπένδυση όλου του Ομίλου VOLTERRA περιλαμβάνοντας τοιουτοτρόπως και τις κερδοφόρες
ΑΠΕ των θυγατρικών της VOLTERRA.
Προς τούτο προχώρησε στη σύναψη σύμβασης με χρηματοοικονομικό σύμβουλο για την ανεύρεση αγοραστή για το σύνολο του
Ομίλου VOLTERRA, ή ξεχωριστά αγοραστών για την ενέργεια και αγοραστών για τις ΑΠΕ. Επί του παρόντος, δεν υπάρχει οριστική
κατάληξη των συζητήσεων ή οιαδήποτε συμφωνία για μεταβίβαση της εν λόγω θυγατρικής ή μέρους αυτής.
Σε κάθε περίπτωση η πρόθεση της Διοίκησης είναι, το τίμημα της πώλησης να αντιπροσωπεύει την εύλογη αξία του Ομίλου
VOLTERRA και εξετάζει κάθε τυχόν προσφορά.
Συνεπώς, στις Ενοποιημένες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις της 31/12/21, σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής
Αναφοράς (ΔΠΧΑ5), ο Όμιλος VOLTERRA (που περιλαμβάνει την παραγωγή ενέργειας από τα έργα ΑΠΕ και την εμπορία ενέργειας),
κατηγοριοποιήθηκε ως «Διακοπείσα Δραστηριότητα».
Σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 5, τα στοιχεία ενεργητικού της ομάδας διάθεσης περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων αποτυπώνονται
στην λογιστική αξία, δεδομένου ότι αποτελεί την μικρότερη μεταξύ εύλογης και λογιστικής. Από τα Διεθνή Λογιστικά Πρότυπα (ΔΠΧΑ
5) παρέχεται γενικά περίοδος 12 μηνών, για να ολοκληρωθεί η πώληση.
Ταυτόχρονα εμφανίζει χωριστά και το αποτέλεσμα από τη διακοπείσα δραστηριότητα στην ενοποιημένη κατάσταση αποτελεσμάτων
του Ομίλου ως εξής:
155
Ποσά σε €
ΔΙΑΚΟΠΕΙΣΕΣ
ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
Έσοδα 190.577.450
Έξοδα (204.105.299)
Αποτελέσματα από εργασίες (13.527.849)
Έξοδα φόρου χρήσης (872.153)
Καθαρή ζημιά για το έτος (14.400.002)
Ποσά σε €
ΔΙΑΚΟΠΕΙΣΕΣ
ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
Έσοδα 113.820.458
Έξοδα (118.070.170)
Αποτελέσματα από εργασίες (4.249.712)
Έξοδα φόρου χρήσης (158.202)
Καθαρή ζημιά για το έτος (4.407.914)
Ποσά σε €
ΟΜΑΔΑ ΔΙΑΘΕΣΗΣ
Ιδιοχρησιμοποιούμενα ενσώματα πάγια στοιχεία 69.444.452
Άυλα περιουσιακά στοιχεία 5.986.858
Πελάτες και λοιπές απαιτήσεις 53.047.171
Άλλα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία 21.775.249
Σύνολο Ενεργητικού 150.253.729
Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις (72.725.716)
Μακροπρόθεσμος δανεισμός (49.091.075)
Βραχυπρόθεσμος δανεισμός (7.381.640)
Φόρος εισοδήματος και λοιποί φόροι πληρωτέοι (11.432.508)
Άλλες χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις (7.708.818)
Σύνολο Παθητικού (148.339.756)
Καθαρή θέση ομάδα εκποίησης 1.913.973
Κατάσταση Αποτελεσμάτων 1/1 – 31/12/2020 (Αναμορφωμένο)
Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης 31/12/2021
Κατάσταση Ταμειακών Ροών 31/12/2021 (Βλ. Κατάσταση Ταμειακών Ροών
31/12/2021)
Κέρδη / Ζημιά ανά Μετοχή (Βλ. Κατάσταση Αποτελεσμάτων 1/1/2021 –
31/12/2021)
Κατάσταση Αποτελεσμάτων 1/1 - 31/12/2021
156
26. Υποχρεώσεις από μισθώσεις
31.12.2021 31.12.2020 31.12.2021 31.12.2020
Βραχυχρόνια υποχρέωση 4.883.951 8.027.512 3.751.120 4.545.046
Μακροχρόνια υποχρέωση 48.276.584 49.711.185 22.387.800 24.646.182
Συνολική υποχρέωση μίσθωσης 53.160.534 57.738.697 26.138.920 29.191.228
Σύνολο ελάχιστων μελλοντικών καταβολών μισθωμάτων
31.12.2021 31.12.2020 31.12.2021 31.12.2020
7.778.967 9.150.335 4.879.391 4.653.854
Πέρα του 1 έτους και όχι πέραν των 5 ετών 26.689.616 29.220.679 17.232.198 19.107.313
43.613.043 46.148.196 10.063.375 12.504.331
78.081.626 84.519.210 32.174.964 36.265.498
Μελλοντικές χρεώσεις χρηματοδότησης
(24.921.091) (26.780.513) (6.036.044) (7.074.270)
Παρούσα αξία 53.160.534 57.738.697 26.138.920 29.191.228
Παρούσα αξία των ελάχιστων μελλοντικών καταβολών μισθωμάτων
31.12.2021 31.12.2020 31.12.2021 31.12.2020
4.883.950 8.027.511 3.751.120 4.545.046
Πέρα του 1 έτους και όχι πέραν των 5 ετών 17.674.829 17.210.941 13.602.603 13.632.674
30.601.755 32.500.245 8.785.196 11.013.508
Παρούσα αξία 53.160.534 57.738.697 26.138.920 29.191.228
Η κίνηση των υποχρεώσεων από μισθώσεις για την 31/12/2021 και την 31/12/2020 έχει ως κάτωθι:
31.12.2021 31.12.2020 31.12.2021 31.12.2020
57.738.697 46.647.217 29.191.228 3.083.425
2.550.602 34.002.911 1.385.154 29.285.853
(5.579.836) (9.300.458) (3.936.555) (3.001.565)
(1.548.928) (12.622.544) (500.907) -
- (988.429) - (176.485)
Υπόλοιπο 53.160.534 57.738.697 26.138.920 29.191.228
(2.867.746) (2.977.139) (1.343.825) (839.662)
(5.579.836) (9.300.458) (3.936.555) (3.001.565)
Σύνολο μισθωμάτων (8.447.582) (12.277.597) (5.280.380) (3.841.227)
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
Όχι πέρα του 1 έτους
Όχι πέρα του 1 έτους
Πέρα των 5 ετών
Πέρα των 5 ετών
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
Τροποποίηση όρων σύμβασης
Επίδραση της εφαρμογής πρακτικής διευκόλυνσης
ΔΠΧΑ 16
Η πολιτική του Ομίλου είναι, σχετικά με τις ανάγκες σε νέο εξοπλισμό, να αποκτά τον εξοπλισμό αυτό μέσω συμβάσεων χρηματοδοτικών
μισθώσεων. Ο μέσος χρόνος της μίσθωσης είναι 48 μήνες για την εταιρεία και 57 μήνες για θυγατρικές. Για την περίοδο μέχρι τον
Δεκέμβριο 2021 το μέσο πραγματικό επιτόκιο κυμαινόταν στο 5,0%. Τα επιτόκια είναι σταθερά κατά την ημερομηνία της σύμβασης. Όλες
οι μισθώσεις συνάπτονται σε μια βάση σταθερών πληρωμών και δεν υπάρχουν συμφωνίες για καταβολές ενδεχόμενων μισθωμάτων. Ο
Όμιλος έχει το δικαίωμα να παρατείνει τις συμβάσεις για ορισμένο χρόνο ή να αγοράσει τον εξοπλισμό αντί τιμήματος που καθορίζεται
στην σύμβαση. Όλες οι υποχρεώσεις μισθώσεων είναι εκφρασμένες σε Ευρώ. Οι υποχρεώσεις του Ομίλου από χρηματοδοτικές
μισθώσεις είναι εξασφαλισμένες για τον εκμισθωτή από τη μητρική εταιρεία.
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
Εναρξη
Προσθήκες περιόδου
Μισθώματα (αφορούν αποπληρωμή κεφαλαίου)
Στις 29/05/2020, η εταιρεία πώλησε τα ιδιόκτητα ακίνητα σε Αμαρουσίου Χαλανδρίου 16 & 29, τα οποία είχαν λογιστική αξία € 33,75
εκ., έναντι € 34 εκ. σε εταιρεία επένδυσης ακινήτων. Κατόπιν αυτού η εταιρεία σύναψε με την ίδια ως άνω εταιρεία σύμβαση μίσθωσης
των συγκεκριμένων ακινήτων, έναντι μηνιαίου μισθώματος € 190 χιλ. (€ 2,279 εκ. ετησίως). Η διάρκεια μίσθωσης είναι 12 έτη και λήγει
στις 28/05/2032. Σύμφωνα με το Δ.Π.Χ.Α. 16, η συγκεκριμένη συναλλαγή αφορά πώληση και επαναμίσθωση (sale and leaseback) πάνω
από την εύλογη αξία των ακινήτων. Η εταιρία κατά την πώληση, στις 29/5/2020, των εν λόγω ακινήτων, μετέφερε από τα αποθεματικά
εύλογης αξίας ποσό € 7,8 εκ., που αφορούσε τα ακίνητα αυτά, απευθείας στα κέρδη εις νέον, και όχι μέσω της Κατάστασης
Αποτελεσμάτων. Κατά την 31/12/2020 η εταιρεία αναγνώρισε € 20,13 εκ. δικαιώματα χρήσης, € 19,7 εκ. υποχρεώσεις μίσθωσης και €
240 χιλ. χρηματοοικονομική υποχρέωση. Στις 31/12/2021 τα δικαιώματα χρήσης ανέρχονται σε € 18,35 εκ., οι υποχρεώσεις μίσθωσης
σε € 18,47 εκ. και η χρηματοοικονομική υποχρέωση σε € 228 χιλ.
Τόκοι leasing περιόδου
Μισθώματα (αφορούν αποπληρωμή κεφαλαίου)
157
27. Προβλέψεις για παροχές εργαζομένων κατά την έξοδο από την υπηρεσία
(ποσά σε €)
ΟΜΙΛΟΣ
31.12.2021 31.12.2020
Ποσά αναγνωρισμένα στην κατάσταση αποτελεσμάτων
Κόστος τρέχουσας απασχόλησης 307.884 323.072
Κόστος προϋπηρεσίας λόγω τροποποίησεων - -
Κόστος Τόκων 29.345 27.198
Κόστος επιπλέον παροχών 10.209 136.731
Καθαρό έξοδο χρήσης 347.438 487.001
Μεταβολές στην καθαρή υποχρέωση αναγνωρισμένη στον ισολογισμό
Καθαρή υποχρέωση κατά την έναρξη της χρήσης 4.339.509 4.496.800
Καταβληθείσες παροχές (59.300) (314.252)
Διακανονισμοί - -
Σύνολο εξόδου χρήσης που αναγνωρίστηκε στην κατάσταση αποτελεσμάτων 347.438 487.001
Ποσό που καταχωρείται στην κατάσταση λοιπών συνολικών εσόδων 44.252 (330.040)
Καθαρή αναγνωρισμένη υποχρέωση στο τέλος χρήσης 4.671.899 4.339.509
Μεταβολές παρούσας αξίας δέσμευσης καθορισμένων παροχών
Παρούσα αξία δέσμευσης καθορισμένων παροχών (κατά την έναρξη της οικονομικής περιόδου) 4.339.509 4.496.800
Κόστος τρέχουσας απασχόλησης και τροποποιήσεων 307.884 323.072
Κόστος Τόκων 29.345 27.198
Καταβληθείσες παροχές (59.300) (314.252)
Διακανονισμοί - -
Επιπλέον παροχές (έσοδα/έξοδα) 10.209 136.731
Αναλογιστικά (κέρδη) / ζημιές περιόδου 44.252 (330.040)
Παρούσα αξία δέσμευσης καθορισμένων παροχών (κατά την λήξη της οικονομικής περιόδου)
4.671.899 4.339.509
Διακοπείσες δραστηριότητες 60.733
Παρούσα αξία δέσμευσης καθορισμένων παροχών (κατά την λήξη της οικονομικής περιόδου)
(Συνεχιζόμενες δραστηριότητες)
4.611.166
ΕΤΑΙΡΙΑ
31.12.2021 31.12.2020
Ποσά αναγνωρισμένα στη κατάσταση αποτελεσμάτων
Κόστος τρέχουσας απασχόλησης 229.244 265.340
Κόστος προϋπηρεσίας λόγω τροποποίησεων - -
Κόστος Τόκων 24.441 23.128
Κόστος επιπλέον παροχών 11.486 136.731
Καθαρό έξοδο χρήσης 265.171 425.199
Μεταβολές στην καθαρή υποχρέωση αναγνωρισμένη στον ισολογισμό
Καθαρή υποχρέωση κατά την έναρξη της χρήσης 3.849.126 4.089.833
Καταβληθείσες παροχές (40.000) (314.252)
Σύνολο εξόδου χρήσης που αναγνωρίστηκε στην κατάσταση αποτελεσμάτων 265.171 425.199
Ποσό που καταχωρείται στην κατάσταση λοιπών συνολικών εσόδων 74.212 (351.654)
Καθαρή αναγνωρισμένη υποχρέωση στο τέλος χρήσης 4.148.509 3.849.126
Μεταβολές παρούσας αξίας δέσμευσης καθορισμένων παροχών
Παρούσα αξία δέσμευσης καθορισμένων παροχών (κατά την έναρξη της οικονομικής χρήσης) 3.849.126 4.089.833
Κόστος τρέχουσας απασχόλησης και τροποποιήσεων 229.244 265.340
Κόστος Τόκων 24.441 23.128
Επιπλέον παροχές (έσοδα/έξοδα) 11.486 136.731
Καταβληθείσες παροχές (40.000) (314.252)
Αναλογιστικά (κέρδη) / ζημιές περιόδου 74.212 (351.654)
Παρούσα αξία δέσμευσης καθορισμένων παροχών (κατά την λήξη της οικονομικής χρήσης)
4.148.509 3.849.126
Οι αναλογιστικές παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν είναι οι εξής:
31.12.2021 31.12.2020
Προεξοφλητικό επιτόκιο 1,0% 1,0%
Μελλοντικές αυξήσεις μισθών 2,0% 0,5%
Θνησιμότητα
ΜΤ_ΕΑΕ2012Ρ (Τ.Τ.Ε., Επιτροπή
Πιστωτικών & Ασφαλιστικών
Θεμάτων, Συνεδρίαση
49/12.09.2012)
ΜΤ_ΕΑΕ2012Ρ (Τ.Τ.Ε., Επιτροπή
Πιστωτικών & Ασφαλιστικών
Θεμάτων, Συνεδρίαση
49/12.09.2012)
Κινητικότητα προσωπικού:
Ομάδα Ηλικιών
Οικειοθελής Αποχώρηση Οικειοθελής Αποχώρηση
Έως 40 ετών 0% 0%
41-55 0% 0%
55 και άνω 0% 0%
Ηλικία κανονικής συνταξιοδότησης
Ανδρες ‐ Γυναίκες : 62 ετών Ανδρες ‐ Γυναίκες : 62 ετών
Αριθμός προσωπικού
Σύμφωνα με την εργατική νομοθεσία οι εργαζόμενοι δικαιούνται αποζημίωση στην περίπτωση απόλυσης ή συνταξιοδότησής τους, ανάλογα με τον μισθό, τα έτη υπηρεσίας και
τον τρόπο της αποχώρησης (απόλυση ή συνταξιοδότηση) του εργαζομένου. Υπάλληλοι που παραιτούνται ή απολύονται αιτιολογημένα δεν δικαιούνται αποζημίωση. Στην
Ελλάδα, υπάλληλοι που συνταξιοδοτούνται δικαιούνται το 40% της αποζημίωσης σύμφωνα με το Ν.2112/1920. Τα συγκεκριμένα προγράμματα αποτελούν προγράμματα
καθορισμένων παροχών σύμφωνα με το Δ.Λ.Π. 19.
Οι εκτιμήσεις για τις υποχρεώσεις καθορισμένων παροχών του Ομίλου σύμφωνα με το Δ.Λ.Π. 19 υπολογίστηκε από ανεξάρτητη εταιρία αναλογιστών. Η κίνηση της καθαρής
υποχρέωσης στην Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης, μετά την υιοθέτηση του αναθεωρημένου Δ.Λ.Π. 19, έχει ως εξής:
Στον παρακάτω πίνακα αναλύονται τα ποσά για την εταιρεία που αναγνωρίζονται ως προγράμματα συνταξιοδοτικών παροχών και βασίζονται σε ανεξάρτητη αναλογιστική
μελέτη.
Ο αριθμός απασχολούμενου προσωπικού την 31/12/2021 στον Όμιλο ανέρχεται σε 2.441 άτομα (έναντι 2.186 στις 31/12/2020) και σε επίπεδο εταιρίας ανέρχεται σε 2.027
(έναντι 1.680 στις 31/12/2020). Στον αριθμό απασχολούμενου προσωπικού δεν περιλαμβάνεται το προσωπικό των Κοινοπραξιών στις οποίες συμμετέχει ο Όμιλος και η
Εταιρία.
Τα συγκριτικά μεγέθη για τη χρήση 2020 έχουν αναθεωρηθεί από την αλλαγή που επέφερε η μεταβολή της λογιστικής πολιτικής του ΔΛΠ 19.
158
28. Λοιπές προβλέψεις και λοιπές μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις
31.12.2021 31.12.2020 31.12.2021 31.12.2020
Λοιπές προβλέψεις 12.043.667 28.632.469 15.115.737 26.771.750
Λοιπές μακροπρόθεσμες υποχρέωσεις 24.613.165 7.253.668 9.418.300 460.175
36.656.832 35.886.137 24.534.037 27.231.925
29. Μετοχικό κεφάλαιο
31.12.2021 31.12.2020 31.12.2021 31.12.2020
Καταβεβλημένο (Μετοχές 144.321.516 των € 0,30) 43.296.455 43.296.455 43.296.455 43.296.455
Διαφορά από έκδοση μετοχών υπέρ το άρτιο
146.651.671 146.651.671 146.651.671 146.651.671
189.948.126 189.948.126 189.948.126 189.948.126
30. Λοιπά αποθεματικά
31.12.2021 31.12.2020 31.12.2021 31.12.2020
Αποθεματικά αναπροσαρμογής αξίας λοιπών
περιουσιακών στοιχείων
13.172.775 6.484.881 8.391.324 8.371.051
Αποθεματικά αντιστάθμισης ταμιακών ροών 3.941.547 2.730.222 - -
Τακτικό και λοιπά αποθεματικά 17.585.227 15.276.193 14.674.471 15.555.182
34.699.549 24.491.296 23.065.795 23.926.233
31.12.2021 31.12.2020
Αυτοκινητόδρομος Αιγαίου Α.Ε. 3.941.547 2.730.222
3.941.547 2.730.222
31. Αποθεματικά αναπροσαρμογής χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων σε εύλογη αξία
31.12.2021 31.12.2020 31.12.2021 31.12.2020
Αποθεματικά αναπροσαρμογής χρηματοοικονομικών
περιουσιακών στοιχείων σε εύλογη αξία μέσω λοιπών
συνολικών εσόδων
72.254.545 44.349.299 247.819.045 219.187.060
72.254.545 44.349.299 247.819.045 219.187.060
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
Για δικαστικές υποθέσεις των οποίων η έκβαση δεν είναι δυνατόν να προβλεφθεί στο παρόν στάδιο, δεν σχηματίσθηκε οποιαδήποτε
πρόβλεψη στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις. Εκτιμάται όμως ότι τυχόν επιδικασθέντα ποσά δεν θα μεταβάλλουν ουσιωδώς την
χρηματοοικονομική θέση του Ομίλου.
Όταν πρόσθετες πληροφορίες καθίστανται διαθέσιμες, η Διοίκηση του Ομίλου επανεξετάζει τις ενδεχόμενες ή πιθανές υποχρεώσεις
σχετικά με εκκρεμείς αξιώσεις και νομικές υποθέσεις και μπορεί να αναθεωρήσει τις σχετικές εκτιμήσεις. Τέτοιες αναθεωρήσεις στις
εκτιμήσεις της πιθανής υποχρέωσης μπορεί να έχουν σημαντική επίδραση στη χρηματοοικονομική θέση και τα αποτελέσματα του
Ομίλου.
Σε περιοδική βάση η Διοίκηση του Ομίλου εξετάζει το στάδιο στο οποίο βρίσκεται κάθε σημαντική υπόθεση και αξιολογεί τον πιθανό
οικονομικό κίνδυνο βασιζόμενη στην άποψη των νομικών της συμβούλων. Εάν η ενδεχόμενη ζημία από οποιεσδήποτε αξιώσεις και
νομικές υποθέσεις θεωρείται πιθανή και το σχετικό ποσό μπορεί να εκτιμηθεί αξιόπιστα, η Διοίκηση του Ομίλου αναγνωρίζει
πρόβλεψη για την εκτιμώμενη ζημιά. Η κρίση της Διοίκησης απαιτείται σε σημαντικό βαθμό τόσο για τον καθορισμό της πιθανότητας,
όσο και για τον καθορισμό του βαθμού στον οποίο ο κίνδυνος μπορεί να εκτιμηθεί αξιόπιστα.
Υφίστανται εκκρεμείς δικαστικές υποθέσεις και διαιτησίες σχετικά με διαφορές συμβατικών εργασιών και λοιπά θέματα, κατά των
εταιριών του Ομίλου. Για την κάλυψη πιθανής ζημίας από εκκρεμείς δικαστικές υποθέσεις έχει σχηματισθεί πρόβλεψη συνολικού
ποσού € 5.968 χιλ., από το οποίο ποσό € 5.540 χιλ. αφορά προηγούμενες χρήσεις και ποσό € 428 χιλ. αφορά τη τρέχουσα χρήση.
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
Τα αποθεματικά αντιστάθμισης Ταμιακών Ροών (cashflow hedging) αφορούν τα κάτωθι αυτοχρηματοδοτούμενα
Ο Όμιλος κατά περίπτωση κάνει χρήση σύνθετων χρηματοοικονομικών προϊόντων κατόπιν συνεργασίας με τον τραπεζικό τομέα
προκειμένου να αντισταθμίσει την ταμειακή ροή κυρίως σε συγκεκριμένες επενδύσεις σε αυτοχρηματοδοτούμενα έργα. Το μέρος της
αντιστάθμισης των ταμειακών ροών αυτών των επενδύσεων που ήταν άκρως αποτελεσματικό καταχωρείται απευθείας στα ίδια
κεφάλαια μέσω της κατάστασης μεταβολής των Ιδίων Κεφαλαίων των εταιρειών παραχώρησης, σύμφωνα με τα οριζόμενα στα Διεθνή
Λογιστικά Πρότυπα. Το αναποτελεσματικό μέρος του κέρδους ή της ζημιάς καταχωρείται απευθείας στα αποτελέσματα των εταιριών.
Επομένως ο Όμιλος στις ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις καταχωρεί το μερίδιό του αντίστοιχα με το πώς έχει
καταχωρηθεί στις συνδεδεμένες εταιρείες, σύμφωνα με το ∆ιεθνές Λογιστικό Πρότυπο 28.
ΑΝΑΛΟΓΙΑ ΟΜΙΛΟΥ
Τα συγκριτικά μεγέθη για τη χρήση 2020 έχουν αναθεωρηθεί από την αλλαγή που επέφερε η μεταβολή της λογιστικής πολιτικής του
ΔΛΠ 19
159
32α. Αποθεματικά άρθρου 48 Ν.4172/2013
31.12.2021 31.12.2020 31.12.2021 31.12.2020
Αποθεματικά άρθρου 48 Ν.4172/2013
(ενδοομιλικά μερίσματα απολλασσόμενα της
φορολογίας)
235.005.368 193.726.214 235.005.368 193.726.214
235.005.368 193.726.214 235.005.368 193.726.214
32β. Αποθεματικά από κέρδη εξωτερικού Ν. 4171/61
31.12.2021 31.12.2020 31.12.2021 31.12.2020
Αποθεματικά από κέρδη εξωτερικού Ν. 4171/61 17.489.312 - 17.489.312 -
17.489.312 - 17.489.312 -
33. Μη ελέγχουσες συμμετοχές
ΟΜΙΛΟΣ OMΙΛΟΣ
31.12.2021 31.12.2020
Υπόλοιπο έναρξης 1/1 13.824.986 14.064.570
Προσθήκες / (Μειώσεις) (1.054.232) (625.075)
Κίνηση περιόδου 1.421.279 385.491
14.192.033 13.824.986
34. Πληροφοριακοί λογαριασμοί
ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΙΑ
31.12.2021 31.12.2021
Εγγυητικές 532.091.280 479.727.744
Λοιποί λογαριασμοί τάξεως 4.031.707 1.474.430
536.122.987 481.202.175
35. Εμπράγματα βάρη
Στα ποσά που αφορούν τον Όμιλο, το αντίστοιχο ποσό που αφορά τις διακοπείσες δραστηριότητες (Volterra) είναι μηδενικό.
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
ΟΜΙΛΟΣ
ΕΤΑΙΡΙΑ
Επί των ακινήτων της Εταιρίας υφίστανται προσημειώσεις υποθήκης ποσού 15.397 χιλ. ευρώ καθώς και επί των ακινήτων του Ομίλου
υφίστανται προσημειώσεις υποθήκης ποσού 43.077 χιλ. ευρώ προς εξασφάλιση απαιτήσεων Ομολογιούχων Τραπεζών για την έκδοση
ομολογιακών δανείων. Επίσης για τον ίδιο λόγο έχουν ενεχυριασθεί υφιστάμενες απαιτήσεις κρατήσεων καλής εκτέλεσης, μελλοντικές
απαιτήσεις από την εκτέλεση έργων καθώς και επίδικες υφιστάμενες απαιτήσεις.
Η Εταιρία έχει δημιουργήσει αποθεματικό από κέρδη εξωτερικού του Ν. 4171/61 ποσού € 17.489.312, το οποίο απεικονίζεται
χωριστά από τα Λοιπά Αποθεματικά για σκοπούς αναλυτικότερης πληροφόρησης.
160
36. Συναλλαγές με συνδεδεμένα μέρη
Ποσά κλειόμενης χρήσης 2021
(ποσά σε χιλιάδες €)
Όμιλος
Έσοδα Έξοδα Απαιτήσεις Υποχρεώσεις
ΣΤΑΘΜΟΣ ΑΥΤ/ΤΩΝ ΑΓ.ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΠΕΙΡΑΙΑ A.E. 40 - - 0
ΟΛΥΜΠΙΑ ΟΔΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ Α.Ε. 5.875 - 610 -
ΟΛΥΜΠΙΑ ΟΔΟΣ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ Α.Ε. 1.588 - 20 664
ΓΕΦΥΡΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ Α.Ε. 81 1 23 -
ΓΕΦΥΡΑ Α.Ε. 28 - 1 -
ΑΤΤΙΚΗ ΟΔΟΣ Α.Ε. 6.529 236 2.035 15.702
ΑΤΤΙΚΑ ΔΙΟΔΙΑ Α.Ε. 98 - - -
ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΔΡΟΜΟΣ ΑΙΓΑΙΟΥ Α.Ε. 7.877 0 15 1.350
ΜΟΡΕΑΣ Α.Ε. 4.382 - 457 -
SALONICA PARK A.E. 26 - 13 0
POLISPARK Α.Ε. 6 - 1 -
ΑΘΗΝΑΪΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ Α.Ε. 102 - - 1
METROPOLITAN ATHENS PARK A.E. - - 0 -
ΒΙΟΕΝΕΡΓΕΙΑ Α.Ε. 2 - 55 -
BONATTI J&P-AVAX Srl 136 - 213 3
ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤ. ΗΛΕΙΑΣ Α.Ε Ε.Σ 160 - 4.465 9
ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ ΗΛΕΙΑΣ ΑΕ ΕΙΔ.Σ 108 - 154 -
ΠΥΡΑΜΙΣ ATE - 251 - 391
LIMASSOL MARINA LTD - - 12.902 -
J&P (UK) LTD LONDON - - - 31
JCH SERVICES LTD - - - 63
JCH LTD - - - 741
5Ν Α.Ε. 3 - 151 -
ENERSYSTEM FZE - 12.005 - -
ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ Α.Π.Ε. ΚΥΚΛΑΔΩΝ Α.Ε. 3 - 8 -
J/V J&P-AVAX - J&PARASKEVAIDES OV.LTD (JORDAN) - - - 437
ΚΟΙΝΟΠΡΑΞΙΕΣ 2.447 - 23.572 31.388
Διευθυντικά στελέχη και μέλη της Διοίκησης - 3.095 - 759
29.493 15.589 44.695 51.540
Εταιρία
Έσοδα Έξοδα Απαιτήσεις Υποχρεώσεις
ΕΤΕΘ Α.Ε. 118 219 791 8.685
TASK ΑΒΑΞ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ Α.Ε. 158 1.556 - 1.651
ΑΒΑΞ ΙΚΤΕΟ Α.Ε. 4 30 - 462
GLAVIAM Ε.Π.Ε. 4 - - -
AVAX DEVELOPMENT ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ A.E. 310 - 8.648 2
ΑΘΗΝΑ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ Α.Ε. - - 1 14
ΕΡΓΟΝΕΤ Α.Τ.Ε. 23 - - -
MONDO TRAVEL A.E. (ΥΠΟ ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΗ) 7 - - 71
ΜΑΡΙΝΑ ΑΘΗΝΩΝ Α.Ε. 576 - 1.360 45
BONATTI J&P-AVAX Srl 135 - 213 -
ΑΒΑΞ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ Α.Ε. 3 - 56.713 -
VOLTERRA A.E. 330 783 653 2
VOLTERRA ΛΥΚΟΒΟΥΝΙ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ Α.Ε. - - 1 -
ΗΛΙΟΦΑΝΕΙΑ Α.Ε. 8 - - -
AVAX & POWER TECHNOLOGIES CYPRUS - - 6 -
P.S.M. SUPPLIERS LTD 446 - 1 1.913
AVAX INTERNATIONAL LIMITED 52 93.064 997 24.892
GAS AND POWER TECH DMCC 234 446 790 -
CONSPEL (CYPRUS) LIMITED - - 1.039 -
ΟΛΥΜΠΙΑ ΟΔΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ Α.Ε. 1.028 - - -
ΟΛΥΜΠΙΑ ΟΔΟΣ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ Α.Ε. 726 - 19 654
ΓΕΦΥΡΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ Α.Ε. 189 - 23 -
ΓΕΦΥΡΑ Α.Ε. 21 - - -
ΑΤΤΙΚΗ ΟΔΟΣ Α.Ε. 16.803 206 - 15.688
ΑΤΤΙΚΑ ΔΙΟΔΙΑ Α.Ε. 244 - - -
ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΔΡΟΜΟΣ ΑΙΓΑΙΟΥ Α.Ε. 200 0 0 6
ΜΟΡΕΑΣ Α.Ε. 1.226 - - -
POLISPARK Α.Ε. 1 - - -
METROPOLITAN ATHENS PARK A.E. - - 0 -
ΒΙΟΕΝΕΡΓΕΙΑ Α.Ε. 2 - 55 -
ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤ. ΗΛΕΙΑΣ Α.Ε Ε.Σ 15 - 4.386 9
ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ ΗΛΕΙΑΣ ΑΕ ΕΙΔ.Σ 108 - 154 -
ΠΥΡΑΜΙΣ Α.Τ.Ε.Ε. - 251 - 391
LIMASSOL MARINA LTD - - 12.902 -
J&P (UK) LTD LONDON - - - 31
J/V J&P-AVAX - J&PARASKEVAIDES OV.LTD (JORDAN) - - - 437
ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ Α.Π.Ε. ΚΥΚΛΑΔΩΝ Α.Ε. 3 - 7 -
ΚΟΙΝΟΠΡΑΞΙΕΣ 2.447 - 23.422 30.615
Διευθυντικά στελέχη και μέλη της Διοίκησης - 1.295 - 391
25.420 97.850 112.181 85.958
Ο Όμιλος ελέγχεται από την εταιρία ΑΒΑΞ. Τα Μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου και τα συνδεδεμένα με αυτά νομικά πρόσωπα κατέχουν
περίπου το 60% του μετοχικού κεφαλαίου της Εταιρίας, χωρίς ουσιαστική μεταβολή έναντι του προηγούμενου έτους, ενώ το υπόλοιπο
περίπου 40% των μετοχών κατέχεται από το κοινό. Διάφορες συναλλαγές με συνδεδεμένες επιχειρήσεις λογιστικοποιούνται από την
Εταιρία και τις θυγατρικές της κατά τη διάρκεια του έτους. Οι πωλήσεις και αγορές από και προς συνδεδεμένες επιχειρήσεις γίνονται με τις
πραγματικές τιμές που ισχύουν στην αγορά.
Τα υπόλοιπα των λογαριασμών που εμφανίζονται στο τέλος της χρήσης δεν έχουν καλυφθεί με εγγυήσεις και η τακτοποίηση τους γίνεται
ταμειακά. Για τις χρήσεις 2021 και 2020 ο Όμιλος δεν καταχώρησε πρόβλεψη για επισφαλείς απαιτήσεις από συνδεδεμένες επιχειρήσεις,
καθώς μέχρι σήμερα η πορεία των πληρωμών ήταν χωρίς προβλήματα. Οι συναλλαγές μεταξύ των εταιριών που ανήκουν στον Όμιλο
(ενδοομιλικές) απαλείφονται κατά την ενοποίηση των χρηματοοικονομικών καταστάσεών τους.
161
36α. Συναλλαγές με συνδεδεμένα μέρη (συνέχεια)
Ποσά κλειόμενης χρήσης 2020
(ποσά σε χιλιάδες €)
Όμιλος
Έσοδα Έξοδα Απαιτήσεις Υποχρεώσεις
ΣΤΑΘΜΟΣ ΑΥΤ/ΤΩΝ ΑΓ.ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΠΕΙΡΑΙΑ A.E. 23 - 0 -
ΟΛΥΜΠΙΑ ΟΔΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ Α.Ε. 1.221 - 359 -
ΟΛΥΜΠΙΑ ΟΔΟΣ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ Α.Ε. 4.622 - 122 1.201
ΓΕΦΥΡΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ Α.Ε. 81 1 28 -
ΓΕΦΥΡΑ Α.Ε. 28 - 1 -
ΑΤΤΙΚΗ ΟΔΟΣ Α.Ε. 2.657 182 929 8.406
ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΔΡΟΜΟΣ ΑΙΓΑΙΟΥ Α.Ε. 6.361 2 26 198
ΜΟΡΕΑΣ Α.Ε. 1.766 - 180 5
SALONICA PARK A.E. 18 - 13 -
POLISPARK Α.Ε. 0 - 1 -
ΕΛΙΞ Α.Ε. - - 1 -
ΑΘΗΝΑΪΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ Α.Ε. 66 - - -
ΒΙΟΕΝΕΡΓΕΙΑ Α.Ε. 2 - 174 -
BONATTI J&P-AVAX Srl 800 - 300 -
ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤ. ΗΛΕΙΑΣ Α.Ε Ε.Σ 362 - 4.565 -
ΠΥΡΑΜΙΣ ATE - 673 - 582
LIMASSOL MARINA LTD 221 - 21.784 -
J&P (UK) LTD LONDON - - - 31
JCH SERVICES LTD - - - 72
JCH LTD - - - 673
5Ν Α.Ε. 3 - 159 -
SC ORIOL REAL ESTATE SRL - - 431 -
ENERSYSTEM FZE - 8.356 857 -
ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ Α.Π.Ε. ΚΥΚΛΑΔΩΝ Α.Ε. 1 - 1 -
J/V J&P-AVAX - J&PARASKEVAIDES OV.LTD (JORDAN) 103 - - 437
ΚΟΙΝΟΠΡΑΞΙΕΣ 3.355 - 18.040 4.149
Διευθυντικά στελέχη και μέλη της Διοίκησης 200 4.469 120 610
21.891 13.683 48.091 16.363
Εταιρία
Έσοδα Έξοδα Απαιτήσεις Υποχρεώσεις
ΕΤΕΘ Α.Ε. 5.539 128 11.449 6.957
TASK ΑΒΑΞ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ Α.Ε. 238 1.611 1.364 3.390
ΑΒΑΞ ΙΚΤΕΟ Α.Ε. 0 2 6 420
GLAVIAM Ε.Π.Ε. 4 - - -
AVAX DEVELOPMENT ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ A.E. 142 - 7.541 3
ΑΘΗΝΑ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ Α.Ε. 4 - 25 41
ΕΡΓΟΝΕΤ Α.Τ.Ε. 25 - 43 1
MONDO TRAVEL A.E. (ΥΠΟ ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΗ) 8 5 32 270
ΜΑΡΙΝΑ ΑΘΗΝΩΝ Α.Ε. 444 - 1 -
BONATTI J&P-AVAX Srl 677 - 296 -
ΑΒΑΞ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ Α.Ε. 4 - 73.064 20
VOLTERRA A.E. 169 484 205 450
VOLTERRA K‐R ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ Α.Ε - - 2 122
VOLTERRA ΛΥΚΟΒΟΥΝΙ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ Α.Ε. 6.590 - 407 -
ΗΛΙΟΦΑΝΕΙΑ Α.Ε. 5 - - -
AVAX & POWER TECHNOLOGIES CYPRUS - - 5 -
P.S.M. SUPPLIERS LTD 4.836 - 2.212 2.090
AVAX INTERNATIONAL LIMITED 1.674 103.864 1.200 16.176
GAS AND POWER TECH DMCC - - - 839
ΟΛΥΜΠΙΑ ΟΔΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ Α.Ε. 1.036 - - -
ΟΛΥΜΠΙΑ ΟΔΟΣ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ Α.Ε. 97 - 121 1.201
ΓΕΦΥΡΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ Α.Ε. 189 - 28 -
ΓΕΦΥΡΑ Α.Ε. 21 - - -
ΑΤΤΙΚΗ ΟΔΟΣ Α.Ε. 19.995 157 - 8.306
ΑΤΤΙΚΑ ΔΙΟΔΙΑ Α.Ε. 683 - - -
ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΔΡΟΜΟΣ ΑΙΓΑΙΟΥ Α.Ε. 1.199 2 1 -
ΜΟΡΕΑΣ Α.Ε. 723 - 1 -
POLISPARK Α.Ε. - - 1 -
ΕΛΙΞ Α.Ε. - - 1 -
ΑΘΗΝΑΪΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ Α.Ε. 1 - - -
ΒΙΟΕΝΕΡΓΕΙΑ Α.Ε. 2 - 174 -
ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤ. ΗΛΕΙΑΣ Α.Ε Ε.Σ 362 - 4.565 -
ΠΥΡΑΜΙΣ Α.Τ.Ε.Ε. - 673 - 582
LIMASSOL MARINA LTD 9.368 - 21.779 -
J&P (UK) LTD LONDON - - - 31
J/V J&P-AVAX - J&PARASKEVAIDES OV.LTD (JORDAN) 103 - - 437
ΚΟΙΝΟΠΡΑΞΙΕΣ 3.325 - 17.894 3.466
Διευθυντικά στελέχη και μέλη της Διοίκησης - 1.050 - 244
57.463 107.976 142.418 45.044
162
37. Κοινοπρακτικά έργα με J&P (Overseas) Ltd
1α. Οδικά Έργα Κατάρ
1β. Qatar Foundation Stadium
2. Ιορδανία
Ο Όμιλος συμπεριέλαβε, με πλήρη ενοποίηση, για πρώτη φορά τις δραστηριότητες στο Κατάρ, μέσω της ενσωμάτωσης της AVAX ME στις
χρηματοοικονομικές καταστάσεις τις 30.06.2019, καθώς υποκατέστησε στην ουσία τον όμιλο J&P (Overseas) Ltd, που είχε ήδη τεθεί σε εκκαθάριση,
προκειμένου να διασφαλιστεί η εκτέλεση των τοπικών έργων, με κυριότερο εκείνο του σταδίου (Qatar Foundation Stadium) που θα φιλοξενήσει τους
αγώνες παγκόσμιου κυπέλου 2022.
Την 11.10.2018 γνωστοποιήθηκε η κατάθεση αίτησης υπαγωγής της διεθνούς κατασκευαστικής J&P (Overseas) Limited στην έδρα της στο Guernsey σε
καθεστώς εκκαθάρισης. Η Εταιρεία συμμετέχει με την J&P (Overseas) Limited σε τέσσερα κοινοπρακτικά έργα, τρία εξ αυτών στο Κατάρ και ένα στην
Ιορδανία, για τα οποία κατέστη αναγκαία η αναθεώρηση των συμβάσεων συνεργασίας με τους πελάτες και τις συνεργαζόμενες τράπεζες. Η Εταιρεία
κατέβαλε, και συνεχίζει να καταβάλλει, κάθε προσπάθεια να συνεχιστούν και να ολοκληρωθούν τα συγκεκριμένα έργα (πλην των δύο οδικών έργων στο
QATAR που έχουν ολοκληρωθεί) με τον αρτιότερο τεχνικό τρόπο, προκειμένου να διασφαλιστεί η μελλοντική παρουσία της στην κατασκευαστική αγορά
του ευρύτερου Αραβικού κόσμου και η πρόσβασή της στο εκεί τραπεζικό σύστημα.
Αναλυτική αναφορά στο ανωτέρω θέμα έγινε στην Ετήσια Έκθεση του Διοικητικού Συμβουλίου για τη χρήση 2018, στην ενότητα «Η. Σημαντικές Εξελίξεις
& Γεγονότα από τη λήξη της χρήσης 2018 μέχρι την ημέρα υποβολής της Έκθεσης».
Ειδικότερα, η κατάσταση για κάθε έργο έχει ως εξής:
Τα έργα έχουν ολοκληρωθεί.
Με τη συμφωνία, η ΑΒΑΞ ΑΕ αναλαμβάνει πλήρως τη συνέχεια του έργου καθώς και την αγορά των χρησιμοποιούμενων πάγιων στοιχείων της J&P
Overseas Ltd (χώρους γραφείων, και περιορισμένο μηχανολογικό εξοπλισμό που απασχολείται αποκλειστικά από το εν θέματι έργο), σύμφωνα με την
αποτίμηση που προέκυψε από την εργασία εκτιμητή της ΑΒΑΞ και της εκκαθαρίστριας της J&P (Overseas) Ltd). Παρατηρείται καθυστέρηση στην
υπογραφή της σύμβασης μεταξύ Εκκαθαριστών, Τραπεζών και της χρηματοδότριας τράπεζας της Παραχώρησης διότι απαιτείται και η σύμφωνη γνώμη
της ARAB Bank η οποία έχει εκδώσει τις εγγυητικές επιστολές της αρχικής σύμβασης του έργου η οποία έχει ολοκληρωθεί και βρίσκεται στη φάση της
συντήρησης (defect liability period). Την ευθύνη αυτή την έχει η ΑΒΑΞ η οποία εκτελεί και την επέκταση της σύμβασης και δεν αναμένεται κατάπτωση
εγγυητικών και τυχόν ζημία της Τράπεζας από το έργο.
Η εμπλοκή προήλθε από την εκχώρηση των εσόδων του μεριδίου της J&P (Overseas) Ltd στην ARAB Bank. Παρ' όλ' αυτά έχει επέλθει η τελική συμφωνία
για τη παροχή συναίνεσης από την ARAB Bank. Στη συνέχεια επειδή οι εκκαθαριστές ζήτησαν να υπογραφεί το Novation Agreement και από τον Κύριο
του Έργου, ο Κύριος του Έργου ανακοίνωσε οτι δεν έλαβε την έγκριση από τους δανειστες του έργου παραχώρησης. Ως εκ τούτου, δεν υπογράφηκε το
Novation Agreement αλλά το έργο εκτελείται κανονικά και εισπράτουμε κανονικά από τον πελάτη.
Οι τραπεζικές εγγυητικές επιστολές προκαταβολής & καλής εκτέλεσης για το έργο, τρέχουσας συνολικής αξίας €12,40 εκατομμυρίων, έχουν εκδοθεί
μόνο από την Εταιρεία μας, και η εγγυητική προκαταβολής ποσού € 9,3 εκατομμυρίων έχει επιστραφεί. Η εγγυητική καλής εκτέλεσης έχει απομειωθεί
σε € 3,6 εκ.
Το έργο έχει ολοκληρωθεί και βρίσκεται στη περίοδο συντήρησης η οποία λήγει τον Αύγουστο του 2022.
Το έργο του QFS εκτελείτο σε κοινοπρακτική βάση μεταξύ της Εταιρείας και πρώην θυγατρικών της J&P (Overseas) Ltd, οι οποίες πέρασαν στον έλεγχο
της AVAX ME. H Εταιρεία αύξησε έμμεσα τη συμμετοχή της στην εκτέλεση του έργου. Τα υπόλοιπα έργα που αποκτήθηκαν με την εξαγορά αφορούσαν σε
μεγάλου μεγέθους υπεργολαβίες Η/Μ για τρίτους πελάτες στο Κατάρ.
Κατά τη διαδικασία ενσωμάτωσης αναγνωρίστηκαν αρχικά σημαντικές δανειακές υποχρεώσεις και ανεκτέλεστα υπόλοιπα έργων. Ωστόσο, η πορεία
εξέλιξης της εκκαθάρισης της J&P (Overseas) Ltd δυσχέρανε την οικονομική αντιμετώπιση του Ομίλου. Σχετική αναφορά έχει γίνει και στο ενημερωτικό
Δελτίο της Εταιρείας στις 20.01.2020, όπου καταγράφηκε ότι η αδυναμία είσπραξης απαιτήσεων από έργα συνολικού ύψους περίπου $140εκ.
δημιουργούσε συνθήκες προσωρινής ταμειακής στενότητας για τις οποίες η Εταιρεία μελετούσε από το τέλος του 2019 διάφορες πιθανές ενέργειές της,
μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονταν και συζητήσεις με τον τοπικό εταίρο Fahad Trading W.L.L. (ο οποίος κατείχε το 51%), για πλήρη εξαγορά των
εταιρειών αυτών.
Τελικά λόγω της συνεχούς επιδείνωσης της ταμειακής ρευστότητας, η Εταιρεία προχώρησε στη λύση αυτή, δηλαδή αποφάσισε την πώληση των
εταιρειών αυτών στον τοπικό εταίρο με τον οποίο συνήφθη σχέδιο συμφωνητικού πώλησης. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με το σχέδιο συμφωνητικού
πώλησης, ο Όμιλος των εταιρειών της ΑΒΑΞ Α.Ε. θα πρέπει να καταβάλει ως αποζημίωση πώλησης στον τοπικό εταίρο ποσό το οποίο ανέρχεται σε €
29,4εκ. (QAR 120εκ.), για το οποίο έγινε ήδη πρόβλεψη στις Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις της 31.12.2019 και το οποίο θα τακτοποιηθεί με
καταβολή ποσού € 21,0εκ. από την ΑΒΑΞ Α.Ε., ενώ το υπόλοιπο ποσό € 8,4εκ. θα διατεθεί για συμμετοχή της ΑΒΑΞ Α.Ε. στην αύξηση μετοχικού
κεφαλαίου της “AVAX INTERNATIONAL LIMITED” (100% θυγατρική της ΑΒΑΞ Α.Ε.), το οποίο θα καταβληθεί ως αποζημίωση πώλησης για τη διάθεση των
θυγατρικών της AVAX ME στο Κατάρ.
Ο τοπικός εταίρος Fahad Trading WLL, έχει αναλάβει κατ’ ουσία από την αρχή του 2020, πλήρως τη διοίκηση των εν θέματι έργων, έχει την πλήρη και
αποκλειστική επικοινωνία με τις τράπεζες, την επικοινωνία με τους πελάτες και τις εισπράξεις και πληρωμές του έργου, με αποτέλεσμα οι εταιρίες
Conspel Qatar WLL και J&P Qatar WLL καθώς και το έργο ‘Education City Stadium’ (κατά το μερίδιο 24% που αναλογεί στην ΑΒΑΞ ΑΕ) να μην
περιλαμβάνονται στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις του Ομίλου.
Οι προαναφερθείσες εταιρείες και τα έργα που εκτελούν (συμπεριλαμβανομένου του Education City Stadium στο οποίο η ΑΒΑΞ συμμετείχε κατά 24%)
περιλαμβάνονται στο συμφωνητικό πώλησης μεταξύ του Ομίλου ΑΒΑΞ και του τοπικού εταίρου. Το εν λόγω συμφωνητικό πώλησης, για το οποίο έχει
οριστικοποιηθεί και το χρονοδιάγραμμα καταβολής του ποσού των QAR 120 εκ. (€ 29,4 εκ. περίπου), δεν έχει υπογραφεί μέχρι σήμερα. Ο βασικός
λόγος καθυστέρησης οφειλόταν αφ' ενός σε θέματα που σχετίζονταν με την εξάπλωση της πανδημίας COVID-19 και αφ' ετέρου στο γεγονός ότι η Arab
Bank, η οποία χρηματοδοτούσε τα έργα της Conspel Qatar WLL, βρισκόταν σε διαπραγματεύσεις με τον τοπικό εταίρο δεδομένο ότι πρέπει να
προσυπογράψει τη συμφωνία.
Τελικά, έχει επιτευχθεί η σχετική μεταξύ τους συμφωνία και η διαδικασία ευρίσκεται στη φάση ανταλλαγής σχεδίων συμφωνητικού μεταξύ των
εμπλεκόμενων μερών, μέχρι επίτευξης τελικού σχεδίου αποδεκτού και από τα δύο μέρη. Μέρος της συμφωνίας αποτελεί και επιστολή της τράπεζας
QNB, η οποία χρηματοδοτεί το έργο QFS και στην οποία τράπεζα έχει δοθεί η εταιρική εγγύηση της ΑΒΑΞ για το 25% των υποχρεώσεων της
κοινοπραξίας προς τη τράπεζα.
Η σχετική επιστολή αναφέρει ότι με την ολοκλήρωση των όρων του συμφωνητκού (του πλάνου των πληρωμών των QAR 120 εκ. από την ΑΒΑΞ), όλες οι
υποχρεώσεις της ΑΒΑΞ βάσει της εταιρικής της εγγύησης μεταβιβάζονται στον τοπικό εταίρο. Σε κάθε περίπτωση, με δεδομένο ότι το έργο του
‘Education City Stadium’ έχει ουσιαστικά ολοκληρωθεί, εκτιμούμε ότι οι αναγνωρισθείσες προβλέψεις € 29,4 εκ. είναι επαρκείς για να καλύψουν τυχόν
ζημιές που μπορεί να προκύψουν στην περίπτωση μη υλοποίησης της συμφωνίας πώλησης.
Το έργο αφορά στην αναβάθμιση του συστήματος διαχείρισης αποσκευών του διεθνούς αεροδρομίου Queen Alia στην πρωτεύουσα Amman, και
αποτελεί επέκταση της παλιότερης σύμβασης που είχε υπογραφεί με την κυβέρνηση της χώρας για την κατασκευή του υπερσύγχρονου αερολιμένα. Η
σύμβαση υπεγράφη την 12.04.2018 αντιπροσωπεύοντας αξία € 24,8 εκατομμυρίων για την Εταιρεία μας, που αντιστοιχεί σε συμμετοχή 50%.
163
38. Επιμέτρηση εύλογης αξίας
31.12.2021 (ποσά σε € '000) ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΙΑ
Στοιχεία Ενεργητικού
Εύλογη Αξία Εύλογη Αξία
Ιεραρχία
Εύλογης Αξίας
Ενσώματα πάγια στοιχεία (Οικόπεδα / Κτίρια) 19.853 15.508 2
Δικαιώματα χρήσης περιουσιακών στοιχείων 47.670 18.520 2
Επενδύσεις σε ακίνητα 12.855 3.359 2
Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε εύλογη αξία μέσω λοιπών
συνολικών εσόδων
120.064 399.195 3
Παραγωγή σε εξέλιξη 2.924 411 2
31.12.2020 (ποσά σε € '000) ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΙΑ
Στοιχεία Ενεργητικού
Εύλογη Αξία Εύλογη Αξία
Ιεραρχία
Εύλογης Αξίας
Ενσώματα πάγια στοιχεία (Οικόπεδα / Κτίρια) 28.333 15.773 2
Δικαιώματα χρήσης περιουσιακών στοιχείων 50.778 20.306 2
Επενδύσεις σε ακίνητα 12.523 3.359 2
Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε εύλογη αξία μέσω λοιπών
συνολικών εσόδων
103.993 392.324 3
Παραγωγή σε εξέλιξη 3.126 757 2
Ιεραρχία Εύλογης Αξίας
Η διοίκηση εκτίμησε ότι τα ταμειακά διαθέσιμα και οι βραχυπρόθεσμες καταθέσεις, οι πελάτες, οι προμηθευτές και οι λοιπές βραχυπρόθεσμες
υποχρεώσεις προσεγγίζουν τη λογιστική τους αξία, κυρίως λόγω των βραχυπρόθεσμων λήξεών τους.
Παρακάτω παρουσιάζεται μία σύγκριση ανά κατηγορία των λογιστικών και εύλογων αξιών στοιχείων του ενεργητικού και υποχρεώσεων του Ομίλου και
της Εταιρίας, τα οποία απεικονίζονται στην κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης της 31 Δεκεμβρίου
Τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων (Μακροπρόθεσμα και Λοιπά Χρηματοοικονομικά
Στοιχεία Ενεργητικού - Μακροπρόθεσμα) του επιπέδου 3 αφορούν κυρίως επενδύσεις σε εταιρίες παραχώρησης. H αποτίμηση των πιο σημαντικών
εταιριών παραχώρησης πραγματοποιήθηκε από ανεξάρτητους εκτιμητές. Βασίστηκαν σε στοιχεία από χρηματοοικονομικά μοντέλα, εγκεκριμένων από
τις εταιρείες παραχώρησης και τις τράπεζες χρηματοδότησης. O συντελεστής προεξόφλησης για την 31/12/2021 κυμαίνεται μεταξύ του 6,5% και του
8,1%, αναλογικά του σταδίου ολοκλήρωσης και του βαθμού ωρίμανσης του εκάστοτε έργου παραχώρησης, και αναλογικά του συνολικού κινδύνου που
εκτιμήθηκε σε Ελλάδα και εξωτερικό.
Για τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων, η εκτίμηση γίνεται σε τρέχουσες τιμές επειδή είναι
εισηγμένα και διαπραγματεύονται σε οργανωμένες χρηματιστηριακές αγορές της Ελλάδος και του εξωτερικού
Ο μακροπρόθεσμος και βραχυπρόθεσμος δανεισμός αξιολογείται από τον Όμιλο και την Εταιρία με βάση παραμέτρους όπως επιτόκια, ειδικούς
παράγοντες κινδύνου της χώρας ή τρέχουσες τιμές κατά την ημερομηνία κατάρτισης των χρηματοοικονομικών καταστάσεων.
Ο Όμιλος και η Εταιρία χρησιμοποιούν την παρακάτω ιεραρχία για τον καθορισμό και τη γνωστοποίηση της εύλογης αξίας των απαιτήσεων και των
υποχρεώσεων ανά μέθοδο αποτίμησης:
Επίπεδο 1: με βάση διαπραγματεύσιμες (μη προσαρμοσμένες) τιμές σε ενεργές αγορές για όμοια περιουσιακά στοιχεία ή υποχρεώσεις.
Επίπεδο 2: με βάση τεχνικές αποτίμησης για τις οποίες όλα τα δεδομένα που έχουν σημαντική επίδραση στην εύλογη αξία είναι ορατά, είτε άμεσα είτε
έμμεσα, ενώ περιλαμβάνει και τεχνικές αποτίμησης με διαπραγματεύσιμες τιμές σε λιγότερο ενεργές αγορές για όμοια ή παρόμοια περιουσιακά
στοιχεία ή υποχρεώσεις.
Επίπεδο 3: με βάση τεχνικές αποτίμησης που χρησιμοποιούν δεδομένα που έχουν σημαντική επίδραση στην εύλογη αξία και δεν βασίζονται σε εμφανή
δεδομένα της αγοράς.
Η Εύλογη αξία των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων αποτελείται από την αξία στην οποία το μέσο θα μπορούσε να
διαπραγματευθεί σε μία τρέχουσα συναλλαγή μεταξύ συναινούντων μερών, διαφορετική από μία αναγκαστική εκκαθάριση ή πώληση. Οι παρακάτω
μέθοδοι και παραδοχές χρησιμοποιήθηκαν για την εκτίμηση των εύλογων αξιών:
Τα ακίνητα προς επένδυση και τα ιδιοχρησιμοποιούμενα πάγια στοιχεία (οικόπεδα / κτίρια) έχουν αποτιμηθεί στην πλειονότητά τους από ανεξάρτητους
Ορκωτούς Εκτιμητές, την 31/12/2021. Η μέθοδος που χρησιμοποείται είναι η αγοραία αξία (Market Value).
164
39. Διαχείριση χρηματοοικονομικού κινδύνου
Οι δραστηριότητες του Ομίλου είναι εκτεθειμένες στους ακόλουθους χρηματοτοικονομικούς κινδύνους:
‐ Πιστωτικός κίνδυνος
‐ Κίνδυνος Μεταβολής Τιμών
‐ Επιτοκιακός Κίνδυνος
‐ Συναλλαγματικός κίνδυνος
‐ Λοιποί κίνδυνοι από αποτίμηση με τρέχουσες τιμές, και
‐ Κίνδυνος Ρευστότητας.
Όπως και άλλες επιχειρήσεις, ο Όμιλος είναι εκτεθειμένος σε κινδύνους που προκύπτουν από τη χρήση
χρηματοοικονομικών εργαλείων. Κατωτέρω περιγράφεται ο στόχος, οι πολιτικές και οι διαδικασίες του Ομίλου για τη
διαχείριση αυτών των κινδύνων και οι μέθοδοι που χρησιμοποιούνται για να τους επιμετρήσει. Περαιτέρω ποσοτική
πληροφόρηση σχετικά με αυτούς τους κινδύνους παρουσιάζεται σε διάφορα σημεία στις παρούσες χρηματοτοικονομικές
καταστάσεις.
Σε σχέση με το προηγούμενο έτος, δεν έχουν επέλθει σημαντικές μεταβολές στην έκθεση του Ομίλου σε κινδύνους από
χρηματοοικονομικά εργαλεία, τους στόχους τους Ομίλου, τις πολιτικές του και τις διαδικασίες για τη διαχείριση αυτών των
κινδύνων ή τις μεθόδους επιμέτρησής τους.
(i) Κύρια χρηματοοικονομικά εργαλεία
Τα κύρια χρηματοοικονομικά εργαλεία τα οποία χρησιμοποιεί ο όμιλος, εκ των οποίων προκύπτει χρηματοοικονομικός
κίνδυνος, είναι τα εξής:
‐ Απαιτήσεις από Πελάτες
‐ Μετρητά και ισοδύναμα
‐ Επενδύσεις σε εισηγμένες και μη εισηγμένες μετοχικές αξίες
‐ Υποχρεώσεις προς Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις
‐ Αλληλόχρεοι τραπεζών
‐ Τραπεζικά Δάνεια κυμαινόμενου επιτοκίου
‐ Τραπεζικά Δάνεια σταθερού επιτοκίου
‐ Συμβάσεις ανταλλαγής επιτοκίων.
(ii) Χρηματοοικονομικά εργαλεία ανά κατηγορία
Για τα Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού και υποχρεώσεις ανά κατηγορία, βλέπε Σημείωση 38.
(iii) Χρηματοοικονομικά εργαλεία μή επιμετρούμενα σε Εύλογη Αξία
Τα χρηματοοικονομικά εργαλεία τα οποία δεν επιμετρούνται στην εύλογη αξία τους περιλαμβάνουν τα μετρητά και τα
ισοδύναμα, τις απαιτήσεις από πελάτες και τις λοιπές απαιτήσεις, τις υποχρεώσεις προς προμηθευτές και λοιπές
υποχρεώσεις, και τα δάνεια.
Λόγω της βραχυπρόθεσμης φύσης τους, η λογιστική αξία των μετρητών και των ισοδύναμων, των απαιτήσεων από πελάτες
και των λοιπών απαιτήσεων, των υποχρεώσεων προς προμυθευτές και των λοιπών υποχρεώσεων, προσεγγίζει την εύλογη
αξία τους.
(iv) Χρηματοοικονομικά εργαλεία επιμετρούμενα σε Εύλογη Αξία
Η ιεραρχία της εύλογης αξίας των χρηματοοικονομικών εργαλείων που επιμετρούνται σε εύλογη αξία παρατίθεται στη
Σημείωση 38. Σημειώνεται ότι δεν υπήρξαν μεταφορές μεταξύ διαφορετικών επιπέδων κατά την τρέχουσα χρήση, και
επίσης δεν υπήρξαν μεταβολές στις τεχνικές αποτίμησης κατά την τρέχουσα χρήση.
Για την συμφωνία της εύλογης αξίας στην αρχή και το κλείσιμο της περιόδου των χρηματοοικονομικών στοιχείων
ενεργητικού του επιπέδου 3, και για την ανάλυση ευαισθησίας σε μία λογική μεταβολή (+1%) του συντελεστή
προεξόφλησης που χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό της εύλογης αξίας των χρηματοοικονομικών στοιχείων
ενεργητικού του επιπέδου 3, βλέπε Σημείωση 15.
165
Γενικοί στόχοι, πολιτικές και διαδικασίες
Το Διοικητικό Συμβούλιο φέρει την συνολική ευθύνη για το προσδιορισμό των στόχων και των πολιτικών της διαχείρισης
κινδύνου του Ομίλου, και έχει εξουσιοδοτήσει την Επιτροπή Στρατηγικού Σχεδιασμού & Διαχείρισης Κινδύνου να
σχεδιάζει και να εφαρμόζει τις διαδικασίες οι οποίες εξασφαλίζουν την αποτελεσματική επίτευξη αυτών των στόχων και
των πολιτικών, αν και διατηρεί την απώτερη ευθύνη για αυτά τα ζητήματα. Το Διοικητικό Συμβούλιο λαμβάνει μηνιαίες και
τριμηνιαίες αναφορές, μέσω των οποίων ελέγχει την αποτελεσματικότητα των διαδικασιών που έχουν τεθεί σε εφαρμογή,
καθώς και την καταλληλότητα και την διαχείριση των στόχων και των πολιτικών που έχει θέσει. Οι εσωτερικοί ελεγκτές του
Ομίλου επίσης επισκοπούν τις πολιτικές και διαδικασίες διαχείρισης κινδύνου, και υποβάλλουν τα ευρήματά τους στην
Επιτροπή Ελέγχου.
Ο ευρύτερος σκοπός του Διοικητικού Συμβουλίου δια μέσου της Επιτροπής Στρατηγικού Σχεδιασμού & Διαχείρισης
Κινδύνου είναι να εισάγει πολιτικές οι οποίες επιδιώκουν την μείωση του κινδύνου στο μέγιστο δυνατό βαθμό χωρίς να
επηρεάζουν υπερβολικά την ανταγωνιστικότητα και την ευελιξία του Ομίλου. Περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με αυτές
τις πολιτικές παρατίθενται κατωτέρω:
Πιστωτικός Κίνδυνος
Η Επιτροπή Στρατηγικού Σχεδιασμού & Διαχείρισης Κινδύνου έχει υιοθετήσει μία πιστωτική πολιτική σύμφωνα με την
οποία κάθε νέος πελάτης εξετάζεται ατομικά ως προς την πιστοληπτική του ικανότητα πριν του προσφέρει επισήμως τους
τυποποιημένους όρους και συνθήκες πληρωμής και παράδοσης. Όσον αφορά στα δημόσια έργα, μέχρι να επέλθουν
βελτιώσεις στο οικονομικό περιβάλλον, πολιτική του Ομίλου είναι να συμμετάσχει μόνο σε διαγωνισμούς όπου η
χρηματοδότηση είναι εξασφαλισμένη από πόρους της Ευρωπαϊκής Ενωσης.
Μετρητά και Βραχυπρόθεσμες Καταθέσεις
Η Επιτροπή Στρατηγικού Σχεδιασμού & Διαχείρισης Κινδύνου δια μέσου της Χρηματοοικονομικής Λειτουργίας της
παρακολουθεί τις πιστωτικές αξιολογήσεις των αντισυμβαλλομένων της, και έτσι κατά το κλείσιμο χρήσεων δεν αναμένει
ζημιές από αθέτηση υποχρεώσεων των αντισυμβαλλομένων.
Κίνδυνος Αγοράς
Ο κίνδυνος αγοράς προκύπτει από τη χρήση έντοκων, διαπραγματεύσιμων και συναλλαγματικών χρηματοοικονομικών
εργαλείων από τον Όμιλο. Ο κίνδυνος αυτός αφορά στον ενδεχόμενο διακυμάνσεων της εύλογης αξίας των μελλοντικών
ταμειακών εισροών ενός χρηματοοικονομικού εργαλείου λόγω μεταβολών στα επιτόκια (επιτοκιακός κίνδυνος), στις
συναλλαγματικές ισοτιμίες (συναλλαγματικός κίνδυνος) ή σε άλλους παράγοντες της αγοράς (λοιποί κίνδυνοι από
αποτίμηση με τρέχουσες τιμές).
Επιτοκιακός Κίνδυνος
Ο Όμιλος είναι εκτεθειμένος σε επιτοκιακό κίνδυνο από τον μακροπρόθεσμο δανεισμό με κυμαινόμενα επιτόκια (Euribor).
Για την ανάλυση ευαισθησίας σε μία λογική μεταβολή (+1%) του επιτοκίου των δανείων, βλέπε Σημείωση 25.
Συναλλαγματικός Κίνδυνος
Βλέπε Σημείωση 9γ.
Λοιποί Κίνδυνοι από Αποτίμηση με Τρέχουσες Τιμές
Ο Όμιλος έχει πραγματοποιήσει μερικές στρατηγικές επενδύσεις στο εξωτερικό μέσω των υποκαταστημάτων του, ή
στρατηγικές μετοχικές θέσεις σε άλλες εταρίες στο εξωτερικό προκειμένου να διευρύνει τις δραστηριότητές του και να
διασπείρει τους σχετικούς κινδύνους. Η Επιτροπή Διαχείρισης Κινδύνου εκτιμά ότι η έκθεση στον κίνδυνο είναι αποδεκτή
με βάση τα δεδομένα του Ομίλου.
Κίνδυνος Ρευστότητας
Πολιτική του Ομίλου είναι η ανά πάσα χρονική στιγμή εξασφάλιση ταμειακής επάρκειας για την κάλυψη των υποχρεώσεων
που προκύπτουν. Για την επίτευξη αυτού του σκοπού, ο Όμιλος επιδιώκει να διατηρεί επαρκές υπόλοιπο σε μετρητά (ή σε
συμφωνηθείσα πιστωτική γραμμή) ώστε να καλύπτει τις αναμενόμενες υποχρεώσεις αναλυτικά για περίοδο ενός μηνός. Η
Οικονομική Διεύθυνση ετοιμάζει αναλυτικό μηνιαίο και συνοπτικό 12μηνο ταμειακό προγραμματισμό, καθώς επίσης και
αναθεωρημένο σε τριμηνιαία βάση συνοπτικό 5ετή προϋπολογισμό και κατάσταση ταμειακών ροών.
166
40. Σημαντικά Γεγονότα κατά την κλειόμενη χρήση 2021
Κατά το 2021 υπήρξαν οι παρακάτω σημαντικές εξελίξεις στο σύνολο των εταιρειών του Ομίλου:
Μεταβολές σε διοικητικά όργανα και επιτροπές
Η Ετήσια Γενική Συνέλευση των μετόχων της Εταιρείας που πραγματοποιήθηκε την 24.06.2021 εξέλεξε νέο Διοικητικό Συμβούλιο
και νέα Επιτροπή Ελέγχου, ενώ επίσης συστήθηκε ενιαία Επιτροπή Υποψηφιοτήτων & Αποδοχών των μελών του ΔΣ, σύμφωνα με
τις διατάξεις του Ν.4706/2020. Και τα τρία διοικητικά όργανα εξελέγησαν με τριετή θητεία έως 23.06.2024. [βλέπε ενότητα «Ι.
Έκθεση Εταιρικής Διακυβέρνησης» για περισσότερες λεπτομέρειες]
Ανάληψη νέων έργων
Στη διάρκεια του 2021, ο Όμιλος υπέγραψε αρχικές και συμπληρωματικές συμβάσεις δημόσιων & ιδιωτικών έργων,
υπεργολαβιών και υπηρεσιών συνολικού ύψους €1.025 εκ. Η σημαντικότερη νέα σύμβαση αφορούσε στα έργα πολιτικού
μηχανικού και τα ηλεκτρομηχανολογικά της νέας Γραμμής 4 του Αττικού Μετρό, ενώ αρκετές συμβάσεις αφορούσαν σε
κατασκευή δικτύων φυσικού αερίου σε διάφορες πόλεις της χώρας, και λοιπά ιδιωτικά και δημόσια έργα.
Μεταβολή μισθώματος Μαρίνας Αθηνών
Μέσω δικαστικής διαδικασίας, η Εταιρεία πέτυχε τη μείωση του ετήσιου μισθώματος της Μαρίνας Αθηνών, στην οποία
συμμετέχει με ποσοστό 99,84%, από €3 εκ σε €2 εκ, περικόπτοντας τις μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις χρηματοδοτικής μίσθωσης
κατά €13 εκ λόγω μείωσης της παρούσας αξίας των πληρωμών μισθωμάτων σύμφωνα με το πρότυπο ΔΠΧΑ 16.
Επιτροπή ESG / Βιώσιμης Ανάπτυξης
Η Εταιρεία συγκρότησε επιτροπή για θέματα ESG / Βιώσιμης Ανάπτυξης, προκειμένου να υπάρχει συστηματική και εις βάθος
προσέγγιση του θέματος της αειφόρου ανάπτυξης, και να βελτιώσει το κοινωνικο‐οικονομικό αποτύπωμα που προκαλείται στην
οικονομία και την κοινωνία από τις άμεσες, τις έμμεσες και τις επαγόμενες δράσεις και τα κατασκευαστικά έργα της. Τα στελέχη
που απαρτίζουν την επιτροπή προέρχονται από τις διευθύνσεις QSHE & Sustainability, Προμηθειών, Ανθρώπινου Δυναμικού,
Επενδυτικών Σχέσεων, Εσωτερικού Ελέγχου, Εταιρικής Επικοινωνίας και από τα τμήματα Διεύθυνσης, Σχέσεων με Τράπεζες, και
Ασφάλισης Κινδύνων Ομίλου της Διεύθυνσης Χρηματοοικονομικής Διαχείρισης.
Δικαστικές εξελίξεις
α. Στην εκκρεμή δικαστική υπόθεση της Εταιρείας σχετικά με την «Τεχνική Ένωση» και αναφορικά με την διαιτητική απόφαση
21/2005, η οποία είχε υποχρεώσει τους αντιδίκους να πληρώσουν προς την Εταιρεία €16,3 εκ, πλέον τόκων για έλλειψη
καθαρής θέσης της εταιρείας «ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ» την οποία απορρόφησε η Εταιρεία, είναι σε εκκρεμότητα πράξεις της
εκτελεστικής διαδικασίας με πλειστηριασμούς ή κατασχέσεις σε περιουσιακά στοιχεία ιδιοκτησίας της οικογένειας των πρώην
μετόχων της Τεχνική Ενωση για την είσπραξη, όσο το δυνατό της απαιτήσεως. Μετά το θάνατο του ιδιοκτήτη παγώνει η πρόοδος
της εκτελέσεως, μέχρις ότου προκύψει η ταυτότητα των κληρονόμων του.
β. Η Εταιρεία διέγραψε ποσό €22,3 εκ από τις απαιτήσεις από συμβατικά περιουσιακά στοιχεία (κατασκευαστικά συμβόλαια), το
οποίο δεν είχε τιμολογηθεί, κατόπιν δικαστικών εξελίξεων στη διαδικασία παλαιότερης προσφυγής κοινοπραξίας κατά του
Ελληνικού Δημοσίου για το έργο "Επέκταση του άξονα ΠΑΘΕ στο τμήμα Σκάρφεια‐Λαμία‐Ράχες». Με αυτό το τρόπο επηρεάστηκε
ο κύκλος εργασιών κατά €22,3 εκ και το αποτέλεσμα μετά φόρων κατά €19,1 εκ. Το ποσό αυτό δεν λαμβάνεται στο υπολογισμό
του EBITDA, διότι δεν αποτελεί διαγραφή τιμολογημένης απαίτησης.
γ. Αγωγή της Εταιρείας κατά της ΔΕΗ για έργο στον Αθερινόλακκο Κρήτης έγινε δεκτή για ποσό ύψους €4.757.158 πλέον τόκων,
οι οποίοι υπολογίζονται από το Δεκέμβριο του 2009 και ήδη ανέρχονται σε ποσό €5.400.000. Η ΔΕΗ άσκησε έφεση που θα
δικαστεί τον Νοέμβριο 2022.
167
Επίδραση από πανδημία covid-19
Η Ελληνική οικονομία επέστρεψε σε τροχιά ανάπτυξης το 2021 μετά την κρίση της πανδημίας του Covid-19. Βάσει των
εκτιμήσεων της EUROSTAT, η οικονομική δραστηριότητα της Ελλάδος για το 2021 κατέγραψε άνοδο 8,3% στον ΑΕΠ συγκριτικά
με το 2020, ενώ ο δείκτης παραγωγής στις κατασκευές παρουσίασε βελτίωση κατά 6% σε σχέση με το προηγούμενο έτος,
σύμφωνα με την Ελληνική Στατιστική Αρχή. Η μείωση των περιοριστικών μέτρων λόγω του εκτεταμένου εμβολιασμού έχει
επηρεάσει θετικά την ελληνική Οικονομία και συνεπακόλουθα και τις δραστηριότητες του Ομίλου.
Στις Παραχωρήσεις, η σταδιακή κατάργηση των περιορισμών των μετακινήσεων αύξησε την κυκλοφορία κατά 15% το 2021 σε
σχέση με το προηγούμενο έτος. Οι μεγαλύτερες αυξήσεις παρατηρήθηκαν στην Εγνατία Οδό και στην Αττική Οδό κατά 22% και
17% αντίστοιχα. Συνεπώς υπήρξε και η αντίστοιχη αύξηση των εσόδων.Επίσης το αποθεματικό εύλογης αξίας των συμμετοχών
αυξήθηκε κατά € 27,5 εκ. για την εταιρεία και κατά € 29,6 εκ. για τον Όμιλο. Παρόλα αυτά ακόμα δεν έχουν επανέλθει στα προ
covid επίπεδα του 2019. Λόγω της ομαλοποίησης των δραστηριοτήτων μαζί με τα ταμειακά διαθέσιμα και τους αποθεματικούς
λογαριασμούς που διατηρούν τα έργα, οι δανειακές υποχρεώσεις αναμένονται να εξυπηρετηθούν εντός του προβλεπόμενου
χρονικού περιθωρίου.
Στον Κατασκευαστικό τομέα συνεχίζουν να παρατηρούνται καθυστερήσεις στα υπό εκτέλεση έργα ενώ παράλληλα συνεχίζουν να
καθυστερούν και οι διαδικασίες στις αναθέσεις νέων έργων. Παράλληλα παρατηρούνται αυξήσεις στο κόστος των υλικών αλλά
και στο κόστος μεταφοράς, οι οποίες στο εσωτερικό στα Δημόσια Έργα αντιμετωπίζονται επαρκώς με τις συμβατικές
αναθεωρήσεις τιμών ενώ στο εξωτερικό, που δεν προβλέπονται αναθεωρήσεις τιμών, οι όποιες αυξήσεις συμπεριλαμβάνονται
στο κόστος παραγωγής. Παρ’ όλα αυτά έχουν κατατεθεί σχετικά claims προς τους πελάτες για καθυστερήσεις στα έργα και
επιβάρυνση του κόστους λόγω της πανδημίας τα οποία αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης της Εταιρείας και των πελατών.
Τα υφιστάμενα έργα του εξωτερικού αναμένονται να ολοκληρωθούν εντός του 2022. Για τις επιπτώσεις των αυξήσεων τιμών σε
υλικά και καύσιμα βλ. σημείωση «Επίδραση ανατιμήσεων υλικών και καυσίμων».
Όσον αφορά την ενέργεια, η μεγάλη αύξηση του κύκλου εργασιών της VOLTERRA (στην εμπορία ρεύματος) και η σημαντική
αύξηση των τιμών αγοράς είχε ως επακόλουθο την εκτίναξη του απαιτούμενου κεφαλαίου κίνησης σε επίπεδο που ή ίδια η
εταιρεία (VOLTERRA) δεν μπόρεσε να διαχειριστεί και χρειάστηκε σημαντική στήριξη από την μητρική ΑΒΑΞ. Αυτό οφείλεται στο
γεγονός ότι η σημαντική αύξηση στις τιμές του φυσικού αερίου είχε ως επακόλουθο την αντίστοιχη αύξηση της τιμής
Εκκαθάρισης Αγοράς η οποία εξοφλείται αυθημερόν. Σύμφωνα με τον Κώδικα Προμήθειας για να μπορέσει κνα μετακυλήσει την
αύξηση του κόστους στον πελάτη, ο προμηθευτής υποχρεούται σε έγγραφη ενημέρωση του πελάτη για την εναρμόνιση με τα
νέα δεδομένα και εφ’ όσον δεν έχει τη σύμφωνη γνώμη του, απαιτούνται 60 ημέρες προτού ο προμηθευτής ενεργοποιήσει τις
νέες χρεώσεις του κύκλου εργασιών. Αυτό είχε ως επίπτωση το ζημιογόνο αποτέλεσμα της εταιρείας και κυρίως το σημαντικά
αυξημένο απαιτούμενο κεφάλαιο κίνησης.
Ενόψει των ανωτέρω, η ΑΒΑΞ προχώρησε σε απόφαση αφ’ ενός μεν αποεπένδυσης από την ενέργεια ρεύματος και αφ’ ετέρου για
ενίσχυση της ρευστότητας της, προς αποεπένδυση όλου του Ομίλου VOLTERRA περιλαμβάνοντας τοιουτοτρόπως και τις
κερδοφόρες ΑΠΕ των θυγατρικών της VOLTERRA.
Προς τούτο προχώρησε στη σύναψη σύμβασης με χρηματοοικονομικό σύμβουλο για την ανεύρεση αγοραστή για το σύνολο του
Ομίλου VOLTERRA, ή ξεχωριστά αγοραστών για την ενέργεια και αγοραστών για τις ΑΠΕ.
Στα πλαίσια στήριξης των Επιχειρήσεων από την Ελληνική Κυβέρνηση, πραγματοποιήθηκε μείωση υποχρεώσεων στις μισθώσεις
ακινήτων του Ομίλου ύψους €1.276.380 για το 2021.
Η εξάπλωση της πανδημίας Covid-19 επηρέασε σημαντικά όλος το έτος 2021. Εντός του 2021 έχουν ληφθεί αλλά και έχουν
εντατικοποιηθεί τα μέτρα προστασίας του προσωπικού και των συνεργατών, τόσο στα εργοτάξια όσο και στα γραφεία των
εταιρειών του Ομίλου. O Όμιλος ΑΒΑΞ, με αίσθημα ευθύνης παρακολουθεί τις εξελίξεις προκειμένου να ανταποκρίνεται
κατάλληλα σε όλα τα επίπεδα ώστε να διασφαλιστεί η υγεία των εργαζομένων του και η, κατά το δυνατόν, ομαλή επιχειρηματική
λειτουργία του και κυρίως ως προς τις ταμιακές ροές και τις συμβατικές υποχρεώσεις από την εκτέλεση των έργων.
Επίδραση ανατιμήσεων υλικών και καυσίμων
Μέχρι σήμερα, και δεδομένου ότι η αγορά συνεχίζει να παρουσιάζει δυσκολίες σχετικά με τις αυξήσεις τιμών πρώτων υλών
λόγω των επιπτώσεων του covid-19 και πρόσφατα λόγω του πολέμου στην Ουκρανία, οι επιπτώσεις στα αποτελέσματα της
Εταιρείας είναι σημαντικές. Τα υλικά, οι ανατιμήσεις των οποίων επηρεάζουν την Εταιρεία, τα υποκαταστήματά της στο
εξωτερικό και τις κοινοπραξίες μέσω των οποίων εκτελούνται τα έργα, αφορούν στον σίδηρο, τον χαλκό, το αλουμίνιο, τον
ηλεκτρομηχανολογικό εξοπλισμό, την άσφαλτο, κλπ. Οι τιμές προμήθειας ξεκίνησαν να αυξάνονται από τους τελευταίους μήνες
του 2020 μέχρι και σήμερα, χωρίς να υπάρχουν ενδείξεις ότι το φαινόμενο αυτό θα αντιστραφεί τους επόμενους μήνες. Οι
αυξήσεις τιμών κυμαίνονται μεταξύ 25% και 70%.
Τα έργα της Εταιρείας δεν καλύπτονται από αναθεωρήσεις τιμών (εκτός από τα δημόσια έργα εσωτερικού) και εκτιμάται ότι η
αρνητική επίδραση στο μεικτό αποτέλεσμα της Εταιρείας ανέρχεται σε € 30 εκ. τουλάχιστον. Το ποσό αυτό αφορά κυρίως το
οδικό έργο στην Κροατία, το Casino Resort και Trilogy στην Κύπρο, το ενεργειακό έργο στο Ιράκ, τον αγωγό φυσικού αερίου IGB
στη Βουλγαρία, τον σταθμό ενέργειας στον Άγιο Δημήτριο της ΔΕΗ και το έργο του Μετρό – Γραμμή 3.
Δεδομένου ότι τα υφιστάμενα έργα θα ολοκληρωθούν μέχρι το 3ο τρίμηνο του 2022, έχει απορροφηθεί περίπου το 70% των
ανατιμήσεων με ημερομηνία αναφοράς την 31.12.2021. Παρ’ όλα αυτά, έχουν κατατεθεί αιτήματα αποζημίωσης (claims) και
διεξάγονται διαπραγματεύσεις με τους πελάτες καθότι οι συνθήκες δεν αφορούν σε κανονικές αυξήσεις τιμών αλλά σε έκτακτες
καταστάσεις (force majeure). Τα ποσά αποζημίωσης που τυχόν προκύψουν από τις διαπραγματεύσεις αναμένεται να επηρεάσουν
τα αποτελέσματα του 2022.
Για τα δημόσια έργα, στις συμβάσεις προβλέπονται όροι για την αναπροσαρμογή τιμών. Δεδομένου όμως ότι οι αναθεωρήσεις
αφορούν σε εργασίες οι οποίες περιλαμβάνουν εργατικά, μισθώσεις, καύσιμα και υλικά τα οποία βασίζονται στον μέσο όρο
ανατιμήσεων, οι αναπροσαρμογές είναι μικρότερες των πραγματικών αυξήσεων καθώς μέχρι στιγμής αφορούν μόνο σε υλικά
και καύσιμα. Γίνεται προσπάθεια και διαπραγματεύσεις με τα αρμόδια υπουργεία ούτως ώστε αυτά τα υλικά με την μεγάλη
ανατίμηση να πληρώνονται απολογιστικά. Για τα νέα έργα τα οποία δεν είναι δημόσια, πραγματοποιούνται διαπραγματεύσεις
ώστε οι συμβάσεις να περιλαμβάνουν όρους αναθεώρησης τιμών.
168
Δανεισμός από Αττική Οδό
Η Εταιρεία συμμετείχε στην διαδικασία για τη λήψη δανείου συνολικού ύψους €82,8 εκ από την Αττική Οδό, κατά αναλογία με
τη συμμετοχή της στην εταιρεία παραχώρησης, όπως προβλέπεται από τη σχετική σύμβαση παραχώρησης.
Ανάπτυξη Ακινήτου από θυγατρική ΑΒΑΞ Development
Η θυγατρική ΑΒΑΞ Development συμφώνησε με την Dimand ΑΕ την απόκτηση συμμετοχής 15% και 55% αντίστοιχα στην
εταιρεία 3V ΑΕ, η οποία διαθέτει στο Νέο Φάληρο οικόπεδο επιφανείας 18.730τμ με οικοδομική άδεια για την ανέγερση
κτιριακού συγκροτήματος 57.450τμ. Επί του ακινήτου θα αναπτυχθεί κατόπιν επανασχεδιασμού ένα συγκρότημα μικτής
οικιστικής και εμπορικής χρήσης με σκοπό την εκμετάλλευσή του.
Διακοπή δραστηριότητας κλάδου ενέργειας
Ο Όμιλος από το 2020 ευρίσκεται αντιμέτωπος με σοβαρές προκλήσεις, όπως οι επιπτώσεις από την πανδημία COVID-19 και
πρόσφατα οι επιπτώσεις από τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Συγκεκριμένα υπήρξε α) μείωση της δραστηριότητας εντός του 2020, προερχόμενη κυρίως από την εγχώρια αγορά δεδομένης
της δυσχέρειας στην εκτέλεση των έργων, β) πτώση των εσόδων των Παραχωρήσεων (υπήρξε ανάκαμψη εντός του 2021, αλλά
όχι πλήρης επάνοδος στα επίπεδα του 2019) και γ) σημαντική καθυστέρηση δημοπράτησης και ανάληψης νέων έργων.
Οι επιπτώσεις από την πανδημία και τον πόλεμο αντικατοπτρίζονται στις σημαντικές αυξήσεις των α’ υλών και καυσίμων στη
σημαντική καθυστέρηση παραλαβής των υλικών και στην ανεξέλεγκτη αύξηση των τιμών αγοράς ηλεκτρικού ρεύματος.
Δεδομένου και των διαγωνισμών που ευρίσκονται σε εξέλιξη για έργα παραχωρήσεων και ΣΔΙΤ και των διαγωνισμών που έχουν
ολοκληρωθεί εντός του 2022 (και αναμένεται η έναρξη των έργων τέλη με αρχές 2023), ο Όμιλος τέλη του 2021 αναθεώρησε το
στρατηγικό του πλάνο, περιλαμβάνοντας τον Όμιλο της VOLTERRA στις συμμετοχές προς αποεπένδυση.
Οι ανεξέλεγκτες, τρομακτικές αυξήσεις στις τιμές του φυσικού αερίου, είχε ως αποτέλεσμα τη σημαντική αύξηση στη τιμή
εκκαθάρισης αγοράς. Η τήρηση του κώδικα προμήθειας είχε ως επίπτωση την καθυστέρηση στην εναρμόνιση των χρεώσεων των
πελατών, προκαλώντας σημαντικές ζημιές στον Όμιλο. Η μεγάλη αύξηση των πελατών της VOLTERRA και η σημαντική αύξηση των
τιμών αγοράς είχε ως επακόλουθο την εκτίναξη του απαιτούμενου κεφαλαίου κίνησης σε επίπεδο που ή ίδια η εταιρεία
(VOLTERRA) δεν μπόρεσε να διαχειριστεί και χρειάστηκε σημαντική στήριξη από την μητρική ΑΒΑΞ.
Ενόψει των ανωτέρω, η ΑΒΑΞ προχώρησε σε απόφαση αφ’ ενός μεν αποεπένδυσης από την ενέργεια ρεύματος και αφ’ ετέρου για
ενίσχυση της ρευστότητας της, προς αποεπένδυση όλου του Ομίλου VOLTERRA περιλαμβάνοντας τοιουτοτρόπως και τις
κερδοφόρες ΑΠΕ των θυγατρικών της VOLTERRA.
Προς τούτο προχώρησε στη σύναψη σύμβασης με χρηματοοικονομικό σύμβουλο για την ανεύρεση αγοραστή για το σύνολο του
Ομίλου VOLTERRA, ή ξεχωριστά αγοραστών για την ενέργεια και αγοραστών για τις ΑΠΕ. Επί του παρόντος, δεν υπάρχει οριστική
κατάληξη των συζητήσεων ή οιαδήποτε συμφωνία για μεταβίβαση της εν λόγω θυγατρικής ή μέρους αυτής.
169
41. Σημαντικές εξελίξεις & γεγονότα από τη λήξη της χρήσης 2021 μέχρι την ημέρα υποβολής της Έκθεσης
Ανάληψη νέων έργων
Από τις αρχές του 2022, η Εταιρεία έχει υπογράψει ορισμένες νέες συμβάσεις και έχει ανακηρυχθεί προτιμητέος ανάδοχος
σε σχετικούς διαγωνισμούς, αναπληρώνοντας επαρκώς το ανεκτέλεστο υπόλοιπο του Ομίλου σε μία περίοδο όπου
επιταχύνεται συνολικά ο ρυθμός εκτέλεσης έργων. Τα σημαντικότερα από αυτά τα έργα είναι τα παρακάτω:
• Ανατολική Περιφερειακή Οδός Θεσσαλονίκης (ΣΔΙΤ), ανακήρυξη ως προτιμητέου αναδόχου σε κοινοπραξία 50%-50% με τον
Όμιλο Μυτιληναίου, συνολικού προϋπολογισμού περίπου €380 εκ
• Αναβάθμιση ηλεκτρονικών συστημάτων σηματοδότησης και αλλαγών τροχιάς στο σιδηροδρομικό τμήμα Θεσσαλονίκη‐
Ειδομένη, υπογραφή σύμβασης σε κοινοπραξία με την ALSTOM Transport SA, συνολικής αξίας περίπου €41 εκ
• Κατασκευαστικά έργα υποδομών Α’ φάσης του Ellinikon Project, ανακήρυξη ως κύριου αναδόχου
• Συντήρηση και Λειτουργία του Κέντρου Επεξεργασίας Λυμάτων Ψυτάλλειας (ΚΕΛΨ) για 5ετή περίοδο, υπογραφή σύμβασης
σε κοινοπραξία με τις εταιρείες ΑΚΤΩΡ και ΕΡΓΟΤΕΜ στην οποία η Εταιρεία έχει ποσοστό 40%
170
42. Ενδεχόμενες απαιτήσεις και υποχρεώσεις
(α) Υπάρχουν δικαστικές υποθέσεις εναντίον του Οµίλου για εργατικά ατυχήµατα που συνέβησαν κατά την
εκτέλεση κατασκευαστικών έργων από εταιρίες ή κοινοπραξίες που συµµετέχει ο Όµιλος. Λόγω του ότι ο Όµιλος
είναι ασφαλισµένος έναντι εργατικών ατυχηµάτων, δεν αναµένεται να προκύψει σηµαντική επιβάρυνση από
ενδεχόµενη αρνητική έκβαση των δικαστικών αποφάσεων. Οι λοιπές επίδικες ή υπό διαιτησία διαφορές, καθώς
και οι εκκρεμείς αποφάσεις των δικαστικών ή διαιτητικών οργάνων δεν αναμένεται να έχουν σημαντική επίπτωση
στην οικονοµική κατάσταση ή λειτουργία του Ομίλου ή της Εταιρίας. Ο Όμιλος για την κάλυψη πιθανής ζημίας
από τις εκκρεμείς δικαστικές υποθέσεις ή υπό διαιτησία διαφορές, έχει αναγνωρίσει κατά την 31.12.2021
προβλέψεις συνολικού ποσού € 5.968 χιλ. από το οποίο ποσό € 5.540 χιλ. αφορά προηγούμενες χρήσεις και
ποσό € 428 χιλ. αφορά την τρέχουσα χρήση.
(β) Σχετικά με υπόθεση διαιτησίας για έργο στην Ελλάδα, εκδόθηκε στις 30.03.2020 απόφαση του Διαιτητικού
Δικαστηρίου (εξωτερικού) κατά της Εταιρείας, και αφορά στο ποσό των € 5,5 εκ., πλέον τόκων € 8,8 εκ., πλέον
έξοδα διαιτησίας και δικηγόρων € 4,5 εκ. Η έκβαση της υπόθεσης θεωρείται αβέβαιη στο παρόν στάδιο, καθώς
πλέον εκκρεμεί στο Διαιτητικό Δικαστήριο του εξωτερικού αγωγή ακύρωσης της Τελικής Απόφασής του. Στις
02.04.2020, ο αντίδικος απαίτησε την κατάπτωση δύο εγγυητικών επιστολών ύψους € 2,9 εκ. τις οποίες είχε στην
κατοχή του και οι οποίες πληρώθηκαν τον Αύγουστο 2020.
Κατ’ εφαρμογή του προτύπου ΔΛΠ 37 «Προβλέψεις Ενδεχόμενης Υποχρέωσης», η Εταιρεία έχει προβεί στην
καταχώρηση πρόβλεψης ύψους € 13,5 εκ. μετά και την πληρωμή του ποσού που καλύπτουν οι εγγυητικές
επιστολές.
(γ) Για τις ελεγμένες και ανέλεγκτες φορολογικές χρήσεις υπάρχει σχετική σημείωση.
(δ) Ο Όμιλος έχει ενδεχόμενες υποχρεώσεις σε σχέση με τράπεζες, λοιπές εγγυήσεις και άλλα θέματα που
προκύπτουν στα πλαίσια της συνήθους δραστηριότητάς του από τα οποία δεν αναμένεται να προκύψουν
ουσιώδεις επιβαρύνσεις.
Μετά από εξωδικαστικές διαπραγματεύσεις υπεγράφη στις 9.9.2021 συμφωνία για αποπληρωμή του
εναπομείναντος ποσού σε 7 ετήσιες δόσεις μέχρι 31.7.2027. Η πρόβλεψη η οποία έχει διενεργηθεί και αφορά τη
παρούσα αξία της υποχρέωσης καλύπτει την ως άνω υποχρέωση.
171
43. ΕΓΚΡΙΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ
Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ &
ΕΝΤΕΤΑΛΜΕΝΟΣ
ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ
Ο ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ
ΠΡΟΕΔΡΟΣ &
ΕΝΤΕΤΑΛΜΕΝΟΣ
ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ
Ο ΔΙΕΥΘΥΝΩΝ
ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ
Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ
ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΤΟΥ
ΟΜΙΛΟΥ
Ο ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΟΣ
ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟΥ
ΧΡΗΣΤΟΣ ΙΩΑΝΝΟΥ
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ
ΚΟΥΒΑΡΑΣ
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ
ΜΙΤΖΑΛΗΣ
ΑΘΗΝΑ ΗΛΙΑΔΗ
ΓΕΩΡΓΙΟΣ
ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ
Α.Δ.Τ. 889746 Α.Δ.Τ. ΑΙ 597426 Α.Δ.Τ. ΑΝ 033558 Α.Δ.Τ. 0000550801 Α.Δ.Τ. ΑΙ 109515
Οι ανωτέρω εταιρικές και ενοποιημένες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις για τη χρήση που έληξε την 31.12.2021
εγκρίθηκαν από το Διοικητικό Συμβούλιο της ΑΒΑΞ Α.Ε. την 26.04.2022.